Library·Jiva Gosvami: Gopalacampu - Uttaracampu·2
श्री-श्री-गोपाल-चम्पूः उत्तर-चम्पूः अथ प्रथमं पूरणम् श्री-श्री-राधा-कृष्णाभ्यां नमः मङ्गलाचरणम् श्री-कृष्ण कृष्ण-चैतन्य स-सनातन-रूपक । गोपाल रघुनाथाप्त-व्रज-वल्लभ पाहि माम्
śrī-śrī-gopāla-campūḥ uttara-campūḥ atha prathamaṃ pūraṇam śrī-śrī-rādhā-kṛṣṇābhyāṃ namaḥ maṅgalācaraṇam śrī-kṛṣṇa kṛṣṇa-caitanya sa-sanātana-rūpaka | gopāla raghunāthāpta-vraja-vallabha pāhi mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरिष्टं रिष्टं चकार, केशिनः प्रत्ययम् आकृष्य तद्-अर्थेन चात्मनि कृतार्थतां प्रकृष्य केशवतां निर्देशयामास । किं च- या जन्म-श्रीर् अजनि गदिता या च कौमार-शोभा या पौगण्ड-द्युतिर् अघ-रिपोर् या च कैशोर-लक्ष्मीः । एका सा सा हृदयम् अहरन् नस् तदा द्राग् इदानीं संहत्यामूस् तद् अथ बलवल्-लोभतः क्षोभयन्ति
ariṣṭaṃ riṣṭaṃ cakāra, keśinaḥ pratyayam ākṛṣya tad-arthena cātmani kṛtārthatāṃ prakṛṣya keśavatāṃ nirdeśayāmāsa | kiṃ ca- yā janma-śrīr ajani gaditā yā ca kaumāra-śobhā yā paugaṇḍa-dyutir agha-ripor yā ca kaiśora-lakṣmīḥ | ekā sā sā hṛdayam aharan nas tadā drāg idānīṃ saṃhatyāmūs tad atha balaval-lobhataḥ kṣobhayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः- यद् अप्य् अन्तः-पीडा प्रतत-निज-दुःख-श्रवणतस् तथावद् भाता स्यात् तद् अपि मनुजास् तन् न जहाति । व्रणं शुष्की-भावं गतम् अपि निजं ते स्मृततया बलात् पीडं पीडं निविडम् अनुभूतं विदधति
yataḥ- yad apy antaḥ-pīḍā pratata-nija-duḥkha-śravaṇatas tathāvad bhātā syāt tad api manujās tan na jahāti | vraṇaṃ śuṣkī-bhāvaṃ gatam api nijaṃ te smṛtatayā balāt pīḍaṃ pīḍaṃ niviḍam anubhūtaṃ vidadhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा- चिराद् बन्धौ लब्धेऽप्य् असुखम् अभितो याति न तदा गृहीत्वा तत्-कन्ठं न यदि विलपेत् तत्-प्रियतमः । सदा शालीनस् तु स्वयम् इदम् अकुर्वन् व्रज-जनस् तथा कृष्णस् ताभ्यां सदसि कथकाभ्याम् अकथयत्
athavā- cirād bandhau labdhe'py asukham abhito yāti na tadā gṛhītvā tat-kanṭhaṃ na yadi vilapet tat-priyatamaḥ | sadā śālīnas tu svayam idam akurvan vraja-janas tathā kṛṣṇas tābhyāṃ sadasi kathakābhyām akathayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीर् देवीम् अनुयामः सकल-श्रुति-सार-भागवत-रूपाम् । यद्-रस-सिद्धान्ताभ्यां नवम् अपि काव्यं प्रमाणतां याति
gīr devīm anuyāmaḥ sakala-śruti-sāra-bhāgavata-rūpām | yad-rasa-siddhāntābhyāṃ navam api kāvyaṃ pramāṇatāṃ yāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनं दिनं चैवम् अनन्दि स व्रजः कृष्णेन कृष्णः स भृशं व्रजेन च । सिताख्य-पक्षः सित-कान्तिना यथा सिताख्य-पक्षेण यथा सित-द्युतिः
dinaṃ dinaṃ caivam anandi sa vrajaḥ kṛṣṇena kṛṣṇaḥ sa bhṛśaṃ vrajena ca | sitākhya-pakṣaḥ sita-kāntinā yathā sitākhya-pakṣeṇa yathā sita-dyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णायासीत् तस्य तृष्णा समन्तात् तृष्णायै वा कृष्ण इत्य् अत्र भेदः । नाभूद् इत्थं पुरुषं स्व-प्रकृत्या युक्तं विज्ञास् तत्र दृष्टान्तयन्ति
kṛṣṇāyāsīt tasya tṛṣṇā samantāt tṛṣṇāyai vā kṛṣṇa ity atra bhedaḥ | nābhūd itthaṃ puruṣaṃ sva-prakṛtyā yuktaṃ vijñās tatra dṛṣṭāntayanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिपासूनां नीरं क्षुद्-उदयवताम् अन्नम् अभितः प्रतप्तानां शितं हिम-जड-हृदां तप्ति-निकरः । यथा तद्वत् कृष्णः समजनि यदा गोकुल-भुवाम् तदा वैयग्र्यं स प्रतिजन-सुखाय प्रतिगतः
pipāsūnāṃ nīraṃ kṣud-udayavatām annam abhitaḥ prataptānāṃ śitaṃ hima-jaḍa-hṛdāṃ tapti-nikaraḥ | yathā tadvat kṛṣṇaḥ samajani yadā gokula-bhuvām tadā vaiyagryaṃ sa pratijana-sukhāya pratigataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तातस्-तद् भ्रातृ-वर्गस्-तद् अखिल-भगिनी-भर्तृ-जामातृ-मुख्या माता मातुः पितुश् च स्वसृ-मुख-महिलास् तद्वद् अन्ये च ये ये । सऋवेषाम् एव तेषां युगपद् अपि वसन्न् अन्तरे वासयंश् च स्वान्तस् तान् वासुदेव-श्रुति-भणितम् इव व्यञ्जयामास कृष्णः
tātas-tad bhrātṛ-vargas-tad akhila-bhaginī-bhartṛ-jāmātṛ-mukhyā mātā mātuḥ pituś ca svasṛ-mukha-mahilās tadvad anye ca ye ye | saṛveṣām eva teṣāṃ yugapad api vasann antare vāsayaṃś ca svāntas tān vāsudeva-śruti-bhaṇitam iva vyañjayāmāsa kṛṣṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरपति-मणि-मानिताङ्ग-लक्ष्मीः शरदिज-सारस-सार-हारि-नेत्रः । निखिल-मति-गतिः कथं न स स्यात् पितृ-जननी-सुख-माधुरी-धुरीणः
surapati-maṇi-mānitāṅga-lakṣmīḥ śaradija-sārasa-sāra-hāri-netraḥ | nikhila-mati-gatiḥ kathaṃ na sa syāt pitṛ-jananī-sukha-mādhurī-dhurīṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्याने कूर्मवद् ईक्षणे शकलिवद् घ्राण-ग्रहे धेनुवत् स्पर्शे पक्षिवद् अस्य पोषण-परौ शश्वद् व्रजेशाव् अमू । नित्यं नित्यम् उदञ्चद्-उत्कलिकिकाम् आशां चिराद् वर्धितां कैशोरे प्रतिपद्य सुष्ठु फलितां जाड्यं मुदा जग्मतुः
dhyāne kūrmavad īkṣaṇe śakalivad ghrāṇa-grahe dhenuvat sparśe pakṣivad asya poṣaṇa-parau śaśvad vrajeśāv amū | nityaṃ nityam udañcad-utkalikikām āśāṃ cirād vardhitāṃ kaiśore pratipadya suṣṭhu phalitāṃ jāḍyaṃ mudā jagmatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्-भ्रातृतां स्वमनु तस्य समीक्स्य रामः फुल्लाङ्गतां प्रतिदिनं गतवान् यथा तु । शेष-प्रमाण-तनुतां तनुयाद् असौ किं दिष्ट-क्रमाद् इति जना मतिम् इष्टवन्तः
sad-bhrātṛtāṃ svamanu tasya samīksya rāmaḥ phullāṅgatāṃ pratidinaṃ gatavān yathā tu | śeṣa-pramāṇa-tanutāṃ tanuyād asau kiṃ diṣṭa-kramād iti janā matim iṣṭavantaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यः प्राणस् तद्-विभेदाश् च यद्वत् कृष्णस् तद्वच् छ्रील-दामादयश् च । एकात्मनः शश्वद् उद्दिश्य चैकं कार्यं यत् ते यान्ति तत्-तद्-विहारम्
mukhyaḥ prāṇas tad-vibhedāś ca yadvat kṛṣṇas tadvac chrīla-dāmādayaś ca | ekātmanaḥ śaśvad uddiśya caikaṃ kāryaṃ yat te yānti tat-tad-vihāram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां सेव्यः समजनि स हरिः सेवकानां निजानां तेषां प्राण-प्रतिकृतिर् अभवद् देह-सादृश्य-भाजाम् । साहाय्यं तं प्रति तम् अपि विना ते न तिष्ठन्ति सोऽपि न्यस्थात् तत्र स्वम् इति बुधमता तेषु दृष्टान्ततेयम्
yeṣāṃ sevyaḥ samajani sa hariḥ sevakānāṃ nijānāṃ teṣāṃ prāṇa-pratikṛtir abhavad deha-sādṛśya-bhājām | sāhāyyaṃ taṃ prati tam api vinā te na tiṣṭhanti so'pi nyasthāt tatra svam iti budhamatā teṣu dṛṣṭāntateyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्स-गोष्ठ-विपिनादि चेद् भजेद् घ्राण-तर्पणम् अघारि-सौरभम् । तर्हि तत्र धवलावलिर् भवेद् द्राग् अजागर-धरा न चान्यदा
vatsa-goṣṭha-vipinādi ced bhajed ghrāṇa-tarpaṇam aghāri-saurabham | tarhi tatra dhavalāvalir bhaved drāg ajāgara-dharā na cānyadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्दध्यान् न जगद् यद् अस्य तु गुणैर् वन्याश् च ते प्राणिनः सन्ति द्राग् अनुगाः परस्परम् अपि प्रीणन्ति यद्-द्वेषिणः । यद्य् एवं स्वयम् एव सोऽपि भगवान् श्री-युक्त-वैयासकिः श्रीमद्-भागवताख्य-वज्र-लिपिभिर् निष्टङ्कयेन् नाग्रतः
śraddadhyān na jagad yad asya tu guṇair vanyāś ca te prāṇinaḥ santi drāg anugāḥ parasparam api prīṇanti yad-dveṣiṇaḥ | yady evaṃ svayam eva so'pi bhagavān śrī-yukta-vaiyāsakiḥ śrīmad-bhāgavatākhya-vajra-lipibhir niṣṭaṅkayen nāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तद् यद्यपि शर्म-जातम् अभवद् गोष्ठे तथाप्य् अच्युत- द्वेषाय प्रहितान् मुहुर् निज-भटात् कंसेन भीर् उत्थिता । तस्माद् अत्र न तर्हि शान्ति-रजनीत्य् उन्नीय लीलाम् इमां चित्तं धूत-भयाम् इहानवरतं निर्वक्तुम् अन्विच्छति
tat tad yadyapi śarma-jātam abhavad goṣṭhe tathāpy acyuta- dveṣāya prahitān muhur nija-bhaṭāt kaṃsena bhīr utthitā | tasmād atra na tarhi śānti-rajanīty unnīya līlām imāṃ cittaṃ dhūta-bhayām ihānavarataṃ nirvaktum anvicchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं लक्ष्मीर् अप्य् अच्युत-हृदि गताप्य् अन्य-वपुषा तपस् तप्त्वा यं क्वाप्य् अलभत न रासादि-महसि । तम् एतं गोविन्दं वशितम् अनुविन्दन् व्रज-रमा- गणः शर्माविन्दत् कियद् इति कथं कः कथयतु?
