Vājasaneyi Saṃhitā (Śukla Yajurveda, as given on Wikisource) 33

अस्याजरासो दमाम् अरित्रा ऽ अर्चद्धूमासो ऽ अग्नयः पावकाः । श्वितीचयः श्वात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो न सोमाः ॥

asyājarāso damām aritrā ' arcaddhūmāso ' agnayaḥ pāvakāḥ | śvitīcayaḥ śvātrāso bhuraṇyavo vanarṣado vāyavo na somāḥ ||

हरयो धूमकेतवो वातजूता ऽ उप द्यवि । यतन्ते वृथग् अग्नयः ॥

harayo dhūmaketavo vātajūtā ' upa dyavi | yatante vṛthag agnayaḥ ||

यजा नो मित्रावरुणा यजा देवाꣳ २ऽ ऋतं बृहत् । अग्ने यक्षि स्वं दमम् ॥

yajā no mitrāvaruṇā yajā devām̐ 2' ṛtaṃ bṛhat | agne yakṣi svaṃ damam ||

युक्ष्वा हि देवहूतमाꣳ२ऽ अश्वाꣳ२ऽ अग्ने रथीर् इव । नि होता पूर्व्यः सदः ॥

yukṣvā hi devahūtamām̐2' aśvām̐2' agne rathīr iva | ni hotā pūrvyaḥ sadaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वे विरूपे चरतः स्वर्थे ऽ अन्यान्या वत्सम् उप धापयेते । हरिर् अन्यस्यां भवति स्वधावाञ्छुक्रो ऽ अन्यस्यां ददृशे सुवर्चाः ॥

dve virūpe carataḥ svarthe ' anyānyā vatsam upa dhāpayete | harir anyasyāṃ bhavati svadhāvāñchukro ' anyasyāṃ dadṛśe suvarcāḥ ||

अयम् इह प्रथमो धायि धातृभिर् होता यजिष्ठो ऽ अध्वरेष्व् ईड्यः । यम् अप्नवानो भृगवो विरुरुचुर् वनेषु चित्रं विभ्वं विशे-विशे ॥

ayam iha prathamo dhāyi dhātṛbhir hotā yajiṣṭho ' adhvareṣv īḍyaḥ | yam apnavāno bhṛgavo virurucur vaneṣu citraṃ vibhvaṃ viśe-viśe ||

त्रीणि शता त्री सहस्राण्य् अग्निं त्रिꣳशच् च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन् घृतैर् अस्तृणन् बर्हिर् अस्मा ऽ आद् इद् होतारं न्य् असादयन्त ॥

trīṇi śatā trī sahasrāṇy agniṃ trim̐śac ca devā nava cāsaparyan | aukṣan ghṛtair astṛṇan barhir asmā ' ād id hotāraṃ ny asādayanta ||

मूर्धानं दिवो ऽ अरतिं पृथिव्या वैश्वानरम् ऋत ऽ आ जातम् अग्निम् । कविꣳ सम्राजम् अतिथिं जनानाम् आसन्न् आ पात्रं जनयन्त देवाः ॥

mūrdhānaṃ divo ' aratiṃ pṛthivyā vaiśvānaram ṛta ' ā jātam agnim | kavim̐ samrājam atithiṃ janānām āsann ā pātraṃ janayanta devāḥ ||

अग्निर् वृत्राणि जङ्घनद् द्रविणस्युर् विपन्यया । समिद्धः शुक्र ऽ आहुतः ॥

agnir vṛtrāṇi jaṅghanad draviṇasyur vipanyayā | samiddhaḥ śukra ' āhutaḥ ||

विश्वेभिः सोम्यं मध्व् अग्न ऽ इन्द्रेण वायुना । पिबा मित्रस्य धामभिः ॥

viśvebhiḥ somyaṃ madhv agna ' indreṇa vāyunā | pibā mitrasya dhāmabhiḥ ||

आ यद् इषे नृपतिं तेज ऽ आनट् शुचि रेतो निषिक्तं द्यौर् अभीके । अग्निः शर्धम् अनवद्यं युवानꣳ स्वाध्यं जनयत् सूदयच् च ॥

ā yad iṣe nṛpatiṃ teja ' ānaṭ śuci reto niṣiktaṃ dyaur abhīke | agniḥ śardham anavadyaṃ yuvānam̐ svādhyaṃ janayat sūdayac ca ||

अग्ने शर्ध महते सौभगाय तव द्युम्नान्य् उत्तमानि सन्तु । सं जास्पत्यꣳ सुयमम् आ कृणुष्व शत्रूयताम् अभि तिष्ठा महाꣳसि ॥

agne śardha mahate saubhagāya tava dyumnāny uttamāni santu | saṃ jāspatyam̐ suyamam ā kṛṇuṣva śatrūyatām abhi tiṣṭhā mahām̐si ||

