क्अ इइइ,२५०।२०-२५१।१७ रो व्,३०।१०-३१।१४ किमर्थः शकारः । सर्वादेशार्थः । शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः यथा स्यात् । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । अक्रियमाणे अपि शकारे अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य अकारे कृते त्रयाणाम् अकाराणाम् अतः गुणे पररूपत्वे सिद्धम् रूपम् स्यात् : तव स्वम् , मम स्वम् । यदि एतत् लभ्येत कृतम् स्यात् । तत् तु न लभ्यम् । किम् कारणम् । अत्र हि तस्मात् इति उत्तरस्य आदेः परस्य इति अकारस्य प्रसज्येत । अतः उत्तरम् पठति । ङसः आदेशे शित्करणानर्थक्यम् अकारस्य अकारवचनानर्थक्यात् । ङसः आदेशे शित्करणम् अनर्थकम् । किम् कारणम् । अकारस्य अकारवचनानर्थक्यात् । अकारस्य अकारवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा अन्तरेण शकारम् सर्वादेशः भविष्यति । अर्थवत्त्वादेशे लोपार्थम् । अर्थवत्त्वकारस्य अकारवचनम् । कः अर्थः । आदेशे लोपार्थम् । यः सः शेषे लोपः आदेशे सः विज्ञायते । ननु च आदेशः या विभक्तिः इति एवम् एतत् विज्ञायते । आदेशः एषा विभक्तिः । कथम् । सर्वे सर्वपदादेशा दाक्षीपुत्रस्य पाणिनेः एकदेशविकारे हि नित्यत्वम् न उपपद्यते । तस्मात् शित्करणम् । तस्मात् शकारः कर्तव्यः । न कर्तव्यः । क्रियते न्यासे एव । कथम् । प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् । अ , अ , अ , इति । सः अनेकाल् शित् सर्वस्य इति सर्वस्य भविष्यति ।
KA III,250.20-251.17 Ro V,30.10-31.14 kimarthaḥ śakāraḥ . sarvādeśārthaḥ . śit sarvasya iti sarvādeśaḥ yathā syāt . na etat asti prayojanam . akriyamāṇe api śakāre alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti iti antyasya akāre kṛte trayāṇām akārāṇām ataḥ guṇe pararūpatve siddham rūpam syāt : tava svam , mama svam . yadi etat labhyeta kṛtam syāt . tat tu na labhyam . kim kāraṇam . atra hi tasmāt iti uttarasya ādeḥ parasya iti akārasya prasajyeta . ataḥ uttaram paṭhati . ṅasaḥ ādeśe śitkaraṇānarthakyam akārasya akāravacanānarthakyāt . ṅasaḥ ādeśe śitkaraṇam anarthakam . kim kāraṇam . akārasya akāravacanānarthakyāt . akārasya akāravacane prayojanam na asti iti kṛtvā antareṇa śakāram sarvādeśaḥ bhaviṣyati . arthavattvādeśe lopārtham . arthavattvakārasya akāravacanam . kaḥ arthaḥ . ādeśe lopārtham . yaḥ saḥ śeṣe lopaḥ ādeśe saḥ vijñāyate . nanu ca ādeśaḥ yā vibhaktiḥ iti evam etat vijñāyate . ādeśaḥ eṣā vibhaktiḥ . katham . sarve sarvapadādeśā dākṣīputrasya pāṇineḥ ekadeśavikāre hi nityatvam na upapadyate . tasmāt śitkaraṇam . tasmāt śakāraḥ kartavyaḥ . na kartavyaḥ . kriyate nyāse eva . katham . praśliṣṭanirdeśaḥ ayam . a , a , a , iti . saḥ anekāl śit sarvasya iti sarvasya bhaviṣyati .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.