svayaṃ lakṣmīr apy acyuta-hṛdi gatāpy anya-vapuṣā tapas taptvā yaṃ kvāpy alabhata na rāsādi-mahasi | tam etaṃ govindaṃ vaśitam anuvindan vraja-ramā- gaṇaḥ śarmāvindat kiyad iti kathaṃ kaḥ kathayatu?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलीनानां श्लाघ्यैर् निज-कुलज-लोकैः परिवृतिस् तथार्याणां रीतिर् यद् अपि किल तासाम् अविचला । तथाप्य् उच्चैस् तत्-तद्-विचलन-कृतिर् ध्वस्त-निखिला मुकुन्द-प्रेमार्तिर् मम हृदि विमोहं प्रथयति
kulīnānāṃ ślāghyair nija-kulaja-lokaiḥ parivṛtis tathāryāṇāṃ rītir yad api kila tāsām avicalā | tathāpy uccais tat-tad-vicalana-kṛtir dhvasta-nikhilā mukunda-premārtir mama hṛdi vimohaṃ prathayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खरांशोर् अंशु-स्पृग्-वपुर् इव खरांशोर् मणि-ततिर् विधोः कान्ति-स्पर्शि-स्थितिर् इव विधो रत्न-विततिः । मुहुर् ज्वालां हन्त द्रवम् अपि वहन्ती तद् अभवन् मुरारेर् दिङ्-मात्राद् भ्रमयति तद् एषा मम मनः
kharāṃśor aṃśu-spṛg-vapur iva kharāṃśor maṇi-tatir vidhoḥ kānti-sparśi-sthitir iva vidho ratna-vitatiḥ | muhur jvālāṃ hanta dravam api vahantī tad abhavan murārer diṅ-mātrād bhramayati tad eṣā mama manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा दृष्टिं यातः कथम् अपि हरिस् तासु स तदा परं स्फूर्ति-भ्रान्तिं रचयति पुरावन् न तु परम् । यदा स्पृष्टिं प्राप्तः क्वचिद् अपि तदापि प्रथमवत् तद् एतद् वैयग्र्यं मम हृदयम् उच्चैर् दलयति
yadā dṛṣṭiṃ yātaḥ katham api haris tāsu sa tadā paraṃ sphūrti-bhrāntiṃ racayati purāvan na tu param | yadā spṛṣṭiṃ prāptaḥ kvacid api tadāpi prathamavat tad etad vaiyagryaṃ mama hṛdayam uccair dalayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एतद् वैयग्र्यं वृषरवि-सुतायाम् अधिगमाद् विदूरं यद् गुप्तं हसति किम् उ वा रोदिति यदा । तदा तस्या हासे स्फुरति निखिलं हृष्यतितरां तथा रोदे ग्लानिं कलयतितरां ह जगद् अपि
tad etad vaiyagryaṃ vṛṣaravi-sutāyām adhigamād vidūraṃ yad guptaṃ hasati kim u vā roditi yadā | tadā tasyā hāse sphurati nikhilaṃ hṛṣyatitarāṃ tathā rode glāniṃ kalayatitarāṃ ha jagad api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा रासानन्द-प्रभृति-हरि-लीलाः सुवलितास् तदा गोप्यः सत्यं परम-परमं शर्म समयुः । परं यातायातं रचयद् अभितस् तद्-विरहजं महा-दुःखं तासां हृदयम् असकृन् मर्दयति नः
yadā rāsānanda-prabhṛti-hari-līlāḥ suvalitās tadā gopyaḥ satyaṃ parama-paramaṃ śarma samayuḥ | paraṃ yātāyātaṃ racayad abhitas tad-virahajaṃ mahā-duḥkhaṃ tāsāṃ hṛdayam asakṛn mardayati naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियाणां सर्वासां परम् उपरि राधां प्रणयवान् असाधारण्येन स्व-हृदि स पुरा लालयति यत् । तद् एतन् नः सर्वं सुखम् अहह हा नाथ रमणेत्य् अदः स्तोक-श्लोकः पिबति किम् अहं वच्मि करवै?
priyāṇāṃ sarvāsāṃ param upari rādhāṃ praṇayavān asādhāraṇyena sva-hṛdi sa purā lālayati yat | tad etan naḥ sarvaṃ sukham ahaha hā nātha ramaṇety adaḥ stoka-ślokaḥ pibati kim ahaṃ vacmi karavai?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं स्मारं स्मारं ज्वलति मम धीर् यद् व्रज-मृगी- दृशां लज्जालूनां हरिम् अनु रतिर् व्यक्तिम् अगमत् । तद् आस्तां राध्यायाः स-विधम् इव तं तत्-स्फुरण-कृत् प्रमायास् तं द्रष्टुं दृशि कुटिलता मं विदहति
idaṃ smāraṃ smāraṃ jvalati mama dhīr yad vraja-mṛgī- dṛśāṃ lajjālūnāṃ harim anu ratir vyaktim agamat | tad āstāṃ rādhyāyāḥ sa-vidham iva taṃ tat-sphuraṇa-kṛt pramāyās taṃ draṣṭuṃ dṛśi kuṭilatā maṃ vidahati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत् पश्यति कृष्णम् अन्य-वचने कृष्णं ब्रवीत्य् अन्य-वाक् श्रुत्यां कृष्णम् अहो शृणोति सततं या गोप-सुभ्रू-ततिः । तस्यां किं बत गोपन-प्रवलतां यद्य् अश्नुवाना स्फुटं राधाया जडता न हि प्रबलतां यायाद् अमूदृश्य् अपि
anyat paśyati kṛṣṇam anya-vacane kṛṣṇaṃ bravīty anya-vāk śrutyāṃ kṛṣṇam aho śṛṇoti satataṃ yā gopa-subhrū-tatiḥ | tasyāṃ kiṃ bata gopana-pravalatāṃ yady aśnuvānā sphuṭaṃ rādhāyā jaḍatā na hi prabalatāṃ yāyād amūdṛśy api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका श्रीर् यद्-वशे भाति तद्-वशे सुख-सन्ततिः । श्री-कोटीर् वशयन् कृष्णस् तत्-कोटिं स्फुटम् अर्हति
ekā śrīr yad-vaśe bhāti tad-vaśe sukha-santatiḥ | śrī-koṭīr vaśayan kṛṣṇas tat-koṭiṃ sphuṭam arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्लानौ म्लानिं रुचौ रोचिः प्रेयसीनाम् अनुव्रजन् । वीक्षितः सोऽयम् अन्तर्ज्ञैर् वृर्त्तीनाम् वृत्तिमान् इव
mlānau mlāniṃ rucau rociḥ preyasīnām anuvrajan | vīkṣitaḥ so'yam antarjñair vṛrttīnām vṛttimān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाम्भीर्यान् मुर-शत्रो स्फुटम् अब्धेर् इव न भाति कार्श्यादि । किन्तु तदन्वयि-जीवन- धाराणां तेन तच् च तर्क्येत
gāmbhīryān mura-śatro sphuṭam abdher iva na bhāti kārśyādi | kintu tadanvayi-jīvana- dhārāṇāṃ tena tac ca tarkyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यपि तासां लाभे हरिणा न स्वैरिता याता । तद् अपि स्वस्मिन्न् अभिमति- मात्रे शश्वत्-कृतार्थतां मेने
yadyapi tāsāṃ lābhe hariṇā na svairitā yātā | tad api svasminn abhimati- mātre śaśvat-kṛtārthatāṃ mene
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्तां व्रज-सुभ्रूणाम् अभिसृति-सङ्केत-धाम-मिलनादि । स्वैर-स्थितिर् अपि तासाम् अवकलिता कृष्णम् उन्मुदं कुरुते
āstāṃ vraja-subhrūṇām abhisṛti-saṅketa-dhāma-milanādi | svaira-sthitir api tāsām avakalitā kṛṣṇam unmudaṃ kurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलि-मुषिता निज-लक्ष्मीर् इव लब्धुं ताः सदोत्कृतां यातः । कृष्णश् चिन्तामणिवत् तासु च राधाम् अचिन्तयन् नितराम्
bali-muṣitā nija-lakṣmīr iva labdhuṃ tāḥ sadotkṛtāṃ yātaḥ | kṛṣṇaś cintāmaṇivat tāsu ca rādhām acintayan nitarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमेषः कल्पः स्याद् अपि नयन-पक्ष्माचल-वरस् तथा दृग्-वार्य्-अब्धिर् व्रज-वर-रमाः पश्यति हरौ । तद्-ईदृग्-भावः किं समचरद् अमूभ्यस् तम् अथवा ततोऽमूर् इत्य् एवं द्वयम् अपि न निर्णीतिम् अयते
nimeṣaḥ kalpaḥ syād api nayana-pakṣmācala-varas tathā dṛg-vāry-abdhir vraja-vara-ramāḥ paśyati harau | tad-īdṛg-bhāvaḥ kiṃ samacarad amūbhyas tam athavā tato'mūr ity evaṃ dvayam api na nirṇītim ayate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् एषा स्फूर्तिर् मे व्यतिमिलन-कर्त्री वनितया तया किं वा साक्षात्-कृतिर् इति विवेकाविदुर-धीः । हरिः स्वान्त-ज्वाला-वलयित-वपुः क्वापि वलवत्- प्रफुल्लाङ्गः क्वापि प्रतिमुहुर् उदग्रं भ्रमम् अगात्
kim eṣā sphūrtir me vyatimilana-kartrī vanitayā tayā kiṃ vā sākṣāt-kṛtir iti vivekāvidura-dhīḥ | hariḥ svānta-jvālā-valayita-vapuḥ kvāpi valavat- praphullāṅgaḥ kvāpi pratimuhur udagraṃ bhramam agāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-गोपाधिप-दुग्ध-सिन्धु-जनितं सत्-कीर्ति-शुभ्रं स्फुरत्- कृष्णाभावलितं सुदीर्घ-नयन-ज्योतिर्-विधूताम्बुजम् । गोपी-नेत्र-चकोर-जीवन-रुचिं काम-प्रचाराकरं कैशोरामृत-पूर्णम् अव्यय-कलं गोविन्द-चन्द्रं भजे
śrī-gopādhipa-dugdha-sindhu-janitaṃ sat-kīrti-śubhraṃ sphurat- kṛṣṇābhāvalitaṃ sudīrgha-nayana-jyotir-vidhūtāmbujam | gopī-netra-cakora-jīvana-ruciṃ kāma-pracārākaraṃ kaiśorāmṛta-pūrṇam avyaya-kalaṃ govinda-candraṃ bhaje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रेन्दु-स्फुट-नेत्र-कैरव-रुचिः पाण्डूभवद्गण्डभूर् वक्षो-जन्म-सहस्र-पत्र-मुकुलामन्दावलि-भ्राजिता । नव्य-स्तव्य-नितम्ब-बिम्ब-पुलिन-श्री-करिणी श्री-हरेर् आभीरी-नव-यौवन-स्थितिर् अधाज् ज्यौत्स्नीव नेत्र-प्रथाम्
vaktrendu-sphuṭa-netra-kairava-ruciḥ pāṇḍūbhavadgaṇḍabhūr vakṣo-janma-sahasra-patra-mukulāmandāvali-bhrājitā | navya-stavya-nitamba-bimba-pulina-śrī-kariṇī śrī-harer ābhīrī-nava-yauvana-sthitir adhāj jyautsnīva netra-prathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्तर् बहिर् अपि यस्यां स्फुरति ज्ञानं मनो-विकृतौ । एकस्यापि न तस्या न व्यक्तिः स्याद् अमूदृशां किम् उत?