त्वाꣳ हि मन्द्रतमम् अर्कशोकैर् ववृमहे महि नः श्रोष्य् अग्ने । इन्द्रं न त्वा शवसा देवता वायुं पृणन्ति राधसा नृतमाः ॥

tvām̐ hi mandratamam arkaśokair vavṛmahe mahi naḥ śroṣy agne | indraṃ na tvā śavasā devatā vāyuṃ pṛṇanti rādhasā nṛtamāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वे ऽ अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः । यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान् दयन्त गोनाम् ॥

tve ' agne svāhuta priyāsaḥ santu sūrayaḥ | yantāro ye maghavāno janānāmūrvān dayanta gonām ||

श्रुधि श्रुत्कर्ण वह्निभिर् देवैर् अग्ने सयावभिः । आ सीदन्तु बर्हिषि मित्रो ऽ अर्यमा प्रातर्यावाणो ऽ अध्वरम् ॥

śrudhi śrutkarṇa vahnibhir devair agne sayāvabhiḥ | ā sīdantu barhiṣi mitro ' aryamā prātaryāvāṇo ' adhvaram ||

विश्वेषाम् अदितिर् यज्ञियानां विश्वेषाम् अतिथिर् मानुषाणाम् । अग्निर् देवानाम् अव ऽ आवृणानः सुमृडीको भवतु जातवेदाः ॥

viśveṣām aditir yajñiyānāṃ viśveṣām atithir mānuṣāṇām | agnir devānām ava ' āvṛṇānaḥ sumṛḍīko bhavatu jātavedāḥ ||

महो ऽ अग्नेः समिधानस्य शर्मण्य् अनागा मित्रे वरुणे स्वस्तये । श्रेष्ठे स्याम सवितुः सवीमनि तद् देवानाम् अवो ऽ अद्या वृणीमहे ॥

maho ' agneḥ samidhānasya śarmaṇy anāgā mitre varuṇe svastaye | śreṣṭhe syāma savituḥ savīmani tad devānām avo ' adyā vṛṇīmahe ||

आपश् चित् पिप्यु स्तर्यो न गावो नक्षन्न् ऋतं जरितारस् त ऽ इन्द्र । याहि वायुर् न नियुतो नो ऽ अच्छा त्वꣳ हि धीभिर् दयसे वि वाजान् ॥

āpaś cit pipyu staryo na gāvo nakṣann ṛtaṃ jaritāras ta ' indra | yāhi vāyur na niyuto no ' acchā tvam̐ hi dhībhir dayase vi vājān ||

गाव ऽ उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा । उभा कर्णा हिरण्यया ॥

gāva ' upāvatāvataṃ mahī yajñasya rapsudā | ubhā karṇā hiraṇyayā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अद्य सूर ऽ उदिते नागा मित्रो ऽ अर्यमा । सुवाति सविता भगः ॥

yad adya sūra ' udite nāgā mitro ' aryamā | suvāti savitā bhagaḥ ||

आ सुते सिञ्चत श्रियꣳ रोदस्योर् अभिश्रियम् । रसा दधीत वृषभम् ॥[ तं प्रत्नथा। अयं वेनः॥]

ā sute siñcata śriyam̐ rodasyor abhiśriyam | rasā dadhīta vṛṣabham ||[ taṃ pratnathā| ayaṃ venaḥ||]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतिष्ठन्तं परि विश्वे ऽ अभूषञ् छ्रियो वसानश् चरति स्वरोचिः । महत् तद् वृष्णो ऽ असुरस्य नामा विश्वरूपो ऽ अमृतानि तस्थौ ॥

ātiṣṭhantaṃ pari viśve ' abhūṣañ chriyo vasānaś carati svarociḥ | mahat tad vṛṣṇo ' asurasya nāmā viśvarūpo ' amṛtāni tasthau ||

प्र वो महे मन्दमानायान्धसो ऽर्चा विश्वानराय विश्वाभुवे । इन्द्रस्य यस्य सुमखꣳ सहो महि श्रवो नृम्णं च रोदसी सपर्यतः ॥

pra vo mahe mandamānāyāndhaso 'rcā viśvānarāya viśvābhuve | indrasya yasya sumakham̐ saho mahi śravo nṛmṇaṃ ca rodasī saparyataḥ ||

