Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.1·7.1.78

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.1.78

P 7.1.78

क्अ इइइ,२६९।२-८ रो व्,७४।२-८ कस्य अयम् प्रतिषेधः । नुमः इति आह । तत् नुमः ग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । इदितः नुम् धातोः इति तत् वा अनेकग्रहणेन व्यवच्छिन्नम् अशक्यम् अनुवर्तयितुम् । एवम् तर्हि सर्वनामस्थाने इति वरते सर्वनामस्थाने यत् प्राप्नोति तस्य प्रतिषेधः । तत् वै बहुतरकेण ग्रहणेन व्यवच्छिन्नम् अशक्यम् अनुवर्तयितुम् । अथ इदानीम् व्यवहितम् अपि शक्यते अनुवर्तयितुम् नुम् एव अनुवर्त्य इह इहार्थम् उत्तरार्थम् च । इह च एव प्रतिषेधः सिद्धः भवति इह च आत् शीनद्योः नुम् इति नुम्ग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति ।

KA III,269.2-8 Ro V,74.2-8 kasya ayam pratiṣedhaḥ . numaḥ iti āha . tat numaḥ grahaṇam kartavyam . na kartavyam . prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . iditaḥ num dhātoḥ iti tat vā anekagrahaṇena vyavacchinnam aśakyam anuvartayitum . evam tarhi sarvanāmasthāne iti varate sarvanāmasthāne yat prāpnoti tasya pratiṣedhaḥ . tat vai bahutarakeṇa grahaṇena vyavacchinnam aśakyam anuvartayitum . atha idānīm vyavahitam api śakyate anuvartayitum num eva anuvartya iha ihārtham uttarārtham ca . iha ca eva pratiṣedhaḥ siddhaḥ bhavati iha ca āt śīnadyoḥ num iti numgrahaṇam na kartavyam bhavati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.1.78

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.1.78, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.1.78), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text