nāntar bahir api yasyāṃ sphurati jñānaṃ mano-vikṛtau | ekasyāpi na tasyā na vyaktiḥ syād amūdṛśāṃ kim uta?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलङ्को यत्र स्याद् अपरिहरणीयार्थ-कृतकस् ततो दूराद् भाव्यं कुल-जनि-जनेनैवम् उचितम् । स कालाल् लुप्तः स्याद् भवति हि च तत्र प्रतिविधिस् तद् अस्मान् मे गोष्ठाद् व्यवहितिर् अकष्टं प्रसजति
kalaṅko yatra syād apariharaṇīyārtha-kṛtakas tato dūrād bhāvyaṃ kula-jani-janenaivam ucitam | sa kālāl luptaḥ syād bhavati hi ca tatra pratividhis tad asmān me goṣṭhād vyavahitir akaṣṭaṃ prasajati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां पित्रादीनां स्नेहो मम जीवनं गोष्ठे । अहह कु-दैवाद् अभितः सङ्कोचस् तेभ्य एव सञ्जातः
yeṣāṃ pitrādīnāṃ sneho mama jīvanaṃ goṣṭhe | ahaha ku-daivād abhitaḥ saṅkocas tebhya eva sañjātaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणास् त्यजन्तु देहं देहः प्राणान् अपि त्यजतु । हरि-गोप्यस् तु मिथस् ताः प्राणाः कथम् इव मिथस् त्याज्याः?
prāṇās tyajantu dehaṃ dehaḥ prāṇān api tyajatu | hari-gopyas tu mithas tāḥ prāṇāḥ katham iva mithas tyājyāḥ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन्न् आवासे दम्पत्योर् भवति दुःसहो विरहः । तस्माद् दूरे गमनं समयं गमनीयतां नयति
ekasminn āvāse dampatyor bhavati duḥsaho virahaḥ | tasmād dūre gamanaṃ samayaṃ gamanīyatāṃ nayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधे न युक्त मुक्तं स्यान् मुक्त-शातम् अथापि वाम् । मिथः प्रेम-भरं व्यक्तं वक्तुम् उद्यतवान् अहम्
rādhe na yukta muktaṃ syān mukta-śātam athāpi vām | mithaḥ prema-bharaṃ vyaktaṃ vaktum udyatavān aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा कथेयं कथिता मुरारे राग-बृंहिणी । पश्य सोऽयं प्राण-नाथः प्रसादं तव वाञ्छति
purā katheyaṃ kathitā murāre rāga-bṛṃhiṇī | paśya so'yaṃ prāṇa-nāthaḥ prasādaṃ tava vāñchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुर् नेत्र-चकोर-चन्द्र-वदनस् तातस्य दृक्-चातक- श्रेणी-वारि-भृद् अन्य-गोकुल-जनस्याप्य् अक्षि-पद्मांशुमान् । सोऽहं तान् परिहृत्य हन्त गमनं कुर्वीय चेत् तर्ह्य् अहो चन्द्रादि-त्रयवन् ममापि भविता धिग् वात-चक्र-भ्रमः
mātur netra-cakora-candra-vadanas tātasya dṛk-cātaka- śreṇī-vāri-bhṛd anya-gokula-janasyāpy akṣi-padmāṃśumān | so'haṃ tān parihṛtya hanta gamanaṃ kurvīya cet tarhy aho candrādi-trayavan mamāpi bhavitā dhig vāta-cakra-bhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाम्ना दाम्ना सुर-सुमनसां स्वर्गिभिः पूज्यमानं साम्ना साम्ना द्रुहिण-सदसां वीथिभिः स्तूयमानम् । नाम्ना नाम्ना स-पशु-पशुपां संमुखान् निर्मिमाणं धाम्ना धाम्ना सुखदम् अखिलः प्राप तं दृश्यमानम्
dāmnā dāmnā sura-sumanasāṃ svargibhiḥ pūjyamānaṃ sāmnā sāmnā druhiṇa-sadasāṃ vīthibhiḥ stūyamānam | nāmnā nāmnā sa-paśu-paśupāṃ saṃmukhān nirmimāṇaṃ dhāmnā dhāmnā sukhadam akhilaḥ prāpa taṃ dṛśyamānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्दोर् अभ्युदयात् परं विकसति द्राक् कैरवाणां गनः सिन्धुः क्षुभ्यति कान्ति-पानम् अयते दूराच् चकोर-व्रजः । गोपाः पश्य मुदा मुरारि-कलनाद् एषाम् अशेषां दशां गच्छन्तोऽप्य् अति-तृप्तिता-वशतया धावन्ति यावद् गति ॥ग्च् २,२।३॥ इति । तद् एवम्- आलोकः प्रीति-भाजां कृति-बल-निकरः किंकराणां हृद्-अन्तः- सारः सख्य-स्थितानां हृदि लसद् असवस् तात-मात्रादिकानाम् । आत्मा रामान्तराणां हरिर् इह समगात् केशिनं घातयित्वा गेहं यर्ह्य् एष तर्हि प्रति-निजम् अगमंस् ते च देहं प्रसिद्धाः
indor abhyudayāt paraṃ vikasati drāk kairavāṇāṃ ganaḥ sindhuḥ kṣubhyati kānti-pānam ayate dūrāc cakora-vrajaḥ | gopāḥ paśya mudā murāri-kalanād eṣām aśeṣāṃ daśāṃ gacchanto'py ati-tṛptitā-vaśatayā dhāvanti yāvad gati ||GC 2,2.3|| iti | tad evam- ālokaḥ prīti-bhājāṃ kṛti-bala-nikaraḥ kiṃkarāṇāṃ hṛd-antaḥ- sāraḥ sakhya-sthitānāṃ hṛdi lasad asavas tāta-mātrādikānām | ātmā rāmāntarāṇāṃ harir iha samagāt keśinaṃ ghātayitvā gehaṃ yarhy eṣa tarhi prati-nijam agamaṃs te ca dehaṃ prasiddhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेनाम्बा निरमञ्छयत् तम् अथ दृङ्-नीरं व्यमुञ्चत् पिता सर्वेऽन्ये परिफुल्लद् अङ्ग-वलितां रोमाञ्चिताम् आञ्चिषुः । अन्यच् च क्वचन स्फुरद्-वचनतातीतं तद् आसीद् यदा हत्वा केशिनम् आव्रजत् कलकलान्दोलि-व्रजं स प्रभुः
svenāmbā niramañchayat tam atha dṛṅ-nīraṃ vyamuñcat pitā sarve'nye pariphullad aṅga-valitāṃ romāñcitām āñciṣuḥ | anyac ca kvacana sphurad-vacanatātītaṃ tad āsīd yadā hatvā keśinam āvrajat kalakalāndoli-vrajaṃ sa prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुङ्कार-घोष-रचिताखिल-शब्द-मोषः स्राग्-अब्द-कान्तिम् अमुम् आस्तृत-धेनु-सङ्घः । वत्सान् विनापि बलवत् स्नवम् एष तैस् तं सद् वत्सलः सह-बलः शबलं चकार
huṅkāra-ghoṣa-racitākhila-śabda-moṣaḥ srāg-abda-kāntim amum āstṛta-dhenu-saṅghaḥ | vatsān vināpi balavat snavam eṣa tais taṃ sad vatsalaḥ saha-balaḥ śabalaṃ cakāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तु- सर्वं चकार स हरिः परितः पुरावद् दध्रे सुरर्षि-वचसा तु विदूनमन्तः । यद्य् अप्य् अदस् तद् अपि तस्य निज-व्रजाय प्रत्यागतिर् हृदि कृता स्थिरतां पुपोष
tatra tu- sarvaṃ cakāra sa hariḥ paritaḥ purāvad dadhre surarṣi-vacasā tu vidūnamantaḥ | yady apy adas tad api tasya nija-vrajāya pratyāgatir hṛdi kṛtā sthiratāṃ pupoṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंसं हन्तुं प्रयाणि स्फुरति पितृ-मुख-प्रेम तद्-विघ्न-रूपं देवर्षेर् वाङ् न मिथ्या कथम् अथ विरहं हा सहेय व्रजस्य ? निर्णीतेऽप्य् अत्र जाते कृतम् असुखमयेनास्य चिन्तामलेन स्मर्तव्यं तत् तु नित्यं यद् इह सुख-मयं वैभवं भावि-सङ्गे
kaṃsaṃ hantuṃ prayāṇi sphurati pitṛ-mukha-prema tad-vighna-rūpaṃ devarṣer vāṅ na mithyā katham atha virahaṃ hā saheya vrajasya ? nirṇīte'py atra jāte kṛtam asukhamayenāsya cintāmalena smartavyaṃ tat tu nityaṃ yad iha sukha-mayaṃ vaibhavaṃ bhāvi-saṅge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् अचिन्त्यत चानेन रथः कश्चन चैक्ष्यत । महतां हृदये याति प्रतिबिम्बं हि बिम्बताम्
ity acintyata cānena rathaḥ kaścana caikṣyata | mahatāṃ hṛdaye yāti pratibimbaṃ hi bimbatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथी निरस्त्रः स्याद् दूत इति कृष्णेन तर्कितम् । कंसात् कस्माद् असाव् आगाद् इत्य् अन्यैर् अपि शंकितम्
rathī nirastraḥ syād dūta iti kṛṣṇena tarkitam | kaṃsāt kasmād asāv āgād ity anyair api śaṃkitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सूर्यस् तुर्य- प्रहरस्यान्तं ययौ किन्तु । सबल-हरिः प्रतिहरितं हारित-तिमिरं व्यधान् निजं किरणम्
satyaṃ sūryas turya- praharasyāntaṃ yayau kintu | sabala-hariḥ pratiharitaṃ hārita-timiraṃ vyadhān nijaṃ kiraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः, चक्षुर् एव परिचायकं भवेद् रूप-मात्र इति गीः सतां मता । तादृशाम् अनुभवे तु कर्णयोर् दृष्टि-शक्तिर् अपि कृष्टिम् ऋच्छति