बृहन्न् इद् इध्म ऽ एषां भूरि शस्तं पृथुः स्वरुः । येषाम् इन्द्रो युवा सखा ॥

bṛhann id idhma ' eṣāṃ bhūri śastaṃ pṛthuḥ svaruḥ | yeṣām indro yuvā sakhā ||

इन्द्रेहि मत्स्य् अन्धसो विश्वेभिः सोमपर्वभिः । महाꣳ२ऽ अभिष्टिर् ओजसा ॥

indrehi matsy andhaso viśvebhiḥ somaparvabhiḥ | mahām̐2' abhiṣṭir ojasā ||

इन्द्रो वृत्रम् अवृणोच्छर्धनीतिः प्र मायिनाम् अमिनाद् वर्पणीतिः । अहन् व्यꣳसम् उशधग् वनेष्व् आविर् धेना ऽ अकृणोद् राम्याणाम् ॥

indro vṛtram avṛṇocchardhanītiḥ pra māyinām aminād varpaṇītiḥ | ahan vyam̐sam uśadhag vaneṣv āvir dhenā ' akṛṇod rāmyāṇām ||

कुतस् त्वम् इन्द्र माहिनः सन्न् एको यासि सत्पते किं त ऽ इत्था । सं पृच्छसे समराणः शुभानैर् वोचेस् तन् नो हरिवो यत् ते ऽ अस्मे । महाꣳ२ऽ इन्द्रो य ऽ ओजसा । कदा चन स्तरीर् असि । कदा चन प्र युच्छसि ॥

kutas tvam indra māhinaḥ sann eko yāsi satpate kiṃ ta ' itthā | saṃ pṛcchase samarāṇaḥ śubhānair voces tan no harivo yat te ' asme | mahām̐2' indro ya ' ojasā | kadā cana starīr asi | kadā cana pra yucchasi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ तत् त ऽ इन्द्रायवः पनन्ताभि य ऽ ऊर्वं गोमन्तं तितृत्सान् । सकृत्स्वं ये पुरुपुत्रां महीꣳ सहस्रधारां बृहतीं दुदुक्षन् ॥

ā tat ta ' indrāyavaḥ panantābhi ya ' ūrvaṃ gomantaṃ titṛtsān | sakṛtsvaṃ ye puruputrāṃ mahīm̐ sahasradhārāṃ bṛhatīṃ dudukṣan ||

इमां ते धियं प्र भरे महो महीम् अस्य स्तोत्रे धिषणा यत् त ऽ आनजे । तम् उत्सवे च प्रसवे च सासहिम् इन्द्रं देवासः शवसामदन्न् अनु ॥

imāṃ te dhiyaṃ pra bhare maho mahīm asya stotre dhiṣaṇā yat ta ' ānaje | tam utsave ca prasave ca sāsahim indraṃ devāsaḥ śavasāmadann anu ||

विभ्राड् बृहत् पिबतु सोम्यं मध्व् आयुर् दधद् यज्ञपताव् अविह्रुतम् । वातजूतो यो ऽ अभिरक्षति त्मना प्रजाः पुपोष पुरुधा वि राजति ॥

vibhrāḍ bṛhat pibatu somyaṃ madhv āyur dadhad yajñapatāv avihrutam | vātajūto yo ' abhirakṣati tmanā prajāḥ pupoṣa purudhā vi rājati ||

उद् उ त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यꣳ स्वाहा ॥

ud u tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ | dṛśe viśvāya sūryam̐ svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाꣳ२ऽ अनु । त्वं वरुण पश्यसि ॥

yenā pāvaka cakṣasā bhuraṇyantaṃ janām̐2' anu | tvaṃ varuṇa paśyasi ||

दैव्याव् अध्वर्यू ऽ आ गतꣳ रथेन सूर्यत्वचा । मध्वा यज्ञꣳ सम् अञ्जाथे । तं प्रत्नथा । अयं वेनः। चित्रं देवानाम्(अ.वे.) अयं वेनः । चित्रम् देवानाम् ॥

daivyāv adhvaryū ' ā gatam̐ rathena sūryatvacā | madhvā yajñam̐ sam añjāthe | taṃ pratnathā | ayaṃ venaḥ| citraṃ devānām(a.ve.) ayaṃ venaḥ | citram devānām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ न ऽ इडाभिर् विदथे सुशस्ति विश्वानरः सविता देव ऽ एतु । अपि यथा युवानो मत्सथा नो विश्वं जगद् अभिपित्वे मनीषा ॥

ā na ' iḍābhir vidathe suśasti viśvānaraḥ savitā deva ' etu | api yathā yuvāno matsathā no viśvaṃ jagad abhipitve manīṣā ||

यद् अद्य कच् च वृत्रहन्न् उदगा ऽ अभि सूर्य । सर्वं तद् इन्द्र ते वशे ॥

yad adya kac ca vṛtrahann udagā ' abhi sūrya | sarvaṃ tad indra te vaśe ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरणिर् विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृद् असि सूर्य । विश्वम् आ भासि रोचनम् ॥

taraṇir viśvadarśato jyotiṣkṛd asi sūrya | viśvam ā bhāsi rocanam ||

तत् सूर्यस्य देवत्वं तन् महित्वं मध्या कर्तोर् विततꣳ सं जभार । यदेद् अयुक्त हरितः सधस्थाद् आद् रात्री वासस् तनुते सिमस्मै ॥

tat sūryasya devatvaṃ tan mahitvaṃ madhyā kartor vitatam̐ saṃ jabhāra | yaded ayukta haritaḥ sadhasthād ād rātrī vāsas tanute simasmai ||

