Maitrāyaṇī Saṃhitā 4.14

सोमापूषणा रजसो विमानं सप्तचक्रं रथम् अविश्वमिन्वम् । विषूवृतं मनसा युज्यमानं तं जिन्वथो वृषणा पञ्चरश्मिम् ॥ दिव्य् अन्यः सदनं चक्र उच्चा पृथिव्याम् अन्यो अध्य् अन्तरिक्षे । ता अस्मभ्यं पुरुवारं पुरुक्षुं रायस् पोषं विष्यतां नाभिम् अस्मे ॥ धियं पूषा जिन्वतु विश्वमिन्वो रयिं सोमो रयिपतिर् दधातु ॥ अवतु देव्य् अदितिर् अनर्वा बृहद् वदेम विदथे सुवीराः ॥ विश्वान्य् अन्यो भुवना जजान विश्वम् अन्यो अभिचक्षाण एति । सोमापूषणा अवतं धियं मे युवाभ्यां विश्वाः पृतना जयेम ॥ प्रजापते नहि त्वत् तान्य् अन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव । यस्मै कं जुहुमस् तन् नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥ रयीणां पतिं यजतं बृहन्तम् अस्मिन् भरे नृतमं वाजसातौ । प्रजापतिं प्रथमजाम् ऋतस्य यजाम देवम् अधि नो ब्रवीतु ॥ प्रजापते त्वं निधिपाः पुराणो देवानां पिता जनिता प्रजानाम् । पतिर् विश्वस्य जगतः परस्पा हविर् नो देव विहवे जुषस्व ॥ तवेमे लोकाः प्रदिशो दिशश् च परावतो निवत उद्वतश् च । प्रजापते विश्वसृग् जीवधन्य इदं नो देव प्रतिहर्य हव्यम् ॥ प्रजापतिं प्रथमं यज्ञियानां देवानाम् अग्रे यजतं यजध्वम् । स नो ददातु श्रवणं पित्πणां तस्मै ते देव हविषा विधेम ॥ यो राय ईशे शतदाय उक्थ्यो यः पशूनां रक्षिता विष्ठितानाम् । प्रजापतिः प्रथमजा ऋतस्य सहस्रधामा जुषतां हविर् नः

somāpūṣaṇā rajaso vimānaṃ saptacakraṃ ratham aviśvaminvam / viṣūvṛtaṃ manasā yujyamānaṃ taṃ jinvatho vṛṣaṇā pañcaraśmim // divy anyaḥ sadanaṃ cakra uccā pṛthivyām anyo adhy antarikṣe / tā asmabhyaṃ puruvāraṃ purukṣuṃ rāyas poṣaṃ viṣyatāṃ nābhim asme // dhiyaṃ pūṣā jinvatu viśvaminvo rayiṃ somo rayipatir dadhātu // avatu devy aditir anarvā bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ // viśvāny anyo bhuvanā jajāna viśvam anyo abhicakṣāṇa eti / somāpūṣaṇā avataṃ dhiyaṃ me yuvābhyāṃ viśvāḥ pṛtanā jayema // prajāpate nahi tvat tāny anyo viśvā jātāni pari tā babhūva / yasmai kaṃ juhumas tan no astu vayaṃ syāma patayo rayīṇām // rayīṇāṃ patiṃ yajataṃ bṛhantam asmin bhare nṛtamaṃ vājasātau / prajāpatiṃ prathamajām ṛtasya yajāma devam adhi no bravītu // prajāpate tvaṃ nidhipāḥ purāṇo devānāṃ pitā janitā prajānām / patir viśvasya jagataḥ paraspā havir no deva vihave juṣasva // taveme lokāḥ pradiśo diśaś ca parāvato nivata udvataś ca / prajāpate viśvasṛg jīvadhanya idaṃ no deva pratiharya havyam // prajāpatiṃ prathamaṃ yajñiyānāṃ devānām agre yajataṃ yajadhvam / sa no dadātu śravaṇaṃ pitπṇāṃ tasmai te deva haviṣā vidhema // yo rāya īśe śatadāya ukthyo yaḥ paśūnāṃ rakṣitā viṣṭhitānām / prajāpatiḥ prathamajā ṛtasya sahasradhāmā juṣatāṃ havir naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम् । उत वा ते सहस्रिणो रथा आयातु पाजसा ॥ ईशानाय प्रहुतिं यस् ता आनट् शुचिं सोमं शुचिपास् तुभ्यं वायो । कृणोषि तं मर्त्येषु प्रशस्तं जातोजातो जायते वाज्य् अस्य ॥ युक्ष्वा हि त्वं रथासहा युवस्व पोष्या वसो । आन् नो वायो मधु पिबास्माकं सवनागहि ॥ कुविद् अङ्ग नमसा ये वृधासः पुरा देवा अनवद्यासा आसन् । ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्न् उषसं सूर्येण ॥ आ नो वायो महे तने याहि मखाय पाजसे । वयं हि ते चकृमा भूरि दावने सद्यश् चिन् महि दावने ॥ सं ते वायुः ॥ पीवोअन्नं रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुताम् अभिश्रीः । ते वायवे समनसो वितस्थुर् विश्वेन् नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥ राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम् । अध वायुं नियुतः सश्चत स्वा उत श्वेतं वसुधितिं निरेके ॥ आ वायो प्र वायुं प्र याभिः ॥ आ नो नियुद्भिः शतिनीभिर् अध्वरं सहस्रिणीभिर् उपयाहि यज्ञम् । वायो अस्मिन्त् सवने मादयस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ देवानां भद्रा सुमतिर् ऋजूयतां देवानां रातिर् अभि नो निवर्तताम् । देवानां सख्यम् उपसेदिमा वयं देवा ना आयुः प्रतिरन्तु जीवसे ॥ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर् यजत्राः । स्थिरैर् अङ्गैस् तुष्टुवांसस् तनूभिर् व्यशेम देवहितं यद् आयुः ॥ शतम् इन् नु शरदो अन्ति देवा यत्रा नश् चक्रा जरसं तनूनाम् । पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर् गन्तोः ॥ आ वो देवास ईमहे ॥ उत देवा अवहितं देवा उन्नयथा पुनः । उतागश् चक्रुषं देवा देवा जीवयथा पुनः ॥ यज्ञेन यज्ञम् अयजन्त देवाः

