क्अ इइइ,४०७।१९-४०८।१० रो व्,३९८-३९९ दीर्घात् इति किमर्थम् । अक्षितम् असि मा मे क्षेष्ठाः । दीर्घात् इति शक्यम् अकर्तुम् । कस्मात् न भवति अक्षितम् असि मा मे क्षेष्ठाः इति । निर्देशात् एव इदम् अभिव्यक्तम् दीर्घस्य ग्रहणम् इति । यदि ह्रस्वस्य ग्रहणम् स्यात् क्षेः इति एव ब्रूयात् । न अत्र निर्देशः प्रमाणं शक्यम् कर्तुम् । यथा एव अत्र अप्राप्ता विभक्तिः एवम् इयङादेशः अपि । न अत्र अप्राप्ता विभक्तिः । सिद्धा अत्र विभक्तिः प्रातिपदिकात् इति । कथम् प्रातिपदिकसञ्ज्ञा । अर्थवत् प्रातिपदिकम् इति । ननु च अधातुः इति प्रतिषेधः प्राप्नोति । न एषः धातुः धातोः एषः अनुकरणः । यदि अनुकरणः इयङादेशः न प्राप्नोति । प्रकृतिवत् अनुकरणम् भवति इति एवम् इयङादेशः भविष्यति । यदि प्रकृतिवत् अनुकरणम् भवति इति उच्यते स्वाद्युत्पत्तिः न प्राप्नोति । एवम् तर्हि आतिदेशिकानाम् स्वाश्रयाणि अपि न निवर्तन्ते । अथ अपि एतत् न अस्ति आतिदेशिकानाम् स्वाश्रयाणि अपि न निवर्तन्ते इति एवम् अपि न दोषः । अवश्यम् अत्र सर्वतः नैर्देशिकी विभक्तिः वक्तव्या । तत् यथा । नेर्विशः परिव्यवेभ्यःक्रियः विपराभ्याञ्जेः इति । अथ अपि एतत् न अस्ति प्रकृतिवत् अनुकरणम् भवति इति एवम् अपि न दोषः । धातोः अजादौ यत् रूपम् तत् अनुक्रियते ।
KA III,407.19-408.10 Ro V,398-399 dīrghāt iti kimartham . akṣitam asi mā me kṣeṣṭhāḥ . dīrghāt iti śakyam akartum . kasmāt na bhavati akṣitam asi mā me kṣeṣṭhāḥ iti . nirdeśāt eva idam abhivyaktam dīrghasya grahaṇam iti . yadi hrasvasya grahaṇam syāt kṣeḥ iti eva brūyāt . na atra nirdeśaḥ pramāṇaṃ śakyam kartum . yathā eva atra aprāptā vibhaktiḥ evam iyaṅādeśaḥ api . na atra aprāptā vibhaktiḥ . siddhā atra vibhaktiḥ prātipadikāt iti . katham prātipadikasañjñā . arthavat prātipadikam iti . nanu ca adhātuḥ iti pratiṣedhaḥ prāpnoti . na eṣaḥ dhātuḥ dhātoḥ eṣaḥ anukaraṇaḥ . yadi anukaraṇaḥ iyaṅādeśaḥ na prāpnoti . prakṛtivat anukaraṇam bhavati iti evam iyaṅādeśaḥ bhaviṣyati . yadi prakṛtivat anukaraṇam bhavati iti ucyate svādyutpattiḥ na prāpnoti . evam tarhi ātideśikānām svāśrayāṇi api na nivartante . atha api etat na asti ātideśikānām svāśrayāṇi api na nivartante iti evam api na doṣaḥ . avaśyam atra sarvataḥ nairdeśikī vibhaktiḥ vaktavyā . tat yathā . nerviśaḥ parivyavebhyaḥkriyaḥ viparābhyāñjeḥ iti . atha api etat na asti prakṛtivat anukaraṇam bhavati iti evam api na doṣaḥ . dhātoḥ ajādau yat rūpam tat anukriyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.