Maitrāyaṇī Saṃhitā 4

क्व स्या वो मरुतः स्वधासीद् यन् माम् एकं समधत्ताहिहत्ये । अहं ह्य् उग्रस् तविषस् तुविष्मान् विश्वस्य शत्रोर् अनमं वधस्नैः ॥ भूरि चकर्थ युज्येभिर् अस्मे समानेभिर् वृषभ पौंस्येभिः । भूरीणि हि कृणवामा शविष्ठेन्द्रः कृत्वा मरुतो यद् वशाम ॥ वधीं वृत्रं मरुत इन्द्रियेण स्वेन भामेन तविषो बभूवान् । अहम् एता मनवे विश्वश्चन्द्राः सुगा अपश् चकर वज्रबाहुः ॥ अनुत्तम् आ ते मघवन् नकिर् णु न त्वावं अस्ति देवता विदानः । न जायमानो नशते न जातो यानि करिष्या कृणुहि प्रवृद्ध ॥ एकस्य चिन् मे विभ्व् अस्त्व् ओजो या नु दधृष्वान् कृणवै मनीषा ॥ अहं ह्य् उग्रो मरुतो विदानो यानि च्यवम् इन्द्रा इद् ईश एषाम् ॥ अमन्दन् मा मरुतः स्तोमो अत्र यन् मे नरः श्रुत्यं ब्रह्म चक्र । इन्द्राय वृष्णे सुमखाय मह्यं सख्ये सखायस् तन्वे तनूभिः ॥ एवेद् एते प्रति मा रोचमाना अनेद्यः श्रवा एषो दधानाः । संचक्ष्या मरुतश् चन्द्रवर्णा अछान्त मे छदयाथा च नूनम् ॥ को न्व् अत्र मरुतो मामहे वः प्रयातन सखींर् अछा सखायः । मन्मानि चित्रा अपिवातयन्त एषां भूत नवेदा म ऋतानाम् ॥ आ यद् दुवस्याद् दुवसे न कारुर् अस्मांश् चक्रे मान्यस्य मेधा । ओ षू वर्त मरुतो विप्रम् अछेमा ब्रह्माणि जरिता वो अर्चत् ॥ एष वः स्तोमो मरुत इयं गीर् मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम्

kva syā vo marutaḥ svadhāsīd yan mām ekaṃ samadhattāhihatye / ahaṃ hy ugras taviṣas tuviṣmān viśvasya śatror anamaṃ vadhasnaiḥ // bhūri cakartha yujyebhir asme samānebhir vṛṣabha pauṃsyebhiḥ / bhūrīṇi hi kṛṇavāmā śaviṣṭhendraḥ kṛtvā maruto yad vaśāma // vadhīṃ vṛtraṃ maruta indriyeṇa svena bhāmena taviṣo babhūvān / aham etā manave viśvaścandrāḥ sugā apaś cakara vajrabāhuḥ // anuttam ā te maghavan nakir ṇu na tvāvaṃ asti devatā vidānaḥ / na jāyamāno naśate na jāto yāni kariṣyā kṛṇuhi pravṛddha // ekasya cin me vibhv astv ojo yā nu dadhṛṣvān kṛṇavai manīṣā // ahaṃ hy ugro maruto vidāno yāni cyavam indrā id īśa eṣām // amandan mā marutaḥ stomo atra yan me naraḥ śrutyaṃ brahma cakra / indrāya vṛṣṇe sumakhāya mahyaṃ sakhye sakhāyas tanve tanūbhiḥ // eved ete prati mā rocamānā anedyaḥ śravā eṣo dadhānāḥ / saṃcakṣyā marutaś candravarṇā achānta me chadayāthā ca nūnam // ko nv atra maruto māmahe vaḥ prayātana sakhīṃr achā sakhāyaḥ / manmāni citrā apivātayanta eṣāṃ bhūta navedā ma ṛtānām // ā yad duvasyād duvase na kārur asmāṃś cakre mānyasya medhā / o ṣū varta maruto vipram achemā brahmāṇi jaritā vo arcat // eṣa vaḥ stomo maruta iyaṃ gīr māndāryasya mānyasya kāroḥ / eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṃ vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातोपधूत इषितो वशं अनु त्रिषु यद् अन्ना वेविषद् वितिष्ठसे । आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पृथक् शर्धांस्य् अग्ने अजराणि धक्षतः

vātopadhūta iṣito vaśaṃ anu triṣu yad annā veviṣad vitiṣṭhase / ā te yatante rathyo yathā pṛthak śardhāṃsy agne ajarāṇi dhakṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्वप्नजस् तरणयः सुशेवा अतन्द्रासो ऽवृका अश्रमिष्ठाः । ते पायवः सध्र्यञ्चो निषद्याग्ने तव नः पान्त्व् अमूर ॥ ये पायवो मामतेयं ते अग्ने पश्यन्तो अन्धं दुरिताद् अरक्षन् । ररक्ष तान्त् सुकृतो विश्ववेदा दिप्सन्ता इद् रिपवो नाह देभुः ॥ त्वया वयं सधन्यस् त्वोतास् तव प्रणीत्य् अश्याम वाजान् । उभा शंसा सूदय सत्यताते ऽनुष्ठुया कृणुह्य् अह्रयाण ॥ अया ते अग्ने समिधा विधेम प्रति स्तोमं शस्यमानं गृभाय । दहाशसो रक्षसः पाह्य् अस्मान् द्रुहो निदो मित्रमहो अवद्यात् ॥ अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिर् अमर्त्यः । शुचिः पावक ईड्यः ॥ त्वं नः सोम विश्वतः

asvapnajas taraṇayaḥ suśevā atandrāso 'vṛkā aśramiṣṭhāḥ / te pāyavaḥ sadhryañco niṣadyāgne tava naḥ pāntv amūra // ye pāyavo māmateyaṃ te agne paśyanto andhaṃ duritād arakṣan / rarakṣa tānt sukṛto viśvavedā dipsantā id ripavo nāha debhuḥ // tvayā vayaṃ sadhanyas tvotās tava praṇīty aśyāma vājān / ubhā śaṃsā sūdaya satyatāte 'nuṣṭhuyā kṛṇuhy ahrayāṇa // ayā te agne samidhā vidhema prati stomaṃ śasyamānaṃ gṛbhāya / dahāśaso rakṣasaḥ pāhy asmān druho nido mitramaho avadyāt // agnī rakṣāṃsi sedhati śukraśocir amartyaḥ / śuciḥ pāvaka īḍyaḥ // tvaṃ naḥ soma viśvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् अग्निः सहस्रिणः ॥ तं नेमिम् ऋभवो यथा नमस्व सहूतिभिः । नेदीयो यज्ञम् अङ्गिरः ॥ तस्मै नूनम् अभिद्यवे वाचा विरूप नित्यया । वृष्णे चोदस्व सुष्टुतिम् ॥ कम् उ ष्विद् अस्य सेनयाग्नेर् अपाकचक्षसः । पणिं गोषु स्तरामहे ॥ मा नो देवानां विशः प्रस्नातीर् इवोस्राः । कृशं न हासुर् अघ्न्याः ॥ मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसो अंहतिः । ऊर्मिर् न नावम् आवधीत् ॥ नमस् ते अग्ना ओजसे गृणन्ति देव कृष्टयः । अमैर् अमित्रम् अर्दय ॥ इमं यज्ञम् इदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥ कुवित् सु नो गैष्टये ऽग्ने संवेषिषो रयिम् । उरुकृद् उरु णस् कृधि ॥ मा नो अस्मिन् महाधने परा वर्ग् भारभृद् यथा । संवर्गं सं रयिं जय ॥ यस्याजुषन् नमस्विनः शमीम् अदुर्मखस्य वा । तं हेद् अग्निर् विधावति ॥ अन्यम् अस्मद् भिया इयम् अग्ने सिषक्तु दुछुना । वर्धा नो अमवञ् शवः

ayam agniḥ sahasriṇaḥ // taṃ nemim ṛbhavo yathā namasva sahūtibhiḥ / nedīyo yajñam aṅgiraḥ // tasmai nūnam abhidyave vācā virūpa nityayā / vṛṣṇe codasva suṣṭutim // kam u ṣvid asya senayāgner apākacakṣasaḥ / paṇiṃ goṣu starāmahe // mā no devānāṃ viśaḥ prasnātīr ivosrāḥ / kṛśaṃ na hāsur aghnyāḥ // mā naḥ samasya dūḍhyaḥ paridveṣaso aṃhatiḥ / ūrmir na nāvam āvadhīt // namas te agnā ojase gṛṇanti deva kṛṣṭayaḥ / amair amitram ardaya // imaṃ yajñam idaṃ vaco jujuṣāṇa upāgahi / soma tvaṃ no vṛdhe bhava // kuvit su no gaiṣṭaye 'gne saṃveṣiṣo rayim / urukṛd uru ṇas kṛdhi // mā no asmin mahādhane parā varg bhārabhṛd yathā / saṃvargaṃ saṃ rayiṃ jaya // yasyājuṣan namasvinaḥ śamīm adurmakhasya vā / taṃ hed agnir vidhāvati // anyam asmad bhiyā iyam agne siṣaktu duchunā / vardhā no amavañ śavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं विसृष्टिर् यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न । यो अस्याध्यक्षः परमे व्योमन्त् सो अङ्ग वेद यदि वा न वेद ॥ इदं विष्णुर् विचक्रमे ॥ तद् अस्य प्रियम् अभि पाथो अश्यां नरो यत्र देवयवो मदन्ति । उरुक्रमस्य स हि बन्धुर् इत्था विष्णोः पदे परमे मध्वा उत्सः ॥ विश्वे देवा ऋतावृधः ॥ विश्वे देवाः शृणुतेमं हवं मे ये अन्तरिक्षे य उप द्यवि ष्ठ । ये अग्निजिह्वा उत वा यजत्रा आसद्यास्मिन् बर्हिषि मादयध्वम् ॥ इन्द्राणी पत्या सुजितं जिगाय सेना ह नाम पृथिवी धनंजया विश्वव्यचा अदितिः सूर्यत्वक् । इन्द्राणी प्रासहा संजयन्ती तस्यै त एना हविषा विधेम ॥ उपप्रेहि वाचस्पते देवेन मनसा सह । वसुपते विरमय मय्य् एव तन्वं मम ॥ ये त्रिसप्ताः परियन्ति विश्वा रूपाणि बिभ्रतः । वाचस्पतिर् बला तेषां तन्वो ऽद्य दधातु मे

iyaṃ visṛṣṭir yata ābabhūva yadi vā dadhe yadi vā na / yo asyādhyakṣaḥ parame vyomant so aṅga veda yadi vā na veda // idaṃ viṣṇur vicakrame // tad asya priyam abhi pātho aśyāṃ naro yatra devayavo madanti / urukramasya sa hi bandhur itthā viṣṇoḥ pade parame madhvā utsaḥ // viśve devā ṛtāvṛdhaḥ // viśve devāḥ śṛṇutemaṃ havaṃ me ye antarikṣe ya upa dyavi ṣṭha / ye agnijihvā uta vā yajatrā āsadyāsmin barhiṣi mādayadhvam // indrāṇī patyā sujitaṃ jigāya senā ha nāma pṛthivī dhanaṃjayā viśvavyacā aditiḥ sūryatvak / indrāṇī prāsahā saṃjayantī tasyai ta enā haviṣā vidhema // upaprehi vācaspate devena manasā saha / vasupate viramaya mayy eva tanvaṃ mama // ye trisaptāḥ pariyanti viśvā rūpāṇi bibhrataḥ / vācaspatir balā teṣāṃ tanvo 'dya dadhātu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदो न यः सोम्यो बोधिचक्षा वातश् च नु च्यवन इन्दुविक्षाः । स तप्नुः शुचसे न सूरः स स्वेदयुः शुशुचानो न घर्मः ॥ इन्द्रियाणि शतक्रतो या ते जनेषु पञ्चसु । इन्द्र तानि ता आवृणे ॥ अनु ते दायि मह इन्द्रियाय सत्रा ते विश्वम् अनु वृत्रहत्ये । अनु क्षत्रम् अनु सहो यजत्रेन्द्र देवेभिर् अनु ते नृषह्ये ॥ अनवस् ते रथम् अश्वाय तक्षन् त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माणा इन्द्रं महयन्तो अर्कैर् अवर्धयन्न् अहये हन्तवा उ ॥ वृष्णे यत् ते वृषणो अर्कम् अर्चान् इन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयो ऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून्

mado na yaḥ somyo bodhicakṣā vātaś ca nu cyavana induvikṣāḥ / sa tapnuḥ śucase na sūraḥ sa svedayuḥ śuśucāno na gharmaḥ // indriyāṇi śatakrato yā te janeṣu pañcasu / indra tāni tā āvṛṇe // anu te dāyi maha indriyāya satrā te viśvam anu vṛtrahatye / anu kṣatram anu saho yajatrendra devebhir anu te nṛṣahye // anavas te ratham aśvāya takṣan tvaṣṭā vajraṃ puruhūta dyumantam / brahmāṇā indraṃ mahayanto arkair avardhayann ahaye hantavā u // vṛṣṇe yat te vṛṣaṇo arkam arcān indra grāvāṇo aditiḥ sajoṣāḥ / anaśvāso ye pavayo 'rathā indreṣitā abhyavartanta dasyūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्वावतो ना आगहि परावतश् च वृत्रहन् । इमा जुषस्व नो गिरः ॥ यद् अन्तरा परावतम् अर्वावतं च हूयसे । इन्द्रेह तता आगहि ॥ एन्द्र सानसिं रयिं सजित्वानं सदासहम् । वर्षिष्ठम् ऊतये भर ॥ प्रससाहिषे पुरुहूत शत्रून् ज्येष्ठस् ते शुष्म इह रातिर् अस्तु । इन्द्राभर दक्षिणेना वसूनि पतिः सिन्धूनाम् असि रेवतीनाम् ॥ इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ते यत् पार्या युनजते धियस् ताः । शूरो नृषाता श्रवसश् चकान आ गोमति व्रजे भजा त्वं नः ॥ हृदं न हि त्वा न्यृषन्त्य् ऊर्मयो ब्रह्माणीन्द्र तव यानि वर्धना । त्वष्टा चित् ते युज्यं वावृधे शवस् ततक्ष वज्रम् अभिभूत्योजसम् ॥ अभि स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यतो रघ्वीर् इव प्रवणे सस्रुर् ऊतयः । इन्द्रो यद् वज्री धृषमाणो अन्धसा भिनद् वलस्य परिधींर् इव त्रितः ॥ तम् इन्द्रं वाजयामसि युजे रथम् ॥ वृत्रतुरं मघवानं शचीपतिम् इन्द्रं गिरो बृहतीर् अभ्यनूषत । वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिर् अमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥ वृत्रतुरं : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। एद् (व्च्): वृत्रतरं। अहन् वृत्रं वृत्रतरं व्यंसम् इन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक् पृथिव्याः ॥ वृत्रतरं : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: वृंत्रतरं। अभितिष्ठ पृतन्यतो ऽधरे सन्तु शत्रवः । इन्द्र इव दस्युहा भवापः क्षेत्राणि संजय ॥ आशीर् ना ऊर्जम् उत सुप्रजास्त्वम् इषं दधातु द्रविणं सवर्चसम् । संजयन् क्षेत्राणि सहसाहम् इन्द्र कृण्वानो अन्यं अधरान्त् सपत्नान् ॥ त्वम् इन्द्रास्य् अधिराजः ॥ इन्द्रो जयति न पराजयते अधिराजो राजसु राजयते । विश्वा अभिष्टिः पृतना जयत्य् उपसद्यो नमस्यो यथासत् ॥ आ ते मह इन्द्रोत्य् उग्र समन्यवो यत् समरन्त सेनाः । पताति दिद्युन् नर्यस्य बाह्वोर् मा ते मनो विष्वद्र्यग् विचारीत् ॥ यो जात एव प्रथमो मनस्वान् देवो देवान् क्रतुना पर्यभूषत् । यस्य शुष्माद् रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना स जनासा इन्द्रः ॥ मन्युर् इन्द्रो मन्युर् एवास देवो मन्युर् होता वरुणो विश्ववेदाः । मन्युं विश ईडते मानुषीर् या अवा नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥ त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयंजो भामो अभिमातिषाहः । विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावान्त् स हूयमानो अमृताय गछत् ॥ इडाम् अग्ने त्वं नो अग्ने किम् इत् ते विष्णो प्र तत् ते अद्य ॥ दीर्घस् ते अस्त्व् अङ्कुशो येना वसु प्रयछसि । यजमानाय सुन्वते ॥ भद्रा ते हस्ता सुकृतोत पाणी प्रयन्तारा स्तुवते राध इन्द्र । का ते निषत्तिः किम् उ नो ममत्सि किं नोद् उद् उ हर्षसे दातवा उ

