Library·Bhartrhari: Satakatraya·2
शृङ्गार-शतकम् भर्तृहरेः शम्भु-स्वयम्भु-हरयो हरिणेक्षणानां येनाक्रियन्त सततं गृह-कुम्भ-दासाः । वाचाम् अगोचर-चरित्र-विचित्रिताय तस्मै नमो भगवते मकर-ध्वजाय
śṛṅgāra-śatakam bhartṛhareḥ śambhu-svayambhu-harayo hariṇekṣaṇānāṃ yenākriyanta satataṃ gṛha-kumbha-dāsāḥ | vācām agocara-caritra-vicitritāya tasmai namo bhagavate makara-dhvajāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मितेन भावेन च लज्जया भिया पराण्मुखैर् अर्ध-कटाक्ष-वीक्षणैः । वचोभिर् ईर्ष्या-कलहेन लीलया समस्त-भावैः खलु बन्धनं स्त्रियः
smitena bhāvena ca lajjayā bhiyā parāṇmukhair ardha-kaṭākṣa-vīkṣaṇaiḥ | vacobhir īrṣyā-kalahena līlayā samasta-bhāvaiḥ khalu bandhanaṃ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रू-चातुर्यात् कुष्चिताक्षाः कटाक्षाः स्निग्धा वाचो लज्जितान्ताश् च हासाः । लीला-मन्दं प्रस्थितं च स्थितं च स्त्रीणाम् एतद् भूषणं चायुधं च
bhrū-cāturyāt kuṣcitākṣāḥ kaṭākṣāḥ snigdhā vāco lajjitāntāś ca hāsāḥ | līlā-mandaṃ prasthitaṃ ca sthitaṃ ca strīṇām etad bhūṣaṇaṃ cāyudhaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचित् स-भ्रू-भङ्गैः क्वचिद् अपि च लज्जा-परिगतैः क्वचिद् भूरि-त्रस्तैः क्वचिद् अपि च लीला-विललितैः । कुमारीणाम् एतैर् मदन-सुभगैर् नेत्र-वलितैः स्फुरन्-नीलाब्जानां प्रकर-परिकीर्णा इव दिशः
kvacit sa-bhrū-bhaṅgaiḥ kvacid api ca lajjā-parigataiḥ kvacid bhūri-trastaiḥ kvacid api ca līlā-vilalitaiḥ | kumārīṇām etair madana-subhagair netra-valitaiḥ sphuran-nīlābjānāṃ prakara-parikīrṇā iva diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रं चन्द्र-विकासि पङ्कज-परीहास-क्षमे लोचने वर्णः स्वर्णम् अपाकरिष्णुर् अलिनी-जिष्णुः कचानां चयः । बक्षोजाव् इभ-कुम्भ-विभ्रम-हरौ गुर्वी नितम्ब-स्थली वाचां हारि च मार्दवं युवतीषु स्वाभाविकं मण्डनम्
vaktraṃ candra-vikāsi paṅkaja-parīhāsa-kṣame locane varṇaḥ svarṇam apākariṣṇur alinī-jiṣṇuḥ kacānāṃ cayaḥ | bakṣojāv ibha-kumbha-vibhrama-harau gurvī nitamba-sthalī vācāṃ hāri ca mārdavaṃ yuvatīṣu svābhāvikaṃ maṇḍanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मित-किञ्चिन्-मुग्धं सरल-तरलो दृष्टि-विभवः परिस्पन्दो वाचाम् अभिनव-विलासोक्ति-सरसः । गतानाम् आरम्भः किसलयित-लीला-परिकरः स्पृशन्त्यास् तारुण्यं किम् इव न हि रम्यं मृगदृशः
smita-kiñcin-mugdhaṃ sarala-taralo dṛṣṭi-vibhavaḥ parispando vācām abhinava-vilāsokti-sarasaḥ | gatānām ārambhaḥ kisalayita-līlā-parikaraḥ spṛśantyās tāruṇyaṃ kim iva na hi ramyaṃ mṛgadṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टव्येषु किम् उत्तमं मृगदृशः प्रेम-प्रसन्नं मुखं घ्रातवेष्व् अपि किं तद्-आस्य-पवनः श्रव्येषु किं तद्-वचः । किं स्वाद्येषु तद्-ओष्ठ-पल्लव-रसः स्पृश्येषु किं तद्-वपुर्ध्येयं किं नव-यौवने सहृदयैः सर्वत्र तद्-विभ्रमाः
draṣṭavyeṣu kim uttamaṃ mṛgadṛśaḥ prema-prasannaṃ mukhaṃ ghrātaveṣv api kiṃ tad-āsya-pavanaḥ śravyeṣu kiṃ tad-vacaḥ | kiṃ svādyeṣu tad-oṣṭha-pallava-rasaḥ spṛśyeṣu kiṃ tad-vapurdhyeyaṃ kiṃ nava-yauvane sahṛdayaiḥ sarvatra tad-vibhramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताश् चलद्-वलय-संहति-मेखलोत्थझङ्कार- नूपुर-पराजित-राज-हंस्यः । कुर्वन्ति कस्य न मनो विवशं तरुण्यो वित्रस्त-मुग्ध-हरिणी-सदृशैः कटाक्षैः
etāś calad-valaya-saṃhati-mekhalotthajhaṅkāra- nūpura-parājita-rāja-haṃsyaḥ | kurvanti kasya na mano vivaśaṃ taruṇyo vitrasta-mugdha-hariṇī-sadṛśaiḥ kaṭākṣaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुङ्कुम-पङ्क-कलङ्कित-देहा गौर-पयोधर-कम्पित-हारा । नूपुर-हंस-रणत्-पद्मा कं न वशीकुरुते भुवि रामा
kuṅkuma-paṅka-kalaṅkita-dehā gaura-payodhara-kampita-hārā | nūpura-haṃsa-raṇat-padmā kaṃ na vaśīkurute bhuvi rāmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं हि ते कवि-वरा विपरीत-वाचो ये नित्यम् आहुर् अबला इति कामिनीस् ताः । याभिर् विलोलितर-तारक-दृष्टि-पातैः शक्रादयो ऽपि विजितास् त्व् अबलाः कथं ताः
nūnaṃ hi te kavi-varā viparīta-vāco ye nityam āhur abalā iti kāminīs tāḥ | yābhir vilolitara-tāraka-dṛṣṭi-pātaiḥ śakrādayo 'pi vijitās tv abalāḥ kathaṃ tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनम् आज्ञा-करस् तस्याः सुभ्रुवो मकर-ध्वजः । यतस् तन्-नेत्र-सञ्चार-सूचितेषु प्रवर्तते
nūnam ājñā-karas tasyāḥ subhruvo makara-dhvajaḥ | yatas tan-netra-sañcāra-sūciteṣu pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशाः संयमिनः श्रुतेर् अपि परं पारं गते लोचने अन्तर्-वक्त्रम् अपि स्वभाव-शुचि-भीः कीर्णं द्विजानां गणैः । मुक्तानां सतताधिवास-रुचिरौ वक्षोज-कुम्भाव् इमावित्थं तन्वि वपुः प्रशान्तम् अपि तेरागं करोत्य् एव नः
keśāḥ saṃyaminaḥ śruter api paraṃ pāraṃ gate locane antar-vaktram api svabhāva-śuci-bhīḥ kīrṇaṃ dvijānāṃ gaṇaiḥ | muktānāṃ satatādhivāsa-rucirau vakṣoja-kumbhāv imāvitthaṃ tanvi vapuḥ praśāntam api terāgaṃ karoty eva naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुग्धे धानुष्कता केयम् अपूर्वा त्वयि दृश्यते । यया विध्यसि चेतांसि गुणैर् एव न सायकैः
