Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.2·2.2.20

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.20

P 2.2.20

क्अ इ,४१८।१५-२२ रो इइ,६९७ एवकारः किमर्थः । नियमार्थः । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । सिद्धे विधिः आरभ्यमाणः अन्तरेण अपि एवकारम् नियमार्थः भविष्यति । इष्टतः अवधारणार्थः तर्हि भविष्यति । यथा एवम् विज्ञायेत : अमा एव अव्ययेन इति । मा एवम् विज्ञायि : अमा अव्ययेन एव इति । अस्ति च इदानीम् अनव्ययम् अम्शब्दः यदर्थः विधिः स्यात् । अस्ति इति आह । खशयम् ब्राह्मणकुलम् इति । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । अन्तरङ्गत्वात् अत्र समासः भविष्यति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । अमा एव यत् तुल्यविधानम् उपपदम् तत्र एव यथा स्यात् । अमा च अन्येन च यत् तुल्यविधानम् उपपदम् तत्र मा भूत् इति । अग्रे भोजम् अग्रे भुक्त्वा । अग्रादिषु अप्राप्तविधेः समासप्रतिषेधम् चोदयिष्यति । सः न वक्तव्यः भवति ।

KA I,418.15-22 Ro II,697 evakāraḥ kimarthaḥ . niyamārthaḥ . na etat asti prayojanam . siddhe vidhiḥ ārabhyamāṇaḥ antareṇa api evakāram niyamārthaḥ bhaviṣyati . iṣṭataḥ avadhāraṇārthaḥ tarhi bhaviṣyati . yathā evam vijñāyeta : amā eva avyayena iti . mā evam vijñāyi : amā avyayena eva iti . asti ca idānīm anavyayam amśabdaḥ yadarthaḥ vidhiḥ syāt . asti iti āha . khaśayam brāhmaṇakulam iti . na etat asti prayojanam . antaraṅgatvāt atra samāsaḥ bhaviṣyati . idam tarhi prayojanam . amā eva yat tulyavidhānam upapadam tatra eva yathā syāt . amā ca anyena ca yat tulyavidhānam upapadam tatra mā bhūt iti . agre bhojam agre bhuktvā . agrādiṣu aprāptavidheḥ samāsapratiṣedham codayiṣyati . saḥ na vaktavyaḥ bhavati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.2.20

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.20, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.2.20), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text