Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.4·4.4.6

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.4.6

NMABB 4.4.6

फलं श्रुतिर्ज्ञानत आह ॥। अनेन चक्षुरन्तस्थेन देवेन प्रसन्नेन तथामुनाऽदित्यान्तर्गतेन च परार्वाक्तनलोकवर्तिनां मुक्तानामीष्ये ईशिता भवतीति श्रुतिर्ज्ञानतो मुक्तनियन्तृत्वं फलमाह हीति ॥ अत्रामुना परलोकिनां, अनेन अर्वाक्तनलोकिनामिति ज्ञेयम् । अनेन"अथ य एवं विद्वान्ऽ; इत्याद्यां"सो ऽमुनैव ये चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति देवकामांश्च, अथानेनैव ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तांश्चाप्नोति मनुष्यकामांश्चऽ; इति श्रुतिमुपादत्ते । नन्वस्यां श्रुतावुक्तमिदं ज्ञानफलं मुक्तिगतमित्येतत्कुत इत्यत आह मुक्ताविति ॥ ॥। मुक्तावेतच्च सर्वाशुभनाशलिङ्गात् एतच्च सर्वलोकाप्तिलक्षणं फलं मुक्तावेव । "उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेदऽ; इति सर्वपापक्षयलिङ्गात् । नहि मुक्तेरितत्रैतत्सम्भवति । प्रारब्धपापस्य आमोक्षं विद्यमानत्वात् । *१२,३७३* यदिदं सर्वलोकाधिपत्यं मुक्तौ फलमुक्तं तत्सर्वेषामपि मुक्तानामिति प्रतीतिनिरासायाह लोकेति ॥ लोकाधिपत्यं च विधातुरेव सर्वात्मना ॥। सर्वात्मना लोकाधिपत्यं च मुक्तस्य विधातुरेव । अन्येषां यथायोग्यमिति भावः । स्वकीयेत्युक्तमनुसन्धेयम् । अत्र प्रमाणमाह इत्याहेति ॥ *१२,३७४* ॥। इत्याह तुरश्रुतिश्च सा चान्यत्र द्रष्टव्या । चशब्दो वक्ष्यमाणयुक्तिसमुच्चयार्थः । श्रुत्यन्तरमप्येवमेव व्याख्येयमित्याह सर्व इति ॥ सर्वे बलिं देवगणा वहन्तीत्येतच्च नान्यस्य हि युक्तिमेति

phalaṃ śrutirjñānata āha ... anena cakṣurantasthena devena prasannena tathāmunā'dityāntargatena ca parārvāktanalokavartināṃ muktānāmīṣye īśitā bhavatīti śrutirjñānato muktaniyantṛtvaṃ phalamāha hīti // atrāmunā paralokināṃ, anena arvāktanalokināmiti jñeyam / anena"atha ya evaṃ vidvān'; ityādyāṃ"so 'munaiva ye cāmuṣmātparāñco lokāstāṃścāpnoti devakāmāṃśca, athānenaiva ye caitasmādarvāñco lokāstāṃścāpnoti manuṣyakāmāṃśca'; iti śrutimupādatte / nanvasyāṃ śrutāvuktamidaṃ jñānaphalaṃ muktigatamityetatkuta ityata āha muktāviti // ... muktāvetacca sarvāśubhanāśaliṅgāt etacca sarvalokāptilakṣaṇaṃ phalaṃ muktāveva / "udeti ha vai sarvebhyaḥ pāpmabhyo ya evaṃ veda'; iti sarvapāpakṣayaliṅgāt / nahi mukteritatraitatsambhavati / prārabdhapāpasya āmokṣaṃ vidyamānatvāt / *12,373* yadidaṃ sarvalokādhipatyaṃ muktau phalamuktaṃ tatsarveṣāmapi muktānāmiti pratītinirāsāyāha loketi // lokādhipatyaṃ ca vidhātureva sarvātmanā ... sarvātmanā lokādhipatyaṃ ca muktasya vidhātureva / anyeṣāṃ yathāyogyamiti bhāvaḥ / svakīyetyuktamanusandheyam / atra pramāṇamāha ityāheti // *12,374* ... ityāha turaśrutiśca sā cānyatra draṣṭavyā / caśabdo vakṣyamāṇayuktisamuccayārthaḥ / śrutyantaramapyevameva vyākhyeyamityāha sarva iti // sarve baliṃ devagaṇā vahantītyetacca nānyasya hi yuktimeti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.4.6

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.4.6, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.4.6), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text