yataḥ, cakṣur eva paricāyakaṃ bhaved rūpa-mātra iti gīḥ satāṃ matā | tādṛśām anubhave tu karṇayor dṛṣṭi-śaktir api kṛṣṭim ṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तु तावद् अनयोह् सुरूपता नील-रत्न-विधु-लोभि-शोभयोः । अङ्घ्रि-चिह्नम् अपि चित्र-संनिभं दूरतोऽपि तम् अमूमुहन् मुहुः
astu tāvad anayoh surūpatā nīla-ratna-vidhu-lobhi-śobhayoḥ | aṅghri-cihnam api citra-saṃnibhaṃ dūrato'pi tam amūmuhan muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकः श्याम-द्युतीनाम् अभिमत-विभवस्याधिदेवावतारस् तत् सध्र्यङ् शुभ्र-शोभा-समुदय-सुभगाभोग-सार-प्रसारः । तत्रादिर् वस्त्र-कान्ति-प्रचिति-भगवती-कृष्ट-लक्ष्मी-प्रचारः किं चान्यः कान्त-वासश् छवि-शवलनया सृष्ट-पूर्वानुकारः
ekaḥ śyāma-dyutīnām abhimata-vibhavasyādhidevāvatāras tat sadhryaṅ śubhra-śobhā-samudaya-subhagābhoga-sāra-prasāraḥ | tatrādir vastra-kānti-praciti-bhagavatī-kṛṣṭa-lakṣmī-pracāraḥ kiṃ cānyaḥ kānta-vāsaś chavi-śavalanayā sṛṣṭa-pūrvānukāraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा- आद्यः कृष्णाम्बुज-श्री-विजयि-मुख-महा-शोभया दत्त-मोदस् तत् सध्र्यङ् पुण्डरीक-द्युति-परिचय-जिद्-वक्त्र-रोचिर्-विनोदः । तत्रादिर् नेत्र-शोभा-विरचित-रुचिमत्-खञ्जन-द्योतनोऽदः किं चान्यश् चक्षुर् अन्तारुण-कुसुम-रजः-पिञ्जरालि-प्रतोदः
tathā- ādyaḥ kṛṣṇāmbuja-śrī-vijayi-mukha-mahā-śobhayā datta-modas tat sadhryaṅ puṇḍarīka-dyuti-paricaya-jid-vaktra-rocir-vinodaḥ | tatrādir netra-śobhā-viracita-rucimat-khañjana-dyotano'daḥ kiṃ cānyaś cakṣur antāruṇa-kusuma-rajaḥ-piñjarāli-pratodaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा- आद्यः श्री-कुण्डलान्तर्-झष-मुख-सुख-कृद्-द्योत-गण्ड-स्थलीकस् तत् सध्र्यङ् शश्वद् एक-श्रुति-किरण-लसत्-कर्णिकाभावलीकः । तत्रादिश् चाप-वद्-भ्रू-मिल-तिल-कुसुम-घ्राण-वाणच् छवीकः किं चान्यश् तद् द्वितीय-द्युति-जित-विलसत्-काम-चेतो-गवीकः
tathā- ādyaḥ śrī-kuṇḍalāntar-jhaṣa-mukha-sukha-kṛd-dyota-gaṇḍa-sthalīkas tat sadhryaṅ śaśvad eka-śruti-kiraṇa-lasat-karṇikābhāvalīkaḥ | tatrādiś cāpa-vad-bhrū-mila-tila-kusuma-ghrāṇa-vāṇac chavīkaḥ kiṃ cānyaś tad dvitīya-dyuti-jita-vilasat-kāma-ceto-gavīkaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा- आद्यः स्वर् नाथ-रत्न-द्युति-भुज-भुजग-द्योति-रत्नैर् विचित्रस् तत् सध्र्यङ् पुष्प-रागाभिद-मणि-रचित स्तम्भ-जिद्-बाहु-चित्रः । तत्रादिः श्रील-नीलच्-छवि-निकष-दुरःस्वर्ण-रेखा-पवित्रः किं चान्यश् क्रोड-भासाशिव-गिरि-मणि-भू-कान्ति-सम्पल्-लवित्रः
tathā- ādyaḥ svar nātha-ratna-dyuti-bhuja-bhujaga-dyoti-ratnair vicitras tat sadhryaṅ puṣpa-rāgābhida-maṇi-racita stambha-jid-bāhu-citraḥ | tatrādiḥ śrīla-nīlac-chavi-nikaṣa-duraḥsvarṇa-rekhā-pavitraḥ kiṃ cānyaś kroḍa-bhāsāśiva-giri-maṇi-bhū-kānti-sampal-lavitraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा- आद्यः साङ्गाधराङ्ग-च्छवि-कवि-कविता-वर्धि-नानर्धि-युक्तस्- तत् सध्र्यङ् तद् वद् एव प्रति-लव-रुचिरः सर्व-विद्वद्भिर् उक्तः । तत्रादिः पद्म-जिद्भ्यां निज-कटक-वरायेव पद्भ्यां प्रयुक्तः किं चान्यस् तत्-सहायाव् इव निज-चरणौ चालयन् भी-प्रयुक्तः
tathā- ādyaḥ sāṅgādharāṅga-cchavi-kavi-kavitā-vardhi-nānardhi-yuktas- tat sadhryaṅ tad vad eva prati-lava-ruciraḥ sarva-vidvadbhir uktaḥ | tatrādiḥ padma-jidbhyāṃ nija-kaṭaka-varāyeva padbhyāṃ prayuktaḥ kiṃ cānyas tat-sahāyāv iva nija-caraṇau cālayan bhī-prayuktaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा- आद्यः सार्द्राङ्ग-नील-प्रगुण-तरु-लता-हस्तता-शस्त-खेलस्- तत्-सध्र्यङ् कन्दुकार्थं कृतहलतया शाखया लब्ध-मेलः । तत्रादिः सङ्कुचद्-धीर् अवयव-निचय-व्याप्तये क् प्त-चेलः किं चान्यस् तस्य तद्वन् मिलन-कृति-कृते वीक्षितागामि-वेलः ॥ग्च् २,२।१९॥ इति । किं च- शिती स-तडिद्-अंशुकौ सद् अवतंस-वाम-श्रुती पुरु-प्रभव-रोहिणी सुख-सुतौ बलाख्यान्वितौ । स-केलि-मित-धेनुकौ परिहृतान्य-जन्मास्पदौ ददर्श बल-केश्वौ कलभवत् स वत्सान्तरे
tathā- ādyaḥ sārdrāṅga-nīla-praguṇa-taru-latā-hastatā-śasta-khelas- tat-sadhryaṅ kandukārthaṃ kṛtahalatayā śākhayā labdha-melaḥ | tatrādiḥ saṅkucad-dhīr avayava-nicaya-vyāptaye k pta-celaḥ kiṃ cānyas tasya tadvan milana-kṛti-kṛte vīkṣitāgāmi-velaḥ ||GC 2,2.19|| iti | kiṃ ca- śitī sa-taḍid-aṃśukau sad avataṃsa-vāma-śrutī puru-prabhava-rohiṇī sukha-sutau balākhyānvitau | sa-keli-mita-dhenukau parihṛtānya-janmāspadau dadarśa bala-keśvau kalabhavat sa vatsāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि च- असित-मणि-सुवर्ण-वर्ण-वासः कटि-घटितामल-शृङ्ग-वेणु-सङ्गौ । कर-धृत-पटु-पट्ट-शुल्व-यष्ठी मुसलि-हरी हरतः स्म चित्तम् अस्य
api ca- asita-maṇi-suvarṇa-varṇa-vāsaḥ kaṭi-ghaṭitāmala-śṛṅga-veṇu-saṅgau | kara-dhṛta-paṭu-paṭṭa-śulva-yaṣṭhī musali-harī harataḥ sma cittam asya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभावानुभवी यः स्यात् प्रभावस् तस्य कारणम् । गुरु-लाघव-भावाय सर्वम् एवान्यथान्यथा
prabhāvānubhavī yaḥ syāt prabhāvas tasya kāraṇam | guru-lāghava-bhāvāya sarvam evānyathānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र च- अक्रूरं प्रणतं मिलन् व्रज-पतिः कंसोत्थ-दुःखं स्मरन् सास्राशीर्-वचसाखिल-क्लम-हरं यद् यद् गुणैस् तुष्टुवे । सारल्येऽप्य् अलम् अस्य तादृशि मनः-क्रौर्यं तदीयं स्मरच् चित्तं क्षुभ्यति जाज्वलीति मम हा भष्मीभवत्य् अद्य च
tatra ca- akrūraṃ praṇataṃ milan vraja-patiḥ kaṃsottha-duḥkhaṃ smaran sāsrāśīr-vacasākhila-klama-haraṃ yad yad guṇais tuṣṭuve | sāralye'py alam asya tādṛśi manaḥ-krauryaṃ tadīyaṃ smarac cittaṃ kṣubhyati jājvalīti mama hā bhaṣmībhavaty adya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखाविष्टं पुनस् ताभ्यां कृत-जननी-संभृत-भोजनाभ्यां सह रहसि निविष्टम् अक्रूरं स्वयं कृष्णस् तद् दर्शनतः समुद्बुद्ध-कंस-वधादि-तृष्णस् तद् इदम् इष्टं पप्रच्छ । यत्र च क्रम-चातुरी माधुरीभिर् इयं सर्व-सुख-धुरीणतां वहति- किं तात सौम्य सुखम् आगतम् अत्र शं वः किं तत्र कंस-हतके न हते चिरस्य । तौ जीवतः किम् इव वा पितराव् इदानीं किं वा तवागमन-मङ्गल-बीजम् आसीत्
sukhāviṣṭaṃ punas tābhyāṃ kṛta-jananī-saṃbhṛta-bhojanābhyāṃ saha rahasi niviṣṭam akrūraṃ svayaṃ kṛṣṇas tad darśanataḥ samudbuddha-kaṃsa-vadhādi-tṛṣṇas tad idam iṣṭaṃ papraccha | yatra ca krama-cāturī mādhurībhir iyaṃ sarva-sukha-dhurīṇatāṃ vahati- kiṃ tāta saumya sukham āgatam atra śaṃ vaḥ kiṃ tatra kaṃsa-hatake na hate cirasya | tau jīvataḥ kim iva vā pitarāv idānīṃ kiṃ vā tavāgamana-maṅgala-bījam āsīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र च- बक एकङ्गिलस् तावद् अघः सर्वङ्गिलः स्थितः । इन्द्रः सर्वङ्कषस् तेषु कंसकः कं समीयति ?
