Library·Padma Purāṇa·3·3.31

Padma Purāṇa 3.31

नारदउवाच- ततो हृष्टमनाः सोऽथ दूतं पप्रच्छ तं पथि । संदेहं हृदि कृत्वा तु विस्मयं परमं गतः । विचारयन्हृदि स्वर्गः कस्य हेतोः फलं मम

nāradauvāca- tato hṛṣṭamanāḥ so'tha dūtaṃ papraccha taṃ pathi | saṃdehaṃ hṛdi kṛtvā tu vismayaṃ paramaṃ gataḥ | vicārayanhṛdi svargaḥ kasya hetoḥ phalaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकुंडल उवाच- हे दूतवर पृच्छामि संशयं त्वामहं परम् । आवां जातौ कुले तुल्ये तुल्यं कर्म तथा कृतम्

vikuṃḍala uvāca- he dūtavara pṛcchāmi saṃśayaṃ tvāmahaṃ param | āvāṃ jātau kule tulye tulyaṃ karma tathā kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्मृत्युरपि तुल्योभूत्तुल्यो दृष्टो यमस्तथा । कथं स नरके क्षिप्तस्तुल्यकर्म्मा ममाग्रजः

durmṛtyurapi tulyobhūttulyo dṛṣṭo yamastathā | kathaṃ sa narake kṣiptastulyakarmmā mamāgrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममाभवत्कथं नाकमिति मे छिंधि संशयम् । देवदूत न पश्यामि मम स्वर्गस्य कारणम्

mamābhavatkathaṃ nākamiti me chiṃdhi saṃśayam | devadūta na paśyāmi mama svargasya kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदूत उवाच- माता पिता सुतो जाया स्वसा भ्राता विकुंडल । जन्महेतोरियं संज्ञा जंतोः कर्म्मोपभुक्तये

devadūta uvāca- mātā pitā suto jāyā svasā bhrātā vikuṃḍala | janmahetoriyaṃ saṃjñā jaṃtoḥ karmmopabhuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन्पादपे यद्वच्छकुनानां समागमः । यद्यत्समीहितं कर्म कुरुते पूर्वभावितः

ekasminpādape yadvacchakunānāṃ samāgamaḥ | yadyatsamīhitaṃ karma kurute pūrvabhāvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तस्य फलं भुंक्ते कर्म्मणः पुरुषः सदा । सत्यं वदामि ते प्रीत्या नरैः कर्म्म शुभाशुभम्

tasya tasya phalaṃ bhuṃkte karmmaṇaḥ puruṣaḥ sadā | satyaṃ vadāmi te prītyā naraiḥ karmma śubhāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकृतं भुज्यते वैश्य कालेकाले पुनःपुनः । एकः करोति कर्माणि एकस्तत्फलमश्नुते

svakṛtaṃ bhujyate vaiśya kālekāle punaḥpunaḥ | ekaḥ karoti karmāṇi ekastatphalamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो न लिप्यते वैश्य कर्मणान्यस्य कुत्रचित् । अपतन्नरके पापैस्तवभ्राता सुदारुणैः । त्वं च धर्मेण धर्मज्ञ स्वर्गं प्राप्नोषि शाश्वतम्

anyo na lipyate vaiśya karmaṇānyasya kutracit | apatannarake pāpaistavabhrātā sudāruṇaiḥ | tvaṃ ca dharmeṇa dharmajña svargaṃ prāpnoṣi śāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकुंडल उवाच- आबाल्यान्मम पापेषु न पुण्येषु रतं मनः । अस्मिञ्जन्मनि हे दूत दुष्कृतं हि कृतं मया

vikuṃḍala uvāca- ābālyānmama pāpeṣu na puṇyeṣu rataṃ manaḥ | asmiñjanmani he dūta duṣkṛtaṃ hi kṛtaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदूत न जानामि सुकृतं कर्म चात्मनः । यदि जानासि मत्पुण्यं तन्मे त्वं कृपया वद

devadūta na jānāmi sukṛtaṃ karma cātmanaḥ | yadi jānāsi matpuṇyaṃ tanme tvaṃ kṛpayā vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदूत उवाच- शृणु वैश्य प्रवक्ष्यामि यत्त्वया पुण्यमर्जितम् । जानामि तदहं सर्वं न त्वं वेत्सि सुनिश्चितम्

devadūta uvāca- śṛṇu vaiśya pravakṣyāmi yattvayā puṇyamarjitam | jānāmi tadahaṃ sarvaṃ na tvaṃ vetsi suniścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिमित्रसुतो विप्रः सुमित्रो वेदपारगः । आसीत्तस्याश्रमः पुण्यो यमुना दक्षिणेतटे

harimitrasuto vipraḥ sumitro vedapāragaḥ | āsīttasyāśramaḥ puṇyo yamunā dakṣiṇetaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन सख्यं वने तस्मिंस्तव जातं विशांवर । तत्संगेन त्वया स्नातं माघमासद्वयं तथा