तन् मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योर् उपस्थे । अनन्तम् अन्यद् रुशद् अस्य पाजः कृष्णम् अन्यद् धरितः सं भरन्ति ॥

tan mitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyor upasthe | anantam anyad ruśad asya pājaḥ kṛṣṇam anyad dharitaḥ saṃ bharanti ||

बण् महाꣳ२ऽ असि सूर्य बड् आदित्य महाꣳ२ऽ असि । महस् ते सतो महिमा पनस्यते द्धा देव महाꣳ२ऽ असि ॥

baṇ mahām̐2' asi sūrya baḍ āditya mahām̐2' asi | mahas te sato mahimā panasyate ddhā deva mahām̐2' asi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बट् सूर्य श्रवसा महाꣳ२ऽ असि सत्रा देव महाꣳ२ऽ असि । मह्ना देवानाम् असुर्यः पुरोहितो विभु ज्योतिर् अदाभ्यम् ॥

baṭ sūrya śravasā mahām̐2' asi satrā deva mahām̐2' asi | mahnā devānām asuryaḥ purohito vibhu jyotir adābhyam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रायन्त ऽ इव सूर्यं विश्वेद् इन्द्रस्य भक्षत । वसूनि जाते जनमान ऽ ओजसा प्रति भागं न दीधिम ॥

śrāyanta ' iva sūryaṃ viśved indrasya bhakṣata | vasūni jāte janamāna ' ojasā prati bhāgaṃ na dīdhima ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्या देवा ऽ उदिता सूर्यस्य निर् अꣳहसः पिपृता निर् अवद्यात् । तन् नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम् अदितिः सिन्धुः पृथिवी ऽ उत द्यौः ॥

adyā devā ' uditā sūryasya nir am̐hasaḥ pipṛtā nir avadyāt | tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthivī ' uta dyauḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्न् अमृतं मर्त्यं च । हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥

ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayann amṛtaṃ martyaṃ ca | hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanāni paśyan ||

प्र वावृजे सुप्रया बर्हिर् एषाम् आ विश्पतीव बीरिट ऽ इयाते । विशाम् अक्तोर् उषसः पूर्वहूतौ वायुः पूषा स्वस्तये नियुत्वान् ॥

pra vāvṛje suprayā barhir eṣām ā viśpatīva bīriṭa ' iyāte | viśām aktor uṣasaḥ pūrvahūtau vāyuḥ pūṣā svastaye niyutvān ||

इन्द्रवायू बृहस्पतिं मित्राग्निं पूषणं भगम् । आदित्यान् मारुतं गणम् ॥

indravāyū bṛhaspatiṃ mitrāgniṃ pūṣaṇaṃ bhagam | ādityān mārutaṃ gaṇam ||

वरुणः प्राविता भुवन् मित्रो विश्वाभिर् ऊतिभिः । करतां नः सुराधसः ॥

varuṇaḥ prāvitā bhuvan mitro viśvābhir ūtibhiḥ | karatāṃ naḥ surādhasaḥ ||

अधि न इन्द्रेषां विष्णो सजात्यानाम् । इता मरुतो ऽ अश्विना । [तं प्रत्नथा । अयं वेनः । ये देवासः । आ न इडाभिः । विश्वेभिः सोम्यं मधु ।] (अ.वे. 7.12, 16. 19, ) ओमासश् चर्षणीधृतः ॥

adhi na indreṣāṃ viṣṇo sajātyānām | itā maruto ' aśvinā | [taṃ pratnathā | ayaṃ venaḥ | ye devāsaḥ | ā na iḍābhiḥ | viśvebhiḥ somyaṃ madhu |] (a.ve. 7.12, 16. 19, ) omāsaś carṣaṇīdhṛtaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न ऽ इन्द्र वरुण मित्र देवाः शर्धः प्र यन्त मारुतोत विष्णो । उभा नासत्या रुद्रो ऽ अध ग्नाः पूषा भगः सरस्वती जुषन्त ॥

agna ' indra varuṇa mitra devāḥ śardhaḥ pra yanta mārutota viṣṇo | ubhā nāsatyā rudro ' adha gnāḥ pūṣā bhagaḥ sarasvatī juṣanta ||

इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिꣳ स्वः पृथिवीं द्यां मरुतः पर्वताꣳ२ऽ अपः । हुवे विष्णुं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं भगं नु शꣳसꣳ सवितारमूतये ॥

indrāgnī mitrāvaruṇāditim̐ svaḥ pṛthivīṃ dyāṃ marutaḥ parvatām̐2' apaḥ | huve viṣṇuṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ bhagaṃ nu śam̐sam̐ savitāramūtaye ||

अस्मे रुद्रा मेहना पर्वतासो वृत्रहत्ये भरहूतौ सजोषाः । यः शꣳसते स्तुवते धायि पज्र ऽ इन्द्रज्येष्ठा ऽ अस्माꣳ२ऽ अवन्तु देवाः ॥

asme rudrā mehanā parvatāso vṛtrahatye bharahūtau sajoṣāḥ | yaḥ śam̐sate stuvate dhāyi pajra ' indrajyeṣṭhā ' asmām̐2' avantu devāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्वाञ्चो ऽ अद्या भवता यजत्रा ऽ आ वो हार्दि भयमानो व्ययेयम् । त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य त्राध्वं कर्ताद् अवपदो यजत्राः ॥

arvāñco ' adyā bhavatā yajatrā ' ā vo hārdi bhayamāno vyayeyam | trādhvaṃ no devā nijuro vṛkasya trādhvaṃ kartād avapado yajatrāḥ ||

विश्वे ऽ अद्य मरुतो विश्व ऽ ऊती विश्वे भवन्त्व् अग्नयः समिद्धाः । विश्वे नो देवा ऽ अवसा गमन्तु विश्वम् अस्तु द्रविणं वाजो ऽ अस्मे ॥

viśve ' adya maruto viśva ' ūtī viśve bhavantv agnayaḥ samiddhāḥ | viśve no devā ' avasā gamantu viśvam astu draviṇaṃ vājo ' asme ||

विश्वे देवाः शृणुतेमꣳ हवं मे ये ऽ अन्तरिक्षे य ऽ उप द्यवि ष्ठ । ये ऽ अग्निजिह्वा ऽ उत वा यजत्रा ऽ आसद्यास्मिन् बर्हिषि मादयध्वम् ॥

viśve devāḥ śṛṇutemam̐ havaṃ me ye ' antarikṣe ya ' upa dyavi ṣṭha | ye ' agnijihvā ' uta vā yajatrā ' āsadyāsmin barhiṣi mādayadhvam ||

देवेभ्यो हि प्रथमं यज्ञियेभ्यो ऽमृतत्वꣳ सुवसि भागम् उत्तमम् । आद् इद् दामानꣳ सवितर् व्य् ऊर्णुषे ऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ॥

devebhyo hi prathamaṃ yajñiyebhyo 'mṛtatvam̐ suvasi bhāgam uttamam | ād id dāmānam̐ savitar vy ūrṇuṣe 'nūcīnā jīvitā mānuṣebhyaḥ ||

प्र वायुम् अच्छा बृहती मनीषा बृहद्रयिं विश्ववारꣳ रथप्राम् । द्युतद्यामा नियुतः पत्यमानः कविः कविम् इयक्षसि प्रयज्यो ॥

pra vāyum acchā bṛhatī manīṣā bṛhadrayiṃ viśvavāram̐ rathaprām | dyutadyāmā niyutaḥ patyamānaḥ kaviḥ kavim iyakṣasi prayajyo ||

इन्द्रवायू ऽ इमे सुता ऽ उप प्रयोभिर् आगतम् । इन्दवो वाम् उशन्ति हि ॥

indravāyū ' ime sutā ' upa prayobhir āgatam | indavo vām uśanti hi ||

मित्रꣳ हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम् । धियं घृताचीꣳ साधन्ता ॥

mitram̐ huve pūtadakṣaṃ varuṇaṃ ca riśādasam | dhiyaṃ ghṛtācīm̐ sādhantā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः । आ यातꣳ रुद्रवर्तनी । [ तं प्रत्नथा । अयं वेनः ॥ ](अ.वे. 7.12.16)

dasrā yuvākavaḥ sutā nāsatyā vṛktabarhiṣaḥ | ā yātam̐ rudravartanī | [ taṃ pratnathā | ayaṃ venaḥ || ](a.ve. 7.12.16)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदद् यदी सरमा रुग्णम् अद्रेर् महि पाथः पूर्व्यꣳ सध्र्यक् कः । अग्रं नयत् सुपद्य् अक्षराणाम् अच्छा रवं प्रथमा जानती गात् ॥

vidad yadī saramā rugṇam adrer mahi pāthaḥ pūrvyam̐ sadhryak kaḥ | agraṃ nayat supady akṣarāṇām acchā ravaṃ prathamā jānatī gāt ||