tatra ca- baka ekaṅgilas tāvad aghaḥ sarvaṅgilaḥ sthitaḥ | indraḥ sarvaṅkaṣas teṣu kaṃsakaḥ kaṃ samīyati ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्र वा रमतां पुत्रस् तवान्यत्र व्रजाधिप । भक्तानुकम्पा-सम्पाती पश्य ते वश्य एव सः
kutra vā ramatāṃ putras tavānyatra vrajādhipa | bhaktānukampā-sampātī paśya te vaśya eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फूर्जथु-प्रतिमम् ऊर्जितं तदा घोषणं सपदि घोषम् अन्वभूत् यद् बभूवुर् अपराः पराहता हा हता इव च राधिकादिकाः
sphūrjathu-pratimam ūrjitaṃ tadā ghoṣaṇaṃ sapadi ghoṣam anvabhūt yad babhūvur aparāḥ parāhatā hā hatā iva ca rādhikādikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चिन् म्लानाननास् तच्-छ्रवण-दहनज-ज्वालया काश्चनासन् क्षीणाङ्ग-स्रस्त-वेषा जड-निभ-वपुषः काश् च काश्चिद् विचित्ताः । ता एताः केन वर्ण्याः य इह निज-हृदि स्पृष्ट-तद्-भाव-कष्टः किं वा तत्-स्पृष्टि-शून्यः स च स च यद् अलं जाड्यम् एव प्रयाति
kāścin mlānānanās tac-chravaṇa-dahanaja-jvālayā kāścanāsan kṣīṇāṅga-srasta-veṣā jaḍa-nibha-vapuṣaḥ kāś ca kāścid vicittāḥ | tā etāḥ kena varṇyāḥ ya iha nija-hṛdi spṛṣṭa-tad-bhāva-kaṣṭaḥ kiṃ vā tat-spṛṣṭi-śūnyaḥ sa ca sa ca yad alaṃ jāḍyam eva prayāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ निशि रमणीनां मूर्च्छनं निर्ममे या चिद्-उदयम् अपि कल्ये घोषणा सैव चक्रे । वपुषि दहन-तप्ते भेषजं तेन तप्तिर् विषम् अपि विष-दुष्टे श्रेष्ठम् इष्टं भिषग्भिः
atha niśi ramaṇīnāṃ mūrcchanaṃ nirmame yā cid-udayam api kalye ghoṣaṇā saiva cakre | vapuṣi dahana-tapte bheṣajaṃ tena taptir viṣam api viṣa-duṣṭe śreṣṭham iṣṭaṃ bhiṣagbhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बकी-रिपोः कंस-जयेऽपि सिद्धे शङ्केमहि स्वार्थ-विनष्टिम् एताम् । भवेद् असौ यादव-राजधान्यां राजेति गोष्ठे कथम् अत्र तिष्ठेत् ?
bakī-ripoḥ kaṃsa-jaye'pi siddhe śaṅkemahi svārtha-vinaṣṭim etām | bhaved asau yādava-rājadhānyāṃ rājeti goṣṭhe katham atra tiṣṭhet ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामीणा वयम् इह गोप-वर्ग-कन्या नागर्यः पुरम् अनु सन्ति राज-पुत्र्यः कृष्णस् तु ग्रहिल-मना गुणेषु तस्माद् अस्यान्तः कथम् इव नः प्रतिस्मृतिः स्यात् ?
grāmīṇā vayam iha gopa-varga-kanyā nāgaryaḥ puram anu santi rāja-putryaḥ kṛṣṇas tu grahila-manā guṇeṣu tasmād asyāntaḥ katham iva naḥ pratismṛtiḥ syāt ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमेषः कल्पः स्याद् यद् अपकलने यस्य विपिने गतौ यत् कृच्छ्रं तत् कलयति न आत्मा न तु परः । मधोः पूर्यां तस्य व्रजनम् अथ राज्याय यद् इदं कथं तद् वास्माकं बत किम् अपि धैर्यं कलयतु ?
nimeṣaḥ kalpaḥ syād yad apakalane yasya vipine gatau yat kṛcchraṃ tat kalayati na ātmā na tu paraḥ | madhoḥ pūryāṃ tasya vrajanam atha rājyāya yad idaṃ kathaṃ tad vāsmākaṃ bata kim api dhairyaṃ kalayatu ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकं राग-जातिर् वत लषति न नः शर्म तस्यापि राज्यं किन्त्व् एकान्त-स्थम् इच्छत्य् अनुलवम् अपि तं सेवितुं प्राण-कान्तम् आत्माप्य् अन्तर्धिया तद्-दृग्-अमृत-विरहं मीनवच् छङ्कमानस् तत् प्राग् एवाति शुष्यन् गणयति न परं नापरं किञ्चनात्र
asmākaṃ rāga-jātir vata laṣati na naḥ śarma tasyāpi rājyaṃ kintv ekānta-stham icchaty anulavam api taṃ sevituṃ prāṇa-kāntam ātmāpy antardhiyā tad-dṛg-amṛta-virahaṃ mīnavac chaṅkamānas tat prāg evāti śuṣyan gaṇayati na paraṃ nāparaṃ kiñcanātra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा तस्य स्मित-चारु-वक्त्र-वलयं खेलाञ्चि-नेत्राञ्चलं चित्तानन्द-विधायि-गीर्-विलसितं लीलाकुलं लोकनम् । साक्षात्-कृत्य न जातु तत् तद् उपमां चासोढ या विघ्न-धीस् त्यागार्तिं यदि सा सहेत गरलं तत्रामृतं वेत्ति न
hā tasya smita-cāru-vaktra-valayaṃ khelāñci-netrāñcalaṃ cittānanda-vidhāyi-gīr-vilasitaṃ līlākulaṃ lokanam | sākṣāt-kṛtya na jātu tat tad upamāṃ cāsoḍha yā vighna-dhīs tyāgārtiṃ yadi sā saheta garalaṃ tatrāmṛtaṃ vetti na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधे पूर्व-कथा सेयं न तु साम्प्रतिकी स्थितिः । पश्य त्वद्-वचनं म्लानं पश्यन् म्लायति सोऽप्य् असौ
rādhe pūrva-kathā seyaṃ na tu sāmpratikī sthitiḥ | paśya tvad-vacanaṃ mlānaṃ paśyan mlāyati so'py asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूवतुः । श्री-व्रजेश-गृहिणी-गतिं गता रोहिणी न पृथग् अत्र वर्ण्यते । प्रतिबिम्ब-रुचि-वर्णनं पुनर् जल्पतां भजति बिम्ब-वर्णने
babhūvatuḥ | śrī-vrajeśa-gṛhiṇī-gatiṃ gatā rohiṇī na pṛthag atra varṇyate | pratibimba-ruci-varṇanaṃ punar jalpatāṃ bhajati bimba-varṇane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीतिं मा कुरुतं व्रज-क्षिति-पती युष्मत्-तनूजः स्फुटं कंसं ध्वंस-गतं विधाय भविता त्रैलोक्य-लक्ष्मी-पतिः । यद् वां कीर्ति-कलाप-नर्तित-मुखी शश्वत् त्रिलोकी भवेद् वेदः पञ्चम-वेद-तन्त्र-सहितः साक्षित्वम् अत्राप्स्यति
bhītiṃ mā kurutaṃ vraja-kṣiti-patī yuṣmat-tanūjaḥ sphuṭaṃ kaṃsaṃ dhvaṃsa-gataṃ vidhāya bhavitā trailokya-lakṣmī-patiḥ | yad vāṃ kīrti-kalāpa-nartita-mukhī śaśvat trilokī bhaved vedaḥ pañcama-veda-tantra-sahitaḥ sākṣitvam atrāpsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंस-ध्वंस-कृते यदा निज-गृहात् कृष्णेन यात्रा कृता तर्ह्य् आरम्भत एव दुन्दुभि-शतं वृन्दारकैर् वादितम् । आस्ताम् अन्य-कथा यथा स च पिता माता च सा चिन्तया क्लान्तात्मापि मुदं समस्त-भविकानन्दस्य मूलं ययौ