arvāvato nā āgahi parāvataś ca vṛtrahan / imā juṣasva no giraḥ // yad antarā parāvatam arvāvataṃ ca hūyase / indreha tatā āgahi // endra sānasiṃ rayiṃ sajitvānaṃ sadāsaham / varṣiṣṭham ūtaye bhara // prasasāhiṣe puruhūta śatrūn jyeṣṭhas te śuṣma iha rātir astu / indrābhara dakṣiṇenā vasūni patiḥ sindhūnām asi revatīnām // indraṃ naro nemadhitā havante yat pāryā yunajate dhiyas tāḥ / śūro nṛṣātā śravasaś cakāna ā gomati vraje bhajā tvaṃ naḥ // hṛdaṃ na hi tvā nyṛṣanty ūrmayo brahmāṇīndra tava yāni vardhanā / tvaṣṭā cit te yujyaṃ vāvṛdhe śavas tatakṣa vajram abhibhūtyojasam // abhi svavṛṣṭiṃ made asya yudhyato raghvīr iva pravaṇe sasrur ūtayaḥ / indro yad vajrī dhṛṣamāṇo andhasā bhinad valasya paridhīṃr iva tritaḥ // tam indraṃ vājayāmasi yuje ratham // vṛtraturaṃ maghavānaṃ śacīpatim indraṃ giro bṛhatīr abhyanūṣata / vāvṛdhānaṃ puruhūtaṃ suvṛktibhir amartyaṃ jaramāṇaṃ divedive // vṛtraturaṃ : FN Correcturen und Conjecturen zu dem ganzen Werk. Ed (VC): vṛtrataraṃ. ahan vṛtraṃ vṛtrataraṃ vyaṃsam indro vajreṇa mahatā vadhena / skandhāṃsīva kuliśenā vivṛkṇāhiḥ śayata upapṛk pṛthivyāḥ // vṛtrataraṃ : FN emended. Ed.: vṛṃtrataraṃ. abhitiṣṭha pṛtanyato 'dhare santu śatravaḥ / indra iva dasyuhā bhavāpaḥ kṣetrāṇi saṃjaya // āśīr nā ūrjam uta suprajāstvam iṣaṃ dadhātu draviṇaṃ savarcasam / saṃjayan kṣetrāṇi sahasāham indra kṛṇvāno anyaṃ adharānt sapatnān // tvam indrāsy adhirājaḥ // indro jayati na parājayate adhirājo rājasu rājayate / viśvā abhiṣṭiḥ pṛtanā jayaty upasadyo namasyo yathāsat // ā te maha indroty ugra samanyavo yat samaranta senāḥ / patāti didyun naryasya bāhvor mā te mano viṣvadryag vicārīt // yo jāta eva prathamo manasvān devo devān kratunā paryabhūṣat / yasya śuṣmād rodasī abhyasetāṃ nṛmṇasya mahnā sa janāsā indraḥ // manyur indro manyur evāsa devo manyur hotā varuṇo viśvavedāḥ / manyuṃ viśa īḍate mānuṣīr yā avā no manyo tapasā sajoṣāḥ // tvaṃ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayaṃjo bhāmo abhimātiṣāhaḥ / viśvacarṣaṇiḥ sahuriḥ sahāvānt sa hūyamāno amṛtāya gachat // iḍām agne tvaṃ no agne kim it te viṣṇo pra tat te adya // dīrghas te astv aṅkuśo yenā vasu prayachasi / yajamānāya sunvate // bhadrā te hastā sukṛtota pāṇī prayantārā stuvate rādha indra / kā te niṣattiḥ kim u no mamatsi kiṃ nod ud u harṣase dātavā u

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपप्राथ महिना वृष्ण्या वृषन् विश्वा शविष्ठ शवसा । अस्मं अव मघवन् गोमति व्रजे वज्रिञ् चित्राभिर् ऊतिभिः ॥ बोधा सु मे मघवन् वाचम् एमां यां ते वसिष्ठो अर्चति प्रशस्तिम् । इमा ब्रह्म सधमादे जुषस्व ॥ रेवतीर् नः सधमादा इन्द्रे सन्तु तुविवाजाः । क्षुमन्तो याभिर् मदेम ॥ प्रो ष्व् अस्मै पुरोरथम् इन्द्राय शूषम् अर्चत । अभीके चिद् उलोककृत् सङ्गे समत्सु वृत्रहा । अस्माकं बोधि चोदिता नभन्ताम् अन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥ आ नो अग्ने सुचेतुना ॥ आ नो अग्ने रयिं भर सत्रासाहं वरेण्यम् । विश्वासु पृत्सु दुष्टरम् ॥ इन्द्रो मदाय वावृधे शवसे वृत्रहा नृभिः । तम् इन् महत्स्व् आजिषूतेम् अर्भे हवामहे स वाजेषु प्र नो ऽविषत् ॥ मदेमदे हि नो ददिर् यूथा गवाम् ऋजुक्रतुः । संगृभाय पुरू शतोभयाहस्त्या वसु शिशीहि राय आभर ॥ ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति प्रचेतसः । व्रतान्य् अस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीर् अनु स्वराज्यम् ॥ ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीर् अनु स्वराज्यम् ॥ घृतं न पूतं तनूर् अरेपाः शुचि हिरण्यम् । तत् ते रुक्मो न रोचत स्वधावः ॥ ओभे सुश्चन्द्र विश्पते ॥ आर्यमा याति वृषभस् तुराषाड् दाता वसूनि विदधे तनूपाः । सहस्राक्षो गोत्रभिद् वज्रबाहुर् अस्मासु देवो द्रविणं दधातु ॥ ये ते ऽर्यमन् बहवो देवयानाः पन्थानो राजन् दिव आचरन्ति । तेभिर् नो देव महि शर्म यछ शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ उद् अग्ने शुचयस् तवायम् अग्निर् वीरतमस् तत् सूर्यस्य भद्रा अश्वाः सप्त त्वा हरितो रथे तरणिर् विश्वदर्शतः ॥ चक्षुर् नो धेहि चक्षुषे चक्षुर् विख्यै तनूभ्यः । सं चेदं वि च पश्येम ॥ सुसंदृशं त्वा वयं प्रति पश्येम सूर्य । वि पश्येम नृचक्षसः

āpaprātha mahinā vṛṣṇyā vṛṣan viśvā śaviṣṭha śavasā / asmaṃ ava maghavan gomati vraje vajriñ citrābhir ūtibhiḥ // bodhā su me maghavan vācam emāṃ yāṃ te vasiṣṭho arcati praśastim / imā brahma sadhamāde juṣasva // revatīr naḥ sadhamādā indre santu tuvivājāḥ / kṣumanto yābhir madema // pro ṣv asmai puroratham indrāya śūṣam arcata / abhīke cid ulokakṛt saṅge samatsu vṛtrahā / asmākaṃ bodhi coditā nabhantām anyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu // ā no agne sucetunā // ā no agne rayiṃ bhara satrāsāhaṃ vareṇyam / viśvāsu pṛtsu duṣṭaram // indro madāya vāvṛdhe śavase vṛtrahā nṛbhiḥ / tam in mahatsv ājiṣūtem arbhe havāmahe sa vājeṣu pra no 'viṣat // mademade hi no dadir yūthā gavām ṛjukratuḥ / saṃgṛbhāya purū śatobhayāhastyā vasu śiśīhi rāya ābhara // tā asya namasā sahaḥ saparyanti pracetasaḥ / vratāny asya saścire purūṇi pūrvacittaye vasvīr anu svarājyam // tā asya pṛśanāyuvaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ / priyā indrasya dhenavo vajraṃ hinvanti sāyakaṃ vasvīr anu svarājyam // ghṛtaṃ na pūtaṃ tanūr arepāḥ śuci hiraṇyam / tat te rukmo na rocata svadhāvaḥ // obhe suścandra viśpate // āryamā yāti vṛṣabhas turāṣāḍ dātā vasūni vidadhe tanūpāḥ / sahasrākṣo gotrabhid vajrabāhur asmāsu devo draviṇaṃ dadhātu // ye te 'ryaman bahavo devayānāḥ panthāno rājan diva ācaranti / tebhir no deva mahi śarma yacha śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade // ud agne śucayas tavāyam agnir vīratamas tat sūryasya bhadrā aśvāḥ sapta tvā harito rathe taraṇir viśvadarśataḥ // cakṣur no dhehi cakṣuṣe cakṣur vikhyai tanūbhyaḥ / saṃ cedaṃ vi ca paśyema // susaṃdṛśaṃ tvā vayaṃ prati paśyema sūrya / vi paśyema nṛcakṣasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिष्ठेभिर् विहरन् यासि तन्तुम् अवव्ययन्न् असितं देव वस्म । दविध्वतो रश्मयः सूर्यस्य चर्मेवावाधुस् तमो अप्स्व् अन्तः ॥ सूर्यो अपो विगाहते रश्मिभिर् वाजसातमः । बोधात् स्तोमैर् वयो दधत्

bahiṣṭhebhir viharan yāsi tantum avavyayann asitaṃ deva vasma / davidhvato raśmayaḥ sūryasya carmevāvādhus tamo apsv antaḥ // sūryo apo vigāhate raśmibhir vājasātamaḥ / bodhāt stomair vayo dadhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य इमा विश्वा जातान्य् आश्रावयति श्लोकेन । प्र च सुवाति सविता ॥ विश्वा रूपाणि ॥ अश्विना यज्ञम् आगतं दाशुषः पुरुदंससा । पूषा रक्षतु नो रयिम् ॥ इमं यज्ञम् अश्विना वर्धयन्तेमौ वीर्यं यजमानाय धत्ताम् । इमौ पशून् रक्षतां विश्वतो नः पूषा नः पातु सदम् अप्रयुछन् ॥ प्र ते महे सरस्वति सुभगे वाजिनीवति । सत्यवाचे भरे मतिम् ॥ इदं ते हव्यं घृतवत् सरस्वति सत्यवाचे प्रयतेमा हवींषि । इमानि त उदिता शंतमानि तेभिर् वयं सुभगासः स्याम

ya imā viśvā jātāny āśrāvayati ślokena / pra ca suvāti savitā // viśvā rūpāṇi // aśvinā yajñam āgataṃ dāśuṣaḥ purudaṃsasā / pūṣā rakṣatu no rayim // imaṃ yajñam aśvinā vardhayantemau vīryaṃ yajamānāya dhattām / imau paśūn rakṣatāṃ viśvato naḥ pūṣā naḥ pātu sadam aprayuchan // pra te mahe sarasvati subhage vājinīvati / satyavāce bhare matim // idaṃ te havyaṃ ghṛtavat sarasvati satyavāce prayatemā havīṃṣi / imāni ta uditā śaṃtamāni tebhir vayaṃ subhagāsaḥ syāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र देवं देव्या धियेत्य् अष्टौ ॥ अञ्जन्ति त्वाम् अध्वरे देवयन्तो वनस्पते मधुना दैव्येन । यद् ऊर्ध्वस् तिष्ठा द्रविणेह धत्ताद् यद् वा क्षयो मातुर् अस्या उपस्थे ॥ उञ्श्रयस्व वनस्पते वर्ष्मन् पृथिव्या अधि । सुमिती मीयमानो वर्चो धा यज्ञवाहसे ॥ अधि : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: अधि। समिद्धस्य श्रयमाणः पुरस्ताद् ब्रह्म वन्वानो अजरं सुवीरम् । आरे अस्मद् अमतिं बाधमाना उञ्श्रयस्व महते सौभगाय ॥ ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये ॥ ऊर्ध्वो नः पाह्य् अंहसो नि केतुना विश्वं सम् अत्रिणं दह । कृधी न ऊर्ध्वाञ् चरथाय जीवसे विदा देवेषु नो दुवः ॥ जातो जायते सुदिनत्वे अह्नां समर्य आ विदथे वर्धमानः । पुनन्ति धीरा अपसो मनीषा देवया विप्रा उदियर्ति वाचम् ॥ युवा सुवासाः परिवीता आगात् स उ श्रेयान् भवति जायमानः । तं धीरासः कवया उन्नयन्ति स्वाध्यो मनसा देवयन्तः