नहि स्पशम् अविदन्न् अन्यम् अस्माद् वैश्वानरात् पुर ऽ एतारम् अग्नेः । एम् एनम् अवृधन्न् अमृता ऽ अमर्त्यं वैश्वानरं क्षैत्रजित्याय देवाः ॥

nahi spaśam avidann anyam asmād vaiśvānarāt pura ' etāram agneḥ | em enam avṛdhann amṛtā ' amartyaṃ vaiśvānaraṃ kṣaitrajityāya devāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रा विघनिना मृध ऽ इन्द्राग्नी हवामहे । ता नो मृडात ऽ ईदृशे ॥

ugrā vighaninā mṛdha ' indrāgnī havāmahe | tā no mṛḍāta ' īdṛśe ||

उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे । अभि देवाꣳ२ऽ इयक्षते ॥

upāsmai gāyatā naraḥ pavamānāyendave | abhi devām̐2' iyakṣate ||

ये त्वाहिहत्ये मघवन्न् अवर्धन् ये शाम्बरे हरिवो ये गविष्टौ । ये त्वा नूनम् अनुमदन्ति विप्राः पिबेन्द्र सोमꣳ सगणो मरुद्भिः ॥

ye tvāhihatye maghavann avardhan ye śāmbare harivo ye gaviṣṭau | ye tvā nūnam anumadanti viprāḥ pibendra somam̐ sagaṇo marudbhiḥ ||

जनिष्ठा ऽ उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ऽ ओजिष्ठो बहुलाभिमानः । अवर्धन्न् इन्द्रं मरुतश् चिद् अत्र माता यद् वीरं दधनद् धनिष्ठा ॥

janiṣṭhā ' ugraḥ sahase turāya mandra ' ojiṣṭho bahulābhimānaḥ | avardhann indraṃ marutaś cid atra mātā yad vīraṃ dadhanad dhaniṣṭhā ||

आ तू न ऽ इन्द्र वृत्रहन्न् अस्माकम् अर्धम् आ गहि । महान् महीभिर् ऊतिभिः ॥

ā tū na ' indra vṛtrahann asmākam ardham ā gahi | mahān mahībhir ūtibhiḥ ||

त्वम् इन्द्र प्रतूर्तिष्व् अभि विश्वा ऽ असि स्पृधः । अशस्तिहा जनिता विश्वतूर् असि त्वं तूर्य तरुष्यतः ॥

tvam indra pratūrtiṣv abhi viśvā ' asi spṛdhaḥ | aśastihā janitā viśvatūr asi tvaṃ tūrya taruṣyataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनु ते शुष्मं तुरयन्तम् ईयतुः क्षोणी शिशुं न मातरा । विश्वास् ते स्पृधः श्नथयन्त मन्यवे वृत्रं यद् इन्द्र तूर्वसि ॥

anu te śuṣmaṃ turayantam īyatuḥ kṣoṇī śiśuṃ na mātarā | viśvās te spṛdhaḥ śnathayanta manyave vṛtraṃ yad indra tūrvasi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञो देवानां प्रत्य् एति सुम्नम् आदित्यासो भवता मृडयन्तः । आ वो ऽर्वाची सुमतिर् ववृत्याद् अꣳहोश् चिद् या वरिवोवित्तरासत् ॥

yajño devānāṃ praty eti sumnam ādityāso bhavatā mṛḍayantaḥ | ā vo 'rvācī sumatir vavṛtyād am̐hoś cid yā varivovittarāsat ||

अदब्धेभिः सवितः पायुभिष् ट्वꣳ शिवेभिर् अद्य परि पाहि नो गयम् । हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर् नो ऽ अघशꣳस ऽ ईशत ॥

adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvam̐ śivebhir adya pari pāhi no gayam | hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākir no ' aghaśam̐sa ' īśata ||

प्र वीरया शुचयो दद्रिरे वाम् अध्वर्युभिर् मधुमन्तः सुतासः । वह वायो नियुतो याह्य् अच्छा पिबा सुतस्यान्धसो मदाय ॥

pra vīrayā śucayo dadrire vām adhvaryubhir madhumantaḥ sutāsaḥ | vaha vāyo niyuto yāhy acchā pibā sutasyāndhaso madāya ||