tena sakhyaṃ vane tasmiṃstava jātaṃ viśāṃvara | tatsaṃgena tvayā snātaṃ māghamāsadvayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालिंदी पुण्यपानीये सर्वपापहरे वरे । तत्तीर्थे लोकविख्याते नाम्ना पापप्रणाशने

kāliṃdī puṇyapānīye sarvapāpahare vare | tattīrthe lokavikhyāte nāmnā pāpapraṇāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकेन सर्वपापेभ्यो विमुक्तस्त्वं विशांपते । द्वितीयमाघपुण्येन प्राप्तः स्वर्गस्त्वयानघ

ekena sarvapāpebhyo vimuktastvaṃ viśāṃpate | dvitīyamāghapuṇyena prāptaḥ svargastvayānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तत्पुण्यप्रभावेण मोदस्व सततं दिवि । नरकेषु तव भ्राता महतीं पापयातनाम्

tvaṃ tatpuṇyaprabhāveṇa modasva satataṃ divi | narakeṣu tava bhrātā mahatīṃ pāpayātanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्यमानोऽसिपत्रैश्च भिद्यमानस्तु मुद्गरैः । चूर्ण्यमानः शिलापृष्ठे तप्तांगारेषु भर्जितः

chidyamāno'sipatraiśca bhidyamānastu mudgaraiḥ | cūrṇyamānaḥ śilāpṛṣṭhe taptāṃgāreṣu bharjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दूतवचः श्रुत्वा भ्रातृदुःखेन दुःखितः । पुलकांकित सर्वांगो दीनोऽसौ विनयान्वितः

iti dūtavacaḥ śrutvā bhrātṛduḥkhena duḥkhitaḥ | pulakāṃkita sarvāṃgo dīno'sau vinayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच तं देवदूतं मधुरं निपुणं वचः । मैत्री सप्तपदी साधो सतां भवति सत्फला

uvāca taṃ devadūtaṃ madhuraṃ nipuṇaṃ vacaḥ | maitrī saptapadī sādho satāṃ bhavati satphalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रभावं विचिंत्य त्वं मामुपाकर्तुमर्हसि । ततो हि श्रोतुमिच्छामि सर्वज्ञस्त्वं मतो मम

mitrabhāvaṃ viciṃtya tvaṃ māmupākartumarhasi | tato hi śrotumicchāmi sarvajñastvaṃ mato mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमलोकं न पश्यंति कर्मणा केन मानवाः । गच्छंति निरयं येन तन्मे त्वं कृपया वद

yamalokaṃ na paśyaṃti karmaṇā kena mānavāḥ | gacchaṃti nirayaṃ yena tanme tvaṃ kṛpayā vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदूत उवाच- सम्यक्पृष्टं त्वया वैश्य नष्टपापोऽसि सांप्रतम् । विशुद्धे हृदये पुंसां बुद्धिः श्रेयसि जायते

devadūta uvāca- samyakpṛṣṭaṃ tvayā vaiśya naṣṭapāpo'si sāṃpratam | viśuddhe hṛdaye puṃsāṃ buddhiḥ śreyasi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्यवसरोनास्ति मम सेवापरस्य वै । तथापि च तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि यथामति

yadyapyavasaronāsti mama sevāparasya vai | tathāpi ca tava snehātpravakṣyāmi yathāmati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा । परपीडां न कुर्वंति न ते यांति यमालयम्

karmaṇā manasā vācā sarvāvasthāsu sarvadā | parapīḍāṃ na kurvaṃti na te yāṃti yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वेदैर्न च दानैश्च न तपोभिर्न चाध्वरैः । कथंचित्स्वर्गतिं यांति पुरुषाः प्राणिहिंसकाः

na vedairna ca dānaiśca na tapobhirna cādhvaraiḥ | kathaṃcitsvargatiṃ yāṃti puruṣāḥ prāṇihiṃsakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहिंसा परमो धर्मो ह्यहिंसैव परं तपः । अहिंसा परमं दानमित्याहुर्मुनयः सदा

ahiṃsā paramo dharmo hyahiṃsaiva paraṃ tapaḥ | ahiṃsā paramaṃ dānamityāhurmunayaḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मशकान्सरीसृपान्दंशान्यूकाद्यान्मानवांस्तथा । आत्मौपम्येन पश्यंति मानवा ये दयालवः

maśakānsarīsṛpāndaṃśānyūkādyānmānavāṃstathā | ātmaupamyena paśyaṃti mānavā ye dayālavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्तांगारमयस्कीलं मादंप्रेतरंगिणीम् । दुर्गतिं नैव गच्छंति कृतांतस्य च ते नराः

taptāṃgāramayaskīlaṃ mādaṃpretaraṃgiṇīm | durgatiṃ naiva gacchaṃti kṛtāṃtasya ca te narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतानि येऽत्र हिंसंति जलस्थलचराणि च । जीवनार्थं च ते यांति कालसूत्रं च दुर्गतिम्

bhūtāni ye'tra hiṃsaṃti jalasthalacarāṇi ca | jīvanārthaṃ ca te yāṃti kālasūtraṃ ca durgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वमांसभोजनास्तत्र पूयशोणितपायिनः । मज्जंतश्च वसापंके दष्टाः कीटैरधोमुखैः