mugdhe dhānuṣkatā keyam apūrvā tvayi dṛśyate | yayā vidhyasi cetāṃsi guṇair eva na sāyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सति प्रदीपे सत्य् अग्नौ सत्सु तारारवीन्दुषु । विना मे मृग-शावाक्ष्या तमो-भूतम् इदं जगत्
sati pradīpe saty agnau satsu tārāravīnduṣu | vinā me mṛga-śāvākṣyā tamo-bhūtam idaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वृत्तः स्तन-भार एष तरले नेत्रे चले भ्रू-लते रागाधिष्ठितम् ओष्ठ-पल्लवम् इदं कुर्वन्तु नाम व्यथाम् । सौभाग्याक्षर-मालिकेव लिखिता पुष्पायुधेन स्वयं मध्यस्थापि करोति तापम् अधिकं रोमावलिः केन सा
udvṛttaḥ stana-bhāra eṣa tarale netre cale bhrū-late rāgādhiṣṭhitam oṣṭha-pallavam idaṃ kurvantu nāma vyathām | saubhāgyākṣara-mālikeva likhitā puṣpāyudhena svayaṃ madhyasthāpi karoti tāpam adhikaṃ romāvaliḥ kena sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखेन चन्द्र-कान्तेन महानीलैः शिरोरुहैः । कराभ्यां पद्मरागाभ्यां रेजे रत्नमयीव सा
mukhena candra-kāntena mahānīlaiḥ śiroruhaiḥ | karābhyāṃ padmarāgābhyāṃ reje ratnamayīva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुणा स्तन-भारेण मुख-चन्द्रेण भास्वता । शनैश्-चराभ्यां पादाभ्यां रेजे ग्रहमयीव सा
guruṇā stana-bhāreṇa mukha-candreṇa bhāsvatā | śanaiś-carābhyāṃ pādābhyāṃ reje grahamayīva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः स्तनौ यदि घनौ जघनं च हारि वक्त्रं च चारु तव चित्त किम् आकुलत्वम् । पुण्यं कुरुष्व यदि तेषु तवास्ति वाञ्छा पुण्यैर् विना न हि भवन्ति समीहितार्थाः
tasyāḥ stanau yadi ghanau jaghanaṃ ca hāri vaktraṃ ca cāru tava citta kim ākulatvam | puṇyaṃ kuruṣva yadi teṣu tavāsti vāñchā puṇyair vinā na hi bhavanti samīhitārthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमे तारुण्य-श्री-नव-परिमलाः प्रौढ-सुरतप्रताप- प्रारम्भाः स्मर-विजय-दान-प्रतिभुवः । चिरं चेतश् चोरा अभिनव-विकारैक-गुरवो विलास-व्यापाराः किम् अपि विजयन्ते मृग-दृशाम्
ime tāruṇya-śrī-nava-parimalāḥ prauḍha-suratapratāpa- prārambhāḥ smara-vijaya-dāna-pratibhuvaḥ | ciraṃ cetaś corā abhinava-vikāraika-guravo vilāsa-vyāpārāḥ kim api vijayante mṛga-dṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणय-मधुराः प्रेमोद्गारा रसाश्रयतां गताः फणिति-मधुरा मुग्ध-प्रायाः प्रकाशित-सम्मदाः । प्रकृति-सुभगा विस्रम्भार्द्राः स्मरोदय-दायिनी रहसि किम् अपि स्वैरालापा हरन्ति मृगीदृशाम्
praṇaya-madhurāḥ premodgārā rasāśrayatāṃ gatāḥ phaṇiti-madhurā mugdha-prāyāḥ prakāśita-sammadāḥ | prakṛti-subhagā visrambhārdrāḥ smarodaya-dāyinī rahasi kim api svairālāpā haranti mṛgīdṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रम्य विश्रम्य वन-द्रुमाणां छायासु तन्वी विचचार काचित् । स्तनोत्तरीयेण करोद्धृतेन निवारयन्ती शशिनो मयूखान्
viśramya viśramya vana-drumāṇāṃ chāyāsu tanvī vicacāra kācit | stanottarīyeṇa karoddhṛtena nivārayantī śaśino mayūkhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदर्शने दर्शन-मात्र-कामा दृष्ट्वा परिष्वङ्ग-सुखैक-लोला । आलिङ्गितायां पुनर् आयताक्ष्यामाशास्महे विग्रहयोर् अभेदम्
adarśane darśana-mātra-kāmā dṛṣṭvā pariṣvaṅga-sukhaika-lolā | āliṅgitāyāṃ punar āyatākṣyāmāśāsmahe vigrahayor abhedam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालती शिरसि जृम्भणं मुखे चन्दनं वपुषि कुङ्कुमाविलम् । वक्षसि प्रियतमा मदालसा स्वर्ग एष परिशिष्ट आगमः
mālatī śirasi jṛmbhaṇaṃ mukhe candanaṃ vapuṣi kuṅkumāvilam | vakṣasi priyatamā madālasā svarga eṣa pariśiṣṭa āgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ् माम् एति मनाग् अनागत-रसं जाताभिलाषां ततः सव्रीडं तद् अनु श्लथोद्यमम् अथ प्रध्वस्त-धैर्यं पुनः । प्रेमार्द्रं स्पृहणीय-निर्भर-रहः क्रीडा-प्रगल्भं ततो निःसङ्गाङ्ग-विकर्षणाधिक-सुख-रम्यं कुल-स्त्री-रतम्
prāṅ mām eti manāg anāgata-rasaṃ jātābhilāṣāṃ tataḥ savrīḍaṃ tad anu ślathodyamam atha pradhvasta-dhairyaṃ punaḥ | premārdraṃ spṛhaṇīya-nirbhara-rahaḥ krīḍā-pragalbhaṃ tato niḥsaṅgāṅga-vikarṣaṇādhika-sukha-ramyaṃ kula-strī-ratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उरसि निपतितानां स्रस्त-धम्मिल्लकानां मुकुलित-नयनानां किञ्चिद्-उन्मीलितानाम् । उपरि सुरत-खेद-स्विन्न-गण्ड-स्थलानामधर- मधु वधूनां भाग्यवन्तः पिबन्ति
urasi nipatitānāṃ srasta-dhammillakānāṃ mukulita-nayanānāṃ kiñcid-unmīlitānām | upari surata-kheda-svinna-gaṇḍa-sthalānāmadhara- madhu vadhūnāṃ bhāgyavantaḥ pibanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमीलित-नयनानां यः सुरतरसो ऽनु संविदं भाति । मिथुरैर् मिथो ऽवधारितमवितथम् इदम् एव काम-निर्बर्हणम्
āmīlita-nayanānāṃ yaḥ surataraso 'nu saṃvidaṃ bhāti | mithurair mitho 'vadhāritamavitatham idam eva kāma-nirbarhaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् अनुचितम् अक्रमश् च पुंसां यद् इह जरास्व् अपि मन्मथा विकाराः । तद् अपि च न कृतं नितम्बिनीनां स्तन-पतनावधि जीवितं रतं वा
idam anucitam akramaś ca puṃsāṃ yad iha jarāsv api manmathā vikārāḥ | tad api ca na kṛtaṃ nitambinīnāṃ stana-patanāvadhi jīvitaṃ rataṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजस्-तृष्णाम्बुराशेर् न हि जगति गतः कश्चिद् एवावसानं को वार्थो ऽर्थैः प्रभूतैः स्व-वपुषि गलिते यौवने सानुरागे । गच्छामः सद्म यावद् विकसित-नयनेन्दीवरालोकिनीनामाक्रम्याक्रम्य रूपं झटिति न जरया लुप्यते प्रेयसीनाम्
