अञ्जन्ति त्वामध्वरे देवयन्तः । वनस्पते मधुना दैव्येन । यदूर्ध्वस्तिष्ठाद्द्रविणेह धत्तात् । यद्वा क्षयो मातुरस्या उपस्थे । उच्छ्रयस्व वनस्पते । वर्षमन्पृथिव्या अधि । सुमिती मीयमानः । वर्चो धा यज्ञवाहसे । समिद्धस्य श्रयमाणः पुरस्तात् । ब्रह्म वन्वानो अजरꣳ सुवीरम् १
आरे अस्मदमतिं बाधमानः । उच्छ्रयस्व महते सौभगाय । ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये । तिष्ठा देवो न सविता । ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिः । वाघद्भिर्विह्वयामहे । ऊर्ध्वो नः पाह्यꣳहसो निकेतुना । विश्वꣳ समत्त्रिणं दह । कृधी न ऊर्ध्वान्च रथाय जीवसे । विदा देवेषु नो दुवः २
जातो जायते सुदिनत्वे अह्नाम् । स मर्य आ विदथे वर्धमानः । पुनन्ति धीरा अपसो मनीषा । देवया विप्र उदिर्यति वाचम् । युवा सुवासाः परिवीत आगात् । स उ श्रेयान्भवति जायमानः । तं धीरासः कवय उन्नयन्ति । स्वाधियो मनसा देवयन्तः । पृथुपाजा अमर्त्यः । घृतनिर्णिक्स्वाहुतः । अग्निर्यज्ञस्य हव्यवाट् । तꣳ सबाधो यतस्रुचः । इत्था धिया यज्ञवन्तः । आचक्रुरग्निमूतये । त्वं वरुण उत मित्रो अग्ने । त्वां वर्धन्ति मतिभिर्वसिष्ठाः । त्वे वसु सुषणनानि सन्तु । यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ३
añjanti tvāmadhvare devayantaḥ | vanaspate madhunā daivyena | yadūrdhvastiṣṭhāddraviṇeha dhattāt | yadvā kṣayo māturasyā upasthe | ucchrayasva vanaspate | varṣamanpṛthivyā adhi | sumitī mīyamānaḥ | varco dhā yajñavāhase | samiddhasya śrayamāṇaḥ purastāt | brahma vanvāno ajaram̐ suvīram 1
āre asmadamatiṃ bādhamānaḥ | ucchrayasva mahate saubhagāya | ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye | tiṣṭhā devo na savitā | ūrdhvo vājasya sanitā yadañjibhiḥ | vāghadbhirvihvayāmahe | ūrdhvo naḥ pāhyam̐haso niketunā | viśvam̐ samattriṇaṃ daha | kṛdhī na ūrdhvānca rathāya jīvase | vidā deveṣu no duvaḥ 2
jāto jāyate sudinatve ahnām | sa marya ā vidathe vardhamānaḥ | punanti dhīrā apaso manīṣā | devayā vipra udiryati vācam | yuvā suvāsāḥ parivīta āgāt | sa u śreyānbhavati jāyamānaḥ | taṃ dhīrāsaḥ kavaya unnayanti | svādhiyo manasā devayantaḥ | pṛthupājā amartyaḥ | ghṛtanirṇiksvāhutaḥ | agniryajñasya havyavāṭ | tam̐ sabādho yatasrucaḥ | itthā dhiyā yajñavantaḥ | ācakruragnimūtaye | tvaṃ varuṇa uta mitro agne | tvāṃ vardhanti matibhirvasiṣṭhāḥ | tve vasu suṣaṇanāni santu | yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ 3
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होता यक्षदग्निꣳ समिधा सुषमिधा समिद्धं नाभा पृथिव्याः संगथे वामस्य । वर्ष्मन्दिव इडस्पदे वेत्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षत्तनूनपातमदितेर्गर्भं भुवनस्य गोपाम् । मध्वाद्य देवो देवेभ्यो देवयानान्पथो अनक्तु वेत्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षन्नराशꣳसं नृशस्त्रं नॄꣳक्त्रणेत्रम् । गोभिर्वपावान्त्स्याद्वीरैः शक्तीवान्रथैः प्रथमयावा हिरण्यैश्चन्द्री वेत्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षदग्निमिड ईडितो देवो देवाꣳ आवक्षद्दूतो हव्यवाडमूरः । उपेमं यज्ञमुपेमां देवो देवहूतिमवतु वेत्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षद्बर्हिः सुष्टरीमोर्णम्रदा अस्मिन्यज्ञे वि च प्र च प्रथताꣳ स्वासस्थं देवेभ्यः । एमेनदद्य वसवो रुद्रा आदित्याः सदन्तु प्रियमिन्द्र स्यास्तु वेत्वाज्यस्य होतर्यज १
होता यक्षद्दुर ऋष्वाः कवष्योऽकोषधावनीरुदाताभिर्जिहतां वि पक्षोभिः श्रयन्ताम् । सुप्रायणा अस्मिन्यज्ञे विश्रयन्तामृतावृधो वियन्त्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षदुषासानक्ता बृहती सुपेशसा नॄꣳक्त्!अतिभ्यो योनिं कृण्वाने । सꣳस्मयमाने इन्द्रे ण देवैरेदं बर्हिः सीदतां वीतामाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षद्दैव्या होतारा मन्द्रा पोतारा कवी प्रचेतसा । स्विष्टमद्यान्यः करदिषा स्वभिगूर्तमन्य ऊर्जा सतवसेमं यज्ञं दिवि देवेषु धत्तां वीतामाज्यस्य होतर्यज २
