क्अ इ,४४८।१३-४४९।३ रो इइ,७८२-७८४ अध्वनि अर्थग्रहणम् । अध्वनि अर्थग्रहणम् कर्तव्यम् । इह अपि मा भूत् । पन्थानम् गच्छति । वीवधम् गच्छत् इ इति । आस्थितप्रतिषेधः च । आस्थितप्रतिषेधः च अयम् वक्तव्यः । यः हि उत्पथेन पन्थानम् गच्छति पथे गच्छति इति एव तत्र भवितव्यम् । किम् अर्थम् पुनः इदम् उच्यते । चतुर्थी यथा स्यात् । अथ द्वितीया सिद्धा । सिद्धा कर्मणि इति एव । चतुर्थी अपि सिद्धा । । कथम् । सम्प्रदाने इति एव । न सिध्यति । कर्मणा यम् अभिप्रैति सः संप्रदानम् इति उच्यते । क्रियया च असौ ग्रामम् अभिप्रैति । कया क्रियया । गमिक्रियया । क्रियाग्रहणम् अपि तत्र चोद्यते । चेष्टायाम् अनध्वनि स्त्रियम् गच्छति अजाम् नयति इति अतिप्रसङ्गः । चेष्टायाम् अनध्वनि स्त्रियम् गच्छति अजाम् नयति इति अतिप्रसङ्गः भवति । सिद्धम् तु असम्प्राप्तवचनात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । असम्प्राप्ते कर्मणि द्वितीयाचतुर्थ्यौ भवतः इति वक्तव्यम् । अध्वनः च अनपवादः । एवम् च कृत्वा अनध्वनि इति एतत् अपि न वक्तव्यम् भवति । सम्प्राप्तम् हि एतत् कर्म अध्वानम् गच्छति इति ।
KA I,448.13-449.3 Ro II,782-784 adhvani arthagrahaṇam . adhvani arthagrahaṇam kartavyam . iha api mā bhūt . panthānam gacchati . vīvadham gacchat i iti . āsthitapratiṣedhaḥ ca . āsthitapratiṣedhaḥ ca ayam vaktavyaḥ . yaḥ hi utpathena panthānam gacchati pathe gacchati iti eva tatra bhavitavyam . kim artham punaḥ idam ucyate . caturthī yathā syāt . atha dvitīyā siddhā . siddhā karmaṇi iti eva . caturthī api siddhā . | katham . sampradāne iti eva . na sidhyati . karmaṇā yam abhipraiti saḥ saṃpradānam iti ucyate . kriyayā ca asau grāmam abhipraiti . kayā kriyayā . gamikriyayā . kriyāgrahaṇam api tatra codyate . ceṣṭāyām anadhvani striyam gacchati ajām nayati iti atiprasaṅgaḥ . ceṣṭāyām anadhvani striyam gacchati ajām nayati iti atiprasaṅgaḥ bhavati . siddham tu asamprāptavacanāt . siddham etat . katham . asamprāpte karmaṇi dvitīyācaturthyau bhavataḥ iti vaktavyam . adhvanaḥ ca anapavādaḥ . evam ca kṛtvā anadhvani iti etat api na vaktavyam bhavati . samprāptam hi etat karma adhvānam gacchati iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.