śvamāṃsabhojanāstatra pūyaśoṇitapāyinaḥ | majjaṃtaśca vasāpaṃke daṣṭāḥ kīṭairadhomukhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परं च खादंतो ध्वांते चान्योन्य घातिनः । वसंति कल्पानेकांस्ते रुदंतो दारुणं रवम्

parasparaṃ ca khādaṃto dhvāṃte cānyonya ghātinaḥ | vasaṃti kalpānekāṃste rudaṃto dāruṇaṃ ravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमियोनि शतं गत्वा स्थावराः स्युश्चिरं तु ते । ततोच्छंति ते क्रूरास्तिर्यग्योनि शतेषु च

kṛmiyoni śataṃ gatvā sthāvarāḥ syuściraṃ tu te | tatocchaṃti te krūrāstiryagyoni śateṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाद्भवंति जातांधाः काणाः कुब्जाश्च पंगवः । दरिद्राश्चांगहीनाश्च मानुषाः प्राणिहिंसकाः

paścādbhavaṃti jātāṃdhāḥ kāṇāḥ kubjāśca paṃgavaḥ | daridrāścāṃgahīnāśca mānuṣāḥ prāṇihiṃsakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्वैश्य परत्रेह कर्मणा मनसा गिरा । लोकद्वयसुखप्रेप्सुर्धर्मज्ञो न तदाचरेत्

tasmādvaiśya paratreha karmaṇā manasā girā | lokadvayasukhaprepsurdharmajño na tadācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकद्वयेन विंदंति सुखानि प्राणिहिंसकाः । येन हिंसन्ति भूतानि न ते बिभ्यति कुत्रचित्

lokadvayena viṃdaṃti sukhāni prāṇihiṃsakāḥ | yena hiṃsanti bhūtāni na te bibhyati kutracit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविशंति यथा नद्यः समुद्रमृजुवक्रगाः । सर्वे धर्मा अहिंसायां प्रविशंति तथा दृढम्

praviśaṃti yathā nadyaḥ samudramṛjuvakragāḥ | sarve dharmā ahiṃsāyāṃ praviśaṃti tathā dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । अभयं येन भूतेभ्यो दत्तमत्र विंशांवर

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ | abhayaṃ yena bhūtebhyo dattamatra viṃśāṃvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये नियोगांश्च शास्त्रोक्तान्धर्माधर्म विमिश्रितान् । पालयंतीह ये वैश्य न ते यांति यमालयम्

ye niyogāṃśca śāstroktāndharmādharma vimiśritān | pālayaṃtīha ye vaiśya na te yāṃti yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे नाकपृष्ठे वसंति ते

brahmacārī gṛhasthaśca vānaprastho yatistathā | svadharmaniratāḥ sarve nākapṛṣṭhe vasaṃti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तचारिणः सर्वे वर्णाश्रमसमन्विताः । नरा जितेंद्रिया यांति ब्रह्मलोकं तु शाश्वतम्

yathoktacāriṇaḥ sarve varṇāśramasamanvitāḥ | narā jiteṃdriyā yāṃti brahmalokaṃ tu śāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टापूर्तरता ये च पंचयज्ञरताश्च ये । दयान्विताश्च ये नित्यं नेक्षंते ते यमालयम्

iṣṭāpūrtaratā ye ca paṃcayajñaratāśca ye | dayānvitāśca ye nityaṃ nekṣaṃte te yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इंद्रियार्थनिवृत्ता ये समर्था वेदवादिनः । अग्निपूजारता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः

iṃdriyārthanivṛttā ye samarthā vedavādinaḥ | agnipūjāratā nityaṃ te viprāḥ svargagāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदीनवदनाः शूराः शत्रुभिः परिवेष्टिताः । आहवेषु विपन्ना ये तेषां मार्गो दिवाकरः

adīnavadanāḥ śūrāḥ śatrubhiḥ pariveṣṭitāḥ | āhaveṣu vipannā ye teṣāṃ mārgo divākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाथ स्त्री द्विजार्थे च शरणागतपालने । प्राणांस्त्यजंति ये वैश्य न च्यवंति दिवस्तु ते

anātha strī dvijārthe ca śaraṇāgatapālane | prāṇāṃstyajaṃti ye vaiśya na cyavaṃti divastu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंग्वंधबालवृद्धांश्च रोग्यनाथदरिद्रितान् । ये पुष्णंति सदा वैश्य ते मोदंति सदा दिवि

