क्अ इ,१३५।९-१३६।४ रो इ,४०६-४०८ किम् पुनः आदेशिनि अलि आश्रीयमाणे प्रतिषेधः भवति आहोस्वित् अविशेषेण आदेशे आदेशिनि च । कः च अत्र विशेषः । आदेश्यल्विधिप्रतिषेधे कुरुवधपिबाम् गुणवृद्धिप्रतिषेधः । आदेश्यल्विधिप्रतिषेधे कुरुवधपिबाम् गुणवृद्धिप्रतिषेधः वक्तव्यः । कुरु इति अत्र स्थानिवद्भावात् अङ्गसञ्ज्ञा श्वाश्रयम् च लघूपधत्वम् । तत्र लघूपधगुणः प्राप्नोति । वधकम् इति अत्र स्थानिवद्भावात् अङ्गसञ्ज्ञा श्वाश्रयम् च अदुपधत्वम् । तत्र वृद्धिः प्राप्नोति । पिब इति अत्र स्थानिवद्भावात् अङ्गसञ्ज्ञा श्वाश्रयम् च लघूपधत्वम् । तत्र गुणः प्राप्नोति । अस्तु तर्हि अविशेषेण आदेशे आदेशिनि च । आदेश्यादेशे इति चेत् सुप्तिङ्कृदतिदिष्टेषु उपसङ्ख्यानम् । आदेश्यादेशे इति चेत् सुप्तिङ्कृदतिदिष्टेषु उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । सुप् : वृक्षाय प्लक्षाय । स्थानिवद्भावात् सुप्सञ्ज्ञा स्वाश्रयम् च यञादित्वम् । तत्र प्रतिषेधः प्राप्नोति । सुप् । तिङ् : अरुदिताम् अरुदितम् अरुदित । स्थानिवद्भावात् सार्वधातुकसञ्ज्ञा स्वाश्रयम् च वलादित्वम् । तत्र प्रतिषेधः प्राप्नोति । तिङ् । कृदतिदिष्टम् : भुवनम् , सुवनम् , धुवनम् । स्थानिवद्भावात् प्रत्ययसञ्ज्ञा स्वाश्रयम् च अजादित्वम् । तत्र प्रतिषेधः प्राप्नोति । किम् पुनः अत्र ज्यायः । आदेशिनि अलि आश्रीयमाणे प्रतिषेधः इति ज्यायः । कुतः एतत् । तथा हि अयम् विशिष्टम् स्थानिकार्यम् आदेशे अतिदिशति गुरुवत् गुरुपुत्रे इति यथा । तत् यथा : गुरुवत् गुरुपुत्रे वर्तितव्यम् अन्यत्र उच्छिष्टभोजनात् पादोपसङ्ग्रहणाच् च इति । यदि च गुरुपुत्रः अपि गुरुः भवति तत् अपि कर्तव्यम् । अस्तु तर्हि आदेशिनि अलि आश्रीयमाणे प्रतिषेधः । ननु च उक्तम् आदेश्यल्विधिप्रतिषेधे कुरुवधपिबाम् गुणवृद्धिप्रतिषेधः इति । न एषः दोषः । करोतौ तपरकरणनिर्देशात् सिद्धम् । पिबतिः अदन्तः । वधकम् इति न अयम् ण्वुल् । अन्यः अयम् अकशब्दः कित् औणादिकः रुचकः इति यथा ।
KA I,135.9-136.4 Ro I,406-408 kim punaḥ ādeśini ali āśrīyamāṇe pratiṣedhaḥ bhavati āhosvit aviśeṣeṇa ādeśe ādeśini ca . kaḥ ca atra viśeṣaḥ . ādeśyalvidhipratiṣedhe kuruvadhapibām guṇavṛddhipratiṣedhaḥ . ādeśyalvidhipratiṣedhe kuruvadhapibām guṇavṛddhipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . kuru iti atra sthānivadbhāvāt aṅgasañjñā śvāśrayam ca laghūpadhatvam . tatra laghūpadhaguṇaḥ prāpnoti . vadhakam iti atra sthānivadbhāvāt aṅgasañjñā śvāśrayam ca adupadhatvam . tatra vṛddhiḥ prāpnoti . piba iti atra sthānivadbhāvāt aṅgasañjñā śvāśrayam ca laghūpadhatvam . tatra guṇaḥ prāpnoti . astu tarhi aviśeṣeṇa ādeśe ādeśini ca . ādeśyādeśe iti cet suptiṅkṛdatidiṣṭeṣu upasaṅkhyānam . ādeśyādeśe iti cet suptiṅkṛdatidiṣṭeṣu upasaṅkhyānam kartavyam . sup : vṛkṣāya plakṣāya . sthānivadbhāvāt supsañjñā svāśrayam ca yañāditvam . tatra pratiṣedhaḥ prāpnoti . sup . tiṅ : aruditām aruditam arudita . sthānivadbhāvāt sārvadhātukasañjñā svāśrayam ca valāditvam . tatra pratiṣedhaḥ prāpnoti . tiṅ . kṛdatidiṣṭam : bhuvanam , suvanam , dhuvanam . sthānivadbhāvāt pratyayasañjñā svāśrayam ca ajāditvam . tatra pratiṣedhaḥ prāpnoti . kim punaḥ atra jyāyaḥ . ādeśini ali āśrīyamāṇe pratiṣedhaḥ iti jyāyaḥ . kutaḥ etat . tathā hi ayam viśiṣṭam sthānikāryam ādeśe atidiśati guruvat guruputre iti yathā . tat yathā : guruvat guruputre vartitavyam anyatra ucchiṣṭabhojanāt pādopasaṅgrahaṇāc ca iti . yadi ca guruputraḥ api guruḥ bhavati tat api kartavyam . astu tarhi ādeśini ali āśrīyamāṇe pratiṣedhaḥ . nanu ca uktam ādeśyalvidhipratiṣedhe kuruvadhapibām guṇavṛddhipratiṣedhaḥ iti . na eṣaḥ doṣaḥ . karotau taparakaraṇanirdeśāt siddham . pibatiḥ adantaḥ . vadhakam iti na ayam ṇvul . anyaḥ ayam akaśabdaḥ kit auṇādikaḥ rucakaḥ iti yathā .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.