rājas-tṛṣṇāmburāśer na hi jagati gataḥ kaścid evāvasānaṃ ko vārtho 'rthaiḥ prabhūtaiḥ sva-vapuṣi galite yauvane sānurāge | gacchāmaḥ sadma yāvad vikasita-nayanendīvarālokinīnāmākramyākramya rūpaṃ jhaṭiti na jarayā lupyate preyasīnām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागस्यागारम् एकं नरक-शत-महा-दुःख-सम्प्राप्ति-हेतुर्मोहस्योत्पत्ति- बीजं जलधर-पटलं ज्ञान-ताराधिपस्य । कन्दर्पस्यैक-मित्रं प्रकटित-विविध-स्पष्ट-दोष-प्रबन्धं लोके ऽस्मिन् न ह्य् अर्थ-व्रज-कुल-भवन-यौवनाद् अन्यद् अस्ति
rāgasyāgāram ekaṃ naraka-śata-mahā-duḥkha-samprāpti-heturmohasyotpatti- bījaṃ jaladhara-paṭalaṃ jñāna-tārādhipasya | kandarpasyaika-mitraṃ prakaṭita-vividha-spaṣṭa-doṣa-prabandhaṃ loke 'smin na hy artha-vraja-kula-bhavana-yauvanād anyad asti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गार-द्रुम-नीरदे प्रसृमर-क्रीडा-रस-स्रोतसि प्रद्युम्न-प्रिय-बान्धवे चतुर-वाङ्-मुक्ता-फलोदन्वति । तन्वी-नेत्र-चकोर-पावन-विधौ सौभाग्य-लक्ष्मी-निधौ धन्यः को ऽपि न विक्रियां कलयति प्राप्ते नवे यौवने
śṛṅgāra-druma-nīrade prasṛmara-krīḍā-rasa-srotasi pradyumna-priya-bāndhave catura-vāṅ-muktā-phalodanvati | tanvī-netra-cakora-pāvana-vidhau saubhāgya-lakṣmī-nidhau dhanyaḥ ko 'pi na vikriyāṃ kalayati prāpte nave yauvane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारे ऽस्मिन्न् असारे कुनृपति-भवन-द्वार-सेवा-कलङ्कव्यासङ्ग- व्यस्त-धैर्यं कथम् अमल-धियो मानसं संविदध्युः । यद्य् एताः प्रोद्यद्-इन्दु-द्युति-निचय-भृतो न स्युर् अम्भोज-नेत्राः प्रेङ्खत्-काञ्ची-कलापाः स्तन-भर-विनमन्-मध्य-भाजस् तरुण्यः
saṃsāre 'sminn asāre kunṛpati-bhavana-dvāra-sevā-kalaṅkavyāsaṅga- vyasta-dhairyaṃ katham amala-dhiyo mānasaṃ saṃvidadhyuḥ | yady etāḥ prodyad-indu-dyuti-nicaya-bhṛto na syur ambhoja-netrāḥ preṅkhat-kāñcī-kalāpāḥ stana-bhara-vinaman-madhya-bhājas taruṇyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धाध्यासित-कन्दरे हर-वृष-स्कन्धावरुग्ण-द्रुमे गङ्गा-धौत-शिला-तले हिमवतः स्थाने स्थिते श्रेयसि । कः कुर्वीत शिरः प्रणाम-मलिनं म्लानं मनस्वी जनो यद्-वित्रस्त-कुरङ्ग-शाव-नयना न स्युः स्मरास्त्रं स्त्रियः
siddhādhyāsita-kandare hara-vṛṣa-skandhāvarugṇa-drume gaṅgā-dhauta-śilā-tale himavataḥ sthāne sthite śreyasi | kaḥ kurvīta śiraḥ praṇāma-malinaṃ mlānaṃ manasvī jano yad-vitrasta-kuraṅga-śāva-nayanā na syuḥ smarāstraṃ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसार तव पर्यन्त-पदवी न दवीयसी । अन्तरा दुस्तरा न स्युर् यदि ते मदिरेक्षणाम्
saṃsāra tava paryanta-padavī na davīyasī | antarā dustarā na syur yadi te madirekṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिश वन-हरिणीभ्यो वंश-काण्ड-च्छवीनां कवलम् उपल-कोटि-च्छिन्न-मूलं कुशानाम् । शक-युवति-कपोलापाण्डुताम्बूल-वल्लीदलम् अरुण-नखाग्रैः पाटितं वा वधूभ्यः
diśa vana-hariṇībhyo vaṃśa-kāṇḍa-cchavīnāṃ kavalam upala-koṭi-cchinna-mūlaṃ kuśānām | śaka-yuvati-kapolāpāṇḍutāmbūla-vallīdalam aruṇa-nakhāgraiḥ pāṭitaṃ vā vadhūbhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाराः सर्वे ते विरति-विरसाः पाप-विषया जुगुप्स्यन्तां यद् वा ननु सकल-दोषास्पदम् इति । तथाप्य् एतद्-भूमौ नहि पर-हितात् पुण्यम् अधिकं न चास्मिन् संसारे कुवलय-दृशो रम्यम् अपरम्
asārāḥ sarve te virati-virasāḥ pāpa-viṣayā jugupsyantāṃ yad vā nanu sakala-doṣāspadam iti | tathāpy etad-bhūmau nahi para-hitāt puṇyam adhikaṃ na cāsmin saṃsāre kuvalaya-dṛśo ramyam aparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्सर्यम् उत्सार्य विचार्य कार्यमार्याः समर्यादम् इदं वदन्तु । सेव्या नितम्बाः किम् उ भूधराणामत स्मर-स्मेर-विलासिनीनाम्
mātsaryam utsārya vicārya kāryamāryāḥ samaryādam idaṃ vadantu | sevyā nitambāḥ kim u bhūdharāṇāmata smara-smera-vilāsinīnām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारे स्वप्न-सारे परिणति-तरले द्वे गती पण्डितानां तत्त्व-ज्ञानामृताम्भः-प्लव-ललित-धियां यातु कालः कथञ्चित् । नो चेन् मुग्धाङ्गनानां स्तन-जघन-घनाभोग-सम्भोगिनीनां स्थूलोपस्थ-स्थलीषु स्थगित-करतल-स्पर्श-लीलोद्यमानाम्
saṃsāre svapna-sāre pariṇati-tarale dve gatī paṇḍitānāṃ tattva-jñānāmṛtāmbhaḥ-plava-lalita-dhiyāṃ yātu kālaḥ kathañcit | no cen mugdhāṅganānāṃ stana-jaghana-ghanābhoga-sambhoginīnāṃ sthūlopastha-sthalīṣu sthagita-karatala-sparśa-līlodyamānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवासः क्रियतां गङ्गे पाप-हारिणि वारिणि । स्तन-द्वये तरुण्या वा मनोहारिणि हारिणि
āvāsaḥ kriyatāṃ gaṅge pāpa-hāriṇi vāriṇi | stana-dvaye taruṇyā vā manohāriṇi hāriṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् इह बहुभिर् उक्तैर् युक्ति-शून्यैः प्रलापैर्द्वयम् इह पुरुषाणां सर्वदा सेवनीयम् । अभिनव-मद-लीला-लालसं सुन्दरीणां स्तन-भर-परिखिन्नं यौवनं वा वनं वा