होता यक्षत्तिस्रो देवीरपसामपस्तमा अच्छिद्र मद्येदमपस्तन्वताम् । देवेभ्यो देवीर्देवमपो वियन्त्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षत्त्वष्टारमचिष्टुमपाकꣳ रेतोधां विश्रवसं यशोधाम् । पुरुरूपमकामकर्शनꣳ सुपोषः पोषैः स्यात्सुवीरो वीरैर्वेत्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षद्वनस्पतिमुपावस्रक्षद्धियो जोष्टारꣳ शशमन्नरः । स्वदात्स्वधितिरृतुथाद्य देवो देवेभ्यो हव्यावाड्वेत्वाज्यस्य होतर्यज । होता यक्षदग्निꣳ स्वाहाज्यस्य स्वाहा मेदसः स्वाहा स्तोकानाꣳ स्वाहा स्वाहाकृतीनाꣳ स्वाहा हव्यसूक्तीनाम् । स्वाहा देवाꣳ आज्यपान्त्स्वा-हाग्निꣳ होत्राज्जुषाणा अग्न अज्यस्य वियन्तु होतर्यज ३
hotā yakṣadagnim̐ samidhā suṣamidhā samiddhaṃ nābhā pṛthivyāḥ saṃgathe vāmasya | varṣmandiva iḍaspade vetvājyasya hotaryaja | hotā yakṣattanūnapātamaditergarbhaṃ bhuvanasya gopām | madhvādya devo devebhyo devayānānpatho anaktu vetvājyasya hotaryaja | hotā yakṣannarāśam̐saṃ nṛśastraṃ nṝm̐ktraṇetram | gobhirvapāvāntsyādvīraiḥ śaktīvānrathaiḥ prathamayāvā hiraṇyaiścandrī vetvājyasya hotaryaja | hotā yakṣadagnimiḍa īḍito devo devām̐ āvakṣaddūto havyavāḍamūraḥ | upemaṃ yajñamupemāṃ devo devahūtimavatu vetvājyasya hotaryaja | hotā yakṣadbarhiḥ suṣṭarīmorṇamradā asminyajñe vi ca pra ca prathatām̐ svāsasthaṃ devebhyaḥ | emenadadya vasavo rudrā ādityāḥ sadantu priyamindra syāstu vetvājyasya hotaryaja 1
hotā yakṣaddura ṛṣvāḥ kavaṣyo'koṣadhāvanīrudātābhirjihatāṃ vi pakṣobhiḥ śrayantām | suprāyaṇā asminyajñe viśrayantāmṛtāvṛdho viyantvājyasya hotaryaja | hotā yakṣaduṣāsānaktā bṛhatī supeśasā nṝm̐kt!atibhyo yoniṃ kṛṇvāne | sam̐smayamāne indre ṇa devairedaṃ barhiḥ sīdatāṃ vītāmājyasya hotaryaja | hotā yakṣaddaivyā hotārā mandrā potārā kavī pracetasā | sviṣṭamadyānyaḥ karadiṣā svabhigūrtamanya ūrjā satavasemaṃ yajñaṃ divi deveṣu dhattāṃ vītāmājyasya hotaryaja 2
hotā yakṣattisro devīrapasāmapastamā acchidra madyedamapastanvatām | devebhyo devīrdevamapo viyantvājyasya hotaryaja | hotā yakṣattvaṣṭāramaciṣṭumapākam̐ retodhāṃ viśravasaṃ yaśodhām | pururūpamakāmakarśanam̐ supoṣaḥ poṣaiḥ syātsuvīro vīrairvetvājyasya hotaryaja | hotā yakṣadvanaspatimupāvasrakṣaddhiyo joṣṭāram̐ śaśamannaraḥ | svadātsvadhitirṛtuthādya devo devebhyo havyāvāḍvetvājyasya hotaryaja | hotā yakṣadagnim̐ svāhājyasya svāhā medasaḥ svāhā stokānām̐ svāhā svāhākṛtīnām̐ svāhā havyasūktīnām | svāhā devām̐ ājyapāntsvā-hāgnim̐ hotrājjuṣāṇā agna ajyasya viyantu hotaryaja 3
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे । देवो देवान्यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान् । त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः । तनूनपात्पथ ऋतस्य यानान् । मध्वा समञ्जन्त्स्वदया सुजिह्व । मन्मानि धीभिरुत यज्ञमृन्धन् । देवत्रा च कृणुह्यध्वरं नः । नराशꣳसस्य महिमानमेषाम् । उपस्तोषाम यजतस्य यज्ञैः १
ते सुक्रतवः शुचयो धियंधाः । स्वदन्तु देवा उभयानि हव्या । आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्च । आयाह्यग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानामसि यह्व होता । स एनान्यक्षीषितो यजीयान् । प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्याः । वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् । व्यु प्रथते वितरं वरीयः । देवेभ्यो अदितये स्योनम् २
व्यचस्वतीरुर्विया विश्रयन्ताम् । पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वाः । देवेभ्यो भवथ सुप्रायणाः । आ सुष्वयन्ती यजते उपाके । उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे । अधि श्रियꣳ शुक्रपिशं दधाने । दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा । मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै ३
प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू ।प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता । आ नो यज्ञं भारती तूयमेतु । इडा मनुष्वदिह चेतयन्ती ।तिस्रो देवीर्बर्हिरेदꣳ स्योनम् । सरस्वतीः स्वपसः सदन्तु । य इमे द्यावापृथिवी जनित्री ।रूपैरपिꣳशद्भुवनानि विश्वा । तमद्य होतरिषितो यजीयान् । देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान् ४