vāyo śataṃ harīṇāṃ yuvasva poṣyāṇām / uta vā te sahasriṇo rathā āyātu pājasā // īśānāya prahutiṃ yas tā ānaṭ śuciṃ somaṃ śucipās tubhyaṃ vāyo / kṛṇoṣi taṃ martyeṣu praśastaṃ jātojāto jāyate vājy asya // yukṣvā hi tvaṃ rathāsahā yuvasva poṣyā vaso / ān no vāyo madhu pibāsmākaṃ savanāgahi // kuvid aṅga namasā ye vṛdhāsaḥ purā devā anavadyāsā āsan / te vāyave manave bādhitāyāvāsayann uṣasaṃ sūryeṇa // ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase / vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaś cin mahi dāvane // saṃ te vāyuḥ // pīvoannaṃ rayivṛdhaḥ sumedhāḥ śvetaḥ siṣakti niyutām abhiśrīḥ / te vāyave samanaso vitasthur viśven naraḥ svapatyāni cakruḥ // rāye nu yaṃ jajñatū rodasīme rāye devī dhiṣaṇā dhāti devam / adha vāyuṃ niyutaḥ saścata svā uta śvetaṃ vasudhitiṃ nireke // ā vāyo pra vāyuṃ pra yābhiḥ // ā no niyudbhiḥ śatinībhir adhvaraṃ sahasriṇībhir upayāhi yajñam / vāyo asmint savane mādayasva yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ // devānāṃ bhadrā sumatir ṛjūyatāṃ devānāṃ rātir abhi no nivartatām / devānāṃ sakhyam upasedimā vayaṃ devā nā āyuḥ pratirantu jīvase // bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhir yajatrāḥ / sthirair aṅgais tuṣṭuvāṃsas tanūbhir vyaśema devahitaṃ yad āyuḥ // śatam in nu śarado anti devā yatrā naś cakrā jarasaṃ tanūnām / putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyur gantoḥ // ā vo devāsa īmahe // uta devā avahitaṃ devā unnayathā punaḥ / utāgaś cakruṣaṃ devā devā jīvayathā punaḥ // yajñena yajñam ayajanta devāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने नय ॥ प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्य् अन्तर् विश्वानि विद्मना जिगाति ॥ अग्ने त्वं पारय ॥ अछा गिरो मतयो देवयन्तीर् अग्निं यन्ति द्रविणं भिक्षमाणाः । सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहम् अरतिं मानुषाणाम् ॥ अग्ने त्वम् अस्मद् युयोध्य् अमीवा अनग्नित्रा अभ्यमन्त कृष्टीः । पुनर् अस्मभ्यं सुविताय देव क्षां विश्वेभिर् अमृतेभिर् यजत्र ॥ प्र कारवो मनना वच्यमाना देवद्रीचीं नयत देवयन्तः । दक्षिणावाड् वाजिनी प्राच्य् एति हविर् भरन्त्य् अग्नये घृताची ॥ उद् उत्तमम् अस्तभ्नाद् द्याम् इमां धियम् ॥ कितवासो यद् रिरिपुर् न दीवि यद् वा घा सत्यम् उत यन् न विद्म । सर्वा ता विष्य शिथिरेव देवाथा ते स्याम वरुण प्रियासः ॥ अव ते हेडो वरुण तत् त्वा यामि ॥ पावीरवी कन्या चित्रायुः सरस्वती वीरपत्नी धियं धात् । ग्नाभिर् अछिद्रं शरणं सजोषा दुराधर्षं गृणते शर्म यंसत् ॥ आ नो दिवः ॥ इमा जुह्वाना युष्मद् आ नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व । तव शर्मन् प्रियतमे दधाना उपस्थेयाम शरणं न वृक्षम् ॥ यस् ते स्तनः शशयो यो मयोभूर् येण विश्वा पुष्यसि वार्याणि । यो रत्नधा वसुविद् यः सुदत्रः सरस्वति तम् इह धातवे कः ॥ सरस्वत्य् अभि नो नेषि वस्य इदं ते हव्यम्

agne naya // pra vaḥ śukrāya bhānave bharadhvaṃ havyaṃ matiṃ cāgnaye supūtam / yo daivyāni mānuṣā janūṃṣy antar viśvāni vidmanā jigāti // agne tvaṃ pāraya // achā giro matayo devayantīr agniṃ yanti draviṇaṃ bhikṣamāṇāḥ / susaṃdṛśaṃ supratīkaṃ svañcaṃ havyavāham aratiṃ mānuṣāṇām // agne tvam asmad yuyodhy amīvā anagnitrā abhyamanta kṛṣṭīḥ / punar asmabhyaṃ suvitāya deva kṣāṃ viśvebhir amṛtebhir yajatra // pra kāravo mananā vacyamānā devadrīcīṃ nayata devayantaḥ / dakṣiṇāvāḍ vājinī prācy eti havir bharanty agnaye ghṛtācī // ud uttamam astabhnād dyām imāṃ dhiyam // kitavāso yad riripur na dīvi yad vā ghā satyam uta yan na vidma / sarvā tā viṣya śithireva devāthā te syāma varuṇa priyāsaḥ // ava te heḍo varuṇa tat tvā yāmi // pāvīravī kanyā citrāyuḥ sarasvatī vīrapatnī dhiyaṃ dhāt / gnābhir achidraṃ śaraṇaṃ sajoṣā durādharṣaṃ gṛṇate śarma yaṃsat // ā no divaḥ // imā juhvānā yuṣmad ā namobhiḥ prati stomaṃ sarasvati juṣasva / tava śarman priyatame dadhānā upastheyāma śaraṇaṃ na vṛkṣam // yas te stanaḥ śaśayo yo mayobhūr yeṇa viśvā puṣyasi vāryāṇi / yo ratnadhā vasuvid yaḥ sudatraḥ sarasvati tam iha dhātave kaḥ // sarasvaty abhi no neṣi vasya idaṃ te havyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदितिर् द्यौर् अदितिर् अन्तरिक्षम् अदितिर् माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर् जातम् अदितिर् जनित्वम् ॥ विष्टम्भो दिवः स्तीर्णं बर्हिः