pra devaṃ devyā dhiyety aṣṭau // añjanti tvām adhvare devayanto vanaspate madhunā daivyena / yad ūrdhvas tiṣṭhā draviṇeha dhattād yad vā kṣayo mātur asyā upasthe // uñśrayasva vanaspate varṣman pṛthivyā adhi / sumitī mīyamāno varco dhā yajñavāhase // adhi : FN emended. Ed.: adhi. samiddhasya śrayamāṇaḥ purastād brahma vanvāno ajaraṃ suvīram / āre asmad amatiṃ bādhamānā uñśrayasva mahate saubhagāya // ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye // ūrdhvo naḥ pāhy aṃhaso ni ketunā viśvaṃ sam atriṇaṃ daha / kṛdhī na ūrdhvāñ carathāya jīvase vidā deveṣu no duvaḥ // jāto jāyate sudinatve ahnāṃ samarya ā vidathe vardhamānaḥ / punanti dhīrā apaso manīṣā devayā viprā udiyarti vācam // yuvā suvāsāḥ parivītā āgāt sa u śreyān bhavati jāyamānaḥ / taṃ dhīrāsaḥ kavayā unnayanti svādhyo manasā devayantaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभि त्वा देव सवितर् इति त्रयोदश होता यक्षद् अग्निं समिधा सुषमिधा समिद्धं नाभा पृथिव्याः संगथे वामस्य वर्ष्मन् दिव इडस् पदे वेत्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षत् तनूनपातम् अदितेर् गर्भं भुवनस्य गोपां मध्वाद्य देवो देवेभ्यो देवयानान् पथो अनक्तु वेत्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षन् नराशंसं नृशस्तं नॄंष्प्रणेत्रं गोभिर् वपावान्त् स्याद् वीरैः शक्तीवान् रथैः प्रथमयावा हिरण्यैश् चन्द्री वेत्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षद् अग्निम् इड ईडितो देवो देवं आ च वक्षद् दूतो हव्यवाड् अमूरा उपेमं यज्ञम् उपेमां देवो देवहूतिम् अवतु वेत्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षद् बर्हिः सुष्टरीमोर्णम्रदा अस्मिन् यज्ञे वि च प्र च प्रथतां स्वासस्थं देवेभ्य एम् एनद् अद्य वसवो रुद्रा आदित्याः स्वदन्तु प्रियम् इन्द्रस्यास्तु वेत्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षद् दुर ऋष्वाः कवष्यो कोशधावनीर् उद् आताभिर् जिहतां वि पक्षोभिः श्रयन्तां सुप्रायणा अस्मिन् यज्ञे विश्रयन्ताम् ऋतावृधो व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षद् उषासानक्ता बृहती सुपेशसा नॄंष् पतिभ्यो योनिं कृण्वाने संस्मयमाने इन्द्रेण देवैर् एदं बर्हिः सीदतां वीताम् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षद् दैव्या होतारा मन्द्रा पोतारा कवी प्रचेतसा स्विष्टम् अद्यान्यः करद् इषा स्वभिगूर्तम् अन्य ऊर्जा सतवसेमं यज्ञं दिवि देवेषु धत्तां वीताम् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षत् तिस्रो देवीर् अपसाम् अपस्तमो ऽछिद्रम् अद्येदम् अपस् तन्वतां देवेभ्यो देवीर् देवम् अपो व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षत् त्वष्टारम् अचिष्टुम् अपाकं रेतोधां विश्रवसं यशोधां पुरुरूपम् अकामकर्शनं सुपोषः पोषैः स्यात् सुवीरो वीरैर् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज होता यक्षद् वनस्पतिम् उपावस्रक्षद् धियो जोष्टारं शशमन् नरः स्वदात् स्वधितिर् ऋतुथाद्य देवो देवेभ्यो हव्यावाड् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज

abhi tvā deva savitar iti trayodaśa hotā yakṣad agniṃ samidhā suṣamidhā samiddhaṃ nābhā pṛthivyāḥ saṃgathe vāmasya varṣman diva iḍas pade vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣat tanūnapātam aditer garbhaṃ bhuvanasya gopāṃ madhvādya devo devebhyo devayānān patho anaktu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣan narāśaṃsaṃ nṛśastaṃ nṝṃṣpraṇetraṃ gobhir vapāvānt syād vīraiḥ śaktīvān rathaiḥ prathamayāvā hiraṇyaiś candrī vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad agnim iḍa īḍito devo devaṃ ā ca vakṣad dūto havyavāḍ amūrā upemaṃ yajñam upemāṃ devo devahūtim avatu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad barhiḥ suṣṭarīmorṇamradā asmin yajñe vi ca pra ca prathatāṃ svāsasthaṃ devebhya em enad adya vasavo rudrā ādityāḥ svadantu priyam indrasyāstu vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad dura ṛṣvāḥ kavaṣyo kośadhāvanīr ud ātābhir jihatāṃ vi pakṣobhiḥ śrayantāṃ suprāyaṇā asmin yajñe viśrayantām ṛtāvṛdho vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad uṣāsānaktā bṛhatī supeśasā nṝṃṣ patibhyo yoniṃ kṛṇvāne saṃsmayamāne indreṇa devair edaṃ barhiḥ sīdatāṃ vītām ājyasya hotar yaja hotā yakṣad daivyā hotārā mandrā potārā kavī pracetasā sviṣṭam adyānyaḥ karad iṣā svabhigūrtam anya ūrjā satavasemaṃ yajñaṃ divi deveṣu dhattāṃ vītām ājyasya hotar yaja hotā yakṣat tisro devīr apasām apastamo 'chidram adyedam apas tanvatāṃ devebhyo devīr devam apo vyantv ājyasya hotar yaja hotā yakṣat tvaṣṭāram aciṣṭum apākaṃ retodhāṃ viśravasaṃ yaśodhāṃ pururūpam akāmakarśanaṃ supoṣaḥ poṣaiḥ syāt suvīro vīrair vetv ājyasya hotar yaja hotā yakṣad vanaspatim upāvasrakṣad dhiyo joṣṭāraṃ śaśaman naraḥ svadāt svadhitir ṛtuthādya devo devebhyo havyāvāḍ vetv ājyasya hotar yaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोर् अस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् । व्य् उ प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम् ॥ व्यचस्वतीर् उर्विया विश्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर् द्वारो बृहतीर् विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः ॥ आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं दधाने ॥ दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै । प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥ आ नो यज्ञं भारती तूयम् एत्व् इडा मनुष्वद् इह चेतयन्ती । तिस्रो देवीर् बर्हिर् एदं स्योनं सरस्वती स्वपसः सदन्तु ॥ य इमे द्यावापृथिवी जन्त्री रूपैर् अपिंशद् भुवनानि विश्वा । तम् अद्य होतर् इषितो यजीयान् देवं त्वष्टारम् इह यक्षि विद्वान् ॥ उपावसृज त्मन्या समञ्जन् देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन

prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastor asyā vṛjyate agre ahnām / vy u prathate vitaraṃ varīyo devebhyo aditaye syonam // vyacasvatīr urviyā viśrayantāṃ patibhyo na janayaḥ śumbhamānāḥ / devīr dvāro bṛhatīr viśvaminvā devebhyo bhavata suprāyaṇāḥ // ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau / divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṃ śukrapiśaṃ dadhāne // daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñaṃ manuṣo yajadhyai / pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṃ jyotiḥ pradiśā diśantā // ā no yajñaṃ bhāratī tūyam etv iḍā manuṣvad iha cetayantī / tisro devīr barhir edaṃ syonaṃ sarasvatī svapasaḥ sadantu // ya ime dyāvāpṛthivī jantrī rūpair apiṃśad bhuvanāni viśvā / tam adya hotar iṣito yajīyān devaṃ tvaṣṭāram iha yakṣi vidvān // upāvasṛja tmanyā samañjan devānāṃ pātha ṛtuthā havīṃṣi / vanaspatiḥ śamitā devo agniḥ svadantu havyaṃ madhunā ghṛtena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निर् होता नो अध्वरे वाजी सन् परिणीयते । देवो देवेषु यज्ञियः ॥ परि त्रिविष्ट्य् अध्वरं यात्य् अग्नी रथीर् इव । आ देवेषु प्रयो दधत् ॥ परि वाजपतिः कविः ॥ अजैद् अग्निर् असनद् वाजं नि देवो देवेभ्यो हव्यावाट् प्राञ्जोभिर् हिन्वानो धेनाभिः कल्पमानो यज्ञस्यायुः प्रतिरन्न् उपप्रेष्य होतर् हव्या देवेभ्यो दैव्याः शमितार उत मनुष्या आरभध्वम् उपनयत मेध्या दुर आशासाना मेधपतये मेधं प्रास्मा अग्निं भरत स्तृणीत बर्हिर् अन्व् एनं माता मन्यताम् अनु पितानु भ्राता संगर्भ्यो ऽनु सखा सयूथ्य उदीचीनां अस्य पदो निधत्तात् सूर्यं चक्षुर् गमयताद् वातं प्राणम् अन्ववसृजताद् अन्तर्क्षम् असुं पृथिवीं शरीरम् एकधास्य त्वचम् आछ्यतात् पुरा नाभ्या अपिशसो वपाम् उत्खिदताद् अन्तर् एवोष्माणं वारयताच् छ्येनम् अस्य वक्षः कृणुतात् प्रशसा बाहू शला दोषणी कश्यपेवांसाछिद्रे श्रोणी कवषोरू स्रेकपर्णाष्ठीवन्ता षड्विंशतिर् अस्य वङ्क्रयस् ता अनुष्ठुयोच्च्यावयताद् गात्रंगात्रम् अस्यानूनं कृणुताद् ऊवध्यगोहं पार्थिवं खनताद् अस्ना रक्षः संसृजताद् वनिष्टुम् अस्य मा राविष्टोरूकं मन्यमाना नेद् वस् तोके तनये रविता रवद् अध्रिगो शमीध्वं सुशमि शमीध्वं शमीध्वम् अध्रिगो ॥ अध्रिगुश् च विपापश् च देवानां शमितारौ । ता एनं प्रविद्वांसौ श्रपयतं यथास्य श्रपणं तथा

agnir hotā no adhvare vājī san pariṇīyate / devo deveṣu yajñiyaḥ // pari triviṣṭy adhvaraṃ yāty agnī rathīr iva / ā deveṣu prayo dadhat // pari vājapatiḥ kaviḥ // ajaid agnir asanad vājaṃ ni devo devebhyo havyāvāṭ prāñjobhir hinvāno dhenābhiḥ kalpamāno yajñasyāyuḥ pratirann upapreṣya hotar havyā devebhyo daivyāḥ śamitāra uta manuṣyā ārabhadhvam upanayata medhyā dura āśāsānā medhapataye medhaṃ prāsmā agniṃ bharata stṛṇīta barhir anv enaṃ mātā manyatām anu pitānu bhrātā saṃgarbhyo 'nu sakhā sayūthya udīcīnāṃ asya pado nidhattāt sūryaṃ cakṣur gamayatād vātaṃ prāṇam anvavasṛjatād antarkṣam asuṃ pṛthivīṃ śarīram ekadhāsya tvacam āchyatāt purā nābhyā apiśaso vapām utkhidatād antar evoṣmāṇaṃ vārayatāc chyenam asya vakṣaḥ kṛṇutāt praśasā bāhū śalā doṣaṇī kaśyapevāṃsāchidre śroṇī kavaṣorū srekaparṇāṣṭhīvantā ṣaḍviṃśatir asya vaṅkrayas tā anuṣṭhuyoccyāvayatād gātraṃgātram asyānūnaṃ kṛṇutād ūvadhyagohaṃ pārthivaṃ khanatād asnā rakṣaḥ saṃsṛjatād vaniṣṭum asya mā rāviṣṭorūkaṃ manyamānā ned vas toke tanaye ravitā ravad adhrigo śamīdhvaṃ suśami śamīdhvaṃ śamīdhvam adhrigo // adhriguś ca vipāpaś ca devānāṃ śamitārau / tā enaṃ pravidvāṃsau śrapayataṃ yathāsya śrapaṇaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जुषस्व सप्रथस्तमम् ॥ इमं नो यज्ञम् अमृतेषु धेहीमा हव्या जातवेदो जुषस्व । स्तोकानाम् अग्ने मेदसो घृतस्य होतः प्राशान पह्रथमो निषद्य ॥ घृतवन्तः पावक ते स्तोकाः श्चोतन्ति मेदसः । स्वधर्मन् देववीतये श्रेष्ठं नो धेहि वार्यम् ॥ तुभ्यं स्तोका घृतश्चुतो ऽग्ने विप्राय सन्त्य । ऋषिः श्रेष्ठः समिध्यसे यज्ञस्य प्राविता भव ॥ तुभ्यं श्चोतन्त्य् अध्रिगो शचीवः स्तोकासो अग्ने मेदसो घृतस्य । कविशस्तो बृहता भानुनागा हव्या जुषस्व मेधिर ॥ ओजिष्ठं ते मध्यतो मेदा उद्भृतं प्र ते वयं ददामहे । श्चोतन्ति ते वसो स्तोका अधि त्वचि प्रति तान् देवशो विहि ॥ होता यक्षद् अग्निं स्वाहाज्यस्य स्वाहा मेदसः स्वाहा स्तोकानां स्वाहा स्वाहाकृतीनां स्वाहा हव्यसूक्तीनां स्वाहा देवा आज्यपा जुषाणा अग्ना आज्यस्य व्यन्तु होतर् यज ॥ सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञम् अग्निर् देवानाम् अभवत् पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्य् ऋतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविर् अदन्तु देवाः ॥ अग्निर् वृत्राणि जङ्घनत् ॥ होता यक्षद् अग्निम् आज्यस्य जुषतां हविर् होतर् यज ॥ त्वं सोमासि सत्पतिः ॥ होता यक्षत् सोमम् आज्यस्य जुषतां हविर् होतर् यज ॥ शुचिं नु स्तोमम् ॥ होता यक्षद् इन्द्राग्नी छागस्य वपाया मेदसो जुषेतां हविर् होतर् यज ॥ श्नथद् वृत्रम् उभा वाम् इन्द्राग्नी ॥ होता यक्षद् इन्द्राग्नी पुरोडाशस्य जुषेतां हविर् होतर् यज ॥ प्र चर्षणिभ्य इडाम् अग्ने होता यक्षद् अग्निं पुरोडाशस्य जुषतां हविर् होतर् यज ॥ अग्निं सुदीतिं सुदृशं गृणन्तो नमस्यामस् त्वेड्यं जातवेदः । त्वां दूतम् अरतिं हव्यवाहं देवा अकृण्वन्न् अमृतस्य नाभिम् ॥ इडोपहूतोपहूतेडोपास्मं इडा ह्वयताम् इडोपहूता मानवी घृतपदी मैत्रावरुणी ॥ ब्रह्म देवकृतम् उपहूतं दैव्या अध्वर्यवा उपहूता उपहूता मनुष्या य इमं यज्ञम् अवान् ये च यज्ञपतिं वर्धान् उपहूते द्यावापृथिवी पूर्वजे ऋतावरी देवी देवपुत्रे उपहूतो ऽयं यजमाना उत्तरस्यां देवयज्यायाम् उपहूतो भूयसि हविःकरणे दिव्ये धामन्न् उपहूतो देवा म इदं हविर् जुषन्ताम् इति तस्मिन्न् उपहूतः