उपावसृजत्त्मन्या समञ्जन् । देवानां पाथ ऋतुथा हवीꣳषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः । स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन । सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञम् । अग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्यृतस्य वाचि । स्वाहाकृतꣳ हविरदन्तु देवाः ५
samiddho adya manuṣo duroṇe | devo devānyajasi jātavedaḥ | ā ca vaha mitramahaścikitvān | tvaṃ dūtaḥ kavirasi pracetāḥ | tanūnapātpatha ṛtasya yānān | madhvā samañjantsvadayā sujihva | manmāni dhībhiruta yajñamṛndhan | devatrā ca kṛṇuhyadhvaraṃ naḥ | narāśam̐sasya mahimānameṣām | upastoṣāma yajatasya yajñaiḥ 1
te sukratavaḥ śucayo dhiyaṃdhāḥ | svadantu devā ubhayāni havyā | ājuhvāna īḍyo vandyaśca | āyāhyagne vasubhiḥ sajoṣāḥ | tvaṃ devānāmasi yahva hotā | sa enānyakṣīṣito yajīyān | prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyāḥ | vastorasyā vṛjyate agre ahnām | vyu prathate vitaraṃ varīyaḥ | devebhyo aditaye syonam 2
vyacasvatīrurviyā viśrayantām | patibhyo na janayaḥ śumbhamānāḥ | devīrdvāro bṛhatīrviśvaminvāḥ | devebhyo bhavatha suprāyaṇāḥ | ā suṣvayantī yajate upāke | uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau | divye yoṣaṇe bṛhatī surukme | adhi śriyam̐ śukrapiśaṃ dadhāne | daivyā hotārā prathamā suvācā | mimānā yajñaṃ manuṣo yajadhyai 3
pracodayantā vidatheṣu kārū |prācīnaṃ jyotiḥ pradiśā diśantā | ā no yajñaṃ bhāratī tūyametu | iḍā manuṣvadiha cetayantī |tisro devīrbarhiredam̐ syonam | sarasvatīḥ svapasaḥ sadantu | ya ime dyāvāpṛthivī janitrī |rūpairapim̐śadbhuvanāni viśvā | tamadya hotariṣito yajīyān | devaṃ tvaṣṭāramiha yakṣi vidvān 4
upāvasṛjattmanyā samañjan | devānāṃ pātha ṛtuthā havīm̐ṣi | vanaspatiḥ śamitā devo agniḥ | svadantu havyaṃ madhunā ghṛtena | sadyo jāto vyamimīta yajñam | agnirdevānāmabhavatpurogāḥ | asya hotuḥ pradiśyṛtasya vāci | svāhākṛtam̐ haviradantu devāḥ 5
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निर्होता नो अध्वरे । वाजी सन्परिणीयते । देवो देवेषु यज्ञियः । परि त्रिविष्ट्यध्वरम् । यात्यग्नी रथीरिव । आ देवेषु प्रयो दधत् । परि वाजपतिः कविः । अग्निर्हव्यान्यक्रमीत् । दधद्र त्नानि दाशुषे १
agnirhotā no adhvare | vājī sanpariṇīyate | devo deveṣu yajñiyaḥ | pari triviṣṭyadhvaram | yātyagnī rathīriva | ā deveṣu prayo dadhat | pari vājapatiḥ kaviḥ | agnirhavyānyakramīt | dadhadra tnāni dāśuṣe 1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजैदग्निः । असनद्वाजं नि । देवो देवेभ्यो हव्या वाट् । प्राञ्जोभिर्हिन्वानः । धेनाभिः कल्पमानः । यज्ञस्यायुः प्रतिरन् । उपप्रेष्य होतः । हव्या देवेभ्यः १
ajaidagniḥ | asanadvājaṃ ni | devo devebhyo havyā vāṭ | prāñjobhirhinvānaḥ | dhenābhiḥ kalpamānaḥ | yajñasyāyuḥ pratiran | upapreṣya hotaḥ | havyā devebhyaḥ 1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैव्याः शमितार उत मनुष्या आरभध्वम् । उपनयत मेध्या दुरः । आशासाना मेधपतिभ्यां मेधम् । प्रास्मा अग्निं भरत । स्तृणीत बर्हिः । अन्वेनं माता मन्यताम् । अनु पिता । अनु भ्राता सगर्भ्यः । अनु सखा सयूथ्यः । उदीचीनाꣳ अस्य पदो निधत्तात् १
सूर्यं चक्षुर्गमयतात् । वातं प्राणमन्ववसृजतात् । दिशः श्रोत्रम् । अन्तरि-क्षमसुम् । पृथिवीꣳ शरीरम् । एकधास्य त्वचमाच्छ्यतात् । पुरा नाभ्या अपिशसो वपामुत्खिदतात् । अन्तरेवोष्माणं वारयतात् । श्येनमस्य वक्षः कृणुतात् । प्रशसा बाहू २
शला दोषणी ।कश्यपेवाꣳसा अच्छिद्रे श्रोणी ।कवषोरू स्रेकपर्णाष्ठीवन्ता । षड्विꣳशतिरस्य वङ्क्रयः । ता अनुष्ठ्योच्च्यावयतात् । गात्रंगात्रमस्यानूनं कृणुतात् । ऊवध्यगूहं पार्थिवं खनतात् । अस्ना रक्षः सꣳसृजतात् । वनिष्ठुमस्य मा राविष्ट ३