aditir dyaur aditir antarikṣam aditir mātā sa pitā sa putraḥ / viśve devā aditiḥ pañca janā aditir jātam aditir janitvam // viṣṭambho divaḥ stīrṇaṃ barhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोर् नु कं तद् अस्य प्र तद् विष्णुः ॥ परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वम् अन्वश्नुवन्ति । उभे ते विद्म रजसी पृथिव्या विष्णो देव त्वं परमस्य वित्से ॥ विचक्रमे पृथिवीम् एष एतां क्षेत्राय विष्णुर् मनुषे दशस्यन् । ध्रुवासो अस्य कीरयो जनास उरुक्षितिं सुजनिमा चकार ॥ त्रिर् देवः पृथिवीम् एष एतां विचक्रमे शतर्चसं महित्वा । प्र विष्णुर् अस्तु तवसस् तवीयांस् त्वेषं ह्य् अस्य स्थविरस्य नाम ॥ इन्द्रं नरो नेमधिता युजे रथम् ॥ जगृह्मा ते दक्षिणम् इन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनाम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ तवेदं विश्वम् अभितः पशव्यं यत् पश्यसि चक्षसा सूर्यस्य । गवाम् असि गोपतिर् एक इन्द्र भक्षीमहि ते प्रयतस्य वस्वः ॥ सम् इन्द्र नः ॥ आराञ् शत्रुम् अपबाधस्व दूरम् उग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद् गोमद् इन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥ इन्द्रो बलं रक्षितारं दुघानां करेणेव विचकर्ता रवेण । स्वेदाञ्जिभिर् आशिरम् इछमानो ऽरोदयत् पणिम् आ गा अमुष्णात् ॥ अध्वर्यवो यो दृभीकं जघान यो गा उदाजद् अपि हि बलं वः । तस्मा एतम् अन्तरिक्षे न वातम् इन्द्रं सोमैर् ओर्णुत जूर् न वस्त्रैः ॥ इन्द्रा ओषधीर् असनोद् अहानि वनस्पतींर् असनोद् अन्तरिक्षम् । बिभेद वलं नुनुदे विवाचो ऽथाभवद् दमिताभिक्रतूनाम् ॥ यो हत्वाहिम् अरिणात् सप्त सिन्धून् यो गा उदाजद् अपधा वलस्य । यो अश्मनोर् अन्तर् अग्निं जजान संवृक् समत्सु स जनासा इन्द्रः ॥ अभि स्ववृष्टिम् ॥ भिनद् वलम् अङ्गिरोभिर् गृणानो वि पर्वतस्य दृंहितान्य् ऐरत् । रिणग् रोधांसि कृत्रिमान्य् एषां सोमस्य ता मदा इन्द्रश् चकार

viṣṇor nu kaṃ tad asya pra tad viṣṇuḥ // paro mātrayā tanvā vṛdhāna na te mahitvam anvaśnuvanti / ubhe te vidma rajasī pṛthivyā viṣṇo deva tvaṃ paramasya vitse // vicakrame pṛthivīm eṣa etāṃ kṣetrāya viṣṇur manuṣe daśasyan / dhruvāso asya kīrayo janāsa urukṣitiṃ sujanimā cakāra // trir devaḥ pṛthivīm eṣa etāṃ vicakrame śatarcasaṃ mahitvā / pra viṣṇur astu tavasas tavīyāṃs tveṣaṃ hy asya sthavirasya nāma // indraṃ naro nemadhitā yuje ratham // jagṛhmā te dakṣiṇam indra hastaṃ vasūyavo vasupate vasūnām / vidmā hi tvā gopatiṃ śūra gonām asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // tavedaṃ viśvam abhitaḥ paśavyaṃ yat paśyasi cakṣasā sūryasya / gavām asi gopatir eka indra bhakṣīmahi te prayatasya vasvaḥ // sam indra naḥ // ārāñ śatrum apabādhasva dūram ugro yaḥ śambaḥ puruhūta tena / asme dhehi yavamad gomad indra kṛdhī dhiyaṃ jaritre vājaratnām // indro balaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vicakartā raveṇa / svedāñjibhir āśiram ichamāno 'rodayat paṇim ā gā amuṣṇāt // adhvaryavo yo dṛbhīkaṃ jaghāna yo gā udājad api hi balaṃ vaḥ / tasmā etam antarikṣe na vātam indraṃ somair orṇuta jūr na vastraiḥ // indrā oṣadhīr asanod ahāni vanaspatīṃr asanod antarikṣam / bibheda valaṃ nunude vivāco 'thābhavad damitābhikratūnām // yo hatvāhim ariṇāt sapta sindhūn yo gā udājad apadhā valasya / yo aśmanor antar agniṃ jajāna saṃvṛk samatsu sa janāsā indraḥ // abhi svavṛṣṭim // bhinad valam aṅgirobhir gṛṇāno vi parvatasya dṛṃhitāny airat / riṇag rodhāṃsi kṛtrimāny eṣāṃ somasya tā madā indraś cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ कृष्णेन रजसा वामम् अद्य ॥ भगं धियं वाजयन्तः पुरंधिं नराशंसो ग्नास्पतिर् नो अव्यात् । आये वामस्य संगथे रयीणां प्रिया देवस्य सवितुः स्याम ॥ या ओषधयो ऽश्वावतीम् ओषधीर् इति मातरो ऽति विश्वाः परिष्ठा यद् ओषधयः संगछन्ते ऽन्या वो अन्याम्

ā kṛṣṇena rajasā vāmam adya // bhagaṃ dhiyaṃ vājayantaḥ puraṃdhiṃ narāśaṃso gnāspatir no avyāt / āye vāmasya saṃgathe rayīṇāṃ priyā devasya savituḥ syāma // yā oṣadhayo 'śvāvatīm oṣadhīr iti mātaro 'ti viśvāḥ pariṣṭhā yad oṣadhayaḥ saṃgachante 'nyā vo anyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वी पृथ्वी बहुले दूरेअन्ते उपब्रुवे नमसा यज्ञे अस्मिन् । दधाते ये सुभगे सुप्रतूर्ती द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥ इन्द्रो भूतस्य भुवनस्य राजेन्द्रो दाधार पृथिवीम् उतेमाम् । इन्द्रे ह विश्वा भुवना श्रितानीन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रः पृणन्तं पपुरिं चेन्द्रा इन्द्रः स्तुवन्तं स्तवितारम् इन्द्रः । दधाति शक्रः सुकृतस्य लोक इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो द्यौर् उर्व्य् उत भूमिर् इन्द्रा इन्द्रः समुद्रो अभवद् गभीरः । उर्व् अन्तरिक्षं स जनासा इन्द्रा इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो वृत्रं वज्रेणावधीद् धीन्द्रो व्यंसम् उत शुष्णम् इन्द्रः । इन्द्रः पुरः शम्बरस्याभिनद् धीन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो बभूव ब्रह्मणा गभीर इन्द्रा आभूतः परिभूष्व् इन्द्रः । इन्द्रो भविष्यद् उत भूतम् इन्द्रा इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो ऽस्मं अवतु वज्रबाहुर् इन्द्रे भूतानि भुवनानीन्द्रे । अस्माकम् इन्द्रो भवतु प्रसाह इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ उत स्या नः सरस्वती जुषाणोपश्रुवत् सुभगा यज्ञे अस्मिन् । द्युतद्युभिर् नमस्यैर् इयाणा राया युजा चिद् उत्तरा सखिभ्यः ॥ प्र क्षोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणम् आयसी पूः । प्र बाधमाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुर् अन्याः ॥ एकाचेतत् सरस्वती नदीनां शुचिर् यती गिरिभ्या आ समुद्रात् । रायश् चेतन्ती भुवनस्य भूरेर् घृतं पयो दुदुहे नाहुषाय ॥ इदम् अददाद् रभसम् ऋणच्युतं दिवोदासं वध्रीयश्वाय दाशुषे । या शस्वन्तम् आचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ॥ अयम् उ ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारा ऋतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान् यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ इयं शुष्मेभिर् बिसखा इवारुजत् सानु गिरीणां तविषेभिर् ऊर्मिभिः । पारावतघ्नीम् अवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीम् आविवासेम धीतिभिः