paṃgvaṃdhabālavṛddhāṃśca rogyanāthadaridritān | ye puṣṇaṃti sadā vaiśya te modaṃti sadā divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गां दृष्ट्वा पंकनिर्मग्नां रोगमग्नं द्विजं तथा । उद्धरंति नरा ये च तेषां लोकोऽश्वमेधिनाम्

gāṃ dṛṣṭvā paṃkanirmagnāṃ rogamagnaṃ dvijaṃ tathā | uddharaṃti narā ye ca teṣāṃ loko'śvamedhinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोग्रासं ये प्रयच्छंति ये शुश्रूषंति गाः सदा । येनारोहंति गोपृष्ठे ते स्वर्लोकनिवासिनः

gogrāsaṃ ye prayacchaṃti ye śuśrūṣaṃti gāḥ sadā | yenārohaṃti gopṛṣṭhe te svarlokanivāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्तमात्रं तु ये चक्रुर्यत्र गौरतृषा भवेत् । यमलोकमदृष्ट्वैव ते यांति स्वर्गतिं नराः

gartamātraṃ tu ye cakruryatra gauratṛṣā bhavet | yamalokamadṛṣṭvaiva te yāṃti svargatiṃ narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निपूजा देवपूजा गुरुपूजा रताश्च ये । द्विजपूजा रता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः

agnipūjā devapūjā gurupūjā ratāśca ye | dvijapūjā ratā nityaṃ te viprāḥ svargagāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वापीकूपतडागादौ धर्मस्यांतो न विद्यते । पिबंति स्वेच्छया यत्र जलस्थल चरास्तदा

vāpīkūpataḍāgādau dharmasyāṃto na vidyate | pibaṃti svecchayā yatra jalasthala carāstadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं दानपरः सोऽत्र कथ्यते विबुधैरपि । यथायथा च पानीयं पिबंति प्राणिनो भृशम्

nityaṃ dānaparaḥ so'tra kathyate vibudhairapi | yathāyathā ca pānīyaṃ pibaṃti prāṇino bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथातथाऽक्षयः स्वर्गो धर्मबुद्ध्या विशां वर । प्राणिनां जीवनं वारि प्राणा वारिणि संस्थिताः

tathātathā'kṣayaḥ svargo dharmabuddhyā viśāṃ vara | prāṇināṃ jīvanaṃ vāri prāṇā vāriṇi saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यस्नानेन पूयंते येऽपि पातकिनो नराः । प्रातःस्नानं हरेद्वैश्य बाह्माभ्यंतरजं मलम्

nityasnānena pūyaṃte ye'pi pātakino narāḥ | prātaḥsnānaṃ haredvaiśya bāhmābhyaṃtarajaṃ malam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःस्नानेन निष्पापो नरो न निरयं व्रजेत् । स्नानं विना तु यो भुंक्ते मलाशी स सदा नरः

prātaḥsnānena niṣpāpo naro na nirayaṃ vrajet | snānaṃ vinā tu yo bhuṃkte malāśī sa sadā naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्नायी यो नरस्तस्य विमुखा पितृदेवताः । स्नानहीनो नरः पापः स्नानहीनो नरोऽशुचिः

asnāyī yo narastasya vimukhā pitṛdevatāḥ | snānahīno naraḥ pāpaḥ snānahīno naro'śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्नायी नरकं भुंक्ते पुंस्कीटादिषु जायते । ये पुनः स्रोतसि स्नानमाचरंतीह पर्वणि

asnāyī narakaṃ bhuṃkte puṃskīṭādiṣu jāyate | ye punaḥ srotasi snānamācaraṃtīha parvaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते नैव नरकं यांति न जायंते कुयोनिषु । दुःस्वप्ना दुष्टचिंताश्च वंध्या भवंति सर्वदा

te naiva narakaṃ yāṃti na jāyaṃte kuyoniṣu | duḥsvapnā duṣṭaciṃtāśca vaṃdhyā bhavaṃti sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःस्नानेन शुद्धानां पुरुषाणां विशांवर । तिलांश्च तिलपात्रांश्च तिलप्रस्थं यथाविधि

prātaḥsnānena śuddhānāṃ puruṣāṇāṃ viśāṃvara | tilāṃśca tilapātrāṃśca tilaprasthaṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्त्वा प्रेतपतेर्भूमौ न व्रजंति नराः क्वचित् । पृथिवीं कांचनं गां च दत्वा दानानि षोडश

dattvā pretapaterbhūmau na vrajaṃti narāḥ kvacit | pṛthivīṃ kāṃcanaṃ gāṃ ca datvā dānāni ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा न विनिवर्तंते स्वर्गलोकाद्विकुंडल । पुण्यासु तिथिषु प्राज्ञो व्यतीपाते च संक्रमे