juṣasva saprathastamam // imaṃ no yajñam amṛteṣu dhehīmā havyā jātavedo juṣasva / stokānām agne medaso ghṛtasya hotaḥ prāśāna pahrathamo niṣadya // ghṛtavantaḥ pāvaka te stokāḥ ścotanti medasaḥ / svadharman devavītaye śreṣṭhaṃ no dhehi vāryam // tubhyaṃ stokā ghṛtaścuto 'gne viprāya santya / ṛṣiḥ śreṣṭhaḥ samidhyase yajñasya prāvitā bhava // tubhyaṃ ścotanty adhrigo śacīvaḥ stokāso agne medaso ghṛtasya / kaviśasto bṛhatā bhānunāgā havyā juṣasva medhira // ojiṣṭhaṃ te madhyato medā udbhṛtaṃ pra te vayaṃ dadāmahe / ścotanti te vaso stokā adhi tvaci prati tān devaśo vihi // hotā yakṣad agniṃ svāhājyasya svāhā medasaḥ svāhā stokānāṃ svāhā svāhākṛtīnāṃ svāhā havyasūktīnāṃ svāhā devā ājyapā juṣāṇā agnā ājyasya vyantu hotar yaja // sadyo jāto vyamimīta yajñam agnir devānām abhavat purogāḥ / asya hotuḥ pradiśy ṛtasya vāci svāhākṛtaṃ havir adantu devāḥ // agnir vṛtrāṇi jaṅghanat // hotā yakṣad agnim ājyasya juṣatāṃ havir hotar yaja // tvaṃ somāsi satpatiḥ // hotā yakṣat somam ājyasya juṣatāṃ havir hotar yaja // śuciṃ nu stomam // hotā yakṣad indrāgnī chāgasya vapāyā medaso juṣetāṃ havir hotar yaja // śnathad vṛtram ubhā vām indrāgnī // hotā yakṣad indrāgnī puroḍāśasya juṣetāṃ havir hotar yaja // pra carṣaṇibhya iḍām agne hotā yakṣad agniṃ puroḍāśasya juṣatāṃ havir hotar yaja // agniṃ sudītiṃ sudṛśaṃ gṛṇanto namasyāmas tveḍyaṃ jātavedaḥ / tvāṃ dūtam aratiṃ havyavāhaṃ devā akṛṇvann amṛtasya nābhim // iḍopahūtopahūteḍopāsmaṃ iḍā hvayatām iḍopahūtā mānavī ghṛtapadī maitrāvaruṇī // brahma devakṛtam upahūtaṃ daivyā adhvaryavā upahūtā upahūtā manuṣyā ya imaṃ yajñam avān ye ca yajñapatiṃ vardhān upahūte dyāvāpṛthivī pūrvaje ṛtāvarī devī devaputre upahūto 'yaṃ yajamānā uttarasyāṃ devayajyāyām upahūto bhūyasi haviḥkaraṇe divye dhāmann upahūto devā ma idaṃ havir juṣantām iti tasminn upahūtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपहूता : फ़्न् ⟨ उपहूतास् उपहूता : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: उपहूता। देवयज्यायाम् : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: देवयाज्यायाम् त्वं ह्य् अग्ने प्रथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता । त्वं सीं वृषन्न् अकृणोर् दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ॥ अधा होता न्यसीदो यजीयान् इडस् पद इषयन्न् ईड्यः सन् । त्वं त्वा नरः प्रथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनुग्मन् ॥ वृतेव यन्तं बहुभिर् वसव्यैस् त्वे रयिं जागृवांसो अनुग्मन् । रुशन्तम् अग्निं दर्शतं बृहन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम् ॥ पदं देवस्य नमसा व्यन्तः श्रवस्यवः श्रव आपन्न् अमृक्तम् । नामानि चिद् दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्त संदृष्टौ ॥ त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्यां त्वां राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदम् इन् मानुषाणाम् ॥ सपर्येण्यः स प्रियो विक्ष्व् अग्निर् होता मन्द्रो निषसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दमा आ दीदिवांसम् उप ज्ञुबाधो नमसा सदेम ॥ तं त्वा वयं सुध्यो नव्यम् अग्ने सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बृहता रोचनेन ॥ विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् । प्रेतीषणिम् इषयन्तं पावकं राजन्तम् अग्निं यजतं रयीणाम् ॥ सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस् ता आनट् समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिर् विश्वेत् स वामा दधते त्वोतः ॥ अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिर् अग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिर् उक्थैर् आ ते भद्रायां सुमतौ यतेम ॥ आ यस् ततन्थ रोदसी वि भासा श्रवोभिश् च श्रवस्यस् तरुत्रः । बृहद्भिर् वाजैः स्थविरेभिर् अस्मे रेवद्भिर् अग्ने वितरं विभाहि ॥ नृवद् वसो सदम् इद् धेह्य् अस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीर् इषो बृहतीर् आरेअघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ॥ पुरूण्य् अग्ने पुरुधा त्वाया वसूनि राजन् वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्त्य् अग्ने वसु विधते राजनि त्वे

upahūtā : FN ⟨ upahūtās upahūtā : FN emended. Ed.: upahūtā. devayajyāyām : FN emended. Ed.: devayājyāyām tvaṃ hy agne prathamo manotāsyā dhiyo abhavo dasma hotā / tvaṃ sīṃ vṛṣann akṛṇor duṣṭarītu saho viśvasmai sahase sahadhyai // adhā hotā nyasīdo yajīyān iḍas pada iṣayann īḍyaḥ san / tvaṃ tvā naraḥ prathamaṃ devayanto maho rāye citayanto anugman // vṛteva yantaṃ bahubhir vasavyais tve rayiṃ jāgṛvāṃso anugman / ruśantam agniṃ darśataṃ bṛhantaṃ vapāvantaṃ viśvahā dīdivāṃsam // padaṃ devasya namasā vyantaḥ śravasyavaḥ śrava āpann amṛktam / nāmāni cid dadhire yajñiyāni bhadrāyāṃ te raṇayanta saṃdṛṣṭau // tvāṃ vardhanti kṣitayaḥ pṛthivyāṃ tvāṃ rāya ubhayāso janānām / tvaṃ trātā taraṇe cetyo bhūḥ pitā mātā sadam in mānuṣāṇām // saparyeṇyaḥ sa priyo vikṣv agnir hotā mandro niṣasādā yajīyān / taṃ tvā vayaṃ damā ā dīdivāṃsam upa jñubādho namasā sadema // taṃ tvā vayaṃ sudhyo navyam agne sumnāyava īmahe devayantaḥ / tvaṃ viśo anayo dīdyāno divo agne bṛhatā rocanena // viśāṃ kaviṃ viśpatiṃ śaśvatīnāṃ nitośanaṃ vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām / pretīṣaṇim iṣayantaṃ pāvakaṃ rājantam agniṃ yajataṃ rayīṇām // so agna īje śaśame ca marto yas tā ānaṭ samidhā havyadātim / ya āhutiṃ pari vedā namobhir viśvet sa vāmā dadhate tvotaḥ // asmā u te mahi mahe vidhema namobhir agne samidhota havyaiḥ / vedī sūno sahaso gīrbhir ukthair ā te bhadrāyāṃ sumatau yatema // ā yas tatantha rodasī vi bhāsā śravobhiś ca śravasyas tarutraḥ / bṛhadbhir vājaiḥ sthavirebhir asme revadbhir agne vitaraṃ vibhāhi // nṛvad vaso sadam id dhehy asme bhūri tokāya tanayāya paśvaḥ / pūrvīr iṣo bṛhatīr āreaghā asme bhadrā sauśravasāni santu // purūṇy agne purudhā tvāyā vasūni rājan vasutā te aśyām / purūṇi hi tve puruvāra santy agne vasu vidhate rājani tve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्पते रशनया नियूय पिष्टतमया वयुनानि विद्वान् । वहा देवत्रा दधिषो हवींषि प्र च दातारम् अमृतेषु वोचः ॥ पिप्रीहि देवान् ॥ होता यक्षद् अग्निं स्विष्टकृतम् अयाड् अग्निर् अग्नेः प्रिया धामान्य् अयाट् सोमस्याज्यस्य हविषः प्रिया धामान्य् अयाड् इन्द्राग्न्योश् छागस्य हविषः प्रिया धामान्य् अयाड् वनस्पतेः प्रिया पाथांस्य् अयाड् देवानाम् आज्यपानां प्रिया धामानि यक्षद् अग्नेर् होतुः प्रिया धामानि यक्षत् स्वं महिमानम् आयजताम् एज्या इषः कृणोतु सो अध्वराञ् जातवेदा जुषतां हविर् होतर् यज ॥ अग्ने यद् अद्येडोपहूता

vanaspate raśanayā niyūya piṣṭatamayā vayunāni vidvān / vahā devatrā dadhiṣo havīṃṣi pra ca dātāram amṛteṣu vocaḥ // piprīhi devān // hotā yakṣad agniṃ sviṣṭakṛtam ayāḍ agnir agneḥ priyā dhāmāny ayāṭ somasyājyasya haviṣaḥ priyā dhāmāny ayāḍ indrāgnyoś chāgasya haviṣaḥ priyā dhāmāny ayāḍ vanaspateḥ priyā pāthāṃsy ayāḍ devānām ājyapānāṃ priyā dhāmāni yakṣad agner hotuḥ priyā dhāmāni yakṣat svaṃ mahimānam āyajatām ejyā iṣaḥ kṛṇotu so adhvarāñ jātavedā juṣatāṃ havir hotar yaja // agne yad adyeḍopahūtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवं बर्हिः सुदेवं देवैः स्यात् सुवीरं वीरैर् वस्तोर् वृज्येताक्तोः प्रभ्रियेतात्य् अन्यान् राया बर्हिष्मतो मदेम वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज देवं बर्हिर् वसुवने वसुधेयस्य वेतु देवीर् द्वारः संघाते वीड्वीर् यामञ् शिथिरा ध्रुवा देवहूतौ वत्स ईम् एनास् तरुणा आमिमीयात् कुमारो वा नवजातो मैना अर्वा रेणुककाटः प्रणग् वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज देवीर् द्वारो वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु देवी उषासानक्ताद्यास्मिन् यज्ञे प्रयत्य् अह्वेताम् अपि नूनं दैवीर् विशः प्रायासिष्टां सुप्रीते सुधिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज देवी उषासानक्ता वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवी जोष्ट्री वसुधिती ययोर् अन्याघा द्वेषांसि यूयवद् आन्या वक्षद् वसु वार्याणि यजमानाय वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज देवी जोष्ट्री वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवी ऊर्जाहुती इषम् ऊर्जम् अन्या वक्षत् सग्धिं सपीतिम् अन्या नवेन पूर्वं दयमानाः स्याम पुराणेन नवं ताम् ऊर्जम् ऊर्जाहुती ऊर्जयमाने अधातां वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज देवी ऊर्जाहुती वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवा दैव्या होतारा पोतारा नेष्टारा हताघशंसा आभरद्वसू वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज देवा दैव्या होतारा वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवीस् तिस्रस् तिस्रो देवीर् इडा सरस्वती भारती द्यां भारत्य् आदित्यैर् अस्पृक्षत् सरस्वतीमं रुद्रैर् यज्ञम् आवीद् इहैवेडया वसुमत्या सधमादं मदेम वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज देवीस् तिस्रस् तिस्रो देवीर् वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु देवो नराशंसस् त्रिशीर्षा षडक्षः शतम् इद् एनं शितिपृष्ठा आदधति सहस्रमीं प्रवहन्ति मित्रावरुणेद् अस्य होत्रम् अर्हतो बृहस्पतिः स्तोत्रम् अश्विनाध्वर्यवं वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज देवो नराशंसो वसुवने वसुधेयस्य वेतु देवो वनस्पतिर् वर्षप्रावा घृतनिर्णिग् द्याम् अग्रेणास्पृक्षद् आन्तरिक्षं मध्येनाप्राः पृथिवीम् उपरेणादृंहीद् वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज देवो वनस्पतिर् वसुवने वसुधेयस्य वेतु देवं बर्हिर् वारितीनां निधेधासि प्रच्युतीनाम् अप्रच्युतं निकामधरणं पुरुषस्पार्हं यशस्वद् एना बर्हिषान्या बर्हींष्य् अभिष्याम वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज देवं बर्हिर् वारितीनां वसुवने वसुधेयस्य वेतु देवो अग्निः स्विष्टकृद् यज देवो अग्निः स्विष्टकृत्

devaṃ barhiḥ sudevaṃ devaiḥ syāt suvīraṃ vīrair vastor vṛjyetāktoḥ prabhriyetāty anyān rāyā barhiṣmato madema vasuvane vasudheyasya vetu yaja devaṃ barhir vasuvane vasudheyasya vetu devīr dvāraḥ saṃghāte vīḍvīr yāmañ śithirā dhruvā devahūtau vatsa īm enās taruṇā āmimīyāt kumāro vā navajāto mainā arvā reṇukakāṭaḥ praṇag vasuvane vasudheyasya vyantu yaja devīr dvāro vasuvane vasudheyasya vyantu devī uṣāsānaktādyāsmin yajñe prayaty ahvetām api nūnaṃ daivīr viśaḥ prāyāsiṣṭāṃ suprīte sudhite vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devī uṣāsānaktā vasuvane vasudheyasya vītāṃ devī joṣṭrī vasudhitī yayor anyāghā dveṣāṃsi yūyavad ānyā vakṣad vasu vāryāṇi yajamānāya vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devī joṣṭrī vasuvane vasudheyasya vītāṃ devī ūrjāhutī iṣam ūrjam anyā vakṣat sagdhiṃ sapītim anyā navena pūrvaṃ dayamānāḥ syāma purāṇena navaṃ tām ūrjam ūrjāhutī ūrjayamāne adhātāṃ vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devī ūrjāhutī vasuvane vasudheyasya vītāṃ devā daivyā hotārā potārā neṣṭārā hatāghaśaṃsā ābharadvasū vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja devā daivyā hotārā vasuvane vasudheyasya vītāṃ devīs tisras tisro devīr iḍā sarasvatī bhāratī dyāṃ bhāraty ādityair aspṛkṣat sarasvatīmaṃ rudrair yajñam āvīd ihaiveḍayā vasumatyā sadhamādaṃ madema vasuvane vasudheyasya vyantu yaja devīs tisras tisro devīr vasuvane vasudheyasya vyantu devo narāśaṃsas triśīrṣā ṣaḍakṣaḥ śatam id enaṃ śitipṛṣṭhā ādadhati sahasramīṃ pravahanti mitrāvaruṇed asya hotram arhato bṛhaspatiḥ stotram aśvinādhvaryavaṃ vasuvane vasudheyasya vetu yaja devo narāśaṃso vasuvane vasudheyasya vetu devo vanaspatir varṣaprāvā ghṛtanirṇig dyām agreṇāspṛkṣad āntarikṣaṃ madhyenāprāḥ pṛthivīm upareṇādṛṃhīd vasuvane vasudheyasya vetu yaja devo vanaspatir vasuvane vasudheyasya vetu devaṃ barhir vāritīnāṃ nidhedhāsi pracyutīnām apracyutaṃ nikāmadharaṇaṃ puruṣaspārhaṃ yaśasvad enā barhiṣānyā barhīṃṣy abhiṣyāma vasuvane vasudheyasya vetu yaja devaṃ barhir vāritīnāṃ vasuvane vasudheyasya vetu devo agniḥ sviṣṭakṛd yaja devo agniḥ sviṣṭakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निम् अद्य होतारम् अवृणीतायं यजमानः पचन् पक्तीः पचन् पुरोडाशं गृह्णन्न् अग्नया आज्यं गृह्णन्त् सोमायाज्यं बध्नन्न् इन्द्राग्निभ्यां छागं सूपस्था अद्य देवो वनस्पतिर् अभवद् अग्नया आज्येन सोमायाज्येनेन्द्राग्निभ्यां छागेनाघस्तां तं मेदस्तः प्रतिपचताग्रभीष्टाम् अवीवृधेतां पुरोडाशेन त्वाम् अद्य ऋष आर्षेय ऋषीणां नपाद् अवृणीतायं यजमानो बहुभ्या आ संगतेभ्य एष मे देवेषु वसु वार्यायक्ष्यता इति ता या देवा देवदानान्य् अदुस् तान्य् अस्मा आ च शास्वा च गुरस्वेषितश् च होतर् असि भद्रवाच्याय प्रेषितो मानुषः सूक्तवाकाय सूक्ता ब्रूहीदं द्यावापृथिवी भद्रम् अभूद् आर्ध्म सूक्तवाकम् उत नमोवाकम् ऋध्यास्म सूक्तोच्यम् अग्ने त्वं सूक्तवाग् अस्य् उपश्रुति दिवस् पृथिव्योर् ओमन्वती ते ऽस्मिन् यज्ञे यजमान द्यावापृथिवी स्तां शंगवी जीरदानू अत्रस्नू अप्रवेदे असंबाधे उरुगव्यूती अभयंकृतौ वृष्टिद्यावा रीत्यापा शंभुवौ मयोभुवऊर्जस्वती च पयस्वती च सूपचरणा च स्वधिचरणा च तयोर् आविद्य् अग्निर् इदं हविर् अजुषतावीवृधत महो ज्यायो ऽकृत सोम इदं हविर् अजुषतावीवृधत महो ज्यायो ऽकृतेन्द्राग्नी इदं हविर् अजुषेताम् अवीवृधेतां महो ज्यायो ऽक्रातां वनस्पतिर् इदं हविर् अजुषतावीवृधत महो ज्यायो ऽकृत देवा आज्यपा आज्यम् अजुषन्तावीवृधन्त महो ज्यायो ऽक्रत अग्निर् होत्रेणेदं हविर् अजुषतावीवृधत महो ज्यायो ऽकृतास्याम् ऋधद् धोत्रायां देवंगमायाम् आशास्ते ऽयं यजमान आयुर् आशास्ते सुप्रजास्त्वम् आशास्ते विश्वं प्रियम् आशास्ते यद् अनेन हविषाशास्ते तद् अश्यात् तद् ऋध्यात् तद् अस्मै देवा रासन्तां तद् अग्निर् देवो देवेभ्यो वनुतां वयम् अग्नेर् मानुषा इष्टं च वीतं चोभे च नो द्यावापृथिवी अंहसस् पाताम् एह गतिर् वामस्येदं नमो देवेभ्यः