urvī pṛthvī bahule dūreante upabruve namasā yajñe asmin / dadhāte ye subhage supratūrtī dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt // indro bhūtasya bhuvanasya rājendro dādhāra pṛthivīm utemām / indre ha viśvā bhuvanā śritānīndraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indraḥ pṛṇantaṃ papuriṃ cendrā indraḥ stuvantaṃ stavitāram indraḥ / dadhāti śakraḥ sukṛtasya loka indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro dyaur urvy uta bhūmir indrā indraḥ samudro abhavad gabhīraḥ / urv antarikṣaṃ sa janāsā indrā indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro vṛtraṃ vajreṇāvadhīd dhīndro vyaṃsam uta śuṣṇam indraḥ / indraḥ puraḥ śambarasyābhinad dhīndraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro babhūva brahmaṇā gabhīra indrā ābhūtaḥ paribhūṣv indraḥ / indro bhaviṣyad uta bhūtam indrā indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro 'smaṃ avatu vajrabāhur indre bhūtāni bhuvanānīndre / asmākam indro bhavatu prasāha indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇopaśruvat subhagā yajñe asmin / dyutadyubhir namasyair iyāṇā rāyā yujā cid uttarā sakhibhyaḥ // pra kṣodasā dhāyasā sasra eṣā sarasvatī dharuṇam āyasī pūḥ / pra bādhamānā rathyeva yāti viśvā apo mahinā sindhur anyāḥ // ekācetat sarasvatī nadīnāṃ śucir yatī giribhyā ā samudrāt / rāyaś cetantī bhuvanasya bhūrer ghṛtaṃ payo duduhe nāhuṣāya // idam adadād rabhasam ṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhrīyaśvāya dāśuṣe / yā śasvantam ācakhādāvasaṃ paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati // ayam u te sarasvati vasiṣṭho dvārā ṛtasya subhage vyāvaḥ / vardha śubhre stuvate rāsi vājān yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ // iyaṃ śuṣmebhir bisakhā ivārujat sānu girīṇāṃ taviṣebhir ūrmibhiḥ / pārāvataghnīm avase suvṛktibhiḥ sarasvatīm āvivāsema dhītibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिशङ्गरूपः सुभरो वयोधाः श्रुष्टी वीरो जायते देवकामः । प्रजां त्वष्टा विष्यतु नाभिम् अस्मे अधा देवानाम् अप्येतु पाथः ॥ देव त्वष्टः ॥ आविष्ट्यो वर्धते चारुर् आसु जिह्मानाम् ऊर्ध्वः स्वयशा उपस्थे । उभे त्वष्टुर् बिभ्यतुर् जायमानात् प्रतीची सिंहं प्रतिचेतयेते ॥ जगृह्मा ते दक्षिणम् इन्द्र हस्तम् ॥ सुब्रह्माणं देववन्तं महान्तम् उरुं गभीरं पृथुबुध्नम् इन्द्र । श्रुतऋषिम् उग्रम् अभिमातिषाहम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ वनीवानो मम दूतासा इन्द्रं स्तोमाश् चरन्ति सुमतीर् इयाणाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारम् उग्रम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजम् इन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षाम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनुस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदम् इन्द्र सत्यम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

piśaṅgarūpaḥ subharo vayodhāḥ śruṣṭī vīro jāyate devakāmaḥ / prajāṃ tvaṣṭā viṣyatu nābhim asme adhā devānām apyetu pāthaḥ // deva tvaṣṭaḥ // āviṣṭyo vardhate cārur āsu jihmānām ūrdhvaḥ svayaśā upasthe / ubhe tvaṣṭur bibhyatur jāyamānāt pratīcī siṃhaṃ praticetayete // jagṛhmā te dakṣiṇam indra hastam // subrahmāṇaṃ devavantaṃ mahāntam uruṃ gabhīraṃ pṛthubudhnam indra / śrutaṛṣim ugram abhimātiṣāham asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // vanīvāno mama dūtāsā indraṃ stomāś caranti sumatīr iyāṇāḥ / hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharuṇaṃ rayīṇām / carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāram ugram asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃ vājam indra / bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣām asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanuspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam / dasyuhanaṃ pūrbhidam indra satyam asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपो षु म्यक्ष वरुण भियसं मत् सम्राड् ऋतावो ऽनु नो गृभाय । दामेव वत्साद् विमुमुग्ध्य् अंहो नहि त्वद् आरे निमिषश् चनेशे ॥ विमुमुग्ध्य् : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: विमुमुग्ध्य्। यो मे राजन् युज्यो वा सखा वा स्वप्ने भयं भीरवे मह्यम् आह । स्तेनो वा यो दिप्सति नो वृको वा त्वं तस्माद् वरुण पाह्य् अस्मान् ॥ मा नो वधैर् वरुण ये त इष्टा एनः कृण्वन्तम् अरुण भ्रीणन्ति । मा ज्योतिषः प्रवसथानि गन्म वि षू मृधः शिश्रथो जीवसे नः ॥ क्व त्यानि नौ सख्या बभूवुः सचावहै यद् अवृकं पुरा चित् । बृहन्तं मानं वरुण स्वधावः सहस्रद्वारं जगमा गृहं ते ॥ मूर्धानं दिवः पृष्टो दिवि वैश्वानरस्य सुमतौ स्याम त्वम् अग्ने शोचिषा शोशुचानो ऽग्निः प्रातः सवनाद् विश्वं विव्याच

apo ṣu myakṣa varuṇa bhiyasaṃ mat samrāḍ ṛtāvo 'nu no gṛbhāya / dāmeva vatsād vimumugdhy aṃho nahi tvad āre nimiṣaś caneśe // vimumugdhy : FN emended. Ed.: vimumugdhy. yo me rājan yujyo vā sakhā vā svapne bhayaṃ bhīrave mahyam āha / steno vā yo dipsati no vṛko vā tvaṃ tasmād varuṇa pāhy asmān // mā no vadhair varuṇa ye ta iṣṭā enaḥ kṛṇvantam aruṇa bhrīṇanti / mā jyotiṣaḥ pravasathāni ganma vi ṣū mṛdhaḥ śiśratho jīvase naḥ // kva tyāni nau sakhyā babhūvuḥ sacāvahai yad avṛkaṃ purā cit / bṛhantaṃ mānaṃ varuṇa svadhāvaḥ sahasradvāraṃ jagamā gṛhaṃ te // mūrdhānaṃ divaḥ pṛṣṭo divi vaiśvānarasya sumatau syāma tvam agne śociṣā śośucāno 'gniḥ prātaḥ savanād viśvaṃ vivyāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र बाहवा