gatvā na vinivartaṃte svargalokādvikuṃḍala | puṇyāsu tithiṣu prājño vyatīpāte ca saṃkrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा दत्त्वा च यत्किंचिन्नैव मज्जति दुर्गतौ । नैवाक्रामंति दातारो दारुणं रौरवं पथम् । इहलोके न जायंते कुले धनविवर्जिते

snātvā dattvā ca yatkiṃcinnaiva majjati durgatau | naivākrāmaṃti dātāro dāruṇaṃ rauravaṃ patham | ihaloke na jāyaṃte kule dhanavivarjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यवादी सदा मौनी प्रियवादी च यो नरः । अक्रोधनः समाचारो नातिवाद्यनसूयकः

satyavādī sadā maunī priyavādī ca yo naraḥ | akrodhanaḥ samācāro nātivādyanasūyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा दाक्षिण्यसंपन्नः सदा भूतदयान्वितः । गोप्ता च परमर्माणां वक्ता परगुणस्य च

sadā dākṣiṇyasaṃpannaḥ sadā bhūtadayānvitaḥ | goptā ca paramarmāṇāṃ vaktā paraguṇasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्वं तृणमात्रं च मनसापि न यो हरेत् । न पश्यंति विशांश्रेष्ठ ह्येते नरकयातनाम्

parasvaṃ tṛṇamātraṃ ca manasāpi na yo haret | na paśyaṃti viśāṃśreṣṭha hyete narakayātanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परापवादी पाखंडः पापेभ्योऽपि मतोऽधिकः । पच्यते नरके तावद्यावदाभूतसंप्लवम्

parāpavādī pākhaṃḍaḥ pāpebhyo'pi mato'dhikaḥ | pacyate narake tāvadyāvadābhūtasaṃplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ता परुषवाक्यानां मंतव्यो नरकागतः । संदेहो न विशांश्रेष्ठ पुनर्याति च दुर्गतिम्

vaktā paruṣavākyānāṃ maṃtavyo narakāgataḥ | saṃdeho na viśāṃśreṣṭha punaryāti ca durgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तीर्थैर्न तपोभिश्च कृतघ्नस्यास्ति निष्कृतिः । सहते यातनां घोरां स नरो नरके चिरम्

na tīrthairna tapobhiśca kṛtaghnasyāsti niṣkṛtiḥ | sahate yātanāṃ ghorāṃ sa naro narake ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यां यानि तीर्थानि तेषु मज्जति यो नरः । जितेंद्रियो जिताहारो न स याति यमालयम्

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni teṣu majjati yo naraḥ | jiteṃdriyo jitāhāro na sa yāti yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तीर्थे पातकं कुर्यान्न च तीर्थोपजीवनम् । तीर्थे प्रतिग्रहस्त्याज्यस्त्याज्यो धर्मस्य विक्रयः

na tīrthe pātakaṃ kuryānna ca tīrthopajīvanam | tīrthe pratigrahastyājyastyājyo dharmasya vikrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्जरं पातकं तीर्थे दुर्जरश्च प्रतिग्रहः । तीर्थे च दुर्जरं सर्वमेतत्किन्नरकं व्रजेत्

durjaraṃ pātakaṃ tīrthe durjaraśca pratigrahaḥ | tīrthe ca durjaraṃ sarvametatkinnarakaṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृद्गंगांभसि स्नातः पूतो गांगेयवारिणा । न नरो नरकं याति अपि पातकराशिकृत्

sakṛdgaṃgāṃbhasi snātaḥ pūto gāṃgeyavāriṇā | na naro narakaṃ yāti api pātakarāśikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतदानतपो यज्ञाः पवित्राणीतराणि च । गंगाबिंद्वभिषिक्तस्य न समा इति नः श्रुतम्

vratadānatapo yajñāḥ pavitrāṇītarāṇi ca | gaṃgābiṃdvabhiṣiktasya na samā iti naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यतीर्थसमां गंगां यो ब्रवीति नराधमः । स याति नरकं वैश्य दारुणं रौरवं महत्

anyatīrthasamāṃ gaṃgāṃ yo bravīti narādhamaḥ | sa yāti narakaṃ vaiśya dāruṇaṃ rauravaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मद्रवं ह्यपां बीजं वैकुंठचरणच्युतम् । धृतं मूर्ध्नि महेशेन यद्गांगममलं जलम्

dharmadravaṃ hyapāṃ bījaṃ vaikuṃṭhacaraṇacyutam | dhṛtaṃ mūrdhni maheśena yadgāṃgamamalaṃ jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ब्रह्मैव न संदेहो निर्गुणं प्रकृतेः परम् । तेन किं समतां गच्छेदपि ब्रह्मांडगोचरे

tadbrahmaiva na saṃdeho nirguṇaṃ prakṛteḥ param | tena kiṃ samatāṃ gacchedapi brahmāṃḍagocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंगागंगेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि । नरो न नरकं याति किं तया सदृशं भवेत् । नान्येन दह्यते सद्यः क्रिया नरकदायिनी