kim iha bahubhir uktair yukti-śūnyaiḥ pralāpairdvayam iha puruṣāṇāṃ sarvadā sevanīyam | abhinava-mada-līlā-lālasaṃ sundarīṇāṃ stana-bhara-parikhinnaṃ yauvanaṃ vā vanaṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं जना वच्मि न पक्ष-पाताल् लोकेषु सप्तस्व् अपि तथ्यम् एतत् । नान्यन् मनोहारि नितम्बिनीभ्यो दुःखैक-हेतुर् न च कश्चिद् अन्यः
satyaṃ janā vacmi na pakṣa-pātāl lokeṣu saptasv api tathyam etat | nānyan manohāri nitambinībhyo duḥkhaika-hetur na ca kaścid anyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कान्तेत्य् उत्पल-लोचनेति विपुल-श्रोणी-भरेत्य् उन्नमत्पीनोत्तुङ्ग- पयोधरेति समुखाम्भोजेति सुभ्रूर् इति । दृष्ट्वा माद्यति मोदते ऽभिरमते प्रस्तौति विद्वान् अपि प्रत्यक्षाशुचि-भस्त्रिकां स्त्रियम् अहो मोहस्य दुश्चेष्टितम्
kāntety utpala-locaneti vipula-śroṇī-bharety unnamatpīnottuṅga- payodhareti samukhāmbhojeti subhrūr iti | dṛṣṭvā mādyati modate 'bhiramate prastauti vidvān api pratyakṣāśuci-bhastrikāṃ striyam aho mohasya duśceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृता भवति तापाय दृष्टा चोन्माद-कारिणी । स्पृष्टा भवति मोहाय सा नाम दयिता कथम्
smṛtā bhavati tāpāya dṛṣṭā conmāda-kāriṇī | spṛṣṭā bhavati mohāya sā nāma dayitā katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद् एवामृतमयी यावल् लोचन-गोचरा । चक्षुष्-पथाद् अतीता तु विषाद् अप्य् अतिरिच्यते
tāvad evāmṛtamayī yāval locana-gocarā | cakṣuṣ-pathād atītā tu viṣād apy atiricyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामृतं न विषं किञ्चिद् एतां मुक्त्वा नितम्बिनीम् । सैवामृत-लता रक्ता विरक्ता विष-वल्लरी
nāmṛtaṃ na viṣaṃ kiñcid etāṃ muktvā nitambinīm | saivāmṛta-latā raktā viraktā viṣa-vallarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवर्तः संशयानाम् अविनय-भुवनं पट्टणं साहसानां दोषाणां सन्निधानं कपट-शत-मयं क्षेत्रम् अप्रत्ययानाम् । स्वर्ग-द्वारस्य विघ्नो नरक-पुर-मुख सर्वमायाकरण्डं स्त्री-यन्त्रं केन सृष्टं विषम् अमृतमयं प्राणि-लोकस्य पाशः
āvartaḥ saṃśayānām avinaya-bhuvanaṃ paṭṭaṇaṃ sāhasānāṃ doṣāṇāṃ sannidhānaṃ kapaṭa-śata-mayaṃ kṣetram apratyayānām | svarga-dvārasya vighno naraka-pura-mukha sarvamāyākaraṇḍaṃ strī-yantraṃ kena sṛṣṭaṃ viṣam amṛtamayaṃ prāṇi-lokasya pāśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नो सत्येन मृगाङ्क एष वदनी-भूतो न चेन्दीवरद्वन्द्वं लोचनतां गत न कनकैर् अप्य् अङ्ग-यष्टिः कृता । किन्त्व् एवं कविभिः प्रतारित-मनास् तत्त्वं विजानन्न् अपि त्वङ्-मांसास्थि-मयं वपुर् मृग-दृशां मन्दो जनः सेवते
no satyena mṛgāṅka eṣa vadanī-bhūto na cendīvaradvandvaṃ locanatāṃ gata na kanakair apy aṅga-yaṣṭiḥ kṛtā | kintv evaṃ kavibhiḥ pratārita-manās tattvaṃ vijānann api tvaṅ-māṃsāsthi-mayaṃ vapur mṛga-dṛśāṃ mando janaḥ sevate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीलावतीनां सहजा विलासास्त एव मूढस्य हृदि स्फुरन्ति । रागो नलिन्या हि निसर्ग-सिद्धस्तत्र भ्रम्त्य् एव वृथा षड्-अङ्घ्रिः
līlāvatīnāṃ sahajā vilāsāsta eva mūḍhasya hṛdi sphuranti | rāgo nalinyā hi nisarga-siddhastatra bhramty eva vṛthā ṣaḍ-aṅghriḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् एतत् पूर्णेन्दु-द्युति-हरम् उदाराकृति परं मुखाब्जं तन्वङ्ग्याः किल वसति यत्राधर-मधु । इदं तत् किं पाक-द्रुम-फलम् इदानीम् अतिरसव्यतीते ऽस्मिन् काले विषम् इव भविष्य्त्य् असुखदम्
yad etat pūrṇendu-dyuti-haram udārākṛti paraṃ mukhābjaṃ tanvaṅgyāḥ kila vasati yatrādhara-madhu | idaṃ tat kiṃ pāka-druma-phalam idānīm atirasavyatīte 'smin kāle viṣam iva bhaviṣyty asukhadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मीलत्-त्रिवली-तरङ्ग-निलया प्रोत्तुङ्ग-पीन-स्तनद्वन्द्वेनोद्गत- चक्रवाक-युगला वक्त्राम्बुजोद्भासिनी । कान्ताकार-धरा नदीयम् अभितः क्रूरात्र नापेक्षते संसारार्णव-मज्जनं यदि तदा दूरेण सन्त्यज्यताम्
unmīlat-trivalī-taraṅga-nilayā prottuṅga-pīna-stanadvandvenodgata- cakravāka-yugalā vaktrāmbujodbhāsinī | kāntākāra-dharā nadīyam abhitaḥ krūrātra nāpekṣate saṃsārārṇava-majjanaṃ yadi tadā dūreṇa santyajyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जल्पन्ति सार्धम् अन्येन पश्यन्त्य् अन्यं सविभ्रमाः । हृद्-गतं चिन्तयन्त्य् अन्यं प्रियः को नाम योषिताम्
jalpanti sārdham anyena paśyanty anyaṃ savibhramāḥ | hṛd-gataṃ cintayanty anyaṃ priyaḥ ko nāma yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु तिष्ठति वाचि योषितां हृदि हालाहलम् एव केवलम् । अतएव निपीयते ऽधरो हृदयं मुष्टिभिर् एव ताड्यते
madhu tiṣṭhati vāci yoṣitāṃ hṛdi hālāhalam eva kevalam | ataeva nipīyate 'dharo hṛdayaṃ muṣṭibhir eva tāḍyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपसर सखे दूराद् अस्मात् कटाक्ष-विषानलात् प्रकृति-विषमाद् योषित्-सर्पाद् विलास-फणाभृतः । इतर-फणिना दष्टः शक्यश् चिकित्सितुम् औषधैश्चतुर्- वनिताभोगि-ग्रस्तं हि मन्त्रिणः
apasara sakhe dūrād asmāt kaṭākṣa-viṣānalāt prakṛti-viṣamād yoṣit-sarpād vilāsa-phaṇābhṛtaḥ | itara-phaṇinā daṣṭaḥ śakyaś cikitsitum auṣadhaiścatur- vanitābhogi-grastaṃ hi mantriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारितं मकर-केतन-धीवरेण स्त्री-संज्ञितं बडिशम् अत्र भवाम्बु-राशौ । येनाचिरात् तद्-अधरामिष-लोल-मर्त्य- मत्स्यान् विकृष्य विपचत्य् अनुराग-वह्नौ