pra bāhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वंभरा वसुधानी पुरुक्षुद् धिरण्यवर्णा जगतः प्रतिष्ठा । वैश्वानरं बिभ्रती भूमिर् अग्निम् इन्द्र ऋषभा द्रविणं नो दधातु

viśvaṃbharā vasudhānī purukṣud dhiraṇyavarṇā jagataḥ pratiṣṭhā / vaiśvānaraṃ bibhratī bhūmir agnim indra ṛṣabhā draviṇaṃ no dadhātu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ वां मित्रावरुणा हव्यदातिं नमसा देवा अवसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर् दिव्या सुपारा ॥ ऋतस्य गोपा अधितिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमन् । यम् अत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर् मधुमत् पिन्वते दिवः ॥ वाचं सु मित्रावरुणा ऋतावरीं पर्जन्यश् चित्रां वदति त्विषीमतीम् । अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतम् अरुणाम् अरेपसम् ॥ वसत : फ़्न् पद। एद्।: वसथ सम्राजा अस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा । वृष्टिं वां राधो अमृतत्वम् ईमहे द्यावापृथिवी विचरन्ति तन्यवः ॥ आ नो मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं घृतैर् गव्यूतिम् उक्षतम् इडाभिः । प्रति वाम् अत्र वरम् आ जनाय पृणीतम् उद्नो दिव्यस्य चारोः ॥ सम्राजा उग्रा वृषभा दिवस् पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी । चित्रेभिर् अभ्रैर् उपतिष्ठतो रवं द्यां वर्षयतो असुरस्य मायया ॥ आ ते महो यो जात एवाभि गोत्राणि ॥ आभिः स्पृधो मिथतीर् अरिषण्यन्न् अमित्रस्य व्यथया मन्युम् इन्द्र । आभिर् विश्वा अभियुजो विषूचीर् आर्याय विशो ऽवतारीर् दासीः ॥ अयं शृण्वे अध जयन्न् उत घ्नन्न् अयम् उत प्रकृणुते युधा गाः । यदा सत्यं कृणुते मन्युम् इन्द्रो विश्वं दृढं भयता एजद् अस्मात् ॥ अनु स्वधाम् अक्षरन्न् आपो अस्यावर्धत मध्या आ नाव्यानाम् । सध्रीचीनेन मनसा तम् इन्द्रा ओजिष्ठेन हन्मनाहन्न् अभि द्यून् ॥ इन्द्रस् तरस्वान् अभिमातिहोग्रो हिरण्यवर्ण इषिरः स्वर्षाः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥ हिरण्यवर्णो अभयं कृणोत्व् अभिमातिहेन्द्रः पृतनासु जिष्णुः । स नः शर्म त्रिवरूथं वियंसद् यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ इन्द्रं स्तुहि वज्रिणं सोमपृष्ठं पुरोडाशस्य जुषतां हविर् नः । हत्वाभिमातीः पृतनाः सहस्वान् अथाभयं कृणुहि विश्वतो नः ॥ स्तुहि शूरं वज्रिणम् अप्रतीकं वृत्रहणं पुरुहूतम् इन्द्रम् । य एका इञ् शतपतिर् जनेषु तस्मा इन्द्राय हविषा जुहोत ॥ इन्द्रो देवानाम् अधिपाः पुरोहितो विशां पतिर् अभवद् वाजिनीवान् । अभिमातिहा तविषस् तुविष्मान् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दात् ॥ य इमे द्यावापृथिवी महित्वा बलेनादृंहद् अभिमातिहेन्द्रः । स नो हविः प्रतिगृभ्णातु रातये देवानां देवो निधिपा नो अव्यात्

ā vāṃ mitrāvaruṇā havyadātiṃ namasā devā avasā vavṛtyām / asmākaṃ brahma pṛtanāsu sahyā asmākaṃ vṛṣṭir divyā supārā // ṛtasya gopā adhitiṣṭhatho rathaṃ satyadharmāṇā parame vyoman / yam atra mitrāvaruṇāvatho yuvaṃ tasmai vṛṣṭir madhumat pinvate divaḥ // vācaṃ su mitrāvaruṇā ṛtāvarīṃ parjanyaś citrāṃ vadati tviṣīmatīm / abhrā vasata marutaḥ su māyayā dyāṃ varṣayatam aruṇām arepasam // vasata : FN Pada. Ed.: vasatha samrājā asya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā / vṛṣṭiṃ vāṃ rādho amṛtatvam īmahe dyāvāpṛthivī vicaranti tanyavaḥ // ā no mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ ghṛtair gavyūtim ukṣatam iḍābhiḥ / prati vām atra varam ā janāya pṛṇītam udno divyasya cāroḥ // samrājā ugrā vṛṣabhā divas patī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī / citrebhir abhrair upatiṣṭhato ravaṃ dyāṃ varṣayato asurasya māyayā // ā te maho yo jāta evābhi gotrāṇi // ābhiḥ spṛdho mithatīr ariṣaṇyann amitrasya vyathayā manyum indra / ābhir viśvā abhiyujo viṣūcīr āryāya viśo 'vatārīr dāsīḥ // ayaṃ śṛṇve adha jayann uta ghnann ayam uta prakṛṇute yudhā gāḥ / yadā satyaṃ kṛṇute manyum indro viśvaṃ dṛḍhaṃ bhayatā ejad asmāt // anu svadhām akṣarann āpo asyāvardhata madhyā ā nāvyānām / sadhrīcīnena manasā tam indrā ojiṣṭhena hanmanāhann abhi dyūn // indras tarasvān abhimātihogro hiraṇyavarṇa iṣiraḥ svarṣāḥ / tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma // hiraṇyavarṇo abhayaṃ kṛṇotv abhimātihendraḥ pṛtanāsu jiṣṇuḥ / sa naḥ śarma trivarūthaṃ viyaṃsad yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ // indraṃ stuhi vajriṇaṃ somapṛṣṭhaṃ puroḍāśasya juṣatāṃ havir naḥ / hatvābhimātīḥ pṛtanāḥ sahasvān athābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ // stuhi śūraṃ vajriṇam apratīkaṃ vṛtrahaṇaṃ puruhūtam indram / ya ekā iñ śatapatir janeṣu tasmā indrāya haviṣā juhota // indro devānām adhipāḥ purohito viśāṃ patir abhavad vājinīvān / abhimātihā taviṣas tuviṣmān asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāt // ya ime dyāvāpṛthivī mahitvā balenādṛṃhad abhimātihendraḥ / sa no haviḥ pratigṛbhṇātu rātaye devānāṃ devo nidhipā no avyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रस्य वृष्णो जनिष्ठा उग्र इन्द्र एषां नेता भूरि चकर्थ ॥ त्वं मानेभ्य इन्द्र विश्वजन्या रदा मरुद्भिः शुरुधो गोअग्राः । स्तवानेभिः स्तवस इन्द्र देवैर् विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥ यः सप्त सिन्धूंर् अदधात् पृथिव्यां यः सप्त लोकान् अकृणोद् दिशश् च । इन्द्रो हविष्मान्त् सगणो मरुद्भिर् वृत्रतूर् नो यज्ञम् इहोपयासत् ॥ समिद्धा इन्द्रो ऽनवस् ते ॥ इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्रवोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्न् अहिम् अन्व् अपस् ततर्द प्र वक्षणा अभिनत् पर्वतानाम् ॥ अहन्न् अहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रम् अवजग्मुर् आपः ॥ इन्द्रो यातो ऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेद् उ राजा क्षयति चर्षणीनाम् अरान् न नेमिः परि ता बभूव ॥ अभि सिध्मो अजिगाद् अस्य शत्रून् वि तिग्मेन वृषभेणा पुरो ऽभेत् । सं वज्रेणाभिनद् वृत्रम् इन्द्रः प्र स्वां मतिम् अतिरञ् शाशदानः