उरूकं मन्यमानाः । नेद्वस्तोके तनये । रविता रवच्छमितारः । अध्रिगो शमीध्वम् । सुशमि शमीध्वम् । शमीध्वमध्रिगो । अध्रिगुश्चापापश्च । उभौ देवानाꣳ शमितारौ । ताविमं पशुꣳ श्रपयतां प्रविद्वाꣳसौ । यथायथास्य श्रपणं तथातथा ४
daivyāḥ śamitāra uta manuṣyā ārabhadhvam | upanayata medhyā duraḥ | āśāsānā medhapatibhyāṃ medham | prāsmā agniṃ bharata | stṛṇīta barhiḥ | anvenaṃ mātā manyatām | anu pitā | anu bhrātā sagarbhyaḥ | anu sakhā sayūthyaḥ | udīcīnām̐ asya pado nidhattāt 1
sūryaṃ cakṣurgamayatāt | vātaṃ prāṇamanvavasṛjatāt | diśaḥ śrotram | antari-kṣamasum | pṛthivīm̐ śarīram | ekadhāsya tvacamācchyatāt | purā nābhyā apiśaso vapāmutkhidatāt | antarevoṣmāṇaṃ vārayatāt | śyenamasya vakṣaḥ kṛṇutāt | praśasā bāhū 2
śalā doṣaṇī |kaśyapevām̐sā acchidre śroṇī |kavaṣorū srekaparṇāṣṭhīvantā | ṣaḍvim̐śatirasya vaṅkrayaḥ | tā anuṣṭhyoccyāvayatāt | gātraṃgātramasyānūnaṃ kṛṇutāt | ūvadhyagūhaṃ pārthivaṃ khanatāt | asnā rakṣaḥ sam̐sṛjatāt | vaniṣṭhumasya mā rāviṣṭa 3
urūkaṃ manyamānāḥ | nedvastoke tanaye | ravitā ravacchamitāraḥ | adhrigo śamīdhvam | suśami śamīdhvam | śamīdhvamadhrigo | adhriguścāpāpaśca | ubhau devānām̐ śamitārau | tāvimaṃ paśum̐ śrapayatāṃ pravidvām̐sau | yathāyathāsya śrapaṇaṃ tathātathā 4
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जुषस्व सप्रथस्तमम् । वचो देवप्सरस्तमम् । हव्या जुह्वान आसनि । इमं नो यज्ञममृतेषु धेहि । इमा हव्या जातवेदो जुषस्व । स्तोकानामग्ने मेदसो घृतस्य । होतः प्राशान प्रथमो निषद्य । घृतवन्तः पावक ते । स्तोकाः श्चोतन्ति मेदसः । स्वधर्मं देववीतये १
श्रेष्ठं नो धेहि वार्यम् । तुभ्यꣳ स्तोका घृतश्चुतः । अग्ने विप्राय सन्त्य । ऋषिः श्रेष्ठः समिध्यसे । यज्ञस्य प्राविता भव । तुभ्यꣳ श्चोतन्त्यध्रिगो शचीवः । स्तोकासो अग्ने मेदसो घृतस्य । कविशस्तो बृहता भानुनागाः । हव्या जुषस्व मेधिर । ओजिष्ठं ते मध्यतो मेद उद्भृतम् । प्र ते वयं ददामहे । श्चोतन्ति ते वसो स्तोका अधि त्वचि । प्रति तान्देवशो विहि २
juṣasva saprathastamam | vaco devapsarastamam | havyā juhvāna āsani | imaṃ no yajñamamṛteṣu dhehi | imā havyā jātavedo juṣasva | stokānāmagne medaso ghṛtasya | hotaḥ prāśāna prathamo niṣadya | ghṛtavantaḥ pāvaka te | stokāḥ ścotanti medasaḥ | svadharmaṃ devavītaye 1
śreṣṭhaṃ no dhehi vāryam | tubhyam̐ stokā ghṛtaścutaḥ | agne viprāya santya | ṛṣiḥ śreṣṭhaḥ samidhyase | yajñasya prāvitā bhava | tubhyam̐ ścotantyadhrigo śacīvaḥ | stokāso agne medaso ghṛtasya | kaviśasto bṛhatā bhānunāgāḥ | havyā juṣasva medhira | ojiṣṭhaṃ te madhyato meda udbhṛtam | pra te vayaṃ dadāmahe | ścotanti te vaso stokā adhi tvaci | prati tāndevaśo vihi 2
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ वृत्रहणा वृत्रहभिः शुष्मैः । इन्द्र यातं नमोभिरग्ने अर्वाक् । युवꣳ राधोभिरकवेभिरिन्द्र । अग्ने अस्मे भवतमुत्तमेभिः । होता यक्षदिन्द्रा ग्नी ।छागस्य वपाया मेदसः । जुषेताꣳ हविः । होतर्यज । वि ह्यख्यन्मनसा वस्य इच्छन् । इन्द्रा ग्नी ज्ञास उत वा सजातान् १
नान्या युवत्प्रमतिरस्ति मह्यम् । स वां धियं वाजयन्तीमतक्षम् । होता यक्षदिन्द्रा ग्नी ।पुरोडाशस्य जुषेताꣳ हविः । होतर्यज । त्वामीडते अजिरं दूत्याय । हविष्मन्तः सदमिन्मानुषासः । यस्य देवैरासदो बर्हिरग्ने । अहान्यस्मै सुदिना भवन्तु । होता यक्षदग्निम् । पुरोडाशस्य जुषताꣳ हविः । होतर्यज २
ā vṛtrahaṇā vṛtrahabhiḥ śuṣmaiḥ | indra yātaṃ namobhiragne arvāk | yuvam̐ rādhobhirakavebhirindra | agne asme bhavatamuttamebhiḥ | hotā yakṣadindrā gnī |chāgasya vapāyā medasaḥ | juṣetām̐ haviḥ | hotaryaja | vi hyakhyanmanasā vasya icchan | indrā gnī jñāsa uta vā sajātān 1
nānyā yuvatpramatirasti mahyam | sa vāṃ dhiyaṃ vājayantīmatakṣam | hotā yakṣadindrā gnī |puroḍāśasya juṣetām̐ haviḥ | hotaryaja | tvāmīḍate ajiraṃ dūtyāya | haviṣmantaḥ sadaminmānuṣāsaḥ | yasya devairāsado barhiragne | ahānyasmai sudinā bhavantu | hotā yakṣadagnim | puroḍāśasya juṣatām̐ haviḥ | hotaryaja 2