agnim adya hotāram avṛṇītāyaṃ yajamānaḥ pacan paktīḥ pacan puroḍāśaṃ gṛhṇann agnayā ājyaṃ gṛhṇant somāyājyaṃ badhnann indrāgnibhyāṃ chāgaṃ sūpasthā adya devo vanaspatir abhavad agnayā ājyena somāyājyenendrāgnibhyāṃ chāgenāghastāṃ taṃ medastaḥ pratipacatāgrabhīṣṭām avīvṛdhetāṃ puroḍāśena tvām adya ṛṣa ārṣeya ṛṣīṇāṃ napād avṛṇītāyaṃ yajamāno bahubhyā ā saṃgatebhya eṣa me deveṣu vasu vāryāyakṣyatā iti tā yā devā devadānāny adus tāny asmā ā ca śāsvā ca gurasveṣitaś ca hotar asi bhadravācyāya preṣito mānuṣaḥ sūktavākāya sūktā brūhīdaṃ dyāvāpṛthivī bhadram abhūd ārdhma sūktavākam uta namovākam ṛdhyāsma sūktocyam agne tvaṃ sūktavāg asy upaśruti divas pṛthivyor omanvatī te 'smin yajñe yajamāna dyāvāpṛthivī stāṃ śaṃgavī jīradānū atrasnū apravede asaṃbādhe urugavyūtī abhayaṃkṛtau vṛṣṭidyāvā rītyāpā śaṃbhuvau mayobhuvaūrjasvatī ca payasvatī ca sūpacaraṇā ca svadhicaraṇā ca tayor āvidy agnir idaṃ havir ajuṣatāvīvṛdhata maho jyāyo 'kṛta soma idaṃ havir ajuṣatāvīvṛdhata maho jyāyo 'kṛtendrāgnī idaṃ havir ajuṣetām avīvṛdhetāṃ maho jyāyo 'krātāṃ vanaspatir idaṃ havir ajuṣatāvīvṛdhata maho jyāyo 'kṛta devā ājyapā ājyam ajuṣantāvīvṛdhanta maho jyāyo 'krata agnir hotreṇedaṃ havir ajuṣatāvīvṛdhata maho jyāyo 'kṛtāsyām ṛdhad dhotrāyāṃ devaṃgamāyām āśāste 'yaṃ yajamāna āyur āśāste suprajāstvam āśāste viśvaṃ priyam āśāste yad anena haviṣāśāste tad aśyāt tad ṛdhyāt tad asmai devā rāsantāṃ tad agnir devo devebhyo vanutāṃ vayam agner mānuṣā iṣṭaṃ ca vītaṃ cobhe ca no dyāvāpṛthivī aṃhasas pātām eha gatir vāmasyedaṃ namo devebhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हव्यवाड् अग्निर् इडोपहूता

havyavāḍ agnir iḍopahūtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमापूषणा रजसो विमानं सप्तचक्रं रथम् अविश्वमिन्वम् । विषूवृतं मनसा युज्यमानं तं जिन्वथो वृषणा पञ्चरश्मिम् ॥ दिव्य् अन्यः सदनं चक्र उच्चा पृथिव्याम् अन्यो अध्य् अन्तरिक्षे । ता अस्मभ्यं पुरुवारं पुरुक्षुं रायस् पोषं विष्यतां नाभिम् अस्मे ॥ धियं पूषा जिन्वतु विश्वमिन्वो रयिं सोमो रयिपतिर् दधातु ॥ अवतु देव्य् अदितिर् अनर्वा बृहद् वदेम विदथे सुवीराः ॥ विश्वान्य् अन्यो भुवना जजान विश्वम् अन्यो अभिचक्षाण एति । सोमापूषणा अवतं धियं मे युवाभ्यां विश्वाः पृतना जयेम ॥ प्रजापते नहि त्वत् तान्य् अन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव । यस्मै कं जुहुमस् तन् नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥ रयीणां पतिं यजतं बृहन्तम् अस्मिन् भरे नृतमं वाजसातौ । प्रजापतिं प्रथमजाम् ऋतस्य यजाम देवम् अधि नो ब्रवीतु ॥ प्रजापते त्वं निधिपाः पुराणो देवानां पिता जनिता प्रजानाम् । पतिर् विश्वस्य जगतः परस्पा हविर् नो देव विहवे जुषस्व ॥ तवेमे लोकाः प्रदिशो दिशश् च परावतो निवत उद्वतश् च । प्रजापते विश्वसृग् जीवधन्य इदं नो देव प्रतिहर्य हव्यम् ॥ प्रजापतिं प्रथमं यज्ञियानां देवानाम् अग्रे यजतं यजध्वम् । स नो ददातु श्रवणं पित्πणां तस्मै ते देव हविषा विधेम ॥ यो राय ईशे शतदाय उक्थ्यो यः पशूनां रक्षिता विष्ठितानाम् । प्रजापतिः प्रथमजा ऋतस्य सहस्रधामा जुषतां हविर् नः

somāpūṣaṇā rajaso vimānaṃ saptacakraṃ ratham aviśvaminvam / viṣūvṛtaṃ manasā yujyamānaṃ taṃ jinvatho vṛṣaṇā pañcaraśmim // divy anyaḥ sadanaṃ cakra uccā pṛthivyām anyo adhy antarikṣe / tā asmabhyaṃ puruvāraṃ purukṣuṃ rāyas poṣaṃ viṣyatāṃ nābhim asme // dhiyaṃ pūṣā jinvatu viśvaminvo rayiṃ somo rayipatir dadhātu // avatu devy aditir anarvā bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ // viśvāny anyo bhuvanā jajāna viśvam anyo abhicakṣāṇa eti / somāpūṣaṇā avataṃ dhiyaṃ me yuvābhyāṃ viśvāḥ pṛtanā jayema // prajāpate nahi tvat tāny anyo viśvā jātāni pari tā babhūva / yasmai kaṃ juhumas tan no astu vayaṃ syāma patayo rayīṇām // rayīṇāṃ patiṃ yajataṃ bṛhantam asmin bhare nṛtamaṃ vājasātau / prajāpatiṃ prathamajām ṛtasya yajāma devam adhi no bravītu // prajāpate tvaṃ nidhipāḥ purāṇo devānāṃ pitā janitā prajānām / patir viśvasya jagataḥ paraspā havir no deva vihave juṣasva // taveme lokāḥ pradiśo diśaś ca parāvato nivata udvataś ca / prajāpate viśvasṛg jīvadhanya idaṃ no deva pratiharya havyam // prajāpatiṃ prathamaṃ yajñiyānāṃ devānām agre yajataṃ yajadhvam / sa no dadātu śravaṇaṃ pitπṇāṃ tasmai te deva haviṣā vidhema // yo rāya īśe śatadāya ukthyo yaḥ paśūnāṃ rakṣitā viṣṭhitānām / prajāpatiḥ prathamajā ṛtasya sahasradhāmā juṣatāṃ havir naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम् । उत वा ते सहस्रिणो रथा आयातु पाजसा ॥ ईशानाय प्रहुतिं यस् ता आनट् शुचिं सोमं शुचिपास् तुभ्यं वायो । कृणोषि तं मर्त्येषु प्रशस्तं जातोजातो जायते वाज्य् अस्य ॥ युक्ष्वा हि त्वं रथासहा युवस्व पोष्या वसो । आन् नो वायो मधु पिबास्माकं सवनागहि ॥ कुविद् अङ्ग नमसा ये वृधासः पुरा देवा अनवद्यासा आसन् । ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्न् उषसं सूर्येण ॥ आ नो वायो महे तने याहि मखाय पाजसे । वयं हि ते चकृमा भूरि दावने सद्यश् चिन् महि दावने ॥ सं ते वायुः ॥ पीवोअन्नं रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुताम् अभिश्रीः । ते वायवे समनसो वितस्थुर् विश्वेन् नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥ राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम् । अध वायुं नियुतः सश्चत स्वा उत श्वेतं वसुधितिं निरेके ॥ आ वायो प्र वायुं प्र याभिः ॥ आ नो नियुद्भिः शतिनीभिर् अध्वरं सहस्रिणीभिर् उपयाहि यज्ञम् । वायो अस्मिन्त् सवने मादयस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ देवानां भद्रा सुमतिर् ऋजूयतां देवानां रातिर् अभि नो निवर्तताम् । देवानां सख्यम् उपसेदिमा वयं देवा ना आयुः प्रतिरन्तु जीवसे ॥ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर् यजत्राः । स्थिरैर् अङ्गैस् तुष्टुवांसस् तनूभिर् व्यशेम देवहितं यद् आयुः ॥ शतम् इन् नु शरदो अन्ति देवा यत्रा नश् चक्रा जरसं तनूनाम् । पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर् गन्तोः ॥ आ वो देवास ईमहे ॥ उत देवा अवहितं देवा उन्नयथा पुनः । उतागश् चक्रुषं देवा देवा जीवयथा पुनः ॥ यज्ञेन यज्ञम् अयजन्त देवाः

vāyo śataṃ harīṇāṃ yuvasva poṣyāṇām / uta vā te sahasriṇo rathā āyātu pājasā // īśānāya prahutiṃ yas tā ānaṭ śuciṃ somaṃ śucipās tubhyaṃ vāyo / kṛṇoṣi taṃ martyeṣu praśastaṃ jātojāto jāyate vājy asya // yukṣvā hi tvaṃ rathāsahā yuvasva poṣyā vaso / ān no vāyo madhu pibāsmākaṃ savanāgahi // kuvid aṅga namasā ye vṛdhāsaḥ purā devā anavadyāsā āsan / te vāyave manave bādhitāyāvāsayann uṣasaṃ sūryeṇa // ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase / vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaś cin mahi dāvane // saṃ te vāyuḥ // pīvoannaṃ rayivṛdhaḥ sumedhāḥ śvetaḥ siṣakti niyutām abhiśrīḥ / te vāyave samanaso vitasthur viśven naraḥ svapatyāni cakruḥ // rāye nu yaṃ jajñatū rodasīme rāye devī dhiṣaṇā dhāti devam / adha vāyuṃ niyutaḥ saścata svā uta śvetaṃ vasudhitiṃ nireke // ā vāyo pra vāyuṃ pra yābhiḥ // ā no niyudbhiḥ śatinībhir adhvaraṃ sahasriṇībhir upayāhi yajñam / vāyo asmint savane mādayasva yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ // devānāṃ bhadrā sumatir ṛjūyatāṃ devānāṃ rātir abhi no nivartatām / devānāṃ sakhyam upasedimā vayaṃ devā nā āyuḥ pratirantu jīvase // bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhir yajatrāḥ / sthirair aṅgais tuṣṭuvāṃsas tanūbhir vyaśema devahitaṃ yad āyuḥ // śatam in nu śarado anti devā yatrā naś cakrā jarasaṃ tanūnām / putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyur gantoḥ // ā vo devāsa īmahe // uta devā avahitaṃ devā unnayathā punaḥ / utāgaś cakruṣaṃ devā devā jīvayathā punaḥ // yajñena yajñam ayajanta devāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने नय ॥ प्र वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम् । यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्य् अन्तर् विश्वानि विद्मना जिगाति ॥ अग्ने त्वं पारय ॥ अछा गिरो मतयो देवयन्तीर् अग्निं यन्ति द्रविणं भिक्षमाणाः । सुसंदृशं सुप्रतीकं स्वञ्चं हव्यवाहम् अरतिं मानुषाणाम् ॥ अग्ने त्वम् अस्मद् युयोध्य् अमीवा अनग्नित्रा अभ्यमन्त कृष्टीः । पुनर् अस्मभ्यं सुविताय देव क्षां विश्वेभिर् अमृतेभिर् यजत्र ॥ प्र कारवो मनना वच्यमाना देवद्रीचीं नयत देवयन्तः । दक्षिणावाड् वाजिनी प्राच्य् एति हविर् भरन्त्य् अग्नये घृताची ॥ उद् उत्तमम् अस्तभ्नाद् द्याम् इमां धियम् ॥ कितवासो यद् रिरिपुर् न दीवि यद् वा घा सत्यम् उत यन् न विद्म । सर्वा ता विष्य शिथिरेव देवाथा ते स्याम वरुण प्रियासः ॥ अव ते हेडो वरुण तत् त्वा यामि ॥ पावीरवी कन्या चित्रायुः सरस्वती वीरपत्नी धियं धात् । ग्नाभिर् अछिद्रं शरणं सजोषा दुराधर्षं गृणते शर्म यंसत् ॥ आ नो दिवः ॥ इमा जुह्वाना युष्मद् आ नमोभिः प्रति स्तोमं सरस्वति जुषस्व । तव शर्मन् प्रियतमे दधाना उपस्थेयाम शरणं न वृक्षम् ॥ यस् ते स्तनः शशयो यो मयोभूर् येण विश्वा पुष्यसि वार्याणि । यो रत्नधा वसुविद् यः सुदत्रः सरस्वति तम् इह धातवे कः ॥ सरस्वत्य् अभि नो नेषि वस्य इदं ते हव्यम्