vistāritaṃ makara-ketana-dhīvareṇa strī-saṃjñitaṃ baḍiśam atra bhavāmbu-rāśau | yenācirāt tad-adharāmiṣa-lola-martya- matsyān vikṛṣya vipacaty anurāga-vahnau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामिनी-काय-कान्तारे कुच-पर्वत-दुर्गमे । मा संचर मनः पान्थ तत्रास्ते स्मर-तस्करः
kāminī-kāya-kāntāre kuca-parvata-durgame | mā saṃcara manaḥ pāntha tatrāste smara-taskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यादीर्घेण चलेन वक्त्र-गतिना तेजस्विना भोगिना नीलाब्ज-द्युतिनाहिना परम् अहं दृष्टो न तच्-चक्षुषा । दृष्टे सन्ति चिकित्सका दिशि दिशि प्रायेण दर्मार्थिनो मुग्धाक्ष्क्षण-वीक्षितस्य न हि मे वैद्यो न चाप्य् औषधम्
vyādīrgheṇa calena vaktra-gatinā tejasvinā bhoginā nīlābja-dyutināhinā param ahaṃ dṛṣṭo na tac-cakṣuṣā | dṛṣṭe santi cikitsakā diśi diśi prāyeṇa darmārthino mugdhākṣkṣaṇa-vīkṣitasya na hi me vaidyo na cāpy auṣadham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह हि मधुर-गीतं नृत्यम् एतद्-रसो ऽयं स्फुरति परिमलो ऽसौ स्पर्श एष स्तनानाम् । इति हत-परमार्थैर् इन्द्रियैर् भ्राम्यमाणः स्व-हित-करण-धूर्तैः पञ्चभिर् वञ्चितो ऽस्मि
iha hi madhura-gītaṃ nṛtyam etad-raso 'yaṃ sphurati parimalo 'sau sparśa eṣa stanānām | iti hata-paramārthair indriyair bhrāmyamāṇaḥ sva-hita-karaṇa-dhūrtaiḥ pañcabhir vañcito 'smi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गम्यो मन्त्राणां न च भवति भैषज्य-विषयो न चापि प्रध्वंसं व्रजति विविधैः शान्तिक-शतैः । भ्रमावेशाद् अङ्गे कम् अपि विदधद् भङ्गम् असकृत् स्मरापस्मारो ऽयं भ्रमयति दृशं घूर्णयति च
na gamyo mantrāṇāṃ na ca bhavati bhaiṣajya-viṣayo na cāpi pradhvaṃsaṃ vrajati vividhaiḥ śāntika-śataiḥ | bhramāveśād aṅge kam api vidadhad bhaṅgam asakṛt smarāpasmāro 'yaṃ bhramayati dṛśaṃ ghūrṇayati ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जात्य्-अन्धाय च दुर्मुखाय च जराजीर्णा खिलाङ्गाय च ग्रामीणाय च दुष्कुलाय च गलत्-कुष्ठाभिभूताय च । यच्छन्तीषु मनोहरं निज-वपु-लक्ष्मी-लव-श्रद्धया पण्य-स्त्रीषु विवेक-कल्प-लतिकाश-स्त्रीषु राज्येत कः
jāty-andhāya ca durmukhāya ca jarājīrṇā khilāṅgāya ca grāmīṇāya ca duṣkulāya ca galat-kuṣṭhābhibhūtāya ca | yacchantīṣu manoharaṃ nija-vapu-lakṣmī-lava-śraddhayā paṇya-strīṣu viveka-kalpa-latikāśa-strīṣu rājyeta kaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेश्यासौ मदन-ज्वाला रूपे ऽन्धन-विवर्धिता । कामिभिर् यत्र हूयन्ते यौवनानि धनानि च
veśyāsau madana-jvālā rūpe 'ndhana-vivardhitā | kāmibhir yatra hūyante yauvanāni dhanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश् चुम्बति कुल-पुरुषो वेश्याधर-पल्लवं मनोज्ञम् अपि । चारभट-चोर-चेटक-नट-विट-निष्ठीवन-शरावम्
kaś cumbati kula-puruṣo veśyādhara-pallavaṃ manojñam api | cārabhaṭa-cora-ceṭaka-naṭa-viṭa-niṣṭhīvana-śarāvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यास् त एव धवलायत-लोचनानां तारुण्य-दर्प-घन-पीन-पयोधराणाम् । क्षामोदरोपरि लसत्-त्रिवली-लतानां दृष्ट्वाकृतिं विकृतिम् एति मनो न येषाम्
dhanyās ta eva dhavalāyata-locanānāṃ tāruṇya-darpa-ghana-pīna-payodharāṇām | kṣāmodaropari lasat-trivalī-latānāṃ dṛṣṭvākṛtiṃ vikṛtim eti mano na yeṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाले लीला-मुकुलितम् अमी मन्थरा दृष्टि-पाताः किं क्षिप्यन्ते विरम-विरम व्यर्थ एष श्रमस् ते । सम्प्रत्य् अन्ये वयम् उपरतं बाल्यम् आस्था वनान्ते क्षीणो मोहस् तृणम् इव जगज्-जालम् आलोकयामः
bāle līlā-mukulitam amī mantharā dṛṣṭi-pātāḥ kiṃ kṣipyante virama-virama vyartha eṣa śramas te | sampraty anye vayam uparataṃ bālyam āsthā vanānte kṣīṇo mohas tṛṇam iva jagaj-jālam ālokayāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं बाला मां प्रत्य् अनवरतम् इन्दीवर-दलप्रभा चीरं चक्षुः क्षिपति किम् अभिप्रेतम् अनया । गतो मोहो ऽस्माकं स्मर-शबर-बाण-व्यतिकरज्वर- ज्वाला शान्ता तद् अपि न वराकी विरमति
iyaṃ bālā māṃ praty anavaratam indīvara-dalaprabhā cīraṃ cakṣuḥ kṣipati kim abhipretam anayā | gato moho 'smākaṃ smara-śabara-bāṇa-vyatikarajvara- jvālā śāntā tad api na varākī viramati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कन्दर्प करं कदर्थयसि रे कोदण्ड-टङ्कारितं रे रे कोकिल कोमलं कल-रवं किं वा वृथा जल्पसि । मुग्धे स्निग्ध-विदग्ध-चारु-मधुरैर् लोलैः कटाक्षैर् अलं चेतश् चुम्बित-चन्द्र-चूड-चरण-ध्यानामृतं वर्तते
kiṃ kandarpa karaṃ kadarthayasi re kodaṇḍa-ṭaṅkāritaṃ re re kokila komalaṃ kala-ravaṃ kiṃ vā vṛthā jalpasi | mugdhe snigdha-vidagdha-cāru-madhurair lolaiḥ kaṭākṣair alaṃ cetaś cumbita-candra-cūḍa-caraṇa-dhyānāmṛtaṃ vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरहे ऽपि सङ्गमः खलु परस्परं सङ्गतं मनो येषाम् । हृदयम् अपि विघट्टितं चेत् सङ्गी विरहं विशेषयति