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीर्भिर्विप्रः प्रमतिमिच्छमानः । ईट्टे रयिं यशसं पूर्वभाजम् । इन्द्रा ग्नी वृत्रहणा सुवज्रा । प्र णो नव्येभिस्तिरतं देष्णैः । मा च्छेद्म रश्मीꣳरिति नाधमानाः । पितृणाꣳ शक्तीरनुयच्छमानाः । इन्द्रा ग्निभ्यां कं वृषणो मदन्ति । ता ह्यद्री धिषणाया उपस्थे । अग्निꣳ सुदीतिꣳ सुदृशं गृणन्तः । नमस्यामस्त्वेड्यं जातवेदः । त्वां दूतमरतिꣳ हव्यवाहम् । देवा अकृण्वन्नमृतस्य नाभिम् १
gīrbhirvipraḥ pramatimicchamānaḥ | īṭṭe rayiṃ yaśasaṃ pūrvabhājam | indrā gnī vṛtrahaṇā suvajrā | pra ṇo navyebhistirataṃ deṣṇaiḥ | mā cchedma raśmīm̐riti nādhamānāḥ | pitṛṇām̐ śaktīranuyacchamānāḥ | indrā gnibhyāṃ kaṃ vṛṣaṇo madanti | tā hyadrī dhiṣaṇāyā upasthe | agnim̐ sudītim̐ sudṛśaṃ gṛṇantaḥ | namasyāmastveḍyaṃ jātavedaḥ | tvāṃ dūtamaratim̐ havyavāham | devā akṛṇvannamṛtasya nābhim 1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वꣳ ह्यग्ने प्रथमो मनोता । अस्या धियो अभवो दस्म होता । त्वꣳ सीं वृषन्नकृणोर्दुष्टरीतु । सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै । अधा होता न्यसीदो यजीयान् । इडस्पद इषयन्नीड्यः सन् । तं त्वा नरः प्रथमं देवयन्तः । महो राये चितयन्तो अनुग्मन् । वृतेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैः । त्वे रयिं जागृवाꣳसो अनुग्मन् १
रुशन्तमग्निं दर्शतं बृहन्तम् । वपावन्तं विश्वहा दीदिवाꣳसम् । पदं देवस्य नमसा वियन्तः । श्रवस्यवः श्रव आपन्नमृक्तम् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियानि । भद्रा यां ते रणयन्त संदृष्टौ । त्वां वर्धन्ति क्षितयः पृथिव्याम् । त्वꣳ राय उभयासो जनानाम् । त्वं त्राता तरणे चेत्योऽभूः । पिता माता सदमि-न्मानुषाणाम् २
स पर्येण्यः स प्रियो विक्ष्वग्निः । होता मन्द्रो निषसादा यजीयान् । तं त्वा वयं दम आ दीदिवाꣳसम् । उप ज्ञुबाधो नमसा सदेम । तं त्वा वयꣳ सुधियो नव्यमग्ने । सुम्नायव ईमहे देवयन्तः । त्वं विशो अनयो दीद्यानः । दिवो अग्ने बृहता रोचनेन । विशां कविं विश्पतिꣳ शश्वतीनाम् । नितोशनं वृषभं चर्षणीनाम् ३
प्रेतीषणिमिषयन्तं पावकम् । राजन्तमग्निं यजतꣳ रयीणाम् । सो अग्न ईजे शशमे च मर्तः । यस्त आनट्समिधा हव्यदातिम् । य आहुतिं परि वेदा नमोभिः । विश्वेत्स वामा दधते त्वोतः । अस्मा उ ते महि महे विधेम । नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः । वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैः । आ ते भद्रा याꣳ सुमतौ यतेम ४
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा । श्रवोभिश्च श्रवस्यस्तरुत्रः । बृहद्भिर्वाजैः स्थविरेभिरस्मे । रेवद्भिरग्ने वितरं विभाहि । नृवद्वसो सदमिद्धेह्यस्मे । भूरि तोकाय तनयाय पश्वः । पूर्वीरिषो बृहतीरारे अघाः । अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु । पुरूण्यग्ने पुरुधा त्वाया । वसूनि राजन्वसुता ते अश्याम् । पुरूणि हि त्वे पुरुवार सन्ति । अग्ने वसु विधते राजनि त्वे ५
tvam̐ hyagne prathamo manotā | asyā dhiyo abhavo dasma hotā | tvam̐ sīṃ vṛṣannakṛṇorduṣṭarītu | saho viśvasmai sahase sahadhyai | adhā hotā nyasīdo yajīyān | iḍaspada iṣayannīḍyaḥ san | taṃ tvā naraḥ prathamaṃ devayantaḥ | maho rāye citayanto anugman | vṛteva yantaṃ bahubhirvasavyaiḥ | tve rayiṃ jāgṛvām̐so anugman 1
ruśantamagniṃ darśataṃ bṛhantam | vapāvantaṃ viśvahā dīdivām̐sam | padaṃ devasya namasā viyantaḥ | śravasyavaḥ śrava āpannamṛktam | nāmāni ciddadhire yajñiyāni | bhadrā yāṃ te raṇayanta saṃdṛṣṭau | tvāṃ vardhanti kṣitayaḥ pṛthivyām | tvam̐ rāya ubhayāso janānām | tvaṃ trātā taraṇe cetyo'bhūḥ | pitā mātā sadami-nmānuṣāṇām 2
sa paryeṇyaḥ sa priyo vikṣvagniḥ | hotā mandro niṣasādā yajīyān | taṃ tvā vayaṃ dama ā dīdivām̐sam | upa jñubādho namasā sadema | taṃ tvā vayam̐ sudhiyo navyamagne | sumnāyava īmahe devayantaḥ | tvaṃ viśo anayo dīdyānaḥ | divo agne bṛhatā rocanena | viśāṃ kaviṃ viśpatim̐ śaśvatīnām | nitośanaṃ vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām 3