indrasya vṛṣṇo janiṣṭhā ugra indra eṣāṃ netā bhūri cakartha // tvaṃ mānebhya indra viśvajanyā radā marudbhiḥ śurudho goagrāḥ / stavānebhiḥ stavasa indra devair vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum // yaḥ sapta sindhūṃr adadhāt pṛthivyāṃ yaḥ sapta lokān akṛṇod diśaś ca / indro haviṣmānt sagaṇo marudbhir vṛtratūr no yajñam ihopayāsat // samiddhā indro 'navas te // indrasya nu vīryāṇi pravocaṃ yāni cakāra prathamāni vajrī / ahann ahim anv apas tatarda pra vakṣaṇā abhinat parvatānām // ahann ahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa / vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudram avajagmur āpaḥ // indro yāto 'vasitasya rājā śamasya ca śṛṅgiṇo vajrabāhuḥ / sed u rājā kṣayati carṣaṇīnām arān na nemiḥ pari tā babhūva // abhi sidhmo ajigād asya śatrūn vi tigmena vṛṣabheṇā puro 'bhet / saṃ vajreṇābhinad vṛtram indraḥ pra svāṃ matim atirañ śāśadānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारयन्तः ॥ तिस्रो भूमीर् धारयंस् त्रीन्र् उत द्यूंस् त्रीणि व्रता विदथे अन्तर् एषाम् । ऋतेनादित्या महि वो महित्वं तद् अर्यमन् वरुण मित्र चारु ॥ यज्ञो देवानां प्रत्येतु सुम्नम् ॥ शुचिर् अपः सूयवसा अदब्धा उपक्षयन्ति वृद्धवयाः सुवीरः । नकिष् टं घ्नन्त्य् अन्तितो न दूराद् य आदित्यानां भवति प्रणीतौ ॥ आदित्यो देव उदगात् पुरस्ताद् विश्वा भूतानि प्रति मोदमानः । तस्य देवाः प्रसवं यन्ति सर्वे यत्रास्य नाम परमं गुहा विदुः ॥ यस्य भान्ति केतवो यस्य रश्मयो यस्येमा विश्वा भुवनानि सर्वा । तस्यादित्यस्य प्रसवं मनामहे यस् तेजसा प्रथमजा विभाति ॥ विभाति केतुर् अरुणः पुरस्ताद् आदित्यो विश्वा भुवनानि सर्वा । सुगं नु पन्थाम् अन्वेति प्रजानन् पिता देवानाम् असुरो विपश्चित् ॥ व्रतेन यं व्रतिनो वर्धयन्ति देवा मनुष्याः पितरश् च सर्वे । तस्यादित्यस्य प्रसवं मनामहे यस् तेजसा प्रथमजा विभाति ॥ आदित्यः शुक्र उदगात् पुरस्ताज् ज्योतिः कृण्वन् वि तमो बाधमानः । आभासमानः प्रदिशो नु सर्वा भद्रस्य कर्ता रोचमाना आगात् ॥ यदेद् एनम् अदधुर् यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यम् आदितेयम् । यदा चरिष्णू मिथुना अभूताम् आद् इत् प्रापश्यन् भुवनानि विश्वा

dhārayantaḥ // tisro bhūmīr dhārayaṃs trīnr uta dyūṃs trīṇi vratā vidathe antar eṣām / ṛtenādityā mahi vo mahitvaṃ tad aryaman varuṇa mitra cāru // yajño devānāṃ pratyetu sumnam // śucir apaḥ sūyavasā adabdhā upakṣayanti vṛddhavayāḥ suvīraḥ / nakiṣ ṭaṃ ghnanty antito na dūrād ya ādityānāṃ bhavati praṇītau // ādityo deva udagāt purastād viśvā bhūtāni prati modamānaḥ / tasya devāḥ prasavaṃ yanti sarve yatrāsya nāma paramaṃ guhā viduḥ // yasya bhānti ketavo yasya raśmayo yasyemā viśvā bhuvanāni sarvā / tasyādityasya prasavaṃ manāmahe yas tejasā prathamajā vibhāti // vibhāti ketur aruṇaḥ purastād ādityo viśvā bhuvanāni sarvā / sugaṃ nu panthām anveti prajānan pitā devānām asuro vipaścit // vratena yaṃ vratino vardhayanti devā manuṣyāḥ pitaraś ca sarve / tasyādityasya prasavaṃ manāmahe yas tejasā prathamajā vibhāti // ādityaḥ śukra udagāt purastāj jyotiḥ kṛṇvan vi tamo bādhamānaḥ / ābhāsamānaḥ pradiśo nu sarvā bhadrasya kartā rocamānā āgāt // yaded enam adadhur yajñiyāso divi devāḥ sūryam āditeyam / yadā cariṣṇū mithunā abhūtām ād it prāpaśyan bhuvanāni viśvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयम् उ त्वा गृहपते जनानाम् अग्ने अकर्म समिधा बृहन्तम् । अस्थूरि नो गार्हपत्यानि सन्तु तिग्मेन नस् तेजसा संशिशाधि ॥ अग्ने स क्षेषद् ऋतपा ऋतेजा उरु ज्योतिर् नशते देवयुष् टे । यं त्वं मित्रेण वरुणः सजोषा देव पासि त्यजसा मर्तम् अंहः ॥ तेजिष्ठा यस्यारतिर् वनेराट् तोदो अध्वन् न वृधसानो अद्यौत् । अद्रोघो न द्रविता चेतति त्मन्न् अमर्त्यो ऽवर्त्र ओषधीषु ॥ आ यद् इषे नृपतिं तेजा आनट् शुचि रेतो निषिक्तं द्यौर् अभीके । अग्निः शर्धम् अनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत् सूदयच् च ॥ स तेजीयसा मनसा त्वोत उत शिक्ष स्वपत्यस्य शिक्षोः । अग्ने रायो नृतमस्य प्रभूतौ भूयाम ते सुष्टुतयश् च वस्वः ॥ स इद् अस्तेव प्रतिधाद् असिष्यञ् शिशीत तेजो ऽयसो न धाराम् । चित्रध्रजतिर् अरतिर् यो अक्तोर् वेर् न द्रुषद्वा रघुपत्मजंहाः ॥ हव्यवाड् अग्निर् अजरः पिता नः ॥ मथीद् यद् ईं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर् मनुष्यासु विक्षु स्वर् ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥ अयं स यस्य शर्मन्न् अवोभिर् अग्नेर् एधते जरिताभिष्टौ । ज्येष्ठेभिर् यो भानुभिर् ऋभूणां पर्येति परिवीतो विभावा ॥ अदिद्युतत् स्व् अपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची । आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ॥ स नो विभावा चक्षणिर् न वस्तोर् अग्निर् वन्दारु वेद्यश् चनो धात् । विश्वायुर् यो अमृतो मर्त्येषु पर्य् अभूद् अतिथिर् जातवेदाः ॥ यो भानुभिर् विभावा विभात्य् अग्निर् देवेभिर् ऋतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्यो ऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥ यद् अग्न एषा समितिर् भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र । रत्ना च यद् विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात् ॥ एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं ते ऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥ वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर् वि सूरयो ददतो विश्वम् आयुः । सनेम वाजं समिथेष्व् अर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥ आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर् महान् महीभिर् ऊतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥ कुर्मस् ता आयुर् अजरं यद् अग्ने यथा युक्तो जातवेदो न रिष्याः । अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्यो हविषः सुजात ॥ हविषीव भजमानो ना आभाग् देवेभ्यः शिक्षन्न् उत मानुषेभ्यः । त्वं देवानाम् असि यह्व होता स एनान् यक्षीषितो यजीयान्

