Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.1·1.1.57·1.1.57.3

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.57.3

P 1.1.57.3

क्अ इ,१४६।६-१६ रो इ,४३५-४३६ इह वैयाकरणः , सौवश्वः इति य्वोः स्थानिवद्भावात् आयावौ प्राप्नुतः । तयोः प्रतिषेधः वक्तव्यः । अचः पूर्वविज्ञानात् ऐचोः सिद्धम् । यः अनादिष्टात् अचः पूर्वः तस्य विधिम् प्रति स्थानिवद्भावः । आदिष्टात् च एषः अचः पूर्वः । किम् वक्तव्यम् एतत् । न हि । कथम् अनुच्यमानम् गंस्यते । अचः इति पञ्चमी : अचः पूर्वस्य । यदि एवम् आदेशः अविशेषितः भवति । आदेशः च विशेषितः । कथम् । न ब्रूमः यत् षष्ठीनिर्दिष्टम् अज्ग्रहणम् तत् पञ्चमीनिर्दिष्टम् कर्तव्यम् । किम् तर्हि अन्यत् कर्तव्यम् । अन्यत् च न कर्तव्यम् । यत् एव अदः षष्ठीनिर्दिष्टम् अज्ग्रहणम् तस्य दिक्शब्दैः योगे पञ्चमी भवति : अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति स्थानिवत् भवति । कुतः पूर्वस्य । अचः इति । तत् यथा आदेशः प्रथमानिर्दिष्टः । तस्य दिक्शब्दैः योगे पञ्चमी भवति : अजादेशः परनिमित्तकः पूर्वस्य विधिम् प्रति स्थानिवत् भवति । कुतः पूर्वस्य । आदेशात् इति ।

KA I,146.6-16 Ro I,435-436 iha vaiyākaraṇaḥ , sauvaśvaḥ iti yvoḥ sthānivadbhāvāt āyāvau prāpnutaḥ . tayoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . acaḥ pūrvavijñānāt aicoḥ siddham . yaḥ anādiṣṭāt acaḥ pūrvaḥ tasya vidhim prati sthānivadbhāvaḥ . ādiṣṭāt ca eṣaḥ acaḥ pūrvaḥ . kim vaktavyam etat . na hi . katham anucyamānam gaṃsyate . acaḥ iti pañcamī : acaḥ pūrvasya . yadi evam ādeśaḥ aviśeṣitaḥ bhavati . ādeśaḥ ca viśeṣitaḥ . katham . na brūmaḥ yat ṣaṣṭhīnirdiṣṭam ajgrahaṇam tat pañcamīnirdiṣṭam kartavyam . kim tarhi anyat kartavyam . anyat ca na kartavyam . yat eva adaḥ ṣaṣṭhīnirdiṣṭam ajgrahaṇam tasya dikśabdaiḥ yoge pañcamī bhavati : ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati sthānivat bhavati . kutaḥ pūrvasya . acaḥ iti . tat yathā ādeśaḥ prathamānirdiṣṭaḥ . tasya dikśabdaiḥ yoge pañcamī bhavati : ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati sthānivat bhavati . kutaḥ pūrvasya . ādeśāt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.1.57.3

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.57.3, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.1.57.3), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text