kaṃsa-dhvaṃsa-kṛte yadā nija-gṛhāt kṛṣṇena yātrā kṛtā tarhy ārambhata eva dundubhi-śataṃ vṛndārakair vāditam | āstām anya-kathā yathā sa ca pitā mātā ca sā cintayā klāntātmāpi mudaṃ samasta-bhavikānandasya mūlaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता भस्त्रेव सेयं बक-शमन तव त्वद्-वश-श्वास-वर्गा सोऽयं तातश् च तद्वत् किम् अपरम् अखिलं गोकुलं तादृग् एव । सर्वेषां शश्वद् अन्तर्-हृदि वससि यतस् त्वं ततस् त्वां विना किं गेहैर् अर्थैः शरीरैर् असुभिर् अपि भवेत् प्राणिनां गोकुलस्य
mātā bhastreva seyaṃ baka-śamana tava tvad-vaśa-śvāsa-vargā so'yaṃ tātaś ca tadvat kim aparam akhilaṃ gokulaṃ tādṛg eva | sarveṣāṃ śaśvad antar-hṛdi vasasi yatas tvaṃ tatas tvāṃ vinā kiṃ gehair arthaiḥ śarīrair asubhir api bhavet prāṇināṃ gokulasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यूयं मे प्राणतोऽपि प्रियतम-सुहृदो यन्-निमित्तं दवाग्निं मेनेऽहं पानकाभं तम् अपि गिरि-वरं कन्दुक-प्रायम् एव । यद्यप्य् एतन् न युक्तं वचसि रचयितुं स्याद् अथापि क्लमं वः पश्यंस् तत् तद् यथा प्राग् अकरवम् अधुना तद्वद् एव प्रवच्मि
yūyaṃ me prāṇato'pi priyatama-suhṛdo yan-nimittaṃ davāgniṃ mene'haṃ pānakābhaṃ tam api giri-varaṃ kanduka-prāyam eva | yadyapy etan na yuktaṃ vacasi racayituṃ syād athāpi klamaṃ vaḥ paśyaṃs tat tad yathā prāg akaravam adhunā tadvad eva pravacmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् मयेदं पुरा-वृत्तं पुरा वृत्तं प्रतीयताम् । राजन् सुरारि-हन्तायं तव क्रोडे मुरान्तकः
yan mayedaṃ purā-vṛttaṃ purā vṛttaṃ pratīyatām | rājan surāri-hantāyaṃ tava kroḍe murāntakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा हि- मूर्खत्वं निर्घृणत्वं हरि-हरणम् इह क्रौर्यम् अक्रूर-नाम्ना सर्वेषां बुद्धि-लोपं शकुन-सुभगता-कल्पनं चात्र कृत्ये । धातुः पश्येति शश्वद् विकलित-वचसाम् आर्य-गोष्ठी-गतानां धीराणाम् अप्य् अमूषां भ्रम-जनित-दशा हन्त मां दन्दहीति
tathā hi- mūrkhatvaṃ nirghṛṇatvaṃ hari-haraṇam iha krauryam akrūra-nāmnā sarveṣāṃ buddhi-lopaṃ śakuna-subhagatā-kalpanaṃ cātra kṛtye | dhātuḥ paśyeti śaśvad vikalita-vacasām ārya-goṣṭhī-gatānāṃ dhīrāṇām apy amūṣāṃ bhrama-janita-daśā hanta māṃ dandahīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपालभ्यो विधाता स तु भवति परस् तद्वद् अक्रूर-नामा किन्त्व् एष प्राण-नाथः स्व-विरह-कृद् उपालभ्यते नन्द-पुत्रः । एवं तासां मृदूणाम् अपि दूत-हृदय-ज्वाल-रूपैर् विलापैर् अद्यापि स्मर्यमाणैः प्रतिपदम् अपि नस् तप्यते चित्त-वृत्तिः
nopālabhyo vidhātā sa tu bhavati paras tadvad akrūra-nāmā kintv eṣa prāṇa-nāthaḥ sva-viraha-kṛd upālabhyate nanda-putraḥ | evaṃ tāsāṃ mṛdūṇām api dūta-hṛdaya-jvāla-rūpair vilāpair adyāpi smaryamāṇaiḥ pratipadam api nas tapyate citta-vṛttiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभिर् भाग्यं वधूनां मधु-नगर-भुवां यन् नुतं भावि-कृष्ण- प्रेक्षायां हन्त तस्माद् गतिर् अपि च निजा तत्र चैषीति शङ्के । इच्छां चासां मृदूनां स्वयम् अपि रहसि प्रेक्ष्यमाणे निजाङ्गे लज्जा-विस्तार-भाजाम् असकृद् अहह तां चिन्तयित्वा दुनोमि
ābhir bhāgyaṃ vadhūnāṃ madhu-nagara-bhuvāṃ yan nutaṃ bhāvi-kṛṣṇa- prekṣāyāṃ hanta tasmād gatir api ca nijā tatra caiṣīti śaṅke | icchāṃ cāsāṃ mṛdūnāṃ svayam api rahasi prekṣyamāṇe nijāṅge lajjā-vistāra-bhājām asakṛd ahaha tāṃ cintayitvā dunomi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां नाति-प्रतीतिं मधु-पुर-गमने श्री-हरेः कुर्वतीनां वज्राणां पात-तुल्यः शिरसि यद् अभवत् तद् रथारोह-जल्पः । तस्मान् निन्दा कृता यद् व्रज-पति-सदसाम् अप्य् अमूदृग्भिर् उच्चैर् दुःख-प्राचुर्यम् एतन् मम विकलयति स्वान्तम् अद्यापि हन्त
tāsāṃ nāti-pratītiṃ madhu-pura-gamane śrī-hareḥ kurvatīnāṃ vajrāṇāṃ pāta-tulyaḥ śirasi yad abhavat tad rathāroha-jalpaḥ | tasmān nindā kṛtā yad vraja-pati-sadasām apy amūdṛgbhir uccair duḥkha-prācuryam etan mama vikalayati svāntam adyāpi hanta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयात प्राण-सख्यो वयम् इह निकटाः कोटयः प्राण-नाथं प्रीत्यावृत्तं वितन्मः किम् इव गुरु-जना नः करिष्यन्ति नाम । इत्थं तास् तं द्रवन्तीर् मृदु-चरितवतीर् अप्य् अलं तीव्र-भावाः क्षिप्ताश् चक्रुर् यद् अन्ये तद् इह मम बलात् प्राण-घातं करोति
āyāta prāṇa-sakhyo vayam iha nikaṭāḥ koṭayaḥ prāṇa-nāthaṃ prītyāvṛttaṃ vitanmaḥ kim iva guru-janā naḥ kariṣyanti nāma | itthaṃ tās taṃ dravantīr mṛdu-caritavatīr apy alaṃ tīvra-bhāvāḥ kṣiptāś cakrur yad anye tad iha mama balāt prāṇa-ghātaṃ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा हा सा रास-गोष्ठी नव-नव-मिलनोल्लास-शश्वद् विलासा तल्-लीला-कल्प-वल्ली-समुदय-जनुषाम् अङ्कुर-श्रीः क्व याता ? हा धिग् याक्रूर-नाम्ना कितव-नृपतिना दीक्षिता गोप-गोष्ठी सेयं तत्-सर्व-नाशिन्य् अजनि कुत इति क्रोशिका मां दहन्ति
hā hā sā rāsa-goṣṭhī nava-nava-milanollāsa-śaśvad vilāsā tal-līlā-kalpa-vallī-samudaya-januṣām aṅkura-śrīḥ kva yātā ? hā dhig yākrūra-nāmnā kitava-nṛpatinā dīkṣitā gopa-goṣṭhī seyaṃ tat-sarva-nāśiny ajani kuta iti krośikā māṃ dahanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्तां रासादि-लीलावलिर् अपि ललिता हा दिनान्ते निशान्तेऽप्य् अञ्चन् गोभिर् विलासी सह-सखि-निचयः साग्रजः कृष्ण-चन्द्रः । अस्मान् नेत्रान्त-लक्ष्मी-विलसित-कलया पुष्टवान् सुष्ठु यस् तं गोपास् तूर्णं नयन्ति क्व समम् इति गिरो गोपिका मां तुदन्ति
āstāṃ rāsādi-līlāvalir api lalitā hā dinānte niśānte'py añcan gobhir vilāsī saha-sakhi-nicayaḥ sāgrajaḥ kṛṣṇa-candraḥ | asmān netrānta-lakṣmī-vilasita-kalayā puṣṭavān suṣṭhu yas taṃ gopās tūrṇaṃ nayanti kva samam iti giro gopikā māṃ tudanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधा यद्यपि मूर्छिता समभवत् तस्यास् तथापि प्रियश् चित्तान्तः स्फुरति स्म तद्वद् अभितो यद्वच् छताङ्गं गतः । सोऽयं यद्यपि दृष्टि-कृष्टिम् अकरोद् अस्याः सकाशान् निज- क्षोभाद् बिभ्यद् इयं तथाप्य अनुदिशं हा तद्-दृशि व्यानशे