virahe 'pi saṅgamaḥ khalu parasparaṃ saṅgataṃ mano yeṣām | hṛdayam api vighaṭṭitaṃ cet saṅgī virahaṃ viśeṣayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं गतेन यदि सा न जीवति प्राणिति प्रियतमा तथापि किम् । इत्य् उदीक्ष्य नव-मेघ-मालिकां न प्रयाति पथिकः स्व-मन्दिरम्
kiṃ gatena yadi sā na jīvati prāṇiti priyatamā tathāpi kim | ity udīkṣya nava-megha-mālikāṃ na prayāti pathikaḥ sva-mandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरमत बुधा योषित्-सङ्गात् सुखात् क्षण-भङ्गुरात् कुरुत करुणा-मैत्री-प्रज्ञा-वधू-जन-सङ्गमम् । न खलु नरके हाराक्रान्तं घन-स्तन-मण्डलं शरणम् अथवा श्रोणी-बिम्बं रणन्-मणि-मेखलम्
viramata budhā yoṣit-saṅgāt sukhāt kṣaṇa-bhaṅgurāt kuruta karuṇā-maitrī-prajñā-vadhū-jana-saṅgamam | na khalu narake hārākrāntaṃ ghana-stana-maṇḍalaṃ śaraṇam athavā śroṇī-bimbaṃ raṇan-maṇi-mekhalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा योगाभ्यास-व्यसन-कृशयोर् आत्म-मनसोरविच्छिन्ना मैत्री स्फुरति कृतिनस् तस्य किम् उ तैः । प्रियाणाम् आलापैर् अधर-मधुभिर् वक्त्र-विधुभिः सनिश्वासामोदैः सकुच-कलशाश्लेष-सुरतैः
yadā yogābhyāsa-vyasana-kṛśayor ātma-manasoravicchinnā maitrī sphurati kṛtinas tasya kim u taiḥ | priyāṇām ālāpair adhara-madhubhir vaktra-vidhubhiḥ saniśvāsāmodaiḥ sakuca-kalaśāśleṣa-surataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदासीद् अज्ञानं स्मर-तिमिर-सञ्चार-जनितं तदा दृष्ट-नारी-मयम् इदम् अशेषं जगद् इति । इदानीम् अस्माकं पटुतर-विवेकाञ्जन-जुषां समीभूता दृष्टिस् त्रिभुवनम् अपि ब्रह्म मनुते
yadāsīd ajñānaṃ smara-timira-sañcāra-janitaṃ tadā dṛṣṭa-nārī-mayam idam aśeṣaṃ jagad iti | idānīm asmākaṃ paṭutara-vivekāñjana-juṣāṃ samībhūtā dṛṣṭis tribhuvanam api brahma manute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद् एव कृतिनाम् अपि स्फुरत्येष निर्मल-विवेक-दीपकः । यावद् एव न कुरङ्ग-चक्षुषां ताड्यते चटुल-लोचनाञ्चलैः
tāvad eva kṛtinām api sphuratyeṣa nirmala-viveka-dīpakaḥ | yāvad eva na kuraṅga-cakṣuṣāṃ tāḍyate caṭula-locanāñcalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचसि भवति सङ्ग-त्यागम् उद्दिश्य वार्ता श्रुति-मुखर-मुखानां केवलं पण्डितानाम् । जघनम् अरुण-रत्न-ग्रन्थि-काञ्ची-कलापं कुवलय-नयनानां को विहातुं समर्थः
vacasi bhavati saṅga-tyāgam uddiśya vārtā śruti-mukhara-mukhānāṃ kevalaṃ paṇḍitānām | jaghanam aruṇa-ratna-granthi-kāñcī-kalāpaṃ kuvalaya-nayanānāṃ ko vihātuṃ samarthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्व-पर-प्रतारको ऽसौ निन्दति यो ऽलीक-पण्डितो युवतीः । यस्मात् तपसो ऽपि फलं स्वर्गः स्वर्गे ऽपि चाप्सरसः
sva-para-pratārako 'sau nindati yo 'līka-paṇḍito yuvatīḥ | yasmāt tapaso 'pi phalaṃ svargaḥ svarge 'pi cāpsarasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तेभ-कुम्भ-दलने भुवि सन्ति धीराः केचित् प्रचण्ड-मृग-राज-वधे ऽपि दक्षाः । किन्तु ब्रवीमि बलिनां पुरतः प्रसह्य कन्दर्प-दर्प-दलने विरला मनुष्याः
mattebha-kumbha-dalane bhuvi santi dhīrāḥ kecit pracaṇḍa-mṛga-rāja-vadhe 'pi dakṣāḥ | kintu bravīmi balināṃ purataḥ prasahya kandarpa-darpa-dalane viralā manuṣyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्-मार्गे तावद् आस्ते प्रभवति च नरस् तावद् एवेन्द्रियाणां लज्जां तावद् विधत्ते विनयम् अपि समालम्बते तावद् एव । भ्रू-चापाकृष्ट-मुक्ताः श्रवण-पथ-गता नील-पक्ष्माण एते यावल् लीलावतीनां हृदि न धृतिमुषो दृष्टि-बाणाः पतन्ति
san-mārge tāvad āste prabhavati ca naras tāvad evendriyāṇāṃ lajjāṃ tāvad vidhatte vinayam api samālambate tāvad eva | bhrū-cāpākṛṣṭa-muktāḥ śravaṇa-patha-gatā nīla-pakṣmāṇa ete yāval līlāvatīnāṃ hṛdi na dhṛtimuṣo dṛṣṭi-bāṇāḥ patanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्त-प्रेम-संरम्भाद् आरभन्ते यद्-अङ्गनाः । तत्र प्रत्यूहम् आधातुं ब्रह्मापि खलु कातरः
unmatta-prema-saṃrambhād ārabhante yad-aṅganāḥ | tatra pratyūham ādhātuṃ brahmāpi khalu kātaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावन् महत्त्वं पाण्डित्यं कुलीनत्वं विवेकिता । यावज् ज्वलति नाङ्गेषु हतः पञ्चेषु-पावकः
tāvan mahattvaṃ pāṇḍityaṃ kulīnatvaṃ vivekitā | yāvaj jvalati nāṅgeṣu hataḥ pañceṣu-pāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रज्ञो ऽपि प्रगुणि-तनयो ऽत्यान्त-बाधापि बाढं संसारे ऽस्मिन् भवति विरलो भाजनं सद्-गतीनाम् । येनैतस्मिन् निरय-नगर-द्वारम् उद्घाटयन्ती वामाक्षीणां भवति कुटिला भ्रू-लता कुञ्चिकेव
śāstrajño 'pi praguṇi-tanayo 'tyānta-bādhāpi bāḍhaṃ saṃsāre 'smin bhavati viralo bhājanaṃ sad-gatīnām | yenaitasmin niraya-nagara-dvāram udghāṭayantī vāmākṣīṇāṃ bhavati kuṭilā bhrū-latā kuñcikeva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशः काणः खञ्जः श्रवण-रहितः पुच्छ-विकलो व्रणी पूय-क्लिन्नः कृमि-कुल-शतैर् आवृत-तनुः । क्षुधा क्षामो जीर्णः पिठरक-कपालार्पित-गलः शुनीम् अन्वेति श्वा हतम् अपि च हन्त्य् एव मदनः
kṛśaḥ kāṇaḥ khañjaḥ śravaṇa-rahitaḥ puccha-vikalo vraṇī pūya-klinnaḥ kṛmi-kula-śatair āvṛta-tanuḥ | kṣudhā kṣāmo jīrṇaḥ piṭharaka-kapālārpita-galaḥ śunīm anveti śvā hatam api ca hanty eva madanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्री-मुद्रां कुसुमायुधस्य जयिनीं सर्वार्थ-सम्पत्-करीं ये मूढाः प्रविहाय यान्ति कुधियो मिथ्या-फलान्वेषिणः । ते तेनैव निहत्य निर्दयतरं नग्नीकृता मुण्डिताः केचित् पञ्च-शिखी-कृताश् च जटिलाः कापालिकाश् चापरे