vayam u tvā gṛhapate janānām agne akarma samidhā bṛhantam / asthūri no gārhapatyāni santu tigmena nas tejasā saṃśiśādhi // agne sa kṣeṣad ṛtapā ṛtejā uru jyotir naśate devayuṣ ṭe / yaṃ tvaṃ mitreṇa varuṇaḥ sajoṣā deva pāsi tyajasā martam aṃhaḥ // tejiṣṭhā yasyāratir vanerāṭ todo adhvan na vṛdhasāno adyaut / adrogho na dravitā cetati tmann amartyo 'vartra oṣadhīṣu // ā yad iṣe nṛpatiṃ tejā ānaṭ śuci reto niṣiktaṃ dyaur abhīke / agniḥ śardham anavadyaṃ yuvānaṃ svādhyaṃ janayat sūdayac ca // sa tejīyasā manasā tvota uta śikṣa svapatyasya śikṣoḥ / agne rāyo nṛtamasya prabhūtau bhūyāma te suṣṭutayaś ca vasvaḥ // sa id asteva pratidhād asiṣyañ śiśīta tejo 'yaso na dhārām / citradhrajatir aratir yo aktor ver na druṣadvā raghupatmajaṃhāḥ // havyavāḍ agnir ajaraḥ pitā naḥ // mathīd yad īṃ viṣṭo mātariśvā hotāraṃ viśvāpsuṃ viśvadevyam / ni yaṃ dadhur manuṣyāsu vikṣu svar ṇa citraṃ vapuṣe vibhāvam // ayaṃ sa yasya śarmann avobhir agner edhate jaritābhiṣṭau / jyeṣṭhebhir yo bhānubhir ṛbhūṇāṃ paryeti parivīto vibhāvā // adidyutat sv apāko vibhāvāgne yajasva rodasī urūcī / āyuṃ na yaṃ namasā rātahavyā añjanti suprayasaṃ pañca janāḥ // sa no vibhāvā cakṣaṇir na vastor agnir vandāru vedyaś cano dhāt / viśvāyur yo amṛto martyeṣu pary abhūd atithir jātavedāḥ // yo bhānubhir vibhāvā vibhāty agnir devebhir ṛtāvājasraḥ / ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo 'parihvṛto atyo na saptiḥ // yad agna eṣā samitir bhavāti devī deveṣu yajatā yajatra / ratnā ca yad vibhajāsi svadhāvo bhāgaṃ no atra vasumantaṃ vītāt // etā te agna ucathāni vedho juṣṭāni santu manase hṛde ca / śakema rāyaḥ sudhuro yamaṃ te 'dhi śravo devabhaktaṃ dadhānāḥ // vi pṛkṣo agne maghavāno aśyur vi sūrayo dadato viśvam āyuḥ / sanema vājaṃ samitheṣv aryo bhāgaṃ deveṣu śravase dadhānāḥ // ā no gahi sakhyebhiḥ śivebhir mahān mahībhir ūtibhiḥ saraṇyan / asme rayiṃ bahulaṃ saṃtarutraṃ suvācaṃ bhāgaṃ yaśasaṃ kṛdhī naḥ // kurmas tā āyur ajaraṃ yad agne yathā yukto jātavedo na riṣyāḥ / athā vahāsi sumanasyamāno bhāgaṃ devebhyo haviṣaḥ sujāta // haviṣīva bhajamāno nā ābhāg devebhyaḥ śikṣann uta mānuṣebhyaḥ / tvaṃ devānām asi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने दा दा नो अग्ने ऽग्निर् ददात्य् अन्नपते अन्नस्य नो देह्य् अग्निना रयिम् अश्नवत् संसम् इद् युवसे वृषन् यास् ते ॥ यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिर् अपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुर् एना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥ प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्वेभिर् यत्रा नः पूर्वे पितरः परेताः । उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमं पश्यासि वरुणं च देवम् ॥ अङ्गिरोभिर् आगहि यज्ञियेभिर् यम वैरूपैर् इह मादयस्व । विवस्वन्तं हुवे यः पिता ते ऽस्मिन् यज्ञे बर्हिष्य् आ निषद्य ॥ इमं यम प्रस्तरम् आ हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः । आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्व् एना राजन् हविषा मादयस्व ॥ मातली कव्यैर् यमो अङ्गिरोभिर् बृहस्पतिर् ऋक्वभिर् वावृधानः । यांश् च देवा वावृधुर् ये च देवान्त् स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति ॥ परेयिवांसं प्रवतो महीर् अनु बहुभ्यः पन्थाम् अनुपस्पशानम् । वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य ॥ यास् ते पूषन् नावो अन्तः समुद्रे हिरण्ययीर् अन्तरिक्षे चरन्ति । ताभिर् यासि दूत्यं सूर्यस्य कामेन कृतः श्रव इछमानः ॥ शुक्रं ते अन्यद् यजतं ते अन्यत् ॥ पूषेमा आशा अनुवेद सर्वाः सो अस्मं अभयतमेन मेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरो ऽप्रयुछन् पुर एतु प्रजानन् ॥ प्रपथे पथाम् अजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन् ॥ पूषा सुबन्धुर् दिव आ पृथिव्या इडस् पतिर् मघवा दस्मवर्चाः । यं देवासो अददुः सूर्यायै कामेन कृतं तवसं स्वञ्चम् ॥ अजाश्वः पशुपा वाजपस्त्यो धियंजिन्वो भुवने विश्वे अर्पितः । अष्ट्रां पूषा शिथिराम् उद्वरीवृजत् संचक्षाणो भुवना देव ईयते

