Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.2·2.2.23

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.23

P 2.2.23

क्अ इ,४१८।२४-४१९।८ रो इइ,६९८ शेषः इति उच्यते । कः शेषः नाम । येषाम् पदानाम् अनुक्तः समासः सः शेषः । शेषवचनम् पदतः चेत् न अभावात् । शेषवचनम् पदतः चेत् तत् न । किम् कारणम् । अभावात् । न हि सन्ति तानि पदानि येषाम् पदानाम् अनुक्तः समासः । अर्थतः तर्हि शेषग्रहणम् । येषु अर्थेषु अनुक्तः समासः सः शेषः । अर्थतः चेत् अविशिष्टम् । अर्थतः चेत् अविशिष्टम् एतत् भवति । कुतः । पदतः । न हि सन्ति ते अर्थाः येषु अनुक्तः समासः । त्रिकतः तर्हि शेषग्रहणम् । यस्य त्रिकस्य अनुक्तः समासः सः शेषः । कस्य च अनुक्तः । प्रथमायाः ।

KA I,418.24-419.8 Ro II,698 śeṣaḥ iti ucyate . kaḥ śeṣaḥ nāma . yeṣām padānām anuktaḥ samāsaḥ saḥ śeṣaḥ . śeṣavacanam padataḥ cet na abhāvāt . śeṣavacanam padataḥ cet tat na . kim kāraṇam . abhāvāt . na hi santi tāni padāni yeṣām padānām anuktaḥ samāsaḥ . arthataḥ tarhi śeṣagrahaṇam . yeṣu artheṣu anuktaḥ samāsaḥ saḥ śeṣaḥ . arthataḥ cet aviśiṣṭam . arthataḥ cet aviśiṣṭam etat bhavati . kutaḥ . padataḥ . na hi santi te arthāḥ yeṣu anuktaḥ samāsaḥ . trikataḥ tarhi śeṣagrahaṇam . yasya trikasya anuktaḥ samāsaḥ saḥ śeṣaḥ . kasya ca anuktaḥ . prathamāyāḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.2.23

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.23, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.2.23), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text