rādhā yadyapi mūrchitā samabhavat tasyās tathāpi priyaś cittāntaḥ sphurati sma tadvad abhito yadvac chatāṅgaṃ gataḥ | so'yaṃ yadyapi dṛṣṭi-kṛṣṭim akarod asyāḥ sakāśān nija- kṣobhād bibhyad iyaṃ tathāpya anudiśaṃ hā tad-dṛśi vyānaśe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां सभायां रुरुदुर् यद् एता गोविन्द दामोदर माधवेति । तत्र स्मृतेऽद्यापि मनो ममेदं खेदं भजत्-प्राण-भृतिं न वष्टि
tasyāṃ sabhāyāṃ rurudur yad etā govinda dāmodara mādhaveti | tatra smṛte'dyāpi mano mamedaṃ khedaṃ bhajat-prāṇa-bhṛtiṃ na vaṣṭi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं बत सुदतीनां रुदतीनाम् अप्य् अरुन्तुदः स रथी । अक्रूरः क्रूर-मनाः दूरं हरिम् अहृत सूरजा-पुरम्
evaṃ bata sudatīnāṃ rudatīnām apy aruntudaḥ sa rathī | akrūraḥ krūra-manāḥ dūraṃ harim ahṛta sūrajā-puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस् तन् मुख्य-वर्गस् तद्-अनुगत-रथस् तत्-पताका-तद्-उद्यद्- धूलीनां पालिर् इत्थं क्रमम् अनु निमिष-प्रोज्झितं वीइक्ष्यमाणा । प्रत्यावृत्तौ निराशा व्रज-युवति-ततिः प्राणम् अत्यक्ष्यद् एष प्राक् चेन् नात्मागति-स्वीकृति-कृति-लिपिभिः सत्यम् अत्र व्यधास्यत्
kṛṣṇas tan mukhya-vargas tad-anugata-rathas tat-patākā-tad-udyad- dhūlīnāṃ pālir itthaṃ kramam anu nimiṣa-projjhitaṃ vīikṣyamāṇā | pratyāvṛttau nirāśā vraja-yuvati-tatiḥ prāṇam atyakṣyad eṣa prāk cen nātmāgati-svīkṛti-kṛti-lipibhiḥ satyam atra vyadhāsyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यपि सुर-मुनि-कथिता स्वस्यागतये विलम्बिता ज्ञाता । तद् अपि च वलयित-तृष्णे नास्यां कृष्णेन नादृतिः कलिता
yadyapi sura-muni-kathitā svasyāgataye vilambitā jñātā | tad api ca valayita-tṛṣṇe nāsyāṃ kṛṣṇena nādṛtiḥ kalitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयास्याम्य् आशु हत्वा तम् अधि-मधुपुरं कंसम् अप्य् अस्ति दूरं वत्साद्य्-आघात-धाम्नः पुरम् अपि किम् अदस् तत् प्रियाः कुत्र दुःखम्? किन्त्व् अन्यत् प्रार्थितं यद् भवद्भिर् उचितं तद् विधत्त प्रसत्त्या प्राणे प्राणेश्वरीभिर् मयि किम् अयि परं हन्त मन्तव्यम् अन्तः
āyāsyāmy āśu hatvā tam adhi-madhupuraṃ kaṃsam apy asti dūraṃ vatsādy-āghāta-dhāmnaḥ puram api kim adas tat priyāḥ kutra duḥkham? kintv anyat prārthitaṃ yad bhavadbhir ucitaṃ tad vidhatta prasattyā prāṇe prāṇeśvarībhir mayi kim ayi paraṃ hanta mantavyam antaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छन् नेष त्वम् अद्य स्फुरसि दयित भोः कंस-घातं विधाय स्वीकर्तुं राजतां तत् कथम् अथ भवताद् आगतिस् ते व्रजाय? तस्माद् अस्माभिर् अर्थ्यं तद् इदम् इह भवांस् तत्र नाना-विराजत्- तीर्थे सर्वार्थदे नः स्मृतिम् अनु ददताम् अञ्जलीनां त्रयाणि
gacchan neṣa tvam adya sphurasi dayita bhoḥ kaṃsa-ghātaṃ vidhāya svīkartuṃ rājatāṃ tat katham atha bhavatād āgatis te vrajāya? tasmād asmābhir arthyaṃ tad idam iha bhavāṃs tatra nānā-virājat- tīrthe sarvārthade naḥ smṛtim anu dadatām añjalīnāṃ trayāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नालं मे राज्य-लिप्सा कथम् अपि वलते निर्ममे तत्र सत्यं कंसं हत्वा यदूनां सुखम् अभिवलयन्न् अस्मि चायात-कल्पः । बद्धः स्यात् कृष्ण-सारः सपदि विधि-वशात् तर्हि किं पार्थिवादेर् मानस् तस्मिन् सुखाय प्रभवति न वनं नापि कान्ता-सुसङ्गः
nālaṃ me rājya-lipsā katham api valate nirmame tatra satyaṃ kaṃsaṃ hatvā yadūnāṃ sukham abhivalayann asmi cāyāta-kalpaḥ | baddhaḥ syāt kṛṣṇa-sāraḥ sapadi vidhi-vaśāt tarhi kiṃ pārthivāder mānas tasmin sukhāya prabhavati na vanaṃ nāpi kāntā-susaṅgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दं क्रीडा-वनानां बहु-विधम् अभितोऽप्य् अस्ति तत्राथ राज्ञां कन्या बह्व्योऽपि कान्तास् तव विभव-वशाद् उद्भविष्यन्ति धन्याः । तत्-तल्-लाभे मनस् ते कथम् इह भवितास्मासु वा किं तपोभिर् लब्धे भोगे विचित्रे पुनर् अपि तनुम् आनीहते वन्य-वृत्तीः
vṛndaṃ krīḍā-vanānāṃ bahu-vidham abhito'py asti tatrātha rājñāṃ kanyā bahvyo'pi kāntās tava vibhava-vaśād udbhaviṣyanti dhanyāḥ | tat-tal-lābhe manas te katham iha bhavitāsmāsu vā kiṃ tapobhir labdhe bhoge vicitre punar api tanum ānīhate vanya-vṛttīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं ताः केलि-वन्या विदधति लषितं सर्वतः सत्यम् एव क्षोणी-पालादि-कन्याः परम-गुण-गण-स्तोत्र-भाजः स्फुरन्ति । सत्यं कुर्वे त्रिलोकी मम न हि रतिदा नापि तत्रस्थ-रामा यद्वद् वृन्दावनं मे तद्-अनुगत-रमा यद्वद् एता भवत्यः
satyaṃ tāḥ keli-vanyā vidadhati laṣitaṃ sarvataḥ satyam eva kṣoṇī-pālādi-kanyāḥ parama-guṇa-gaṇa-stotra-bhājaḥ sphuranti | satyaṃ kurve trilokī mama na hi ratidā nāpi tatrastha-rāmā yadvad vṛndāvanaṃ me tad-anugata-ramā yadvad etā bhavatyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा ते सर्वाङ्ग-शोभा बत समधिगता येन नेत्रेण येन श्रोत्रेणाश्रावि वंशी समगमि वपुषा येन च स्पर्ष-लक्ष्मीः । तेनैवालक्षि दूरं गमनम् अवगतं तेन सन्दिष्टम् उग्रं तेन स्वं विप्रलब्धं रचितम् इति हहा जीवितं धिग् विधिं धिक्
sā te sarvāṅga-śobhā bata samadhigatā yena netreṇa yena śrotreṇāśrāvi vaṃśī samagami vapuṣā yena ca sparṣa-lakṣmīḥ | tenaivālakṣi dūraṃ gamanam avagataṃ tena sandiṣṭam ugraṃ tena svaṃ vipralabdhaṃ racitam iti hahā jīvitaṃ dhig vidhiṃ dhik
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येयं दृष्टिर् मया वश् छवि-परिकलनात् कृष्यते या श्रुतिर् वाग् दूरस्था रच्यते या तनुर् अपि मिलनाद् दव्यते स-व्यपेक्षम् । यद्य् एतास् तत्र तत्र प्रतिकृति-कृतये न ह्य् अधीना मम स्युस् तर्ह्य् एताः स्वैरिणीर् वा कथम् अहम् अहह प्राण-सख्यः सहेय?
