मन्यते(अत्र) तत्र सूत्रे तदा तस्मात् जीवादात्मशब्दं कथं निवारयति । कुत्र निवारितवानित्यत उक्तम् युक्तित इति ॥ जीवनिराकरणयुक्तित्वेनोक्तत्वादिति यावत् । इदमुक्तं भवति । आत्मशब्दश्रवणात् द्युभ्वाद्यायतनं न जीव इति आत्मशब्दं जीवनिवारणे हेतुं वदता सूत्रकारेणात्मशब्दो जीवान्निवारित इति गम्यते । नायं पुरुषो विषाणित्वादिति यथा । नहि तत्रस्थेन तन्निरासो युज्यते । नायं गौर्विषाणित्वादित्यपि प्रसङ्गात् । प्रथमसूत्रे च द्युभ्वाद्यायतनं परमेश्वरो न जीव आत्मशब्दादित्यात्मशब्दस्य परमेश्वरे प्रवृत्तिरभ्युपगता । अन्यथा तेन तत्साधनानुपपत्तेः । तत्र यदि जीवेश्वरावेकमेव तत्त्वमिति सूत्रकारस्य मतं स्यात् । तदा तेनात्मशब्दस्तत्रैव वर्तते, न वर्तते चेत्युक्तं भवति । नच व्याहतं सूत्रकारो भाषत इति युक्तम् । तस्मान्न जीवेश्वरैक्यं तस्य मतमिति गम्यत इति । उपलक्षणं चैतत् । द्युभ्वाद्यायतनं परमेश्वरो, न जीव इति, प्रतिज्ञाद्वयं च व्याहतमित्यपि द्रष्टव्यम् । *१२,५४* सूत्रान्तरविरोधं चाह भेदस्येति ॥ भेदस्य व्यपदेशं च स्थितिं चादनमेव च । भेददार्ढ्ये हेतुमाह सतात्पर्यं जगत्पतिः
manyate(atra) tatra sūtre tadā tasmāt jīvādātmaśabdaṃ kathaṃ nivārayati / kutra nivāritavānityata uktam yuktita iti // jīvanirākaraṇayuktitvenoktatvāditi yāvat / idamuktaṃ bhavati / ātmaśabdaśravaṇāt dyubhvādyāyatanaṃ na jīva iti ātmaśabdaṃ jīvanivāraṇe hetuṃ vadatā sūtrakāreṇātmaśabdo jīvānnivārita iti gamyate / nāyaṃ puruṣo viṣāṇitvāditi yathā / nahi tatrasthena tannirāso yujyate / nāyaṃ gaurviṣāṇitvādityapi prasaṅgāt / prathamasūtre ca dyubhvādyāyatanaṃ parameśvaro na jīva ātmaśabdādityātmaśabdasya parameśvare pravṛttirabhyupagatā / anyathā tena tatsādhanānupapatteḥ / tatra yadi jīveśvarāvekameva tattvamiti sūtrakārasya mataṃ syāt / tadā tenātmaśabdastatraiva vartate, na vartate cetyuktaṃ bhavati / naca vyāhataṃ sūtrakāro bhāṣata iti yuktam / tasmānna jīveśvaraikyaṃ tasya matamiti gamyata iti / upalakṣaṇaṃ caitat / dyubhvādyāyatanaṃ parameśvaro, na jīva iti, pratijñādvayaṃ ca vyāhatamityapi draṣṭavyam / *12,54* sūtrāntaravirodhaṃ cāha bhedasyeti // bhedasya vyapadeśaṃ ca sthitiṃ cādanameva ca / bhedadārḍhye hetumāha satātparyaṃ jagatpatiḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.