Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.2·2.2.34·2.2.34.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.34.2

P 2.2.34.2

क्अ इ,४३६।१५-४३७।७ रो इइ,७४६-७४७ ऋतुनक्षत्राणाम् आनुपूर्व्येण समानाक्षराणाम् । ऋतुनक्षत्राणाम् आनुपूर्व्येण समानाक्षराणाम् पूर्वनिपातः वक्तव्यः । शिशिरवसन्तौ उदगयनस्थौ कृत्तिकारोहिण्यः । अभ्यर्हितम् । अभ्यर्हितम् पूर्वम् निपतति इति वक्तव्यम् । मातापितरौ श्रद्धामेधे । लघ्वक्षरम् । लघ्वक्षरम् पूर्वम् निपतति इति वक्तव्यम् । कुशकाशम् शरशीर्यम् । अपरः आह : सर्वत्र एव अभ्यर्हितम् पूर्वम् निपतति इति वक्तव्यम् । लघ्वक्षरात् अपि इति । श्रद्धातपसी दीक्षातपसी । वर्णानाम् आनुपूर्व्येण । वर्णानाम् आनुपूर्व्येण पूर्वनिपातः भवति इति वक्तव्यम् । ब्राह्मणक्षत्रियविट्शूद्राः । भ्रातुः च ज्यायसः । भ्रातुः च ज्यायसः पूर्वनिपातः भवति इति वक्तव्यम् । युधिष्ठिरार्जुनौ । सङ्ख्यायाः अल्पीयसः । सङ्ख्यायाः अल्पीयसः पूर्वनिपातः वक्तव्यः । एकादश द्वादश । धर्मादिषु उभयम् । धर्मादिषु उभयम् पूर्वम् निपतति इति वक्तव्यम् । धर्मार्थौ अर्थधर्मौ कामार्थौ अर्थकामौ गुणवृद्धी वृद्धिगुणौ आद्यन्तौ अन्तादी

KA I,436.15-437.7 Ro II,746-747 ṛtunakṣatrāṇām ānupūrvyeṇa samānākṣarāṇām . ṛtunakṣatrāṇām ānupūrvyeṇa samānākṣarāṇām pūrvanipātaḥ vaktavyaḥ . śiśiravasantau udagayanasthau kṛttikārohiṇyaḥ . abhyarhitam . abhyarhitam pūrvam nipatati iti vaktavyam . mātāpitarau śraddhāmedhe . laghvakṣaram . laghvakṣaram pūrvam nipatati iti vaktavyam . kuśakāśam śaraśīryam . aparaḥ āha : sarvatra eva abhyarhitam pūrvam nipatati iti vaktavyam . laghvakṣarāt api iti . śraddhātapasī dīkṣātapasī . varṇānām ānupūrvyeṇa . varṇānām ānupūrvyeṇa pūrvanipātaḥ bhavati iti vaktavyam . brāhmaṇakṣatriyaviṭśūdrāḥ . bhrātuḥ ca jyāyasaḥ . bhrātuḥ ca jyāyasaḥ pūrvanipātaḥ bhavati iti vaktavyam . yudhiṣṭhirārjunau . saṅkhyāyāḥ alpīyasaḥ . saṅkhyāyāḥ alpīyasaḥ pūrvanipātaḥ vaktavyaḥ . ekādaśa dvādaśa . dharmādiṣu ubhayam . dharmādiṣu ubhayam pūrvam nipatati iti vaktavyam . dharmārthau arthadharmau kāmārthau arthakāmau guṇavṛddhī vṛddhiguṇau ādyantau antādī

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.2.34.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.34.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.2.34.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text