pretīṣaṇimiṣayantaṃ pāvakam | rājantamagniṃ yajatam̐ rayīṇām | so agna īje śaśame ca martaḥ | yasta ānaṭsamidhā havyadātim | ya āhutiṃ pari vedā namobhiḥ | viśvetsa vāmā dadhate tvotaḥ | asmā u te mahi mahe vidhema | namobhiragne samidhota havyaiḥ | vedī sūno sahaso gīrbhirukthaiḥ | ā te bhadrā yām̐ sumatau yatema 4
ā yastatantha rodasī vi bhāsā | śravobhiśca śravasyastarutraḥ | bṛhadbhirvājaiḥ sthavirebhirasme | revadbhiragne vitaraṃ vibhāhi | nṛvadvaso sadamiddhehyasme | bhūri tokāya tanayāya paśvaḥ | pūrvīriṣo bṛhatīrāre aghāḥ | asme bhadrā sauśravasāni santu | purūṇyagne purudhā tvāyā | vasūni rājanvasutā te aśyām | purūṇi hi tve puruvāra santi | agne vasu vidhate rājani tve 5
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ भरतꣳ शिक्षतं वज्रबाहू ।अस्माꣳ इन्द्रा ग्नी अवतꣳ शचीभिः । इमे नु ते रश्मयः सूर्यस्य । येभिः सपित्वं पितरो न आयन् । होता यक्षदिन्द्रा ग्नी ।छागस्य हविष आत्तामद्य । मध्यतो मेद उद्भृतम् । पुरा द्वेषोभ्यः । पुरा पौरुषेय्या गृभः । घस्तां नूनम् १
घासेऽज्राणां यवसप्रथमानाम् । सुमत्क्षराणाꣳ शतरुद्रि याणाम् । अग्निष्वात्तानां पीवोपवसनानाम् । पार्श्वतः श्रोणितः शितामत उत्सादतः । अङ्गाद-ङ्गादवत्तानाम् । करत एवेन्द्र ग्नी ।जुषेताꣳ हविः । होतर्यज । देवेभ्यो वनस्पते हवीꣳषि । हिरण्यपर्ण प्रदिवस्ते अर्थम् २
प्रदक्षिणिद्र शनया नियूय । ऋतस्य वक्षि पथिभी रजिष्ठैः । होता यक्षद्वन-स्पतिम् । अभि हि । पिष्टतमया रभिष्ठया रशनयाधित । यत्रेन्द्रा ग्नियोश्छा-गस्य हविषः प्रिया धामानि । यत्र वनस्पतेः प्रिया पाथाꣳसि । यत्र देवाना-माज्यपानां प्रिया धामानि । यत्राग्नेर्होतुः प्रिया धामानि । तत्रैतं प्रस्तुत्ये-वोपस्तुत्येवोपावस्रक्षत् । रभीयाꣳसमिव कृत्वी ३
करदेवं देवो वनस्पतिः । जुषताꣳ हविः । होतर्यज । पिप्रीहि देवाꣳ उशतो यविष्ठ । विद्वाꣳ ऋतूꣳ ऋतुपते यजेह । ये दैव्या ऋत्विजस्तेभिरग्ने । त्वꣳ होतॄणामस्यायजिष्ठाः । होता यक्षदग्निꣳ स्विष्टकृतम् । अयाडग्निरिन्द्रा ग्नियो-श्छागस्य हविषः प्रिया धामानि । अयाड्वनस्पतेः प्रिया पाथाꣳसि । अया-ड्देवानामाज्यपानां प्रिया धामानि । यक्षदग्नेर्होतुः प्रिया धामानि । यक्षत्स्वं महिमानम् । आयजतामेज्या इषः । कृणोतु सो अध्वरा जातवेदाः । जुषताꣳ हविः । होतर्यज ४
ā bharatam̐ śikṣataṃ vajrabāhū |asmām̐ indrā gnī avatam̐ śacībhiḥ | ime nu te raśmayaḥ sūryasya | yebhiḥ sapitvaṃ pitaro na āyan | hotā yakṣadindrā gnī |chāgasya haviṣa āttāmadya | madhyato meda udbhṛtam | purā dveṣobhyaḥ | purā pauruṣeyyā gṛbhaḥ | ghastāṃ nūnam 1
ghāse'jrāṇāṃ yavasaprathamānām | sumatkṣarāṇām̐ śatarudri yāṇām | agniṣvāttānāṃ pīvopavasanānām | pārśvataḥ śroṇitaḥ śitāmata utsādataḥ | aṅgāda-ṅgādavattānām | karata evendra gnī |juṣetām̐ haviḥ | hotaryaja | devebhyo vanaspate havīm̐ṣi | hiraṇyaparṇa pradivaste artham 2
pradakṣiṇidra śanayā niyūya | ṛtasya vakṣi pathibhī rajiṣṭhaiḥ | hotā yakṣadvana-spatim | abhi hi | piṣṭatamayā rabhiṣṭhayā raśanayādhita | yatrendrā gniyośchā-gasya haviṣaḥ priyā dhāmāni | yatra vanaspateḥ priyā pāthām̐si | yatra devānā-mājyapānāṃ priyā dhāmāni | yatrāgnerhotuḥ priyā dhāmāni | tatraitaṃ prastutye-vopastutyevopāvasrakṣat | rabhīyām̐samiva kṛtvī 3
karadevaṃ devo vanaspatiḥ | juṣatām̐ haviḥ | hotaryaja | piprīhi devām̐ uśato yaviṣṭha | vidvām̐ ṛtūm̐ ṛtupate yajeha | ye daivyā ṛtvijastebhiragne | tvam̐ hotṝṇāmasyāyajiṣṭhāḥ | hotā yakṣadagnim̐ sviṣṭakṛtam | ayāḍagnirindrā gniyo-śchāgasya haviṣaḥ priyā dhāmāni | ayāḍvanaspateḥ priyā pāthām̐si | ayā-ḍdevānāmājyapānāṃ priyā dhāmāni | yakṣadagnerhotuḥ priyā dhāmāni | yakṣatsvaṃ mahimānam | āyajatāmejyā iṣaḥ | kṛṇotu so adhvarā jātavedāḥ | juṣatām̐ haviḥ | hotaryaja 4
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपो ह यद्विदथं वाजिनो गूः । गीर्भिर्विप्राः प्रमतिमिच्छमानाः । अर्वन्तो न काष्ठां नक्षमाणाः । इन्द्रा ग्नी जोहुवतो नरस्ते । वनसपते रशनयाभिधाय । पिष्टतमया वयुनानि विद्वान् । वह देवत्रा दिधिषो हवीꣳषि । प्र च दातारममृतेषु वोचः । अग्निꣳ स्विष्टकृतम् । अयाडग्निरिन्द्रा ग्नियोश्छागस्य हविषः प्रिया धामानि १
