Bhagavata-Purana 10,29 - 33 (with comm.) 31

जयतीति । हे दयित, ते जन्मना व्रजो ऽधिकं यथा भवति तथा जयत्य् उत्कर्षेण वर्तते । यस्मात् त्वम् अत्र जातस् तस्मद् इन्दिरा लक्ष्मीर् अत्र हि श्रयते व्रजम् अलङ्कृत्य वर्तते । एवं व्रजे सर्वस्मिन् मोदमाने ऽत्र तु तावकास् त्वदीया गोपीजनास् त्वयि त्वदर्थम् एव कथञ्चिद् धृता असवो यैस् ते त्वां विचिन्वते । अतस् त्वया दृष्यतां प्रत्यक्षीभूयताम् इति । यद्वा अस्माभिर् भवान् दृष्यताम् । यद्वा एवं त्वया दृष्यताम् एते विचिन्वत इति

jayatīti | he dayita, te janmanā vrajo 'dhikaṃ yathā bhavati tathā jayaty utkarṣeṇa vartate | yasmāt tvam atra jātas tasmad indirā lakṣmīr atra hi śrayate vrajam alaṅkṛtya vartate | evaṃ vraje sarvasmin modamāne 'tra tu tāvakās tvadīyā gopījanās tvayi tvadartham eva kathañcid dhṛtā asavo yais te tvāṃ vicinvate | atas tvayā dṛṣyatāṃ pratyakṣībhūyatām iti | yadvā asmābhir bhavān dṛṣyatām | yadvā evaṃ tvayā dṛṣyatām ete vicinvata iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र स्वतन्त्राणां बाहूनां वक्तृत्वाद् अपरा आहुर् इति सर्वश्लोकेष्व् अवतारणा, अथापि सङ्गतिर् उच्यते । तत्र विचिन्वन्तु मम किम् इति चेत् तत्राहुः-शरदेति । शरद् उदाशये शरत्कालीने सरसि साधु जातं सम्यक् जातं यत् सरसिजं विकसितं पद्मं तस्योदरे गर्भे या श्रीस् तां मुष्णाति हरतीति तथा तया दृशा नेत्रेण हे सुरतनाथ संभोगपते वरदाभीष्टप्रद, अशुल्कदासिका अमूल्यदासीर् नो निघ्नतो मारयतस् ते तव त्वया क्रियमाण इह लोके ऽयं वधो न भवति किम् । शस्त्रेणैव वधो वधः किं दृशा वधो न भवति, किन्तु भवत्य् एव । अतस् तव दृशा ऽपहृतप्राणप्रत्यर्पणाय त्वया दृश्यताम् इति भावः । त्वया दृश्यताम् इति यथासंभवं सर्वत्र वाक्यशेषः

atra svatantrāṇāṃ bāhūnāṃ vaktṛtvād aparā āhur iti sarvaślokeṣv avatāraṇā, athāpi saṅgatir ucyate | tatra vicinvantu mama kim iti cet tatrāhuḥ-śaradeti | śarad udāśaye śaratkālīne sarasi sādhu jātaṃ samyak jātaṃ yat sarasijaṃ vikasitaṃ padmaṃ tasyodare garbhe yā śrīs tāṃ muṣṇāti haratīti tathā tayā dṛśā netreṇa he suratanātha saṃbhogapate varadābhīṣṭaprada, aśulkadāsikā amūlyadāsīr no nighnato mārayatas te tava tvayā kriyamāṇa iha loke 'yaṃ vadho na bhavati kim | śastreṇaiva vadho vadhaḥ kiṃ dṛśā vadho na bhavati, kintu bhavaty eva | atas tava dṛśā 'pahṛtaprāṇapratyarpaṇāya tvayā dṛśyatām iti bhāvaḥ | tvayā dṛśyatām iti yathāsaṃbhavaṃ sarvatra vākyaśeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च बहुभ्यो मृत्युभ्यः कृपया रक्षित्वा किमितीदानीं दृशा मन्मथं प्रेष्य घातयसीत्य् आहुः-विषेति । हे ऋषभ श्रेष्ठ, विषमयाज् जलाद्यो ऽप्ययो नाशस् तस्मात् तथा व्यालराक्षसाद् अघासुराद् वर्षान् मारुताद् वैद्युतानलाद् अशनिपातात् वृषो ऽऋष्टस्[*३९] तस्मान् मयात्मजाद् व्योमाद् विश्वतो ऽन्यस्माद् अपि सर्वतो भयाच् च कालियदमनादिना रक्षिताः किम् इदानीम् उपेक्षस इति भावः

