Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.1·2.1.56

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.1.56

P 2.1.56

क्अ इ,३९८।२१-३९९।२ रो इइ,६२७-६२८ सामान्याप्रयोगे इति किमर्थम् । इह मा भूत् । पुरुषः अयम् व्याघ्रः इव शूरः । पुरुषः अयम् व्याघ्रः इव बलवान् । सामान्याप्रयोगे इति शक्यम् अकर्तुम् । कस्मात् न भवति पुरुषः अयम् व्याघ्रः इव शूरः । पुरुषः अयम् व्याघ्रः इव बलवान् इति । असामर्थ्यात् । कथम् असामर्थ्यम् । सापेक्षम् असमर्थम् भवति इति । एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् सामान्याप्रयोगे इति प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति वै प्रधानस्य सापेक्षस्य अपि समासः इति । किम् एतस्य ज्ञापने प्रयोजनम् । राजपुरुषः अभिरूपः राजपुरुषः दर्शनीयः अत्र वृत्तिः सिद्धा भवति ।

KA I,398.21-399.2 Ro II,627-628 sāmānyāprayoge iti kimartham . iha mā bhūt . puruṣaḥ ayam vyāghraḥ iva śūraḥ . puruṣaḥ ayam vyāghraḥ iva balavān . sāmānyāprayoge iti śakyam akartum . kasmāt na bhavati puruṣaḥ ayam vyāghraḥ iva śūraḥ . puruṣaḥ ayam vyāghraḥ iva balavān iti . asāmarthyāt . katham asāmarthyam . sāpekṣam asamartham bhavati iti . evam tarhi siddhe sati yat sāmānyāprayoge iti pratiṣedham śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati vai pradhānasya sāpekṣasya api samāsaḥ iti . kim etasya jñāpane prayojanam . rājapuruṣaḥ abhirūpaḥ rājapuruṣaḥ darśanīyaḥ atra vṛttiḥ siddhā bhavati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.1.56

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.1.56, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.1.56), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text