strī-mudrāṃ kusumāyudhasya jayinīṃ sarvārtha-sampat-karīṃ ye mūḍhāḥ pravihāya yānti kudhiyo mithyā-phalānveṣiṇaḥ | te tenaiva nihatya nirdayataraṃ nagnīkṛtā muṇḍitāḥ kecit pañca-śikhī-kṛtāś ca jaṭilāḥ kāpālikāś cāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्र-पराशर-प्रभृतयो वाताम्बु-पर्णाशनास्ते ऽपि स्त्री-मुख-पङ्कजं सुललितं दृष्ट्वैव मोहं गताः । शाल्यन्नं स-घृतं पयो-दधि-युतं ये भुञ्जते मानवास्तेषाम् इन्द्रिय-निग्रहो यदि भवेद् विन्ध्यः प्लवेत् सागरे
viśvāmitra-parāśara-prabhṛtayo vātāmbu-parṇāśanāste 'pi strī-mukha-paṅkajaṃ sulalitaṃ dṛṣṭvaiva mohaṃ gatāḥ | śālyannaṃ sa-ghṛtaṃ payo-dadhi-yutaṃ ye bhuñjate mānavāsteṣām indriya-nigraho yadi bhaved vindhyaḥ plavet sāgare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिमल-भृतो वाताः शाखा नवाङ्कुर-कोटयो मधुर-विधुरोत्कण्ठा-भाजः प्रिया पिक-पक्षिणाम् । विरल-विरस-स्वेदोद्गारा वधू-वदनेन्दवः प्रसरति मधौ धात्र्यां जातो न कस्य गुणोदयः
parimala-bhṛto vātāḥ śākhā navāṅkura-koṭayo madhura-vidhurotkaṇṭhā-bhājaḥ priyā pika-pakṣiṇām | virala-virasa-svedodgārā vadhū-vadanendavaḥ prasarati madhau dhātryāṃ jāto na kasya guṇodayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुर् अयं मधुरैर् अपि कोकिला कल-रवैर् मलयस्य च वायुभिः । विरहिणः प्रहिणस्ति शरीरिणो विपदि हन्त सुधापि विषायते
madhur ayaṃ madhurair api kokilā kala-ravair malayasya ca vāyubhiḥ | virahiṇaḥ prahiṇasti śarīriṇo vipadi hanta sudhāpi viṣāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवासः किल-किञ्चितस्य दयिता-पार्श्वे विलासालसाः कर्णे कोकिल-कामिनी-कल-रवः स्मेरो लता-मण्डपः । गोष्ठी सत्-कविभिः समं कतिपयैर् मुग्धाः सुधांशोः कराः केषांचित् सुखयन्ति चात्र हृदयं चैत्रे विचित्राः क्षपाः
āvāsaḥ kila-kiñcitasya dayitā-pārśve vilāsālasāḥ karṇe kokila-kāminī-kala-ravaḥ smero latā-maṇḍapaḥ | goṣṭhī sat-kavibhiḥ samaṃ katipayair mugdhāḥ sudhāṃśoḥ karāḥ keṣāṃcit sukhayanti cātra hṛdayaṃ caitre vicitrāḥ kṣapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पान्थ स्त्री-विरहानलाहुति-कलाम् आतन्वती मञ्जरीमाकन्देषु पिकाङ्गनाभिर् अधुना सोत्कण्ठम् आलोक्यते । अप्य् एते नव-पाटला-परिमल-प्राग्-भार-पाटच्-चरा वान्ति-क्लान्ति-वितान-तानव-कृतः श्रीखण्ड-शैलानिलाः
pāntha strī-virahānalāhuti-kalām ātanvatī mañjarīmākandeṣu pikāṅganābhir adhunā sotkaṇṭham ālokyate | apy ete nava-pāṭalā-parimala-prāg-bhāra-pāṭac-carā vānti-klānti-vitāna-tānava-kṛtaḥ śrīkhaṇḍa-śailānilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथितः प्रणयवतीनां तावत् पदम् आतनोतु हृदि मानः । भवति न यावच् चन्दनतरु- सुरभिर् मलय-पवमानः
prathitaḥ praṇayavatīnāṃ tāvat padam ātanotu hṛdi mānaḥ | bhavati na yāvac candanataru- surabhir malaya-pavamānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहकार-कुसुम-केसरनिकर- भरामोद-मूर्च्छित-दिग्-अन्ते । मधुर-मधुर-विधुर-मधुपे मधौ भवेत् कस्य नोत्कण्ठा
sahakāra-kusuma-kesaranikara- bharāmoda-mūrcchita-dig-ante | madhura-madhura-vidhura-madhupe madhau bhavet kasya notkaṇṭhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अच्छाच्छ-चन्दन-रसार्द्रतरा मृगाक्ष्यो धारा-गृहाणि कुसुमानि च कौमुदी च । मन्दो मरुत् सुमनसः शुचि हर्म्य-पृष्ठं ग्रीष्मे मदं च मदनं च विवर्धयन्ति
acchāccha-candana-rasārdratarā mṛgākṣyo dhārā-gṛhāṇi kusumāni ca kaumudī ca | mando marut sumanasaḥ śuci harmya-pṛṣṭhaṃ grīṣme madaṃ ca madanaṃ ca vivardhayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रजो हृद्य् आमोदा व्यजन-पवनश् चन्द्र-किरणाः परागः कासारो मलयज-रजः शीधु विशदम् । शुचिः सौधोत्सङ्गः प्रतनु वसनं पङ्कज-दृशो निदाघ-र्ताव् एतद् विलसति लभन्ते सुकृतिनः
srajo hṛdy āmodā vyajana-pavanaś candra-kiraṇāḥ parāgaḥ kāsāro malayaja-rajaḥ śīdhu viśadam | śuciḥ saudhotsaṅgaḥ pratanu vasanaṃ paṅkaja-dṛśo nidāgha-rtāv etad vilasati labhante sukṛtinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुधा-शुभ्रं धाम स्फुरद्-अमल-रश्मिः शशधरः प्रिया-वक्त्राम्भोजं मलयज-रजश् चातिसुरभिः । स्रजो हृद्यामोदास् तद् इदम् अखिलं रागिणि जने करोत्य् अन्तः क्षोभं न तु विषय-संसर्ग-विमुखे
sudhā-śubhraṃ dhāma sphurad-amala-raśmiḥ śaśadharaḥ priyā-vaktrāmbhojaṃ malayaja-rajaś cātisurabhiḥ | srajo hṛdyāmodās tad idam akhilaṃ rāgiṇi jane karoty antaḥ kṣobhaṃ na tu viṣaya-saṃsarga-vimukhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरुणी-वेषोद्दीपित-कामा विकसज्-जाती-पुष्प-सुगन्धिः । उन्नत-पीन-पयोधर-भारा प्रावृट् तनुते कस्य न हर्षम्
taruṇī-veṣoddīpita-kāmā vikasaj-jātī-puṣpa-sugandhiḥ | unnata-pīna-payodhara-bhārā prāvṛṭ tanute kasya na harṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वियद्-उपचित-मेघं भूमयः कन्दलिन्यो नव-कुटज-कदम्बामोदिनो गन्धवाहाः । शिखि-कुल-कल-केकारावरम्या वनान्ताः सुखिनम् असुखिनं वा सर्वम् उत्कण्ठयन्ति
