क्अ इ,२८८।१८-२८९।८ रो इइ,२७१-२७२ किम् पुनः पूर्वस्य यत् आत्मनेपददर्शनम् तत् सनन्तस्य अपि अतिदिश्यते । एवम् भवितुम् अर्हति । पूर्वस्य आत्मनेपददर्शनात् सनन्तात् आत्मनेपदभावः इति चेत् गुपादिषु अप्रसिद्धिः । पूर्वस्य आत्मनेपददर्शनात् सनन्तात् आत्मनेपदभावः इति चेत् गुपादिषु अप्रसिद्धिः । गुपादीनाम् न प्राप्नोति । जुगुप्सते मीमांसते इति । न हि एतेभ्यः प्राक् सनः आत्मनेपदम् न अपि परस्मैपदम् पश्यामः । सिद्धम् तु पूर्वस्य लिङ्गातिदेशात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । पूर्वस्य यत् आत्मनेपदलिङ्गम् तत् सनन्तस्य अपि अतिदिश्यते । कृञादिषु तु लिङ्गप्रतिषेधः । कृञादिषु तु लिङ्गप्रतिषेधः वक्तव्यः । अनुचिकीर्षति पराचिकीर्षति इति । अस्तु तर्हि प्राक् सनः येभ्यः आत्मनेपदम् दृष्टम् तेभ्यः सनन्तेभ्यः अपि बह्वति इति । ननु च उक्तम् पूर्वस्य आत्मनेपददर्शनात् सनन्तात् आत्मनेपदभावः इति चेत् गुपादिषु अप्रसिद्धिः इति । न एषः दोषः । अनुबन्धकरणसामर्थ्यात् भविष्यति । अथ वा अवयवे कृतम् लिङ्गम् समुदायस्य विशेषकम् भवति । तत् यथा गोः सक्थनि कर्णे वा कृतम् लिङ्गम् समुदायस्य विशेषकम् भवति । यदि अवयवे कृतम् लिङ्गम् समुदायस्य विशेषकम् भवति जुगुप्सयति मीमांसायति इति अत्र अपि प्राप्नोति । न एषः दोषः । अवयवे कृतम् लिङ्गम् कस्य समुदायस्य विशेषकम् भवति । यम् समुदायम् यः अवयवः न व्यभिचरति । सनम् च न व्यभिचरति । णिचम् पुनः व्यभिचरति । तत् यथा गोः सक्थनि कर्णे वा कृतम् लिङ्गम् गोः एव विशेषकम् भवति न गोमण्डलस्य ।
KA I,288.18-289.8 Ro II,271-272 kim punaḥ pūrvasya yat ātmanepadadarśanam tat sanantasya api atidiśyate . evam bhavitum arhati . pūrvasya ātmanepadadarśanāt sanantāt ātmanepadabhāvaḥ iti cet gupādiṣu aprasiddhiḥ . pūrvasya ātmanepadadarśanāt sanantāt ātmanepadabhāvaḥ iti cet gupādiṣu aprasiddhiḥ . gupādīnām na prāpnoti . jugupsate mīmāṃsate iti . na hi etebhyaḥ prāk sanaḥ ātmanepadam na api parasmaipadam paśyāmaḥ . siddham tu pūrvasya liṅgātideśāt . siddham etat . katham . pūrvasya yat ātmanepadaliṅgam tat sanantasya api atidiśyate . kṛñādiṣu tu liṅgapratiṣedhaḥ . kṛñādiṣu tu liṅgapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . anucikīrṣati parācikīrṣati iti . astu tarhi prāk sanaḥ yebhyaḥ ātmanepadam dṛṣṭam tebhyaḥ sanantebhyaḥ api bahvati iti . nanu ca uktam pūrvasya ātmanepadadarśanāt sanantāt ātmanepadabhāvaḥ iti cet gupādiṣu aprasiddhiḥ iti . na eṣaḥ doṣaḥ . anubandhakaraṇasāmarthyāt bhaviṣyati . atha vā avayave kṛtam liṅgam samudāyasya viśeṣakam bhavati . tat yathā goḥ sakthani karṇe vā kṛtam liṅgam samudāyasya viśeṣakam bhavati . yadi avayave kṛtam liṅgam samudāyasya viśeṣakam bhavati jugupsayati mīmāṃsāyati iti atra api prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . avayave kṛtam liṅgam kasya samudāyasya viśeṣakam bhavati . yam samudāyam yaḥ avayavaḥ na vyabhicarati . sanam ca na vyabhicarati . ṇicam punaḥ vyabhicarati . tat yathā goḥ sakthani karṇe vā kṛtam liṅgam goḥ eva viśeṣakam bhavati na gomaṇḍalasya .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.