क्अ इइइ,२३६।१-१६ रो व्,१-३ युवोः अनाकौ इति उच्यते कयोः युवोः अनाकौ भवतः । प्रत्यययोः । कथम् पुनः अङ्गस्य इति अनुवर्तमाने प्रत्यययोः स्याताम् । युशब्दवुशब्दान्तम् एतत् विभक्तौ अङ्गम् भवति । यदि युशब्दवुशब्दान्तस्य अङ्गस्य अनाकौ भवतः सर्वादेशौ प्राप्नुतः । निर्दिश्यमानस्य आदेशाः भवन्ति इति एवम् न भविष्यतः । यत्र तर्हि विभक्तिः न अस्ति । नन्दना कारिका इति । अत्र अपि प्रत्ययलक्षणेन विभक्तिः । यत्र तर्हि प्रत्ययलक्षणम् न अस्ति । नन्दनप्रियः कारकप्रियः इति । मा भूताम् या असौ सामासिकी विभक्तिः तस्याम् या असौ समासात् विभक्तिः तस्याम् भविष्यतः । न वै तस्याम् युशब्दवुशब्दान्तम् अङ्गम् भवति । भवेत् यः युशब्दवुशब्दाभ्याम् अङ्गम् विशेषयेत् तस्य आनन्त्ययोः न स्याताम् । वयम् खलु अङ्गेन युशब्दवुशब्दौ विशेषयिष्यामः । अङ्गस्य युवोः अनाकौ भवतः यत्रतत्रस्थयोः इति । यत्र तर्हि समासात् विभक्तिः न अस्ति । नन्दनदधि कारकदधि । एवम् तर्हि न च अपरम् निमित्तम् सञ्ज्ञा च प्रत्ययलक्षणेन । न च इह परम् निमित्तम् आश्रीयते : अस्मिन् परतः युवोः अनाकौ भवतः इति । किम् तर्हि अङ्गस्य युवोः अनाकौ भवतः इति । अङ्गसञ्ज्ञा च भवति प्रत्ययलक्षणेन । अथ वा तयोः एव यत् अङ्गम् तन्निमित्तत्वेन आश्रयिष्यामः । कथम् । अङ्गस्य इति सम्बन्धसामान्ये षष्ठी विज्ञास्यते । अङ्गस्य यौ युवू । किम् च अङ्गस्य युवू । निमित्तम् । ययोः युवोः अङ्गम् इति एतत् भवति । कयोः च एतत् भवति । प्रत्यययोः ।
KA III,236.1-16 Ro V,1-3 yuvoḥ anākau iti ucyate kayoḥ yuvoḥ anākau bhavataḥ . pratyayayoḥ . katham punaḥ aṅgasya iti anuvartamāne pratyayayoḥ syātām . yuśabdavuśabdāntam etat vibhaktau aṅgam bhavati . yadi yuśabdavuśabdāntasya aṅgasya anākau bhavataḥ sarvādeśau prāpnutaḥ . nirdiśyamānasya ādeśāḥ bhavanti iti evam na bhaviṣyataḥ . yatra tarhi vibhaktiḥ na asti . nandanā kārikā iti . atra api pratyayalakṣaṇena vibhaktiḥ . yatra tarhi pratyayalakṣaṇam na asti . nandanapriyaḥ kārakapriyaḥ iti . mā bhūtām yā asau sāmāsikī vibhaktiḥ tasyām yā asau samāsāt vibhaktiḥ tasyām bhaviṣyataḥ . na vai tasyām yuśabdavuśabdāntam aṅgam bhavati . bhavet yaḥ yuśabdavuśabdābhyām aṅgam viśeṣayet tasya ānantyayoḥ na syātām . vayam khalu aṅgena yuśabdavuśabdau viśeṣayiṣyāmaḥ . aṅgasya yuvoḥ anākau bhavataḥ yatratatrasthayoḥ iti . yatra tarhi samāsāt vibhaktiḥ na asti . nandanadadhi kārakadadhi . evam tarhi na ca aparam nimittam sañjñā ca pratyayalakṣaṇena . na ca iha param nimittam āśrīyate : asmin parataḥ yuvoḥ anākau bhavataḥ iti . kim tarhi aṅgasya yuvoḥ anākau bhavataḥ iti . aṅgasañjñā ca bhavati pratyayalakṣaṇena . atha vā tayoḥ eva yat aṅgam tannimittatvena āśrayiṣyāmaḥ . katham . aṅgasya iti sambandhasāmānye ṣaṣṭhī vijñāsyate . aṅgasya yau yuvū . kim ca aṅgasya yuvū . nimittam . yayoḥ yuvoḥ aṅgam iti etat bhavati . kayoḥ ca etat bhavati . pratyayayoḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.