अयाड्वनस्पतेः प्रिया पाथाꣳसि । अयाड्देवानामाज्यपानां प्रिया धामानि । यक्षदग्नेर्होतुः । प्रिया धामानि । यक्षत्स्वं महिमानम् । आयजतामेज्या इषः । कृणोतु सो अध्वरा जातवेदाः । जुषताꣳ हविः । अग्ने यदद्य विशो अध्वरस्य होतः । पावकशोचे वेष्ट्वꣳ हि यज्वा । ऋता यजासि महिना वि यद्भूः । हव्या वह यविष्ठ या ते अद्य २
upo ha yadvidathaṃ vājino gūḥ | gīrbhirviprāḥ pramatimicchamānāḥ | arvanto na kāṣṭhāṃ nakṣamāṇāḥ | indrā gnī johuvato naraste | vanasapate raśanayābhidhāya | piṣṭatamayā vayunāni vidvān | vaha devatrā didhiṣo havīm̐ṣi | pra ca dātāramamṛteṣu vocaḥ | agnim̐ sviṣṭakṛtam | ayāḍagnirindrā gniyośchāgasya haviṣaḥ priyā dhāmāni 1
ayāḍvanaspateḥ priyā pāthām̐si | ayāḍdevānāmājyapānāṃ priyā dhāmāni | yakṣadagnerhotuḥ | priyā dhāmāni | yakṣatsvaṃ mahimānam | āyajatāmejyā iṣaḥ | kṛṇotu so adhvarā jātavedāḥ | juṣatām̐ haviḥ | agne yadadya viśo adhvarasya hotaḥ | pāvakaśoce veṣṭvam̐ hi yajvā | ṛtā yajāsi mahinā vi yadbhūḥ | havyā vaha yaviṣṭha yā te adya 2
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवं बर्हिः सुदेवं देवैः स्यात्सुवीरं वीरैर्वस्तोर्वृज्येताक्तोः प्रभ्रियेतात्यन्यान्राया बर्हिष्मतो मदेम वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज । देवीर्द्वारः संघाते विड्वीर्यामञ्शिथिरा ध्रुवा देवहूतौ वत्स ईमेनास्तरुण आमिमीयात्कुमारो वा नवजातो मैना अर्वा रेणुककाटः पृणग् । वसुवने वसुधेयस्य वियन्तु यज । देवी उषासानक्ताद्यास्मिन्यज्ञे प्रयत्यह्वेतामपि नूनं दैवीर्विशः प्रायासिष्टाꣳ सुप्रीते सुधिते वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज । देवी जोष्ट्री वसुधिती ययोरन्याघा द्वेषाꣳसि युयवदान्या वक्षद्वसु वार्याणि यजमानाय वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज । देवी ऊर्जाहुती इषमूर्जमन्यावक्षत्सग्धिꣳ सपीतिमन्या नवेन पूर्वं दयमानाः स्याम पुराणेन नवं तामूर्जमूर्जाहुती ऊर्जयमाने अदःतां वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज । देवा दैव्या होतारा नेष्टारा पोतारा हताघशꣳसावाभरद्वसू वसुवने वसुधेयस्य वीतां यज । देवीस्तिस्रस्तिस्रो देवीरिडा सरस्वती भारती द्यां भारत्यादित्यैरस्पृक्षत्सरस्वतीमꣳ रुद्रै र्यज्ञमावीदिहैवेडया वसुमत्या सधमादं मदेम वसुवने वसुधेयस्य वियन्तु यज । देवो नराशꣳसस्त्रिशीर्षा षडक्षः शतमिदेनꣳ शितिपृष्ठा आदधति सहस्रमीं प्रवहन्ति मित्रावरुणेदस्य होत्रमर्हतो बृहस्पतिः स्तोत्रमश्विनाध्वर्यवं वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज । देवो वनस्पतिर्वर्षप्रावा घृतनिर्णिग्द्यामग्रेणास्पृक्ष-दान्तरिक्षं मध्येनाप्राः पृथिवीमुपरेणादृꣳहीद्वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज । देवं बर्हिर्वारितीनां निधे धासि प्रच्युतीनामप्रच्युतं निकामधरणं पुरुस्पार्हं यशस्वदेना बर्हिषान्या बर्हीꣳष्यभिष्याम वसुवने वसुधेयस्य वेतु यज । देवो अग्निः स्विष्टकृत्सुद्र विणा मन्द्रः कविः सत्यमन्मायजी होता होतुर्होतुरा-यजीयानग्ने यान्देवानयाड्याꣳ अपिप्रेर्ये ते होत्रे अमत्सत ताꣳ ससनुषीꣳ होत्रां देवंगमां दिवि देवेषु यज्ञमेरयेमꣳ स्विष्टकृच्चाग्ने होताभूर्वसुवने वसुधेयस्य नमोवाके वीहि यज १
devaṃ barhiḥ sudevaṃ devaiḥ syātsuvīraṃ vīrairvastorvṛjyetāktoḥ prabhriyetātyanyānrāyā barhiṣmato madema vasuvane vasudheyasya vetu yaja | devīrdvāraḥ saṃghāte viḍvīryāmañśithirā dhruvā devahūtau vatsa īmenāstaruṇa āmimīyātkumāro vā navajāto mainā arvā reṇukakāṭaḥ pṛṇag | vasuvane vasudheyasya viyantu yaja | devī uṣāsānaktādyāsminyajñe prayatyahvetāmapi nūnaṃ daivīrviśaḥ prāyāsiṣṭām̐ suprīte sudhite vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja | devī joṣṭrī vasudhitī yayoranyāghā dveṣām̐si yuyavadānyā vakṣadvasu vāryāṇi yajamānāya vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja | devī ūrjāhutī iṣamūrjamanyāvakṣatsagdhim̐ sapītimanyā navena pūrvaṃ dayamānāḥ syāma purāṇena navaṃ tāmūrjamūrjāhutī