Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·7·7.3·7.3.87

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.3.87

P 7.3.87

क्अ इइइ,३३८।१४-२६ रो व्,२३२।६-२३३।४ अभ्यस्तानाम् उपधाह्रस्वत्वम् अचि पस्पशाते , चाकशीमि , वावशतीः इति दर्शनात् । अभ्यस्तानाम् उपधाह्रस्वत्वम् अचि वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । पस्पशाते , चाकशीमि । वावशतीः इति प्रयोगः दृश्यते । कपोतः शरदम् पस्पशाते । अहम् भुवनम् चाकशीमि । वावशतीः उत् आजत् इति । बहुलम् छन्दसि आनुषक् जुजोषत् इति दर्शनात् । बहुलम् छन्दसि वक्तव्यम् उपधाह्रस्वत्वम् । किम् प्रयोजनम् । आनुषक् जुजोषत् इति दर्शनात् । यः ते आतित्यम् आनुषक् जुजोषत् । यदि उपधाह्रस्वत्वम् उच्यते , प्रियाम् मयूरः प्रतिनर्नृतीति यद्वत् त्वम् नरवर नर्नृतीषि हृष्टः , अत्र गुणः प्राप्नोति । तस्मात् न अर्थः उपधाह्रस्वत्वेन । कस्मात् न भवति । पस्पशाते , चाकशीमि , वावशतीः इति । स्पशिकशिवशयः प्रकृत्यन्तराणि ।

KA III,338.14-26 Ro V,232.6-233.4 abhyastānām upadhāhrasvatvam aci paspaśāte , cākaśīmi , vāvaśatīḥ iti darśanāt . abhyastānām upadhāhrasvatvam aci vaktavyam . kim prayojanam . paspaśāte , cākaśīmi . vāvaśatīḥ iti prayogaḥ dṛśyate . kapotaḥ śaradam paspaśāte . aham bhuvanam cākaśīmi . vāvaśatīḥ ut ājat iti . bahulam chandasi ānuṣak jujoṣat iti darśanāt . bahulam chandasi vaktavyam upadhāhrasvatvam . kim prayojanam . ānuṣak jujoṣat iti darśanāt . yaḥ te ātityam ānuṣak jujoṣat . yadi upadhāhrasvatvam ucyate , priyām mayūraḥ pratinarnṛtīti yadvat tvam naravara narnṛtīṣi hṛṣṭaḥ , atra guṇaḥ prāpnoti . tasmāt na arthaḥ upadhāhrasvatvena . kasmāt na bhavati . paspaśāte , cākaśīmi , vāvaśatīḥ iti . spaśikaśivaśayaḥ prakṛtyantarāṇi .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/7.3.87

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 7.3.87, in HREEM (hreem.cc/library/P/7.3.87), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text