agne naya // pra vaḥ śukrāya bhānave bharadhvaṃ havyaṃ matiṃ cāgnaye supūtam / yo daivyāni mānuṣā janūṃṣy antar viśvāni vidmanā jigāti // agne tvaṃ pāraya // achā giro matayo devayantīr agniṃ yanti draviṇaṃ bhikṣamāṇāḥ / susaṃdṛśaṃ supratīkaṃ svañcaṃ havyavāham aratiṃ mānuṣāṇām // agne tvam asmad yuyodhy amīvā anagnitrā abhyamanta kṛṣṭīḥ / punar asmabhyaṃ suvitāya deva kṣāṃ viśvebhir amṛtebhir yajatra // pra kāravo mananā vacyamānā devadrīcīṃ nayata devayantaḥ / dakṣiṇāvāḍ vājinī prācy eti havir bharanty agnaye ghṛtācī // ud uttamam astabhnād dyām imāṃ dhiyam // kitavāso yad riripur na dīvi yad vā ghā satyam uta yan na vidma / sarvā tā viṣya śithireva devāthā te syāma varuṇa priyāsaḥ // ava te heḍo varuṇa tat tvā yāmi // pāvīravī kanyā citrāyuḥ sarasvatī vīrapatnī dhiyaṃ dhāt / gnābhir achidraṃ śaraṇaṃ sajoṣā durādharṣaṃ gṛṇate śarma yaṃsat // ā no divaḥ // imā juhvānā yuṣmad ā namobhiḥ prati stomaṃ sarasvati juṣasva / tava śarman priyatame dadhānā upastheyāma śaraṇaṃ na vṛkṣam // yas te stanaḥ śaśayo yo mayobhūr yeṇa viśvā puṣyasi vāryāṇi / yo ratnadhā vasuvid yaḥ sudatraḥ sarasvati tam iha dhātave kaḥ // sarasvaty abhi no neṣi vasya idaṃ te havyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदितिर् द्यौर् अदितिर् अन्तरिक्षम् अदितिर् माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर् जातम् अदितिर् जनित्वम् ॥ विष्टम्भो दिवः स्तीर्णं बर्हिः

aditir dyaur aditir antarikṣam aditir mātā sa pitā sa putraḥ / viśve devā aditiḥ pañca janā aditir jātam aditir janitvam // viṣṭambho divaḥ stīrṇaṃ barhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोर् नु कं तद् अस्य प्र तद् विष्णुः ॥ परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वम् अन्वश्नुवन्ति । उभे ते विद्म रजसी पृथिव्या विष्णो देव त्वं परमस्य वित्से ॥ विचक्रमे पृथिवीम् एष एतां क्षेत्राय विष्णुर् मनुषे दशस्यन् । ध्रुवासो अस्य कीरयो जनास उरुक्षितिं सुजनिमा चकार ॥ त्रिर् देवः पृथिवीम् एष एतां विचक्रमे शतर्चसं महित्वा । प्र विष्णुर् अस्तु तवसस् तवीयांस् त्वेषं ह्य् अस्य स्थविरस्य नाम ॥ इन्द्रं नरो नेमधिता युजे रथम् ॥ जगृह्मा ते दक्षिणम् इन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपते वसूनाम् । विद्मा हि त्वा गोपतिं शूर गोनाम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ तवेदं विश्वम् अभितः पशव्यं यत् पश्यसि चक्षसा सूर्यस्य । गवाम् असि गोपतिर् एक इन्द्र भक्षीमहि ते प्रयतस्य वस्वः ॥ सम् इन्द्र नः ॥ आराञ् शत्रुम् अपबाधस्व दूरम् उग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद् गोमद् इन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥ इन्द्रो बलं रक्षितारं दुघानां करेणेव विचकर्ता रवेण । स्वेदाञ्जिभिर् आशिरम् इछमानो ऽरोदयत् पणिम् आ गा अमुष्णात् ॥ अध्वर्यवो यो दृभीकं जघान यो गा उदाजद् अपि हि बलं वः । तस्मा एतम् अन्तरिक्षे न वातम् इन्द्रं सोमैर् ओर्णुत जूर् न वस्त्रैः ॥ इन्द्रा ओषधीर् असनोद् अहानि वनस्पतींर् असनोद् अन्तरिक्षम् । बिभेद वलं नुनुदे विवाचो ऽथाभवद् दमिताभिक्रतूनाम् ॥ यो हत्वाहिम् अरिणात् सप्त सिन्धून् यो गा उदाजद् अपधा वलस्य । यो अश्मनोर् अन्तर् अग्निं जजान संवृक् समत्सु स जनासा इन्द्रः ॥ अभि स्ववृष्टिम् ॥ भिनद् वलम् अङ्गिरोभिर् गृणानो वि पर्वतस्य दृंहितान्य् ऐरत् । रिणग् रोधांसि कृत्रिमान्य् एषां सोमस्य ता मदा इन्द्रश् चकार

viṣṇor nu kaṃ tad asya pra tad viṣṇuḥ // paro mātrayā tanvā vṛdhāna na te mahitvam anvaśnuvanti / ubhe te vidma rajasī pṛthivyā viṣṇo deva tvaṃ paramasya vitse // vicakrame pṛthivīm eṣa etāṃ kṣetrāya viṣṇur manuṣe daśasyan / dhruvāso asya kīrayo janāsa urukṣitiṃ sujanimā cakāra // trir devaḥ pṛthivīm eṣa etāṃ vicakrame śatarcasaṃ mahitvā / pra viṣṇur astu tavasas tavīyāṃs tveṣaṃ hy asya sthavirasya nāma // indraṃ naro nemadhitā yuje ratham // jagṛhmā te dakṣiṇam indra hastaṃ vasūyavo vasupate vasūnām / vidmā hi tvā gopatiṃ śūra gonām asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // tavedaṃ viśvam abhitaḥ paśavyaṃ yat paśyasi cakṣasā sūryasya / gavām asi gopatir eka indra bhakṣīmahi te prayatasya vasvaḥ // sam indra naḥ // ārāñ śatrum apabādhasva dūram ugro yaḥ śambaḥ puruhūta tena / asme dhehi yavamad gomad indra kṛdhī dhiyaṃ jaritre vājaratnām // indro balaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vicakartā raveṇa / svedāñjibhir āśiram ichamāno 'rodayat paṇim ā gā amuṣṇāt // adhvaryavo yo dṛbhīkaṃ jaghāna yo gā udājad api hi balaṃ vaḥ / tasmā etam antarikṣe na vātam indraṃ somair orṇuta jūr na vastraiḥ // indrā oṣadhīr asanod ahāni vanaspatīṃr asanod antarikṣam / bibheda valaṃ nunude vivāco 'thābhavad damitābhikratūnām // yo hatvāhim ariṇāt sapta sindhūn yo gā udājad apadhā valasya / yo aśmanor antar agniṃ jajāna saṃvṛk samatsu sa janāsā indraḥ // abhi svavṛṣṭim // bhinad valam aṅgirobhir gṛṇāno vi parvatasya dṛṃhitāny airat / riṇag rodhāṃsi kṛtrimāny eṣāṃ somasya tā madā indraś cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ कृष्णेन रजसा वामम् अद्य ॥ भगं धियं वाजयन्तः पुरंधिं नराशंसो ग्नास्पतिर् नो अव्यात् । आये वामस्य संगथे रयीणां प्रिया देवस्य सवितुः स्याम ॥ या ओषधयो ऽश्वावतीम् ओषधीर् इति मातरो ऽति विश्वाः परिष्ठा यद् ओषधयः संगछन्ते ऽन्या वो अन्याम्

ā kṛṣṇena rajasā vāmam adya // bhagaṃ dhiyaṃ vājayantaḥ puraṃdhiṃ narāśaṃso gnāspatir no avyāt / āye vāmasya saṃgathe rayīṇāṃ priyā devasya savituḥ syāma // yā oṣadhayo 'śvāvatīm oṣadhīr iti mātaro 'ti viśvāḥ pariṣṭhā yad oṣadhayaḥ saṃgachante 'nyā vo anyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वी पृथ्वी बहुले दूरेअन्ते उपब्रुवे नमसा यज्ञे अस्मिन् । दधाते ये सुभगे सुप्रतूर्ती द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥ इन्द्रो भूतस्य भुवनस्य राजेन्द्रो दाधार पृथिवीम् उतेमाम् । इन्द्रे ह विश्वा भुवना श्रितानीन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रः पृणन्तं पपुरिं चेन्द्रा इन्द्रः स्तुवन्तं स्तवितारम् इन्द्रः । दधाति शक्रः सुकृतस्य लोक इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो द्यौर् उर्व्य् उत भूमिर् इन्द्रा इन्द्रः समुद्रो अभवद् गभीरः । उर्व् अन्तरिक्षं स जनासा इन्द्रा इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो वृत्रं वज्रेणावधीद् धीन्द्रो व्यंसम् उत शुष्णम् इन्द्रः । इन्द्रः पुरः शम्बरस्याभिनद् धीन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो बभूव ब्रह्मणा गभीर इन्द्रा आभूतः परिभूष्व् इन्द्रः । इन्द्रो भविष्यद् उत भूतम् इन्द्रा इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ इन्द्रो ऽस्मं अवतु वज्रबाहुर् इन्द्रे भूतानि भुवनानीन्द्रे । अस्माकम् इन्द्रो भवतु प्रसाह इन्द्रं मन्ये पितरं मातरं च ॥ उत स्या नः सरस्वती जुषाणोपश्रुवत् सुभगा यज्ञे अस्मिन् । द्युतद्युभिर् नमस्यैर् इयाणा राया युजा चिद् उत्तरा सखिभ्यः ॥ प्र क्षोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणम् आयसी पूः । प्र बाधमाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुर् अन्याः ॥ एकाचेतत् सरस्वती नदीनां शुचिर् यती गिरिभ्या आ समुद्रात् । रायश् चेतन्ती भुवनस्य भूरेर् घृतं पयो दुदुहे नाहुषाय ॥ इदम् अददाद् रभसम् ऋणच्युतं दिवोदासं वध्रीयश्वाय दाशुषे । या शस्वन्तम् आचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ॥ अयम् उ ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारा ऋतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान् यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ इयं शुष्मेभिर् बिसखा इवारुजत् सानु गिरीणां तविषेभिर् ऊर्मिभिः । पारावतघ्नीम् अवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीम् आविवासेम धीतिभिः

urvī pṛthvī bahule dūreante upabruve namasā yajñe asmin / dadhāte ye subhage supratūrtī dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt // indro bhūtasya bhuvanasya rājendro dādhāra pṛthivīm utemām / indre ha viśvā bhuvanā śritānīndraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indraḥ pṛṇantaṃ papuriṃ cendrā indraḥ stuvantaṃ stavitāram indraḥ / dadhāti śakraḥ sukṛtasya loka indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro dyaur urvy uta bhūmir indrā indraḥ samudro abhavad gabhīraḥ / urv antarikṣaṃ sa janāsā indrā indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro vṛtraṃ vajreṇāvadhīd dhīndro vyaṃsam uta śuṣṇam indraḥ / indraḥ puraḥ śambarasyābhinad dhīndraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro babhūva brahmaṇā gabhīra indrā ābhūtaḥ paribhūṣv indraḥ / indro bhaviṣyad uta bhūtam indrā indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // indro 'smaṃ avatu vajrabāhur indre bhūtāni bhuvanānīndre / asmākam indro bhavatu prasāha indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca // uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇopaśruvat subhagā yajñe asmin / dyutadyubhir namasyair iyāṇā rāyā yujā cid uttarā sakhibhyaḥ // pra kṣodasā dhāyasā sasra eṣā sarasvatī dharuṇam āyasī pūḥ / pra bādhamānā rathyeva yāti viśvā apo mahinā sindhur anyāḥ // ekācetat sarasvatī nadīnāṃ śucir yatī giribhyā ā samudrāt / rāyaś cetantī bhuvanasya bhūrer ghṛtaṃ payo duduhe nāhuṣāya // idam adadād rabhasam ṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhrīyaśvāya dāśuṣe / yā śasvantam ācakhādāvasaṃ paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati // ayam u te sarasvati vasiṣṭho dvārā ṛtasya subhage vyāvaḥ / vardha śubhre stuvate rāsi vājān yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ // iyaṃ śuṣmebhir bisakhā ivārujat sānu girīṇāṃ taviṣebhir ūrmibhiḥ / pārāvataghnīm avase suvṛktibhiḥ sarasvatīm āvivāsema dhītibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिशङ्गरूपः सुभरो वयोधाः श्रुष्टी वीरो जायते देवकामः । प्रजां त्वष्टा विष्यतु नाभिम् अस्मे अधा देवानाम् अप्येतु पाथः ॥ देव त्वष्टः ॥ आविष्ट्यो वर्धते चारुर् आसु जिह्मानाम् ऊर्ध्वः स्वयशा उपस्थे । उभे त्वष्टुर् बिभ्यतुर् जायमानात् प्रतीची सिंहं प्रतिचेतयेते ॥ जगृह्मा ते दक्षिणम् इन्द्र हस्तम् ॥ सुब्रह्माणं देववन्तं महान्तम् उरुं गभीरं पृथुबुध्नम् इन्द्र । श्रुतऋषिम् उग्रम् अभिमातिषाहम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ वनीवानो मम दूतासा इन्द्रं स्तोमाश् चरन्ति सुमतीर् इयाणाः । हृदिस्पृशो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ स्वायुधं स्ववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुणं रयीणाम् । चर्कृत्यं शंस्यं भूरिवारम् उग्रम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनं वाजम् इन्द्र । भद्रव्रातं विप्रवीरं स्वर्षाम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः ॥ सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनुस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । दस्युहनं पूर्भिदम् इन्द्र सत्यम् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दाः