agne dā dā no agne 'gnir dadāty annapate annasya no dehy agninā rayim aśnavat saṃsam id yuvase vṛṣan yās te // yamo no gātuṃ prathamo viveda naiṣā gavyūtir apabhartavā u / yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyur enā jajñānāḥ pathyā anu svāḥ // prehi prehi pathibhiḥ pūrvebhir yatrā naḥ pūrve pitaraḥ paretāḥ / ubhā rājānā svadhayā madantā yamaṃ paśyāsi varuṇaṃ ca devam // aṅgirobhir āgahi yajñiyebhir yama vairūpair iha mādayasva / vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te 'smin yajñe barhiṣy ā niṣadya // imaṃ yama prastaram ā hi sīdāṅgirobhiḥ pitṛbhiḥ saṃvidānaḥ / ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantv enā rājan haviṣā mādayasva // mātalī kavyair yamo aṅgirobhir bṛhaspatir ṛkvabhir vāvṛdhānaḥ / yāṃś ca devā vāvṛdhur ye ca devānt svāhānye svadhayānye madanti // pareyivāṃsaṃ pravato mahīr anu bahubhyaḥ panthām anupaspaśānam / vaivasvataṃ saṃgamanaṃ janānāṃ yamaṃ rājānaṃ haviṣā duvasya // yās te pūṣan nāvo antaḥ samudre hiraṇyayīr antarikṣe caranti / tābhir yāsi dūtyaṃ sūryasya kāmena kṛtaḥ śrava ichamānaḥ // śukraṃ te anyad yajataṃ te anyat // pūṣemā āśā anuveda sarvāḥ so asmaṃ abhayatamena meṣat / svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro 'prayuchan pura etu prajānan // prapathe pathām ajaniṣṭa pūṣā prapathe divaḥ prapathe pṛthivyāḥ / ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā ca carati prajānan // pūṣā subandhur diva ā pṛthivyā iḍas patir maghavā dasmavarcāḥ / yaṃ devāso adaduḥ sūryāyai kāmena kṛtaṃ tavasaṃ svañcam // ajāśvaḥ paśupā vājapastyo dhiyaṃjinvo bhuvane viśve arpitaḥ / aṣṭrāṃ pūṣā śithirām udvarīvṛjat saṃcakṣāṇo bhuvanā deva īyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं मे वरुण श्रुधी हवम् अद्या च मृडय । त्वाम् अवस्युर् आचके ॥ तत् त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस् तद् आशास्ते यजमानो हविर्भिः । अहेडमानो वरुणेह बोध्य् उरुशंस मा ना आयुः प्रमोषीः ॥ उद् उत्तमं वरुण पाशम् अस्मद् अवाधमं वि मध्यमं श्रथाय । अथा वयम् आदित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ॥ अव ते हेडो वरुण नमोभिर् अव यज्ञेभिर् ईमहे हविर्भिः । क्षयन्न् अस्मभ्यम् असुर प्रचेता राजन्न् एनांसि शिश्रथः कृतानि ॥ त्वं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडो ऽवयासिसीष्ठाः । यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषांसि प्रमुमुग्ध्य् अस्मत् ॥ स त्वं नो अग्ने ऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ । अवयक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृडीकं सुहवो न एधि ॥ संकसुको विकसुको निरृतो यश् च निस्वनः । ते ऽस्मद् यक्ष्मम् अनागसो दूराद् दूरम् अचीचतम् ॥ निर् यक्ष्मम् अचीचते कृत्यां निरृतिं चकार । तेन यो ऽस्मत् समृछातै तम् अस्मै प्रसुवामसि ॥ दुःशंसानुशंसाभ्यां घनेनानुघनेन च । तेन यो ऽस्मत् समृछातै तम् अस्मै प्रसुवामसि ॥ सं वर्चसा पयसा सं तनूभिर् अगन्महि मनसा सं शिवेन । त्वष्टा सुदत्रो विदधातु रायो ऽनु नो मार्ष्टु तन्वो यद् विरिष्टम्

imaṃ me varuṇa śrudhī havam adyā ca mṛḍaya / tvām avasyur ācake // tat tvā yāmi brahmaṇā vandamānas tad āśāste yajamāno havirbhiḥ / aheḍamāno varuṇeha bodhy uruśaṃsa mā nā āyuḥ pramoṣīḥ // ud uttamaṃ varuṇa pāśam asmad avādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya / athā vayam āditya vrate tavānāgaso aditaye syāma // ava te heḍo varuṇa namobhir ava yajñebhir īmahe havirbhiḥ / kṣayann asmabhyam asura pracetā rājann enāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni // tvaṃ no agne varuṇasya vidvān devasya heḍo 'vayāsisīṣṭhāḥ / yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṃsi pramumugdhy asmat // sa tvaṃ no agne 'vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau / avayakṣva no varuṇaṃ rarāṇo vīhi mṛḍīkaṃ suhavo na edhi // saṃkasuko vikasuko nirṛto yaś ca nisvanaḥ / te 'smad yakṣmam anāgaso dūrād dūram acīcatam // nir yakṣmam acīcate kṛtyāṃ nirṛtiṃ cakāra / tena yo 'smat samṛchātai tam asmai prasuvāmasi // duḥśaṃsānuśaṃsābhyāṃ ghanenānughanena ca / tena yo 'smat samṛchātai tam asmai prasuvāmasi // saṃ varcasā payasā saṃ tanūbhir aganmahi manasā saṃ śivena / tvaṣṭā sudatro vidadhātu rāyo 'nu no mārṣṭu tanvo yad viriṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शेवृधम् अधिधा द्युम्नम् अस्मे महि क्षत्रं जनाषाड् इन्द्र तव्यम् । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीन् राये च नः स्वपत्या इषे धाः

sa śevṛdham adhidhā dyumnam asme mahi kṣatraṃ janāṣāḍ indra tavyam / rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīn rāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.