Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.2·8.2.83·8.2.83.3

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.83.3

P 8.2.83.3

क्अ इइइ,४१६।२३-४१७।५ रो व्,४१७-४१८ इह कस्मात् न भवति । देवदत्त कुशली असि इति । इह किम् चित् उच्यते किम् चित् प्रत्युच्यते । अप्रधानम् उच्यते प्रधानम् प्रत्युच्यते । तत्र प्रधानस्थस्य टिसञ्ज्ञकस्य प्लुत्या भवितव्यम् न च अत्र प्रधानस्थम् टिसञ्ज्ञम् । इह अपि तर्हि न प्राप्नोति । आधेयः अग्नि३ः न आधेय३ः इति । न एतत् विचार्यते आधेयः न आधेयः अग्निः चेत् भवति इति । किम् तर्हि । इह अग्निसाधना क्रिया विचार्यते आधेयः अग्निः न आधेयः इति । यदि एवम् द्वितीयः अग्निशब्दस्य प्रयोगः प्राप्नोति । उक्तार्थानाम् अप्रयोगः इति न भविष्यति । यदि एवम् आधेयशब्दस्य अपि तर्हि द्वितीयस्य प्रयोगः न प्राप्नोति उक्तार्थानाम् अप्रयोगः नाम भवति इति । न एषः दोषः । उक्तार्थानाम् अपि प्रयोगः दृश्यते । तत् यथा । अपूपौ द्वौ आनय । ब्राह्मणौ द्वौ आनय इति ।

KA III,416.23-417.5 Ro V,417-418 iha kasmāt na bhavati . devadatta kuśalī asi iti . iha kim cit ucyate kim cit pratyucyate . apradhānam ucyate pradhānam pratyucyate . tatra pradhānasthasya ṭisañjñakasya plutyā bhavitavyam na ca atra pradhānastham ṭisañjñam . iha api tarhi na prāpnoti . ādheyaḥ agni3ḥ na ādheya3ḥ iti . na etat vicāryate ādheyaḥ na ādheyaḥ agniḥ cet bhavati iti . kim tarhi . iha agnisādhanā kriyā vicāryate ādheyaḥ agniḥ na ādheyaḥ iti . yadi evam dvitīyaḥ agniśabdasya prayogaḥ prāpnoti . uktārthānām aprayogaḥ iti na bhaviṣyati . yadi evam ādheyaśabdasya api tarhi dvitīyasya prayogaḥ na prāpnoti uktārthānām aprayogaḥ nāma bhavati iti . na eṣaḥ doṣaḥ . uktārthānām api prayogaḥ dṛśyate . tat yathā . apūpau dvau ānaya . brāhmaṇau dvau ānaya iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.2.83.3

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.2.83.3, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.2.83.3), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text