क्अ इ,१५२।१६-१५३।३ रो इ,४५३-४५४ प्रतिषेधे स्वरदीर्घयलोपेषु लोपाजादेशः न स्थानिवत् । प्रतिषेधे स्वरदीर्घयलोपेषु लोपाजादेशः न स्थानिवत् इति वक्तव्यम् । स्वर : आकर्षिकः , चिकीर्षकः , जिहीर्षकः । यः हि अन्यः आदेशः स्थानिवत् एव असौ भवति : पञ्चारत्न्यः , दशारत्न्यः । स्वर । दीर्घ : प्रतिदीव्ना प्रतिदीव्ने । यः हि अन्यः आदेशः स्थानिवत् एव असौ भवति : किर्योः , गिर्योः । दीर्घ । यलोप : ब्राह्मणकण्डूतिः , क्षत्रियकण्डूतिः । यः हि अन्यः आदेशः स्थानिवत् एव असौ भवति : वाय्वोः , अध्वर्य्वोः इति । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । इह हि लोपः अपि प्रकृतः आदेशः अपि । विधिग्रहणम् अपि प्रकृतम् अनुवर्तते । दीर्घादयः अपि निर्दिश्यन्ते । केवलम् अत्र अभिसम्बन्धमात्रम् कर्तव्यम् : स्वरदीर्घयलोपविधिषु लोपाजादेशः न स्थानिवत् इति । आनुपूर्व्येण सन्निविष्टानाम् यथेष्टम् अभिसम्बन्धः शक्यते कर्तुम् । न च एतनि आनुपूर्व्येण सन्निविष्टानि । अनानुपूर्व्येण अपि सन्निविष्टानाम् यथेष्तम् अभिसम्बन्धः भवति । तत् यथा : अनड्वाहम् उदहारि या त्वम् हरसि शिरसा कुम्भम् भगिनि साचीनम् अभिधावन्तम् अद्राक्षीः इति । तस्य यथेष्तम् अभिसम्बन्धः भवति : उदहारि भगिनि या त्वम् कुम्भम् हरसि शिरसा अनड्वाहम् साचीनम् अभिधावन्तम् अद्राक्षीः इति ।
KA I,152.16-153.3 Ro I,453-454 pratiṣedhe svaradīrghayalopeṣu lopājādeśaḥ na sthānivat . pratiṣedhe svaradīrghayalopeṣu lopājādeśaḥ na sthānivat iti vaktavyam . svara : ākarṣikaḥ , cikīrṣakaḥ , jihīrṣakaḥ . yaḥ hi anyaḥ ādeśaḥ sthānivat eva asau bhavati : pañcāratnyaḥ , daśāratnyaḥ . svara . dīrgha : pratidīvnā pratidīvne . yaḥ hi anyaḥ ādeśaḥ sthānivat eva asau bhavati : kiryoḥ , giryoḥ . dīrgha . yalopa : brāhmaṇakaṇḍūtiḥ , kṣatriyakaṇḍūtiḥ . yaḥ hi anyaḥ ādeśaḥ sthānivat eva asau bhavati : vāyvoḥ , adhvaryvoḥ iti . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . iha hi lopaḥ api prakṛtaḥ ādeśaḥ api . vidhigrahaṇam api prakṛtam anuvartate . dīrghādayaḥ api nirdiśyante . kevalam atra abhisambandhamātram kartavyam : svaradīrghayalopavidhiṣu lopājādeśaḥ na sthānivat iti . ānupūrvyeṇa sanniviṣṭānām yatheṣṭam abhisambandhaḥ śakyate kartum . na ca etani ānupūrvyeṇa sanniviṣṭāni . anānupūrvyeṇa api sanniviṣṭānām yatheṣtam abhisambandhaḥ bhavati . tat yathā : anaḍvāham udahāri yā tvam harasi śirasā kumbham bhagini sācīnam abhidhāvantam adrākṣīḥ iti . tasya yatheṣtam abhisambandhaḥ bhavati : udahāri bhagini yā tvam kumbham harasi śirasā anaḍvāham sācīnam abhidhāvantam adrākṣīḥ iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.