yeyaṃ dṛṣṭir mayā vaś chavi-parikalanāt kṛṣyate yā śrutir vāg dūrasthā racyate yā tanur api milanād davyate sa-vyapekṣam | yady etās tatra tatra pratikṛti-kṛtaye na hy adhīnā mama syus tarhy etāḥ svairiṇīr vā katham aham ahaha prāṇa-sakhyaḥ saheya?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूर-क्रूर-भावं विधिर् अशुभ-विधिं मित्रम् आमित्र-चर्यां यस्याम् अस्यां दशायां सरभ-समगमत् तत्र कान्यस्य वार्ता? अस्मज् जीवोऽप्य् अजीव-स्थितिम् इह नियतं प्राप्नुयाद् एवम् अत्र स्वामिन् न व्याधिवत् तत्-प्रतिविधिर् उदियात् काल-कल्पे विलम्बे
akrūra-krūra-bhāvaṃ vidhir aśubha-vidhiṃ mitram āmitra-caryāṃ yasyām asyāṃ daśāyāṃ sarabha-samagamat tatra kānyasya vārtā? asmaj jīvo'py ajīva-sthitim iha niyataṃ prāpnuyād evam atra svāmin na vyādhivat tat-pratividhir udiyāt kāla-kalpe vilambe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयास्याम्य् एव शीघ्रं न खलु मम मनस्य् अन्य-वार्तास्ति काचित् काचिद् वा दैवतः स्यात् तद् अपि न भवती-जातु दीनास् त्यजानि । या या मध्ये मद्-आप्तिर् मुहुर् इह भविता तां पुनः स्वप्न-रूपां मा शङ्कध्वं यथा प्राग् असति च विरहे शङ्कमाना बभूव ॥ग्च् २,३।२८॥ इति । एतावन् मानम् अन्यासां वाचिकं हरिणाजनि । राधाया मूकतानूकम् अमितं यत् तु निर्ममे
āyāsyāmy eva śīghraṃ na khalu mama manasy anya-vārtāsti kācit kācid vā daivataḥ syāt tad api na bhavatī-jātu dīnās tyajāni | yā yā madhye mad-āptir muhur iha bhavitā tāṃ punaḥ svapna-rūpāṃ mā śaṅkadhvaṃ yathā prāg asati ca virahe śaṅkamānā babhūva ||GC 2,3.28|| iti | etāvan mānam anyāsāṃ vācikaṃ hariṇājani | rādhāyā mūkatānūkam amitaṃ yat tu nirmame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्व-वृन्देन निशान्तम् आपिता बलेन बालास् तद् उरीकृतागतिम् । प्राचीन-तद्-रीति-शतेन निश्चितां विनिर्माणा मुहुर् एव तां जगुः
tataḥ sva-vṛndena niśāntam āpitā balena bālās tad urīkṛtāgatim | prācīna-tad-rīti-śatena niścitāṃ vinirmāṇā muhur eva tāṃ jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकलः कमल-लोचनः स्वयम् एव समवोचत- राधे श्रवसि नावेशं कुरु किन्तु विलोचने । वृत्तं सन् मन्यसे हन्त वर्तमानं न वीक्षसे
vikalaḥ kamala-locanaḥ svayam eva samavocata- rādhe śravasi nāveśaṃ kuru kintu vilocane | vṛttaṃ san manyase hanta vartamānaṃ na vīkṣase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयी-भविष्यति । यथा- अहं स एव गो-मध्ये गोपैः सह वनेचरः । प्रीतिमान् विचरिष्यामि कामचारी यथा गजः
viṣayī-bhaviṣyati | yathā- ahaṃ sa eva go-madhye gopaiḥ saha vanecaraḥ | prītimān vicariṣyāmi kāmacārī yathā gajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावच् छतशोप्य् एवं सत्येनैव ब्रवीमि ते । न मे कार्यं नृपत्वेन विज्ञाप्यं क्रियताम् इदम् । भवान् मान्योस्तु राजा मे यदूनाम् अग्रजः प्रभुः [ह्व् ७८।३५-३७] इति
etāvac chataśopy evaṃ satyenaiva bravīmi te | na me kāryaṃ nṛpatvena vijñāpyaṃ kriyatām idam | bhavān mānyostu rājā me yadūnām agrajaḥ prabhuḥ [HV 78.35-37] iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय जय जय जय जय जय जय जय । जय जय जय जय जय जय जय जय ॥ग्च् २,५। वीर
jaya jaya jaya jaya jaya jaya jaya jaya | jaya jaya jaya jaya jaya jaya jaya jaya ||GC 2,5. vīra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेर् माता भक्तं तद्-अवधि न भुङ्क्ते तद्-अनुगास् तथा तस्मिन् गोपाः प्रति-मुहुर् उपायातिविधुराः । किम् अन्यद् वक्तव्यं व्रजम् अनुगतं यत् पशु-कुलं वनस्थं यद् वा तन्-निखिलम् इह शिर्यद् विलपति ॥ इति
harer mātā bhaktaṃ tad-avadhi na bhuṅkte tad-anugās tathā tasmin gopāḥ prati-muhur upāyātividhurāḥ | kim anyad vaktavyaṃ vrajam anugataṃ yat paśu-kulaṃ vanasthaṃ yad vā tan-nikhilam iha śiryad vilapati || iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यात्र स्याद् असुराद् भीतिः सा तत्र विरह-ज्वरात् । भावद् वयं भवत्य् एवेत्य् आकुलं सुत मन्मनः
yātra syād asurād bhītiḥ sā tatra viraha-jvarāt | bhāvad vayaṃ bhavaty evety ākulaṃ suta manmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा हि- आद्येऽह्नि क्षीर-भक्तं घन-दधि-वलिता रोटिका तस्य पश्चात्- तत्-पश्चाद्-दुग्ध-पूपं तद्-अनु बहुविधान्नाद्यम् अन्येषु चान्यत् । मातर् मह्यं निकाय्ये महति रसयते पर्यवेषि त्वया यन् न स्वप्नस् तन् न वा तत् स्फुरण-मयम् इति स्मर्यतां किं तु सत्यम्
tathā hi- ādye'hni kṣīra-bhaktaṃ ghana-dadhi-valitā roṭikā tasya paścāt- tat-paścād-dugdha-pūpaṃ tad-anu bahuvidhānnādyam anyeṣu cānyat | mātar mahyaṃ nikāyye mahati rasayate paryaveṣi tvayā yan na svapnas tan na vā tat sphuraṇa-mayam iti smaryatāṃ kiṃ tu satyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च, यवन्न् आश्नासि मातस् त्वम् इति निशमये हन्त नाश्नानि तावद् यद्य् अश्नामीव तर्ह्य् अप्य् अनुभवद् असु मे येऽसवः शोषमीयुः । गोष्ठं गच्छानि पश्यान्य् अपि निज-जननीं तद्-विधाम् एवम् एव ह्य् उद्यत् तेजः-प्रकाशाद् रिपु-गणम् अचिराद् उत्-सहिष्ये विजेतुम् ॥ इति
kiṃ ca, yavann āśnāsi mātas tvam iti niśamaye hanta nāśnāni tāvad yady aśnāmīva tarhy apy anubhavad asu me ye'savaḥ śoṣamīyuḥ | goṣṭhaṃ gacchāni paśyāny api nija-jananīṃ tad-vidhām evam eva hy udyat tejaḥ-prakāśād ripu-gaṇam acirād ut-sahiṣye vijetum || iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः- कंसस्य ध्वंसनान्ते व्रज-वसति-गने गच्छति स्वीय-गेहं तं कृष्णं तं च रामं तम् अपि पशुपति-क्स्मा-पतिं तांश् च गोपान् । श्रीदामाद्यांश् च तांस् तान् अपि च तद्-अनुगान् नव्य-विच्छेद-भीतेर् अन्तः स्मृत्वा मद्-अन्तर्-विरस-वशतया सर्वम् अर्वाग् जहाति
yataḥ- kaṃsasya dhvaṃsanānte vraja-vasati-gane gacchati svīya-gehaṃ taṃ kṛṣṇaṃ taṃ ca rāmaṃ tam api paśupati-ksmā-patiṃ tāṃś ca gopān | śrīdāmādyāṃś ca tāṃs tān api ca tad-anugān navya-viccheda-bhīter antaḥ smṛtvā mad-antar-virasa-vaśatayā sarvam arvāg jahāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः स्वां कृष्णः पुरा तृष्णां वर्धयामास धृष्णजम् । स साक्षाद् भवताम् अंके स्वं केलिं वहति प्रभो
yaḥ svāṃ kṛṣṇaḥ purā tṛṣṇāṃ vardhayāmāsa dhṛṣṇajam | sa sākṣād bhavatām aṃke svaṃ keliṃ vahati prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहह वहलमन्तुं जन्तुर् एष प्रलापी रचितमचित-तातः क्षन्तुम् अर्हस् त्वम् एव । कथम् अपि निजम् अङ्गं व्याधिना दुःखदं स्यत् तद् अपि न हि तद्-अङ्गी त्यक्तुम् इच्छेत् कदापि
ahaha vahalamantuṃ jantur eṣa pralāpī racitamacita-tātaḥ kṣantum arhas tvam eva | katham api nijam aṅgaṃ vyādhinā duḥkhadaṃ syat tad api na hi tad-aṅgī tyaktum icchet kadāpi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च, आलिङ्ग्यत व्रजेशित्रा पित्रा स-पुलकं सुतः । सर्वैश् चानन्द-गर्वेण रोम-पर्वेह सन्दधे
tataś ca, āliṅgyata vrajeśitrā pitrā sa-pulakaṃ sutaḥ | sarvaiś cānanda-garveṇa roma-parveha sandadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सन्त्यज्य युष्मान् नियत-मद्-अनुग-प्राणना निष्प्रमाणा धर्म्यं मे नास्ति किंचित् तद् अपि स-वयसः श्रूयतां मन्-निवेद्यम् । युष्माकं यातिसेतुर् मयि रतिर् अतुला सा तु मां ह्रेपयन्ती तत्-तुल्यासक्ति-रिक्तं ह्नुत-तनुम् अकरोन् नास्मि दूरः कदापि
satyaṃ santyajya yuṣmān niyata-mad-anuga-prāṇanā niṣpramāṇā dharmyaṃ me nāsti kiṃcit tad api sa-vayasaḥ śrūyatāṃ man-nivedyam | yuṣmākaṃ yātisetur mayi ratir atulā sā tu māṃ hrepayantī tat-tulyāsakti-riktaṃ hnuta-tanum akaron nāsmi dūraḥ kadāpi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुर्याम् अस्यां यद् अस्मि प्रकटम् अपि हि तं हन्त कुर्यां कथं तत् किं तु च्छाया-सदृक्षः स्फुटम् इह विहरेत् तत्र तु स्वेन नित्यम् । आवेशो यत्र यस्य स्फुरति स नियतं तत्र भाति स्वयं यत् स्फूर्तिं स्वां सोऽयम् अस्मीत्य् अनुभजति यथा तेन नान्येन तद्-वत्
puryām asyāṃ yad asmi prakaṭam api hi taṃ hanta kuryāṃ kathaṃ tat kiṃ tu cchāyā-sadṛkṣaḥ sphuṭam iha viharet tatra tu svena nityam | āveśo yatra yasya sphurati sa niyataṃ tatra bhāti svayaṃ yat sphūrtiṃ svāṃ so'yam asmīty anubhajati yathā tena nānyena tad-vat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमाभे दर्श-रात्राव् अपि निज-रुचिभिः पूर्णिमा-भ्रान्तितस् त्वं मद्-विश्लेष-ज्वरार्ति-प्रथि-नवम-दशा दुर्वशाङ्गी यद्-असीः । तर्हि त्वाम् अङ्ग-कान्ति-स्फुरद् असित-मणि-श्री-चय-व्याप्त-सर्वः सोऽहं शिश्लेष तत्-तद्-विनिमित-दशया यत्र चित्रं जगस्थ
somābhe darśa-rātrāv api nija-rucibhiḥ pūrṇimā-bhrāntitas tvaṃ mad-viśleṣa-jvarārti-prathi-navama-daśā durvaśāṅgī yad-asīḥ | tarhi tvām aṅga-kānti-sphurad asita-maṇi-śrī-caya-vyāpta-sarvaḥ so'haṃ śiśleṣa tat-tad-vinimita-daśayā yatra citraṃ jagastha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमाभे मानम् ऐच्छः प्रतिपदि ललिते माम् अयास्र् वनान्ते पाल्यासीर् वास-सज्जा परिचरसि पुरा राधया माम् विशाखे । एतद् दिं-मात्रम् उक्तं भवद्-अवगतये ज्ञेयम् अन्यत् कथं वा स्वप्नं तत् तत् विदित्वा ग्लपयथ निजकं मानसं माम् अपीह ?
somābhe mānam aicchaḥ pratipadi lalite mām ayāsr vanānte pālyāsīr vāsa-sajjā paricarasi purā rādhayā mām viśākhe | etad diṃ-mātram uktaṃ bhavad-avagataye jñeyam anyat kathaṃ vā svapnaṃ tat tat viditvā glapayatha nijakaṃ mānasaṃ mām apīha ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.