Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·8·8.3·8.3.55

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.3.55

P 8.3.55

क्अ इइइ,४३६।२५-४३७।६ रो व्,४६३ अथ मूर्धन्यग्रहणम् किमर्थम् न अपदान्तस्य षः भवति इति एव उच्येत । तत्र अयम् अपि अर्थः षकारग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति प्रकृतम् अनुवर्तते । क्व प्रकृतम् । इणःषः इति । न एवम् शक्यम् । अवश्यम् मूर्धन्यग्रहणम् कर्तव्यम् इहार्थम् उत्तरार्थम् च । इहार्थम् तावत् । इणःषीध्वंलुङ्लिटाम्धोऽङ्गात् इति अत्र ंऊर्धन्यग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति । उत्तरार्थम् च । रषाभ्यान्नोणःसमानपदे इति अत्र णकारग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति । तत्र अयम् अपि अर्थः पदान्तस्य न इति प्रतिषेधः न वक्तव्यः भवति । अपदान्ताभिसम्बद्धम् मूर्धन्यग्रहणम् अनुवर्तते ।

KA III,436.25-437.6 Ro V,463 atha mūrdhanyagrahaṇam kimartham na apadāntasya ṣaḥ bhavati iti eva ucyeta . tatra ayam api arthaḥ ṣakāragrahaṇam na kartavyam bhavati prakṛtam anuvartate . kva prakṛtam . iṇaḥṣaḥ iti . na evam śakyam . avaśyam mūrdhanyagrahaṇam kartavyam ihārtham uttarārtham ca . ihārtham tāvat . iṇaḥṣīdhvaṃluṅliṭāmdho'ṅgāt iti atra ṃūrdhanyagrahaṇam na kartavyam bhavati . uttarārtham ca . raṣābhyānnoṇaḥsamānapade iti atra ṇakāragrahaṇam na kartavyam bhavati . tatra ayam api arthaḥ padāntasya na iti pratiṣedhaḥ na vaktavyaḥ bhavati . apadāntābhisambaddham mūrdhanyagrahaṇam anuvartate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/8.3.55

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 8.3.55, in HREEM (hreem.cc/library/P/8.3.55), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text