क्अ इइइ,३३७।५-३३८।१२ रो व्,२२९।५-२३२।४ संयोगे गुरुसञ्ज्ञायाम् गुणः भेत्तुः न सिध्यति । संयोगे गुरुसञ्ज्ञायाम् भेत्ता , भेत्तुम् इति गुणः न प्राप्नोति । विध्यपेक्षम् लघोः च असौ । विध्यपेक्षम् लघुग्रहणम् कृतम् लघोः च असौ विहितः । कथम् कुण्डिः न दुष्यति । कुण्डिता , हुण्डिता अत्र कस्मात् न भवति । धातोः नुमः । धातोः नुम्विधौ उक्तम् तत्र धातुग्रहणस्य प्रयोजनम् धातूपदेशावस्थायाम् एव नुम् भवति इति । कथम् रञ्जेः । कथम् रञ्जेः उपधालक्षणा वृद्धिः । आश्चर्यः रागः , विचित्रः रागः । स्यन्दिश्रन्थ्योः निपातनात् । यत् अयम् स्यन्दिश्रन्थ्योः अवृद्ध्यर्थम् निपातनम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एवञ्जातीयकानाम् वृद्धिः इति । अनङ्लोपशिदीर्घत्वे विध्यपेक्षे न सिध्यतः । अनङ्लोपः । दध्ना , सक्थ्ना । शिदीर्घत्वम् । कुण्डानि , वनानि । एवम् तर्हि अभ्यस्तस्य यत् आह अचि । यत् अयम् न अभ्यस्तस्य अचि पिति सार्वधातुके इति अज्ग्रहणम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एवञ्जातीयकानाम् गुणः इति । लङर्थम् तत् कृतम् भवेत् । लङर्थम् एतत् स्यात् । अनेन इक् । क्नुसुनोः यत् कृतम् कित्त्वम् ज्ञापकम् स्यात् लघोः गुणे । यत् अयम् त्रसिगृधिधृषिक्षिपेः क्नुः इकः झल् हलन्तात् च इति क्नुसनौ कितौ करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एवञ्जातीयकानाम् गुणः इति । संयोगे गुरुसञ्ज्ञायाम् गुणः भेत्तुः न सिध्यति , विध्यपेक्षम् लघोः च असौ कथम् कुण्डिः न दुष्यति । धातोः नुमः कथम् रञ्जेः स्यन्दिश्रन्थ्योः निपातनात् , अनङ्लोपशिदीर्घत्वे विध्यपेक्षे न सिध्यतः । अभ्यस्तस्य यत् आह अचि लङर्थम् तत् कृतम् भवेत् , क्नुसुनोः यत् कृतम् कित्त्वम् ज्ञापकम् स्यात् लघोः गुणे ।
KA III,337.5-338.12 Ro V,229.5-232.4 saṃyoge gurusañjñāyām guṇaḥ bhettuḥ na sidhyati . saṃyoge gurusañjñāyām bhettā , bhettum iti guṇaḥ na prāpnoti . vidhyapekṣam laghoḥ ca asau . vidhyapekṣam laghugrahaṇam kṛtam laghoḥ ca asau vihitaḥ . katham kuṇḍiḥ na duṣyati . kuṇḍitā , huṇḍitā atra kasmāt na bhavati . dhātoḥ numaḥ . dhātoḥ numvidhau uktam tatra dhātugrahaṇasya prayojanam dhātūpadeśāvasthāyām eva num bhavati iti . katham rañjeḥ . katham rañjeḥ upadhālakṣaṇā vṛddhiḥ . āścaryaḥ rāgaḥ , vicitraḥ rāgaḥ . syandiśranthyoḥ nipātanāt . yat ayam syandiśranthyoḥ avṛddhyartham nipātanam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati evañjātīyakānām vṛddhiḥ iti . anaṅlopaśidīrghatve vidhyapekṣe na sidhyataḥ . anaṅlopaḥ . dadhnā , sakthnā . śidīrghatvam . kuṇḍāni , vanāni . evam tarhi abhyastasya yat āha aci . yat ayam na abhyastasya aci piti sārvadhātuke iti ajgrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati evañjātīyakānām guṇaḥ iti . laṅartham tat kṛtam bhavet . laṅartham etat syāt . anena ik . knusunoḥ yat kṛtam kittvam jñāpakam syāt laghoḥ guṇe . yat ayam trasigṛdhidhṛṣikṣipeḥ knuḥ ikaḥ jhal halantāt ca iti knusanau kitau karoti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati evañjātīyakānām guṇaḥ iti . saṃyoge gurusañjñāyām guṇaḥ bhettuḥ na sidhyati , vidhyapekṣam laghoḥ ca asau katham kuṇḍiḥ na duṣyati . dhātoḥ numaḥ katham rañjeḥ syandiśranthyoḥ nipātanāt , anaṅlopaśidīrghatve vidhyapekṣe na sidhyataḥ . abhyastasya yat āha aci laṅartham tat kṛtam bhavet , knusunoḥ yat kṛtam kittvam jñāpakam syāt laghoḥ guṇe .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.