gaṃgāgaṃgeti yo brūyādyojanānāṃ śatairapi | naro na narakaṃ yāti kiṃ tayā sadṛśaṃ bhavet | nānyena dahyate sadyaḥ kriyā narakadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंगांभसि प्रयत्नेन स्नातव्यं तेन मानवैः । प्रतिगृह निवृत्तो यः प्रतिग्रहक्षमोऽपि सन् । स द्विजो द्योतते वैश्य तारारूपश्चिरं दिवि

gaṃgāṃbhasi prayatnena snātavyaṃ tena mānavaiḥ | pratigṛha nivṛtto yaḥ pratigrahakṣamo'pi san | sa dvijo dyotate vaiśya tārārūpaściraṃ divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गामुद्धरंति ये पंकाद्ये रक्षंति च रोगिणः । म्रियंते गोगृहे ये च तेषां नभसि तारकाः । यमलोकं न पश्यंति प्राणायामपरायणाः

gāmuddharaṃti ye paṃkādye rakṣaṃti ca rogiṇaḥ | mriyaṃte gogṛhe ye ca teṣāṃ nabhasi tārakāḥ | yamalokaṃ na paśyaṃti prāṇāyāmaparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि दुष्कृतकर्माणस्तैरेव हतकिल्बिषाः । दिवसे दिवसे वैश्य प्राणायामास्तु षोडश । अपि ब्रह्महणं साक्षात्पुनंत्यहरहः कृताः

api duṣkṛtakarmāṇastaireva hatakilbiṣāḥ | divase divase vaiśya prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa | api brahmahaṇaṃ sākṣātpunaṃtyaharahaḥ kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपांसि यानि तप्यंते व्रतानि नियमाश्च ये । गोसहस्रप्रदानं च प्राणायामस्तु तत्समः

tapāṃsi yāni tapyaṃte vratāni niyamāśca ye | gosahasrapradānaṃ ca prāṇāyāmastu tatsamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्बिंदुं यः कुशाग्रेण मासेमासे नरः पिबेत् । संवत्सरशतं साग्रं प्राणायामस्तु तत्समः

abbiṃduṃ yaḥ kuśāgreṇa māsemāse naraḥ pibet | saṃvatsaraśataṃ sāgraṃ prāṇāyāmastu tatsamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातकं तु महद्यच्च तथा क्षुद्रोपपातकम् । प्राणायामैः क्षणात्सर्वं भस्मसात्कुरुते नरः

pātakaṃ tu mahadyacca tathā kṣudropapātakam | prāṇāyāmaiḥ kṣaṇātsarvaṃ bhasmasātkurute naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृवत्परदारान्ये मन्यंते वै नरोत्तमाः । न ते यांति नरश्रेष्ठ कदाचिद्यम यातनाम्

mātṛvatparadārānye manyaṃte vai narottamāḥ | na te yāṃti naraśreṣṭha kadācidyama yātanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसापि परेषां यः कलत्राणि न सेवते । सह लोकद्वये नास्ति तेन वैश्य धरा धृता

manasāpi pareṣāṃ yaḥ kalatrāṇi na sevate | saha lokadvaye nāsti tena vaiśya dharā dhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्धर्म्मान्वितैस्त्याज्यं परदारोपसेवनम् । नयंति परदारास्तु नरकानेकविंशतिम्

tasmāddharmmānvitaistyājyaṃ paradāropasevanam | nayaṃti paradārāstu narakānekaviṃśatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोभो न जायते येषां परदारेषु मानसे । ते यांति देवलोकं तु न यमं वैश्यसत्तम

lobho na jāyate yeṣāṃ paradāreṣu mānase | te yāṃti devalokaṃ tu na yamaṃ vaiśyasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शश्वत्क्रोधनिदानेषु यः क्रोधेन न जीयते । जितस्वर्गः स मंतव्यः पुरुषोऽक्रोधनो भुवि

śaśvatkrodhanidāneṣu yaḥ krodhena na jīyate | jitasvargaḥ sa maṃtavyaḥ puruṣo'krodhano bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरं पितरं पुत्र आराधयति देववत् । अप्राप्ते वार्द्धके काले न याति च यमालयम्

mātaraṃ pitaraṃ putra ārādhayati devavat | aprāpte vārddhake kāle na yāti ca yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुश्चाधिकभावेन येऽर्चयंति गुरुं नराः । भवंत्यतिथयो लोके ब्रह्मणस्ते विशांवर

pituścādhikabhāvena ye'rcayaṃti guruṃ narāḥ | bhavaṃtyatithayo loke brahmaṇaste viśāṃvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह चैव स्त्रियो धन्याः शीलस्य परिरक्षणात् । शीलभंगे च नारीणां यमलोकः सुदारुणः

iha caiva striyo dhanyāḥ śīlasya parirakṣaṇāt | śīlabhaṃge ca nārīṇāṃ yamalokaḥ sudāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं रक्ष्यं सदा स्त्रीभिर्दुष्टसंगविवर्जनात् । शीलेन हि परः स्वर्गः स्त्रीणां वैश्य न संशयः

