क्अ इइइ,३००।२-१६ रो व्,१४७ किमर्थम् इदम् उच्यते । वस्वेकाजाद्घसांवचनम् नियमार्थम् । नियमार्थः अयम् आरम्भः । वसौ एकाजात् घसाम् एव । क्व मा भूत् । बिभिद्वान् । किम् उच्यते नियमार्थम् इति न पुनः विध्यर्थः अपि स्यात् । प्रतिषेधः अपि हि अत्र प्राप्नोति न इट् वशि कृति इति । कृत् च एव हि अयम् वशादिः च । एवम् तर्हि कृसृभृवृस्तुद्रुश्रुस्रुवः लिटि इति एतस्मात् नियमात् अत्र इट् भविष्यति । न अत्र तेन परिप्रापणम् प्राप्नोति । किम् कारणम् । प्रकृतिलक्षणस्य प्रतिषेधस्य सः प्रत्यारम्भः प्रत्ययलक्षणः च अयम् प्रतिषेधः । उभयोः सः प्रत्यारम्भः । कथम् ज्ञायते । वृङ्वृञोः ग्रहणात् । कथम् कृत्वा ज्ञापकम् । इमौ वृङ्वृञौ उदात्तौ तयोः प्रकृतिलक्षणः प्रतिषेधः न प्राप्नोति । पश्यति तु आचार्यः उभयोः सः प्रत्यारम्भः इति ततः वृङ्वृञोः ग्रहणम् करोति । न खलु अपि कः चित् उभयवान् प्रतिषेधः प्रकृतिलक्षणः प्रत्ययलक्षणः च । तुल्यजातीये असति यथा एव प्रकृतिलक्षणसय नियामकः भवति एवम् प्रत्ययलक्षणस्य अपि नियामकः भविष्यति । अथ यावता वसौ एकाज्भ्यः इटा भवितव्यम् कः नु अत्र विशेषः नियमार्थे वा सति विध्यर्थे वा । न खलु कः चित् विशेषः । आहोपुरुषिकामात्रम् तु भवान् आह विध्यर्थम् इति । वयम् तु ब्रूमः नियमार्थम् इति ।
KA III,300.2-16 Ro V,147 kimartham idam ucyate . vasvekājādghasāṃvacanam niyamārtham . niyamārthaḥ ayam ārambhaḥ . vasau ekājāt ghasām eva . kva mā bhūt . bibhidvān . kim ucyate niyamārtham iti na punaḥ vidhyarthaḥ api syāt . pratiṣedhaḥ api hi atra prāpnoti na iṭ vaśi kṛti iti . kṛt ca eva hi ayam vaśādiḥ ca . evam tarhi kṛsṛbhṛvṛstudruśrusruvaḥ liṭi iti etasmāt niyamāt atra iṭ bhaviṣyati . na atra tena pariprāpaṇam prāpnoti . kim kāraṇam . prakṛtilakṣaṇasya pratiṣedhasya saḥ pratyārambhaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca ayam pratiṣedhaḥ . ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ . katham jñāyate . vṛṅvṛñoḥ grahaṇāt . katham kṛtvā jñāpakam . imau vṛṅvṛñau udāttau tayoḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratiṣedhaḥ na prāpnoti . paśyati tu ācāryaḥ ubhayoḥ saḥ pratyārambhaḥ iti tataḥ vṛṅvṛñoḥ grahaṇam karoti . na khalu api kaḥ cit ubhayavān pratiṣedhaḥ prakṛtilakṣaṇaḥ pratyayalakṣaṇaḥ ca . tulyajātīye asati yathā eva prakṛtilakṣaṇasaya niyāmakaḥ bhavati evam pratyayalakṣaṇasya api niyāmakaḥ bhaviṣyati . atha yāvatā vasau ekājbhyaḥ iṭā bhavitavyam kaḥ nu atra viśeṣaḥ niyamārthe vā sati vidhyarthe vā . na khalu kaḥ cit viśeṣaḥ . āhopuruṣikāmātram tu bhavān āha vidhyartham iti . vayam tu brūmaḥ niyamārtham iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.