गाव ऽ उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा । उभा कर्णा हिरण्यया ॥

gāva ' upāvatāvataṃ mahī yajñasya rapsudā | ubhā karṇā hiraṇyayā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काव्ययोर् आजानेषु क्रत्वा दक्षस्य दुरोणे । रिशादसा सधस्थ ऽ आ ॥

kāvyayor ājāneṣu kratvā dakṣasya duroṇe | riśādasā sadhastha ' ā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैव्याव् अध्वर्यू आ गतꣳ रथेन सूर्यत्वचा । मध्वा यज्ञꣳ सम् अञ्जाथे । [ + तं प्रत्नथा । अयं वेनः ॥]

daivyāv adhvaryū ā gatam̐ rathena sūryatvacā | madhvā yajñam̐ sam añjāthe | [ + taṃ pratnathā | ayaṃ venaḥ ||]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिरश्चीनो विततो रश्मिर् एषाम् अधः स्विद् आसी३द् उपरि स्विद् आसी३त् । रेतोधा ऽ आसन् महिमान ऽ आसन्त् स्वधा ऽ अवस्तात् प्रयतिः परस्तात् ॥

tiraścīno vitato raśmir eṣām adhaḥ svid āsī3d upari svid āsī3t | retodhā ' āsan mahimāna ' āsant svadhā ' avastāt prayatiḥ parastāt ||

आ रोदसी ऽ अपृणद् आ स्वर् महज् जातं यद् एनम् अपसो ऽ अधारयन् । सो ऽ अध्वराय परि णीयते कविर् अत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥

ā rodasī ' apṛṇad ā svar mahaj jātaṃ yad enam apaso ' adhārayan | so ' adhvarāya pari ṇīyate kavir atyo na vājasātaye canohitaḥ ||

उक्थेभिर् वृत्रहन्तमा या मन्दाना चिद् आ गिरा । आङ्गूषैर् आविवासतः ॥

ukthebhir vṛtrahantamā yā mandānā cid ā girā | āṅgūṣair āvivāsataḥ ||

उप नः सूनवो गिरः शृण्वन्त्व् अमृतस्य ये । सुमृडीका भवन्तु नः ॥

upa naḥ sūnavo giraḥ śṛṇvantv amṛtasya ye | sumṛḍīkā bhavantu naḥ ||

ब्रह्माणि मे मतयः शꣳ सुतासः शुष्म ऽ इयर्ति प्रभृतो मे ऽ अद्रिः । आ शासते प्रति हर्यन्त्य् उक्थेमा हरी वहतस् ता नो ऽ अच्छ ॥

brahmāṇi me matayaḥ śam̐ sutāsaḥ śuṣma ' iyarti prabhṛto me ' adriḥ | ā śāsate prati haryanty ukthemā harī vahatas tā no ' accha ||

अनुत्तमा ते मघवन् नकिर् नु न त्वावाꣳ२ऽ अस्ति देवता विदानः । न जायमानो नशते न जातो यानि करिष्या कृणुहि प्रवृद्ध ॥

anuttamā te maghavan nakir nu na tvāvām̐2' asti devatā vidānaḥ | na jāyamāno naśate na jāto yāni kariṣyā kṛṇuhi pravṛddha ||

तद् इद् आस भुवनेषु ज्येष्ठं यतो जज्ञ ऽ उग्रस् त्वेषनृम्णः । सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रून् अनु यं विश्वे मदन्त्य् ऊमाः ॥

tad id āsa bhuvaneṣu jyeṣṭhaṃ yato jajña ' ugras tveṣanṛmṇaḥ | sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūn anu yaṃ viśve madanty ūmāḥ ||

इमा ऽ उ त्वा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम । पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितो ऽभि स्तोमैर् अनूषत ॥

imā ' u tvā purūvaso giro vardhantu yā mama | pāvakavarṇāḥ śucayo vipaścito 'bhi stomair anūṣata ||

यस्यायं विश्व ऽ आर्यो दासः शेवधिपा ऽ अरिः । तिरश् चिद् अर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत् सो ऽ अज्यते रयिः ॥

yasyāyaṃ viśva ' āryo dāsaḥ śevadhipā ' ariḥ | tiraś cid arye ruśame parīravi tubhyet so ' ajyate rayiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयꣳ सहस्रम् ऋषिभिः सहस्कृतः समुद्र ऽ इव पप्रथे । सत्यः सो ऽ अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ॥

ayam̐ sahasram ṛṣibhiḥ sahaskṛtaḥ samudra ' iva paprathe | satyaḥ so ' asya mahimā gṛṇe śavo yajñeṣu viprarājye ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदब्धेभिः सवितः पायुभिष् ट्वꣳ शिवेभिर् अद्य परि पाहि नो गयम् । हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर् नो ऽ अघशꣳस ऽ ईशत ॥

adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvam̐ śivebhir adya pari pāhi no gayam | hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākir no ' aghaśam̐sa ' īśata ||

आ नो यज्ञं दिविस्पृशं वायो याहि सुमन्मभिः । अन्तः पवित्र ऽ उपरि श्रीणानो ऽयꣳ शुक्रो ऽ अयामि ते ॥