śīlaṃ rakṣyaṃ sadā strībhirduṣṭasaṃgavivarjanāt | śīlena hi paraḥ svargaḥ strīṇāṃ vaiśya na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रस्य पाकयज्ञेन निषिद्धाचरणेन च । दुर्गतिर्विहिता वैश्य तस्य सा नारकी गतिः

śūdrasya pākayajñena niṣiddhācaraṇena ca | durgatirvihitā vaiśya tasya sā nārakī gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचारयंति ये शास्त्रं वेदाभ्यासरताश्च ये । पुराणं संहितां ये च श्रावयंति पठंति च

vicārayaṃti ye śāstraṃ vedābhyāsaratāśca ye | purāṇaṃ saṃhitāṃ ye ca śrāvayaṃti paṭhaṃti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याकुर्वंति स्मृतिर्ये च ये धर्मप्रतिबोधकाः । वेदांतेषु निषण्णा ये तैरियं जगती धृता

vyākurvaṃti smṛtirye ca ye dharmapratibodhakāḥ | vedāṃteṣu niṣaṇṇā ye tairiyaṃ jagatī dhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तदभ्यासमाहात्म्यैः सर्वे ते हतकिल्बिषाः । गच्छंति ब्रह्मणो लोकं यत्र मोहो न विद्यते

tattadabhyāsamāhātmyaiḥ sarve te hatakilbiṣāḥ | gacchaṃti brahmaṇo lokaṃ yatra moho na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानमज्ञाय यो दद्याद्वेदशास्त्रसमुद्भवम् । अपि वेदास्तमर्चंति भवबंधविदारणम्

jñānamajñāya yo dadyādvedaśāstrasamudbhavam | api vedāstamarcaṃti bhavabaṃdhavidāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयतामद्भुतं ह्येतद्रहस्यं वैश्यसत्तम । सम्मतं धर्मराजस्य सर्वलोकामृतप्रदम्

śrūyatāmadbhutaṃ hyetadrahasyaṃ vaiśyasattama | sammataṃ dharmarājasya sarvalokāmṛtapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न यमं यमलोकं च न भूतान्घोरदर्शनान् । पश्यंति वैष्णवा नूनं सत्यं सत्यं मयोदितम्

na yamaṃ yamalokaṃ ca na bhūtānghoradarśanān | paśyaṃti vaiṣṇavā nūnaṃ satyaṃ satyaṃ mayoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राहास्मान्यमुना भ्राता सदैव हि पुनःपुनः । भवद्भिर्वैष्णवास्त्याज्या न ते स्युर्ममगोचराः

prāhāsmānyamunā bhrātā sadaiva hi punaḥpunaḥ | bhavadbhirvaiṣṇavāstyājyā na te syurmamagocarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरंति ये सकृद्भूताः प्रसंगेनापि केशवम् । ते विध्वस्ताखिलाघौघा यांति विष्णोः परं पदम्

smaraṃti ye sakṛdbhūtāḥ prasaṃgenāpi keśavam | te vidhvastākhilāghaughā yāṃti viṣṇoḥ paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुराचारो दुष्कृतोऽपि सदाचाररतोऽपि यः । भवद्भिः स सदा त्याज्यो विष्णुं च भजते नरः

durācāro duṣkṛto'pi sadācārarato'pi yaḥ | bhavadbhiḥ sa sadā tyājyo viṣṇuṃ ca bhajate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवो यद्गृहे भुंक्ते येषां वैष्णवसंगतिः । तेऽपि वः परिवार्याः स्युस्तत्संगहतकिल्बिषाः

vaiṣṇavo yadgṛhe bhuṃkte yeṣāṃ vaiṣṇavasaṃgatiḥ | te'pi vaḥ parivāryāḥ syustatsaṃgahatakilbiṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं वैश्यानुशास्त्यस्मान्देवो दंडधरः सदा । अतो नो वैष्णवा यांति राजधानीं यमस्य तु

itthaṃ vaiśyānuśāstyasmāndevo daṃḍadharaḥ sadā | ato no vaiṣṇavā yāṃti rājadhānīṃ yamasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुभक्तिं विना नॄणां पापिष्ठानां विशां वर । उपायो नास्ति नास्त्यन्यः संतर्तुं नरकांबुधिम्

viṣṇubhaktiṃ vinā nṝṇāṃ pāpiṣṭhānāṃ viśāṃ vara | upāyo nāsti nāstyanyaḥ saṃtartuṃ narakāṃbudhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वपाकमपि नेक्षेत लोकेष्टं वैश्य वैष्णवम् । वैष्णवो वर्णबाह्योऽपि पुनाति भुवनत्रयम्