viyad-upacita-meghaṃ bhūmayaḥ kandalinyo nava-kuṭaja-kadambāmodino gandhavāhāḥ | śikhi-kula-kala-kekārāvaramyā vanāntāḥ sukhinam asukhinaṃ vā sarvam utkaṇṭhayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरि घनं घन-पटलं तिर्यग् गिरयो ऽपि नर्तित-मयूराः । क्षितिर् अपि कन्दल-धवला दृष्टिं पथिकः क्व पातयति
upari ghanaṃ ghana-paṭalaṃ tiryag girayo 'pi nartita-mayūrāḥ | kṣitir api kandala-dhavalā dṛṣṭiṃ pathikaḥ kva pātayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो विद्युद्-वल्ली-विलसितम् इतः केतकि-तरोः स्फुरन् गन्धः प्रोद्यज्-जलद-निनद-स्फूर्जितम् इतः । इतः केकि-क्रीडा-कल-कल-रवः पक्ष्मल-दृशां कथं यास्यन्त्य् एते विरह-दिवसाः सम्भृत-रसाः
ito vidyud-vallī-vilasitam itaḥ ketaki-taroḥ sphuran gandhaḥ prodyaj-jalada-ninada-sphūrjitam itaḥ | itaḥ keki-krīḍā-kala-kala-ravaḥ pakṣmala-dṛśāṃ kathaṃ yāsyanty ete viraha-divasāḥ sambhṛta-rasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूचि-सञ्चारे तमसि नभसि प्रौढ-जलदध्वनि- प्राज्ञंमन्ये पतति पृषतानां च निचये । इदं सौदामिन्याः कनक-कमनीयं विलसितं मुदं च म्लानिं च प्रथयति पथि स्वैर-सुदृशाम्
asūci-sañcāre tamasi nabhasi prauḍha-jaladadhvani- prājñaṃmanye patati pṛṣatānāṃ ca nicaye | idaṃ saudāminyāḥ kanaka-kamanīyaṃ vilasitaṃ mudaṃ ca mlāniṃ ca prathayati pathi svaira-sudṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसारेण न हर्म्यतः प्रियतमैर् यातुं बहिः शक्यते शीतोत्कम्प-निमित्तम् आयत-दृशा गाढं समालिङ्ग्यते । जाताः शीकर-शीतलाश् च मरुतोर् अत्यन्त-खेद-च्छिदो धन्यानां बत दुर्दिनं सुदिनतां याति प्रिया-सङ्गमे
āsāreṇa na harmyataḥ priyatamair yātuṃ bahiḥ śakyate śītotkampa-nimittam āyata-dṛśā gāḍhaṃ samāliṅgyate | jātāḥ śīkara-śītalāś ca marutor atyanta-kheda-cchido dhanyānāṃ bata durdinaṃ sudinatāṃ yāti priyā-saṅgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धं सुप्त्वा निशायाः सरभस-सुरतायास-सन्न-श्लथाङ्गप्रोद्भूतासह्य- तृष्णो मधु-मद-निरतो हर्म्य-पृष्ठे विविक्ते । सम्भोग-क्लान्त-कान्ता-शिथिल-भुज-लता-वर्जितं कर्करीतो ज्योत्स्नाभिन्नाच्छ-धारं पिबति न सलिलं शारदं मन्द-पुण्यः
ardhaṃ suptvā niśāyāḥ sarabhasa-suratāyāsa-sanna-ślathāṅgaprodbhūtāsahya- tṛṣṇo madhu-mada-nirato harmya-pṛṣṭhe vivikte | sambhoga-klānta-kāntā-śithila-bhuja-latā-varjitaṃ karkarīto jyotsnābhinnāccha-dhāraṃ pibati na salilaṃ śāradaṃ manda-puṇyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमन्ते दधि-दुग्ध-सर्पिर् अशना माञ्जिष्ठ-वासो-भृतः काश्मीर-द्रव-सान्द्र-दिग्ध-वपुषश् छिन्ना विचित्रै रतैः । वृत्तोरु-स्तन-कामिनोजन-कृताश्लेषा गृहाभ्यन्तरे ताम्बूली-दल-पूग-पूरित-मुखा धन्याः सुखं शेरते
hemante dadhi-dugdha-sarpir aśanā māñjiṣṭha-vāso-bhṛtaḥ kāśmīra-drava-sāndra-digdha-vapuṣaś chinnā vicitrai rataiḥ | vṛttoru-stana-kāminojana-kṛtāśleṣā gṛhābhyantare tāmbūlī-dala-pūga-pūrita-mukhā dhanyāḥ sukhaṃ śerate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदुयत्-प्रौढ-प्रियङ्गु-द्युति-भृति विकसत्-कुन्द-माद्यद्-द्विरेफे काले प्रालेय-वात-प्रचल-विलसितोदार-मन्दार-धाम्नि । येषां नो कण्ठ-लग्ना क्षणम् अपि तुहिन-क्षोद-दक्षा मृगाक्षी तेसाम् आयाम-यामा यम-सदन-समा यामिनी याति यूनाम्
praduyat-prauḍha-priyaṅgu-dyuti-bhṛti vikasat-kunda-mādyad-dvirephe kāle prāleya-vāta-pracala-vilasitodāra-mandāra-dhāmni | yeṣāṃ no kaṇṭha-lagnā kṣaṇam api tuhina-kṣoda-dakṣā mṛgākṣī tesām āyāma-yāmā yama-sadana-samā yāminī yāti yūnām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुम्बन्तो गण्ड-भित्तीर् अलकवति मुखे सीत्कृतान्य् आदधाना वक्षः-सूत्कञ्चुकेषु स्तन-भर-पुलकोद्भेदम् आपादयन्तः । ऊरू-नाकम्पयन्तः पृथु-जघन-तटात् स्रंसयन्तो ऽंशुकानि व्यक्तं कान्ता-जनानां विट-चरित-भृतः शैशिरा वान्ति वाताः
cumbanto gaṇḍa-bhittīr alakavati mukhe sītkṛtāny ādadhānā vakṣaḥ-sūtkañcukeṣu stana-bhara-pulakodbhedam āpādayantaḥ | ūrū-nākampayantaḥ pṛthu-jaghana-taṭāt sraṃsayanto 'ṃśukāni vyaktaṃ kāntā-janānāṃ viṭa-carita-bhṛtaḥ śaiśirā vānti vātāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशानाकुलयन् दृशो मुकुलयन् वासो बलाद् आक्षिपन्नातन्वन् पुलकोद्गमं प्रकटयन्न् आवेग-कम्पं शनैः । बारं बारम् उदार-सीत्कृत-कृतो दन्त-च्छदान् पीडयन् प्रायः शैशिर एष सम्प्रति मरुत् कान्तासु कान्तायते
keśānākulayan dṛśo mukulayan vāso balād ākṣipannātanvan pulakodgamaṃ prakaṭayann āvega-kampaṃ śanaiḥ | bāraṃ bāram udāra-sītkṛta-kṛto danta-cchadān pīḍayan prāyaḥ śaiśira eṣa samprati marut kāntāsu kāntāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अस्य नास्ति रुचिरं तस्मिंस् तस्य स्पृहा मनोज्ञे ऽपि । रमणीये ऽपि सुधांशौ न मनः-कामः सरोजिन्याः
yady asya nāsti ruciraṃ tasmiṃs tasya spṛhā manojñe 'pi | ramaṇīye 'pi sudhāṃśau na manaḥ-kāmaḥ sarojinyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैराग्ये संचरत्य् एको नीतौ भ्रमति चापरः । शृङ्गारे रमते कश्चिद् भुवि भेदाः परस्परम्
vairāgye saṃcaraty eko nītau bhramati cāparaḥ | śṛṅgāre ramate kaścid bhuvi bhedāḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.