piśaṅgarūpaḥ subharo vayodhāḥ śruṣṭī vīro jāyate devakāmaḥ / prajāṃ tvaṣṭā viṣyatu nābhim asme adhā devānām apyetu pāthaḥ // deva tvaṣṭaḥ // āviṣṭyo vardhate cārur āsu jihmānām ūrdhvaḥ svayaśā upasthe / ubhe tvaṣṭur bibhyatur jāyamānāt pratīcī siṃhaṃ praticetayete // jagṛhmā te dakṣiṇam indra hastam // subrahmāṇaṃ devavantaṃ mahāntam uruṃ gabhīraṃ pṛthubudhnam indra / śrutaṛṣim ugram abhimātiṣāham asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // vanīvāno mama dūtāsā indraṃ stomāś caranti sumatīr iyāṇāḥ / hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharuṇaṃ rayīṇām / carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāram ugram asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃ vājam indra / bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣām asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ // sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanuspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam / dasyuhanaṃ pūrbhidam indra satyam asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपो षु म्यक्ष वरुण भियसं मत् सम्राड् ऋतावो ऽनु नो गृभाय । दामेव वत्साद् विमुमुग्ध्य् अंहो नहि त्वद् आरे निमिषश् चनेशे ॥ विमुमुग्ध्य् : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: विमुमुग्ध्य्। यो मे राजन् युज्यो वा सखा वा स्वप्ने भयं भीरवे मह्यम् आह । स्तेनो वा यो दिप्सति नो वृको वा त्वं तस्माद् वरुण पाह्य् अस्मान् ॥ मा नो वधैर् वरुण ये त इष्टा एनः कृण्वन्तम् अरुण भ्रीणन्ति । मा ज्योतिषः प्रवसथानि गन्म वि षू मृधः शिश्रथो जीवसे नः ॥ क्व त्यानि नौ सख्या बभूवुः सचावहै यद् अवृकं पुरा चित् । बृहन्तं मानं वरुण स्वधावः सहस्रद्वारं जगमा गृहं ते ॥ मूर्धानं दिवः पृष्टो दिवि वैश्वानरस्य सुमतौ स्याम त्वम् अग्ने शोचिषा शोशुचानो ऽग्निः प्रातः सवनाद् विश्वं विव्याच

apo ṣu myakṣa varuṇa bhiyasaṃ mat samrāḍ ṛtāvo 'nu no gṛbhāya / dāmeva vatsād vimumugdhy aṃho nahi tvad āre nimiṣaś caneśe // vimumugdhy : FN emended. Ed.: vimumugdhy. yo me rājan yujyo vā sakhā vā svapne bhayaṃ bhīrave mahyam āha / steno vā yo dipsati no vṛko vā tvaṃ tasmād varuṇa pāhy asmān // mā no vadhair varuṇa ye ta iṣṭā enaḥ kṛṇvantam aruṇa bhrīṇanti / mā jyotiṣaḥ pravasathāni ganma vi ṣū mṛdhaḥ śiśratho jīvase naḥ // kva tyāni nau sakhyā babhūvuḥ sacāvahai yad avṛkaṃ purā cit / bṛhantaṃ mānaṃ varuṇa svadhāvaḥ sahasradvāraṃ jagamā gṛhaṃ te // mūrdhānaṃ divaḥ pṛṣṭo divi vaiśvānarasya sumatau syāma tvam agne śociṣā śośucāno 'gniḥ prātaḥ savanād viśvaṃ vivyāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र बाहवा

pra bāhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वंभरा वसुधानी पुरुक्षुद् धिरण्यवर्णा जगतः प्रतिष्ठा । वैश्वानरं बिभ्रती भूमिर् अग्निम् इन्द्र ऋषभा द्रविणं नो दधातु

viśvaṃbharā vasudhānī purukṣud dhiraṇyavarṇā jagataḥ pratiṣṭhā / vaiśvānaraṃ bibhratī bhūmir agnim indra ṛṣabhā draviṇaṃ no dadhātu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ वां मित्रावरुणा हव्यदातिं नमसा देवा अवसा ववृत्याम् । अस्माकं ब्रह्म पृतनासु सह्या अस्माकं वृष्टिर् दिव्या सुपारा ॥ ऋतस्य गोपा अधितिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमन् । यम् अत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर् मधुमत् पिन्वते दिवः ॥ वाचं सु मित्रावरुणा ऋतावरीं पर्जन्यश् चित्रां वदति त्विषीमतीम् । अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतम् अरुणाम् अरेपसम् ॥ वसत : फ़्न् पद। एद्।: वसथ सम्राजा अस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा । वृष्टिं वां राधो अमृतत्वम् ईमहे द्यावापृथिवी विचरन्ति तन्यवः ॥ आ नो मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं घृतैर् गव्यूतिम् उक्षतम् इडाभिः । प्रति वाम् अत्र वरम् आ जनाय पृणीतम् उद्नो दिव्यस्य चारोः ॥ सम्राजा उग्रा वृषभा दिवस् पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी । चित्रेभिर् अभ्रैर् उपतिष्ठतो रवं द्यां वर्षयतो असुरस्य मायया ॥ आ ते महो यो जात एवाभि गोत्राणि ॥ आभिः स्पृधो मिथतीर् अरिषण्यन्न् अमित्रस्य व्यथया मन्युम् इन्द्र । आभिर् विश्वा अभियुजो विषूचीर् आर्याय विशो ऽवतारीर् दासीः ॥ अयं शृण्वे अध जयन्न् उत घ्नन्न् अयम् उत प्रकृणुते युधा गाः । यदा सत्यं कृणुते मन्युम् इन्द्रो विश्वं दृढं भयता एजद् अस्मात् ॥ अनु स्वधाम् अक्षरन्न् आपो अस्यावर्धत मध्या आ नाव्यानाम् । सध्रीचीनेन मनसा तम् इन्द्रा ओजिष्ठेन हन्मनाहन्न् अभि द्यून् ॥ इन्द्रस् तरस्वान् अभिमातिहोग्रो हिरण्यवर्ण इषिरः स्वर्षाः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥ हिरण्यवर्णो अभयं कृणोत्व् अभिमातिहेन्द्रः पृतनासु जिष्णुः । स नः शर्म त्रिवरूथं वियंसद् यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ इन्द्रं स्तुहि वज्रिणं सोमपृष्ठं पुरोडाशस्य जुषतां हविर् नः । हत्वाभिमातीः पृतनाः सहस्वान् अथाभयं कृणुहि विश्वतो नः ॥ स्तुहि शूरं वज्रिणम् अप्रतीकं वृत्रहणं पुरुहूतम् इन्द्रम् । य एका इञ् शतपतिर् जनेषु तस्मा इन्द्राय हविषा जुहोत ॥ इन्द्रो देवानाम् अधिपाः पुरोहितो विशां पतिर् अभवद् वाजिनीवान् । अभिमातिहा तविषस् तुविष्मान् अस्मभ्यं चित्रं वृषणं रयिं दात् ॥ य इमे द्यावापृथिवी महित्वा बलेनादृंहद् अभिमातिहेन्द्रः । स नो हविः प्रतिगृभ्णातु रातये देवानां देवो निधिपा नो अव्यात्

ā vāṃ mitrāvaruṇā havyadātiṃ namasā devā avasā vavṛtyām / asmākaṃ brahma pṛtanāsu sahyā asmākaṃ vṛṣṭir divyā supārā // ṛtasya gopā adhitiṣṭhatho rathaṃ satyadharmāṇā parame vyoman / yam atra mitrāvaruṇāvatho yuvaṃ tasmai vṛṣṭir madhumat pinvate divaḥ // vācaṃ su mitrāvaruṇā ṛtāvarīṃ parjanyaś citrāṃ vadati tviṣīmatīm / abhrā vasata marutaḥ su māyayā dyāṃ varṣayatam aruṇām arepasam // vasata : FN Pada. Ed.: vasatha samrājā asya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā / vṛṣṭiṃ vāṃ rādho amṛtatvam īmahe dyāvāpṛthivī vicaranti tanyavaḥ // ā no mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ ghṛtair gavyūtim ukṣatam iḍābhiḥ / prati vām atra varam ā janāya pṛṇītam udno divyasya cāroḥ // samrājā ugrā vṛṣabhā divas patī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī / citrebhir abhrair upatiṣṭhato ravaṃ dyāṃ varṣayato asurasya māyayā // ā te maho yo jāta evābhi gotrāṇi // ābhiḥ spṛdho mithatīr ariṣaṇyann amitrasya vyathayā manyum indra / ābhir viśvā abhiyujo viṣūcīr āryāya viśo 'vatārīr dāsīḥ // ayaṃ śṛṇve adha jayann uta ghnann ayam uta prakṛṇute yudhā gāḥ / yadā satyaṃ kṛṇute manyum indro viśvaṃ dṛḍhaṃ bhayatā ejad asmāt // anu svadhām akṣarann āpo asyāvardhata madhyā ā nāvyānām / sadhrīcīnena manasā tam indrā ojiṣṭhena hanmanāhann abhi dyūn // indras tarasvān abhimātihogro hiraṇyavarṇa iṣiraḥ svarṣāḥ / tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma // hiraṇyavarṇo abhayaṃ kṛṇotv abhimātihendraḥ pṛtanāsu jiṣṇuḥ / sa naḥ śarma trivarūthaṃ viyaṃsad yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ // indraṃ stuhi vajriṇaṃ somapṛṣṭhaṃ puroḍāśasya juṣatāṃ havir naḥ / hatvābhimātīḥ pṛtanāḥ sahasvān athābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ // stuhi śūraṃ vajriṇam apratīkaṃ vṛtrahaṇaṃ puruhūtam indram / ya ekā iñ śatapatir janeṣu tasmā indrāya haviṣā juhota // indro devānām adhipāḥ purohito viśāṃ patir abhavad vājinīvān / abhimātihā taviṣas tuviṣmān asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāt // ya ime dyāvāpṛthivī mahitvā balenādṛṃhad abhimātihendraḥ / sa no haviḥ pratigṛbhṇātu rātaye devānāṃ devo nidhipā no avyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रस्य वृष्णो जनिष्ठा उग्र इन्द्र एषां नेता भूरि चकर्थ ॥ त्वं मानेभ्य इन्द्र विश्वजन्या रदा मरुद्भिः शुरुधो गोअग्राः । स्तवानेभिः स्तवस इन्द्र देवैर् विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥ यः सप्त सिन्धूंर् अदधात् पृथिव्यां यः सप्त लोकान् अकृणोद् दिशश् च । इन्द्रो हविष्मान्त् सगणो मरुद्भिर् वृत्रतूर् नो यज्ञम् इहोपयासत् ॥ समिद्धा इन्द्रो ऽनवस् ते ॥ इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्रवोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्न् अहिम् अन्व् अपस् ततर्द प्र वक्षणा अभिनत् पर्वतानाम् ॥ अहन्न् अहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रम् अवजग्मुर् आपः ॥ इन्द्रो यातो ऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेद् उ राजा क्षयति चर्षणीनाम् अरान् न नेमिः परि ता बभूव ॥ अभि सिध्मो अजिगाद् अस्य शत्रून् वि तिग्मेन वृषभेणा पुरो ऽभेत् । सं वज्रेणाभिनद् वृत्रम् इन्द्रः प्र स्वां मतिम् अतिरञ् शाशदानः

indrasya vṛṣṇo janiṣṭhā ugra indra eṣāṃ netā bhūri cakartha // tvaṃ mānebhya indra viśvajanyā radā marudbhiḥ śurudho goagrāḥ / stavānebhiḥ stavasa indra devair vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum // yaḥ sapta sindhūṃr adadhāt pṛthivyāṃ yaḥ sapta lokān akṛṇod diśaś ca / indro haviṣmānt sagaṇo marudbhir vṛtratūr no yajñam ihopayāsat // samiddhā indro 'navas te // indrasya nu vīryāṇi pravocaṃ yāni cakāra prathamāni vajrī / ahann ahim anv apas tatarda pra vakṣaṇā abhinat parvatānām // ahann ahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa / vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudram avajagmur āpaḥ // indro yāto 'vasitasya rājā śamasya ca śṛṅgiṇo vajrabāhuḥ / sed u rājā kṣayati carṣaṇīnām arān na nemiḥ pari tā babhūva // abhi sidhmo ajigād asya śatrūn vi tigmena vṛṣabheṇā puro 'bhet / saṃ vajreṇābhinad vṛtram indraḥ pra svāṃ matim atirañ śāśadānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारयन्तः ॥ तिस्रो भूमीर् धारयंस् त्रीन्र् उत द्यूंस् त्रीणि व्रता विदथे अन्तर् एषाम् । ऋतेनादित्या महि वो महित्वं तद् अर्यमन् वरुण मित्र चारु ॥ यज्ञो देवानां प्रत्येतु सुम्नम् ॥ शुचिर् अपः सूयवसा अदब्धा उपक्षयन्ति वृद्धवयाः सुवीरः । नकिष् टं घ्नन्त्य् अन्तितो न दूराद् य आदित्यानां भवति प्रणीतौ ॥ आदित्यो देव उदगात् पुरस्ताद् विश्वा भूतानि प्रति मोदमानः । तस्य देवाः प्रसवं यन्ति सर्वे यत्रास्य नाम परमं गुहा विदुः ॥ यस्य भान्ति केतवो यस्य रश्मयो यस्येमा विश्वा भुवनानि सर्वा । तस्यादित्यस्य प्रसवं मनामहे यस् तेजसा प्रथमजा विभाति ॥ विभाति केतुर् अरुणः पुरस्ताद् आदित्यो विश्वा भुवनानि सर्वा । सुगं नु पन्थाम् अन्वेति प्रजानन् पिता देवानाम् असुरो विपश्चित् ॥ व्रतेन यं व्रतिनो वर्धयन्ति देवा मनुष्याः पितरश् च सर्वे । तस्यादित्यस्य प्रसवं मनामहे यस् तेजसा प्रथमजा विभाति ॥ आदित्यः शुक्र उदगात् पुरस्ताज् ज्योतिः कृण्वन् वि तमो बाधमानः । आभासमानः प्रदिशो नु सर्वा भद्रस्य कर्ता रोचमाना आगात् ॥ यदेद् एनम् अदधुर् यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यम् आदितेयम् । यदा चरिष्णू मिथुना अभूताम् आद् इत् प्रापश्यन् भुवनानि विश्वा