kiṃ ca bahubhyo mṛtyubhyaḥ kṛpayā rakṣitvā kimitīdānīṃ dṛśā manmathaṃ preṣya ghātayasīty āhuḥ-viṣeti | he ṛṣabha śreṣṭha, viṣamayāj jalādyo 'pyayo nāśas tasmāt tathā vyālarākṣasād aghāsurād varṣān mārutād vaidyutānalād aśanipātāt vṛṣo 'ṛṣṭas[*39] tasmān mayātmajād vyomād viśvato 'nyasmād api sarvato bhayāc ca kāliyadamanādinā rakṣitāḥ kim idānīm upekṣasa iti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि च विश्वपालनायावतीर्णस्य तव भक्तोपेक्षा ऽत्यन्तम् अनुचितेत्य् आशयेनाहुः-न खल्व् इति । हे सखे, भवान् खलु निश्चितं यशोदासुतो न भवति, किन्तु सर्वप्राणिनां बुद्धिसाक्षी । ननु स किं दृश्यो भवति तत्राहुः-विखनसा ब्रह्मणा विश्वपालनाय प्रार्थितः सन्सात्वतां कुले उदेयिवान् उदित इति

api ca viśvapālanāyāvatīrṇasya tava bhaktopekṣā 'tyantam anucitety āśayenāhuḥ-na khalv iti | he sakhe, bhavān khalu niścitaṃ yaśodāsuto na bhavati, kintu sarvaprāṇināṃ buddhisākṣī | nanu sa kiṃ dṛśyo bhavati tatrāhuḥ-vikhanasā brahmaṇā viśvapālanāya prārthitaḥ sansātvatāṃ kule udeyivān udita iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् त्वद्भक्तानाम् अस्माकम् एतत् प्रार्थनाचतुष्टयं संपादयेत्य् आहुः-विरचिताभयम् इत्य् आदि चतुर्भिः । हे वृष्णिधुर्य, संसृतेर् भयात् ते चरणम् ईयुषां शरणं प्राप्तानां प्राणिनां विरचितं दत्तम् अभयं येन तत् तथा हे कान्त, कामदं वरदं तथा श्रियः करं गृह्णातीति तथा तद् भवत्करसरोरुहं न शिरसि देहि

tasmāt tvadbhaktānām asmākam etat prārthanācatuṣṭayaṃ saṃpādayety āhuḥ-viracitābhayam ity ādi caturbhiḥ | he vṛṣṇidhurya, saṃsṛter bhayāt te caraṇam īyuṣāṃ śaraṇaṃ prāptānāṃ prāṇināṃ viracitaṃ dattam abhayaṃ yena tat tathā he kānta, kāmadaṃ varadaṃ tathā śriyaḥ karaṃ gṛhṇātīti tathā tad bhavatkarasaroruhaṃ na śirasi dehi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे व्रजजनार्तिहन् हे वीर, निज जनानां यः स्मयो गर्वस् तस्य ध्वंसनं नाशकं स्मितं यस्य तथाभूत हे सखे, भवत्किङ्करीर् नो ऽस्मान् भज आश्रय । स्मेति निश्चितम् । प्रथमं तावज् जलरुहाननं चारु योषितां नो दर्शय

he vrajajanārtihan he vīra, nija janānāṃ yaḥ smayo garvas tasya dhvaṃsanaṃ nāśakaṃ smitaṃ yasya tathābhūta he sakhe, bhavatkiṅkarīr no 'smān bhaja āśraya | smeti niścitam | prathamaṃ tāvaj jalaruhānanaṃ cāru yoṣitāṃ no darśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविशेषेण प्रणताणां देहिनां पापकर्शनं पापहन्तृ तृणचरान् पशून् अप्य् अनु गच्छति कृपयेति तथा सौभाग्येन श्रियो निकेतनं वीर्यातिरेकेण फणिनः फनास्व् अर्पितं ते पदाम्बुजं नः कुचेषु कृणु कुरु । किम् अर्थम् । हृच्छयं कामं कृन्धि छिन्धि