ā no yajñaṃ divispṛśaṃ vāyo yāhi sumanmabhiḥ | antaḥ pavitra ' upari śrīṇāno 'yam̐ śukro ' ayāmi te ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रवायू सुसंदृशा सुहवेह हवामहे । यथा नः सर्व ऽ इज् जनो ऽनमीवः संगमे सुमना ऽ असत् ॥

indravāyū susaṃdṛśā suhaveha havāmahe | yathā naḥ sarva ' ij jano 'namīvaḥ saṃgame sumanā ' asat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋधग् इत्था स मर्त्यः शशमे देवतातये । यो नूनं मित्रावरुणाव् अभिष्टय ऽ आचक्रे हव्यदातये ॥

ṛdhag itthā sa martyaḥ śaśame devatātaye | yo nūnaṃ mitrāvaruṇāv abhiṣṭaya ' ācakre havyadātaye ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ यातम् उप भूषतं मध्वः पिबतम् अश्विना । दुग्धं पयो वृषणा जेन्यावसू मा नो मर्धिष्टम् आ गतम् ॥

ā yātam upa bhūṣataṃ madhvaḥ pibatam aśvinā | dugdhaṃ payo vṛṣaṇā jenyāvasū mā no mardhiṣṭam ā gatam ||

प्रैतु ब्रह्मणस् पतिः प्र देव्य् एतु सूनृता । अच्छा वीरं नर्यं पङ्क्तिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः ॥

praitu brahmaṇas patiḥ pra devy etu sūnṛtā | acchā vīraṃ naryaṃ paṅktirādhasaṃ devā yajñaṃ nayantu naḥ ||

चन्द्रमा ऽ अप्स्व् अन्तर् आ सुपर्णो धावते दिवि । रयिं पिशंगं बहुलं पुरुस्पृहꣳ हरिर् एति कनिक्रदत् ॥

candramā ' apsv antar ā suparṇo dhāvate divi | rayiṃ piśaṃgaṃ bahulaṃ puruspṛham̐ harir eti kanikradat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवं-देवं वो ऽवसे देवं-देवम् अभिष्टये । देवं-देवꣳ हुवेम वाजसातये गृणन्तो देव्या धिया ॥

devaṃ-devaṃ vo 'vase devaṃ-devam abhiṣṭaye | devaṃ-devam̐ huvema vājasātaye gṛṇanto devyā dhiyā ||

दिवि पृष्टो ऽ अरोचताग्निर् वैश्वानरो बृहन् । क्ष्मया वृधान ऽ ओजसा चनोहितो ज्योतिषा बाधते तमः ॥

divi pṛṣṭo ' arocatāgnir vaiśvānaro bṛhan | kṣmayā vṛdhāna ' ojasā canohito jyotiṣā bādhate tamaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्राग्नी ऽ अपाद् इयं पूर्वागात् पद्वतीभ्यः । हित्वी शिरो जिह्वया वावदच् चरत् त्रिꣳशत् पदा न्य् अक्रमीत् ॥

indrāgnī ' apād iyaṃ pūrvāgāt padvatībhyaḥ | hitvī śiro jihvayā vāvadac carat trim̐śat padā ny akramīt ||

देवासो हि ष्मा मनवे समन्यवो विश्वे साकꣳ सरातयः । ते नो ऽ अद्य ते अपरं तुचे तु नो भवन्तु वरिवोविदः ॥

devāso hi ṣmā manave samanyavo viśve sākam̐ sarātayaḥ | te no ' adya te aparaṃ tuce tu no bhavantu varivovidaḥ ||

अपाधमद् अभिशस्तीर् अशस्तिहाथेन्द्रो द्युम्न्य् आभवत् । देवास् त ऽ इन्द्र सख्याय येमिरे बृहद्भानो मरुद्गण ॥

apādhamad abhiśastīr aśastihāthendro dyumny ābhavat | devās ta ' indra sakhyāya yemire bṛhadbhāno marudgaṇa ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र व ऽ इन्द्राय बृहते मरुतो ब्रह्मार्चत । वृत्रꣳ हनति वृत्रहा शतक्रतुर् वज्रेण शतपर्वणा ॥

pra va ' indrāya bṛhate maruto brahmārcata | vṛtram̐ hanati vṛtrahā śatakratur vajreṇa śataparvaṇā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्येद् इन्द्रो वावृधे वृष्ण्यꣳ शवो मदे सुतस्य विष्णवि । अद्या तम् अस्य महिमानम् आयवो ऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा । [इमा ऽ उ त्वा । यस्यायम् । अयꣳ सहस्रम् । ऊर्ध्व ऽ ऊ षु णः ॥] (अ.वे. )

asyed indro vāvṛdhe vṛṣṇyam̐ śavo made sutasya viṣṇavi | adyā tam asya mahimānam āyavo 'nu ṣṭuvanti pūrvathā | [imā ' u tvā | yasyāyam | ayam̐ sahasram | ūrdhva ' ū ṣu ṇaḥ ||] (a.ve. )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.