ūrjayamāne adaḥtāṃ vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja | devā daivyā hotārā neṣṭārā potārā hatāghaśam̐sāvābharadvasū vasuvane vasudheyasya vītāṃ yaja | devīstisrastisro devīriḍā sarasvatī bhāratī dyāṃ bhāratyādityairaspṛkṣatsarasvatīmam̐ rudrai ryajñamāvīdihaiveḍayā vasumatyā sadhamādaṃ madema vasuvane vasudheyasya viyantu yaja | devo narāśam̐sastriśīrṣā ṣaḍakṣaḥ śatamidenam̐ śitipṛṣṭhā ādadhati sahasramīṃ pravahanti mitrāvaruṇedasya hotramarhato bṛhaspatiḥ stotramaśvinādhvaryavaṃ vasuvane vasudheyasya vetu yaja | devo vanaspatirvarṣaprāvā ghṛtanirṇigdyāmagreṇāspṛkṣa-dāntarikṣaṃ madhyenāprāḥ pṛthivīmupareṇādṛm̐hīdvasuvane vasudheyasya vetu yaja | devaṃ barhirvāritīnāṃ nidhe dhāsi pracyutīnāmapracyutaṃ nikāmadharaṇaṃ puruspārhaṃ yaśasvadenā barhiṣānyā barhīm̐ṣyabhiṣyāma vasuvane vasudheyasya vetu yaja | devo agniḥ sviṣṭakṛtsudra viṇā mandraḥ kaviḥ satyamanmāyajī hotā hoturhoturā-yajīyānagne yāndevānayāḍyām̐ apiprerye te hotre amatsata tām̐ sasanuṣīm̐ hotrāṃ devaṃgamāṃ divi deveṣu yajñamerayemam̐ sviṣṭakṛccāgne hotābhūrvasuvane vasudheyasya namovāke vīhi yaja 1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवं बर्हिः । वसुवने वसुधेयस्य वेतु । देवीर्द्वारः । वसुवने वसुधेयस्य वियन्तु । देवी उषासानक्ता । वसुवने वसुधेयस्य वीताम् । देवी जोष्ट्री ।वसुवने वसुधेयस्य वीताम् । देवी ऊर्जाहुती ।वसुवने वसुधेयस्य वीताम् १
देवा दैव्या होतारा । वसुवने वसुधेयस्य वीताम् । देवीस्तिस्रस्तिस्रो देवीः । वसुवने वसुधेयस्य वियन्तु । देवो नराशꣳसः । वसुवने वसुधेयस्य वेतु । देवो वनस्पतिः । वसुवने वसुधेयस्य वेतु । देवं बर्हिर्वारितीनाम् । वसुवने वसुधेयस्य वेतु २
देवो अग्निर्स्विष्टकृत् । सुद्र विणा मन्द्रः कविः । सत्यमन्मायजी होता । होतुर्होतुरायजीयान् । अग्ने यान्देवानयाट् । याꣳ अपिप्रेः । ये ते होत्रे अमत्सत । ताꣳ ससनुषीꣳ होत्रां देवंगमाम् । दिवि देवेषु यज्ञमेरयेमम् । स्विष्टकृच्चाग्ने होताभुः । वसुवने वसुधेयस्य नमोवाके वीहि ३
devaṃ barhiḥ | vasuvane vasudheyasya vetu | devīrdvāraḥ | vasuvane vasudheyasya viyantu | devī uṣāsānaktā | vasuvane vasudheyasya vītām | devī joṣṭrī |vasuvane vasudheyasya vītām | devī ūrjāhutī |vasuvane vasudheyasya vītām 1
devā daivyā hotārā | vasuvane vasudheyasya vītām | devīstisrastisro devīḥ | vasuvane vasudheyasya viyantu | devo narāśam̐saḥ | vasuvane vasudheyasya vetu | devo vanaspatiḥ | vasuvane vasudheyasya vetu | devaṃ barhirvāritīnām | vasuvane vasudheyasya vetu 2
devo agnirsviṣṭakṛt | sudra viṇā mandraḥ kaviḥ | satyamanmāyajī hotā | hoturhoturāyajīyān | agne yāndevānayāṭ | yām̐ apipreḥ | ye te hotre amatsata | tām̐ sasanuṣīm̐ hotrāṃ devaṃgamām | divi deveṣu yajñamerayemam | sviṣṭakṛccāgne hotābhuḥ | vasuvane vasudheyasya namovāke vīhi 3
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निमद्य होतारमवृणीतायं यजमानः पचन्पक्तीः पचन्पुरोडाशं बध्नन्निन्द्रा ग्निभ्यां छागꣳ। सूपस्था अद्य देवो वनस्पतिरभवदिन्द्रा ग्निभ्यां छागेनाघस्तां तं मेदस्तः प्रति पचताग्रभीष्टामवीवृधेतां पुरोडाशेन त्वामद्य ऋष आर्षेय ऋषीणां नपादवृणीतायं यजमानो बहुभ्य आ संगतेभ्य एष मे देवेषु वसु वार्यायक्ष्यत इति । ता या देवा देवदानान्यदुस्तान्यस्मा आ च शास्स्वा च गुरस्वेषितश्च होतरसि भद्र वाच्याय प्रेषितो मानुषः सूक्तवाकाय सूक्ता ब्रूहि १
agnimadya hotāramavṛṇītāyaṃ yajamānaḥ pacanpaktīḥ pacanpuroḍāśaṃ badhnannindrā gnibhyāṃ chāgam̐| sūpasthā adya devo vanaspatirabhavadindrā gnibhyāṃ chāgenāghastāṃ taṃ medastaḥ prati pacatāgrabhīṣṭāmavīvṛdhetāṃ puroḍāśena tvāmadya ṛṣa ārṣeya ṛṣīṇāṃ napādavṛṇītāyaṃ yajamāno bahubhya ā saṃgatebhya eṣa me deveṣu vasu vāryāyakṣyata iti | tā yā devā devadānānyadustānyasmā ā ca śāssvā ca gurasveṣitaśca hotarasi bhadra vācyāya preṣito mānuṣaḥ sūktavākāya sūktā brūhi 1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.