dhārayantaḥ // tisro bhūmīr dhārayaṃs trīnr uta dyūṃs trīṇi vratā vidathe antar eṣām / ṛtenādityā mahi vo mahitvaṃ tad aryaman varuṇa mitra cāru // yajño devānāṃ pratyetu sumnam // śucir apaḥ sūyavasā adabdhā upakṣayanti vṛddhavayāḥ suvīraḥ / nakiṣ ṭaṃ ghnanty antito na dūrād ya ādityānāṃ bhavati praṇītau // ādityo deva udagāt purastād viśvā bhūtāni prati modamānaḥ / tasya devāḥ prasavaṃ yanti sarve yatrāsya nāma paramaṃ guhā viduḥ // yasya bhānti ketavo yasya raśmayo yasyemā viśvā bhuvanāni sarvā / tasyādityasya prasavaṃ manāmahe yas tejasā prathamajā vibhāti // vibhāti ketur aruṇaḥ purastād ādityo viśvā bhuvanāni sarvā / sugaṃ nu panthām anveti prajānan pitā devānām asuro vipaścit // vratena yaṃ vratino vardhayanti devā manuṣyāḥ pitaraś ca sarve / tasyādityasya prasavaṃ manāmahe yas tejasā prathamajā vibhāti // ādityaḥ śukra udagāt purastāj jyotiḥ kṛṇvan vi tamo bādhamānaḥ / ābhāsamānaḥ pradiśo nu sarvā bhadrasya kartā rocamānā āgāt // yaded enam adadhur yajñiyāso divi devāḥ sūryam āditeyam / yadā cariṣṇū mithunā abhūtām ād it prāpaśyan bhuvanāni viśvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयम् उ त्वा गृहपते जनानाम् अग्ने अकर्म समिधा बृहन्तम् । अस्थूरि नो गार्हपत्यानि सन्तु तिग्मेन नस् तेजसा संशिशाधि ॥ अग्ने स क्षेषद् ऋतपा ऋतेजा उरु ज्योतिर् नशते देवयुष् टे । यं त्वं मित्रेण वरुणः सजोषा देव पासि त्यजसा मर्तम् अंहः ॥ तेजिष्ठा यस्यारतिर् वनेराट् तोदो अध्वन् न वृधसानो अद्यौत् । अद्रोघो न द्रविता चेतति त्मन्न् अमर्त्यो ऽवर्त्र ओषधीषु ॥ आ यद् इषे नृपतिं तेजा आनट् शुचि रेतो निषिक्तं द्यौर् अभीके । अग्निः शर्धम् अनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत् सूदयच् च ॥ स तेजीयसा मनसा त्वोत उत शिक्ष स्वपत्यस्य शिक्षोः । अग्ने रायो नृतमस्य प्रभूतौ भूयाम ते सुष्टुतयश् च वस्वः ॥ स इद् अस्तेव प्रतिधाद् असिष्यञ् शिशीत तेजो ऽयसो न धाराम् । चित्रध्रजतिर् अरतिर् यो अक्तोर् वेर् न द्रुषद्वा रघुपत्मजंहाः ॥ हव्यवाड् अग्निर् अजरः पिता नः ॥ मथीद् यद् ईं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर् मनुष्यासु विक्षु स्वर् ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥ अयं स यस्य शर्मन्न् अवोभिर् अग्नेर् एधते जरिताभिष्टौ । ज्येष्ठेभिर् यो भानुभिर् ऋभूणां पर्येति परिवीतो विभावा ॥ अदिद्युतत् स्व् अपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची । आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ॥ स नो विभावा चक्षणिर् न वस्तोर् अग्निर् वन्दारु वेद्यश् चनो धात् । विश्वायुर् यो अमृतो मर्त्येषु पर्य् अभूद् अतिथिर् जातवेदाः ॥ यो भानुभिर् विभावा विभात्य् अग्निर् देवेभिर् ऋतावाजस्रः । आ यो विवाय सख्या सखिभ्यो ऽपरिह्वृतो अत्यो न सप्तिः ॥ यद् अग्न एषा समितिर् भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र । रत्ना च यद् विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात् ॥ एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं ते ऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥ वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर् वि सूरयो ददतो विश्वम् आयुः । सनेम वाजं समिथेष्व् अर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥ आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर् महान् महीभिर् ऊतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥ कुर्मस् ता आयुर् अजरं यद् अग्ने यथा युक्तो जातवेदो न रिष्याः । अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्यो हविषः सुजात ॥ हविषीव भजमानो ना आभाग् देवेभ्यः शिक्षन्न् उत मानुषेभ्यः । त्वं देवानाम् असि यह्व होता स एनान् यक्षीषितो यजीयान्

vayam u tvā gṛhapate janānām agne akarma samidhā bṛhantam / asthūri no gārhapatyāni santu tigmena nas tejasā saṃśiśādhi // agne sa kṣeṣad ṛtapā ṛtejā uru jyotir naśate devayuṣ ṭe / yaṃ tvaṃ mitreṇa varuṇaḥ sajoṣā deva pāsi tyajasā martam aṃhaḥ // tejiṣṭhā yasyāratir vanerāṭ todo adhvan na vṛdhasāno adyaut / adrogho na dravitā cetati tmann amartyo 'vartra oṣadhīṣu // ā yad iṣe nṛpatiṃ tejā ānaṭ śuci reto niṣiktaṃ dyaur abhīke / agniḥ śardham anavadyaṃ yuvānaṃ svādhyaṃ janayat sūdayac ca // sa tejīyasā manasā tvota uta śikṣa svapatyasya śikṣoḥ / agne rāyo nṛtamasya prabhūtau bhūyāma te suṣṭutayaś ca vasvaḥ // sa id asteva pratidhād asiṣyañ śiśīta tejo 'yaso na dhārām / citradhrajatir aratir yo aktor ver na druṣadvā raghupatmajaṃhāḥ // havyavāḍ agnir ajaraḥ pitā naḥ // mathīd yad īṃ viṣṭo mātariśvā hotāraṃ viśvāpsuṃ viśvadevyam / ni yaṃ dadhur manuṣyāsu vikṣu svar ṇa citraṃ vapuṣe vibhāvam // ayaṃ sa yasya śarmann avobhir agner edhate jaritābhiṣṭau / jyeṣṭhebhir yo bhānubhir ṛbhūṇāṃ paryeti parivīto vibhāvā // adidyutat sv apāko vibhāvāgne yajasva rodasī urūcī / āyuṃ na yaṃ namasā rātahavyā añjanti suprayasaṃ pañca janāḥ // sa no vibhāvā cakṣaṇir na vastor agnir vandāru vedyaś cano dhāt / viśvāyur yo amṛto martyeṣu pary abhūd atithir jātavedāḥ // yo bhānubhir vibhāvā vibhāty agnir devebhir ṛtāvājasraḥ / ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo 'parihvṛto atyo na saptiḥ // yad agna eṣā samitir bhavāti devī deveṣu yajatā yajatra / ratnā ca yad vibhajāsi svadhāvo bhāgaṃ no atra vasumantaṃ vītāt // etā te agna ucathāni vedho juṣṭāni santu manase hṛde ca / śakema rāyaḥ sudhuro yamaṃ te 'dhi śravo devabhaktaṃ dadhānāḥ // vi pṛkṣo agne maghavāno aśyur vi sūrayo dadato viśvam āyuḥ / sanema vājaṃ samitheṣv aryo bhāgaṃ deveṣu śravase dadhānāḥ // ā no gahi sakhyebhiḥ śivebhir mahān mahībhir ūtibhiḥ saraṇyan / asme rayiṃ bahulaṃ saṃtarutraṃ suvācaṃ bhāgaṃ yaśasaṃ kṛdhī naḥ // kurmas tā āyur ajaraṃ yad agne yathā yukto jātavedo na riṣyāḥ / athā vahāsi sumanasyamāno bhāgaṃ devebhyo haviṣaḥ sujāta // haviṣīva bhajamāno nā ābhāg devebhyaḥ śikṣann uta mānuṣebhyaḥ / tvaṃ devānām asi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने दा दा नो अग्ने ऽग्निर् ददात्य् अन्नपते अन्नस्य नो देह्य् अग्निना रयिम् अश्नवत् संसम् इद् युवसे वृषन् यास् ते ॥ यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिर् अपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुर् एना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥ प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्वेभिर् यत्रा नः पूर्वे पितरः परेताः । उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमं पश्यासि वरुणं च देवम् ॥ अङ्गिरोभिर् आगहि यज्ञियेभिर् यम वैरूपैर् इह मादयस्व । विवस्वन्तं हुवे यः पिता ते ऽस्मिन् यज्ञे बर्हिष्य् आ निषद्य ॥ इमं यम प्रस्तरम् आ हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः । आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्व् एना राजन् हविषा मादयस्व ॥ मातली कव्यैर् यमो अङ्गिरोभिर् बृहस्पतिर् ऋक्वभिर् वावृधानः । यांश् च देवा वावृधुर् ये च देवान्त् स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति ॥ परेयिवांसं प्रवतो महीर् अनु बहुभ्यः पन्थाम् अनुपस्पशानम् । वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य ॥ यास् ते पूषन् नावो अन्तः समुद्रे हिरण्ययीर् अन्तरिक्षे चरन्ति । ताभिर् यासि दूत्यं सूर्यस्य कामेन कृतः श्रव इछमानः ॥ शुक्रं ते अन्यद् यजतं ते अन्यत् ॥ पूषेमा आशा अनुवेद सर्वाः सो अस्मं अभयतमेन मेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरो ऽप्रयुछन् पुर एतु प्रजानन् ॥ प्रपथे पथाम् अजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन् ॥ पूषा सुबन्धुर् दिव आ पृथिव्या इडस् पतिर् मघवा दस्मवर्चाः । यं देवासो अददुः सूर्यायै कामेन कृतं तवसं स्वञ्चम् ॥ अजाश्वः पशुपा वाजपस्त्यो धियंजिन्वो भुवने विश्वे अर्पितः । अष्ट्रां पूषा शिथिराम् उद्वरीवृजत् संचक्षाणो भुवना देव ईयते

agne dā dā no agne 'gnir dadāty annapate annasya no dehy agninā rayim aśnavat saṃsam id yuvase vṛṣan yās te // yamo no gātuṃ prathamo viveda naiṣā gavyūtir apabhartavā u / yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyur enā jajñānāḥ pathyā anu svāḥ // prehi prehi pathibhiḥ pūrvebhir yatrā naḥ pūrve pitaraḥ paretāḥ / ubhā rājānā svadhayā madantā yamaṃ paśyāsi varuṇaṃ ca devam // aṅgirobhir āgahi yajñiyebhir yama vairūpair iha mādayasva / vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te 'smin yajñe barhiṣy ā niṣadya // imaṃ yama prastaram ā hi sīdāṅgirobhiḥ pitṛbhiḥ saṃvidānaḥ / ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantv enā rājan haviṣā mādayasva // mātalī kavyair yamo aṅgirobhir bṛhaspatir ṛkvabhir vāvṛdhānaḥ / yāṃś ca devā vāvṛdhur ye ca devānt svāhānye svadhayānye madanti // pareyivāṃsaṃ pravato mahīr anu bahubhyaḥ panthām anupaspaśānam / vaivasvataṃ saṃgamanaṃ janānāṃ yamaṃ rājānaṃ haviṣā duvasya // yās te pūṣan nāvo antaḥ samudre hiraṇyayīr antarikṣe caranti / tābhir yāsi dūtyaṃ sūryasya kāmena kṛtaḥ śrava ichamānaḥ // śukraṃ te anyad yajataṃ te anyat // pūṣemā āśā anuveda sarvāḥ so asmaṃ abhayatamena meṣat / svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro 'prayuchan pura etu prajānan // prapathe pathām ajaniṣṭa pūṣā prapathe divaḥ prapathe pṛthivyāḥ / ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā ca carati prajānan // pūṣā subandhur diva ā pṛthivyā iḍas patir maghavā dasmavarcāḥ / yaṃ devāso adaduḥ sūryāyai kāmena kṛtaṃ tavasaṃ svañcam // ajāśvaḥ paśupā vājapastyo dhiyaṃjinvo bhuvane viśve arpitaḥ / aṣṭrāṃ pūṣā śithirām udvarīvṛjat saṃcakṣāṇo bhuvanā deva īyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं मे वरुण श्रुधी हवम् अद्या च मृडय । त्वाम् अवस्युर् आचके ॥ तत् त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस् तद् आशास्ते यजमानो हविर्भिः । अहेडमानो वरुणेह बोध्य् उरुशंस मा ना आयुः प्रमोषीः ॥ उद् उत्तमं वरुण पाशम् अस्मद् अवाधमं वि मध्यमं श्रथाय । अथा वयम् आदित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ॥ अव ते हेडो वरुण नमोभिर् अव यज्ञेभिर् ईमहे हविर्भिः । क्षयन्न् अस्मभ्यम् असुर प्रचेता राजन्न् एनांसि शिश्रथः कृतानि ॥ त्वं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडो ऽवयासिसीष्ठाः । यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषांसि प्रमुमुग्ध्य् अस्मत् ॥ स त्वं नो अग्ने ऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ । अवयक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृडीकं सुहवो न एधि ॥ संकसुको विकसुको निरृतो यश् च निस्वनः । ते ऽस्मद् यक्ष्मम् अनागसो दूराद् दूरम् अचीचतम् ॥ निर् यक्ष्मम् अचीचते कृत्यां निरृतिं चकार । तेन यो ऽस्मत् समृछातै तम् अस्मै प्रसुवामसि ॥ दुःशंसानुशंसाभ्यां घनेनानुघनेन च । तेन यो ऽस्मत् समृछातै तम् अस्मै प्रसुवामसि ॥ सं वर्चसा पयसा सं तनूभिर् अगन्महि मनसा सं शिवेन । त्वष्टा सुदत्रो विदधातु रायो ऽनु नो मार्ष्टु तन्वो यद् विरिष्टम्

imaṃ me varuṇa śrudhī havam adyā ca mṛḍaya / tvām avasyur ācake // tat tvā yāmi brahmaṇā vandamānas tad āśāste yajamāno havirbhiḥ / aheḍamāno varuṇeha bodhy uruśaṃsa mā nā āyuḥ pramoṣīḥ // ud uttamaṃ varuṇa pāśam asmad avādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya / athā vayam āditya vrate tavānāgaso aditaye syāma // ava te heḍo varuṇa namobhir ava yajñebhir īmahe havirbhiḥ / kṣayann asmabhyam asura pracetā rājann enāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni // tvaṃ no agne varuṇasya vidvān devasya heḍo 'vayāsisīṣṭhāḥ / yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṃsi pramumugdhy asmat // sa tvaṃ no agne 'vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau / avayakṣva no varuṇaṃ rarāṇo vīhi mṛḍīkaṃ suhavo na edhi // saṃkasuko vikasuko nirṛto yaś ca nisvanaḥ / te 'smad yakṣmam anāgaso dūrād dūram acīcatam // nir yakṣmam acīcate kṛtyāṃ nirṛtiṃ cakāra / tena yo 'smat samṛchātai tam asmai prasuvāmasi // duḥśaṃsānuśaṃsābhyāṃ ghanenānughanena ca / tena yo 'smat samṛchātai tam asmai prasuvāmasi // saṃ varcasā payasā saṃ tanūbhir aganmahi manasā saṃ śivena / tvaṣṭā sudatro vidadhātu rāyo 'nu no mārṣṭu tanvo yad viriṣṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शेवृधम् अधिधा द्युम्नम् अस्मे महि क्षत्रं जनाषाड् इन्द्र तव्यम् । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीन् राये च नः स्वपत्या इषे धाः

sa śevṛdham adhidhā dyumnam asme mahi kṣatraṃ janāṣāḍ indra tavyam / rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīn rāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.