śvapākamapi nekṣeta lokeṣṭaṃ vaiśya vaiṣṇavam | vaiṣṇavo varṇabāhyo'pi punāti bhuvanatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावता लमघनिर्हरणाय पुंसां संकीर्तनं भगवतो गुणकर्मनाम्नाम् । विक्रुश्य पुत्र मघवान्यदजामिलोऽपि नारायणेति म्रियमाण इयाय मुक्तिम्

etāvatā lamaghanirharaṇāya puṃsāṃ saṃkīrtanaṃ bhagavato guṇakarmanāmnām | vikruśya putra maghavānyadajāmilo'pi nārāyaṇeti mriyamāṇa iyāya muktim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरके तु चिरं मग्नाः पूर्वे ये च कुलद्वये । तदैव यांति ते स्वर्गं यदार्चंति मुदा हरिम्

narake tu ciraṃ magnāḥ pūrve ye ca kuladvaye | tadaiva yāṃti te svargaṃ yadārcaṃti mudā harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुभक्तस्य ये दासा वैष्णवान्न भुजश्च ये । ते तु क्रतुभुजां वैश्य गतिं यांति निराकुलाः

viṣṇubhaktasya ye dāsā vaiṣṇavānna bhujaśca ye | te tu kratubhujāṃ vaiśya gatiṃ yāṃti nirākulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रार्थर्यद्वैष्णवस्यान्नं प्रयत्नेन विचक्षणः । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं तदभावे जलं पिबेत्

prārtharyadvaiṣṇavasyānnaṃ prayatnena vicakṣaṇaḥ | sarvapāpaviśuddhyarthaṃ tadabhāve jalaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविंदेति जपन्मंत्रं कुत्रचिन्म्रियते यदि । स नरो न यमं पश्येत्तं च नेक्षामहे वयम्

goviṃdeti japanmaṃtraṃ kutracinmriyate yadi | sa naro na yamaṃ paśyettaṃ ca nekṣāmahe vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांगं समुद्रं सध्यानं सऋषिः छंददैवतम् । दीक्षयाविधिवन्मंत्रं जपेद्वै द्वादशाक्षरम्

sāṃgaṃ samudraṃ sadhyānaṃ saṛṣiḥ chaṃdadaivatam | dīkṣayāvidhivanmaṃtraṃ japedvai dvādaśākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाक्षरं च मंत्रेशं ये जपंति नरोत्तमाः । तान्दृष्ट्वा ब्रह्महा शुद्ध्यद्भ्राजते विष्णुवत्स्वयम्

aṣṭākṣaraṃ ca maṃtreśaṃ ye japaṃti narottamāḥ | tāndṛṣṭvā brahmahā śuddhyadbhrājate viṣṇuvatsvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंखिनश्चक्रिणो भूत्वा ब्रह्माभ्यंतरगामिनः । वसंति वैष्णवे लोके विष्णुरूपेण ते नराः

śaṃkhinaścakriṇo bhūtvā brahmābhyaṃtaragāminaḥ | vasaṃti vaiṣṇave loke viṣṇurūpeṇa te narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदि सूर्ये जले वाथ प्रतिमा स्थंडिलेपि च । समभ्यर्च्य हरिं यांति नरास्तद्वैष्णवं पदम्

hṛdi sūrye jale vātha pratimā sthaṃḍilepi ca | samabhyarcya hariṃ yāṃti narāstadvaiṣṇavaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा सर्वदा पूज्यो वासुदेवो मुमुक्षुभिः । शालग्रामे मणौ चक्रे वज्रकीटविनिर्मिते

athavā sarvadā pūjyo vāsudevo mumukṣubhiḥ | śālagrāme maṇau cakre vajrakīṭavinirmite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिष्ठानं हि तद्विष्णोः सर्वपापप्रणाशनम् । सर्वपुण्यप्रदं वैश्य सर्वेषामपि मुक्तिदम्

adhiṣṭhānaṃ hi tadviṣṇoḥ sarvapāpapraṇāśanam | sarvapuṇyapradaṃ vaiśya sarveṣāmapi muktidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पूजयेद्धरिं चक्रे शालग्रामशिलोद्भवे । राजसूयसहस्रेण तेनेष्टं प्रतिवासरे

yaḥ pūjayeddhariṃ cakre śālagrāmaśilodbhave | rājasūyasahasreṇa teneṣṭaṃ prativāsare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदामनंति वेदांता ब्रह्मनिर्वाणमच्युतम् । तत्प्रसादो भवेन्नॄणां शालग्रामशिलार्चनात्

sadāmanaṃti vedāṃtā brahmanirvāṇamacyutam | tatprasādo bhavennṝṇāṃ śālagrāmaśilārcanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकाष्ठस्थितो वह्निर्मखस्थाने प्रकाशते । यथा तथा हरिर्व्यापी शालग्रामे प्रकाशते

mahākāṣṭhasthito vahnirmakhasthāne prakāśate | yathā tathā harirvyāpī śālagrāme prakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.