aviśeṣeṇa praṇatāṇāṃ dehināṃ pāpakarśanaṃ pāpahantṛ tṛṇacarān paśūn apy anu gacchati kṛpayeti tathā saubhāgyena śriyo niketanaṃ vīryātirekeṇa phaṇinaḥ phanāsv arpitaṃ te padāmbujaṃ naḥ kuceṣu kṛṇu kuru | kim artham | hṛcchayaṃ kāmaṃ kṛndhi chindhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे पुष्करेक्षण, तवैव मधुरया गिरा वल्गूनि वाक्यानि यस्यां तया बुधानां मनोज्ञया हृद्यया गम्भीरयेत्य् अर्थः । मुह्यतीर् इमा नो विधिकरीः किङ्करीर् अधरसीधुना आप्याययस्व संजीवयेति

he puṣkarekṣaṇa, tavaiva madhurayā girā valgūni vākyāni yasyāṃ tayā budhānāṃ manojñayā hṛdyayā gambhīrayety arthaḥ | muhyatīr imā no vidhikarīḥ kiṅkarīr adharasīdhunā āpyāyayasva saṃjīvayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च अस्माकं त्वद्विरहे प्राप्तम् एव मतणं किन्तु त्वत्कथामृतं पाययद्भिः सुकृतिभिर् वञ्चितम् इत्य् आहुः-तवेति । कथैवामृतम् । अत्र हेतुः-तप्तजीवनम् । प्रसिद्धामृताद् उत्कर्षम् आहुः-कविभिर् ब्रह्मविद्भिर् अपीडितं स्तुतम् । देवभोग्यं त्व् अमृतं तैर् तुच्छीकृतम् । किं च कल्मषापहं कामकर्मनिरसनम् । तत्त्वमृतं नैवंभूतम् । किं च श्रवणमङ्गलं श्रवणमात्रेण मङ्गलप्रदम् । तत् त्व् अनुष्ठानापेक्षम् । किं च श्रीमत् सुशान्तम् । तत् तु मादकम् । एवंभूतं त्वत्कथामृतम् आततं यथा भवति तथा ये भुवि गृणन्ति निरूपयन्ति ते जना भूरिदा बहुदातारः । जीवितं ददतीत्य् अर्थः । यद्वा एवंभूतं त्वत्कथामृतं ये भुवि गृणन्ति ते भूरिदाः पूर्वजन्मसु बहु दत्तवन्तः सुकृतिन इत्य् अर्थः । एतद् उक्तं भवति-ये केवलं कथामृतं गृणन्ति ते ऽपि तावद् अतिधन्याः किं पुनर् ये त्वां पश्यन्ति, अतः प्रार्थयामहे त्वया दृश्यताम् इति

kiṃ ca asmākaṃ tvadvirahe prāptam eva mataṇaṃ kintu tvatkathāmṛtaṃ pāyayadbhiḥ sukṛtibhir vañcitam ity āhuḥ-taveti | kathaivāmṛtam | atra hetuḥ-taptajīvanam | prasiddhāmṛtād utkarṣam āhuḥ-kavibhir brahmavidbhir apīḍitaṃ stutam | devabhogyaṃ tv amṛtaṃ tair tucchīkṛtam | kiṃ ca kalmaṣāpahaṃ kāmakarmanirasanam | tattvamṛtaṃ naivaṃbhūtam | kiṃ ca śravaṇamaṅgalaṃ śravaṇamātreṇa maṅgalapradam | tat tv anuṣṭhānāpekṣam | kiṃ ca śrīmat suśāntam | tat tu mādakam | evaṃbhūtaṃ tvatkathāmṛtam ātataṃ yathā bhavati tathā ye bhuvi gṛṇanti nirūpayanti te janā bhūridā bahudātāraḥ | jīvitaṃ dadatīty arthaḥ | yadvā evaṃbhūtaṃ tvatkathāmṛtaṃ ye bhuvi gṛṇanti te bhūridāḥ pūrvajanmasu bahu dattavantaḥ sukṛtina ity arthaḥ | etad uktaṃ bhavati-ye kevalaṃ kathāmṛtaṃ gṛṇanti te 'pi tāvad atidhanyāḥ kiṃ punar ye tvāṃ paśyanti, ataḥ prārthayāmahe tvayā dṛśyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु मत्कथाश्रवणेनैव निर्वृता भवत किं मद्दर्शनेन, न, त्वद्विलासक्षुभितचित्ता वयं तत्रापि शान्तिं न विन्दाम इत्य् आहुः-प्रहसितम् इति । हे प्रिय, कुहक कपट, संविदः सङ्केतनर्माणि

nanu matkathāśravaṇenaiva nirvṛtā bhavata kiṃ maddarśanena, na, tvadvilāsakṣubhitacittā vayaṃ tatrāpi śāntiṃ na vindāma ity āhuḥ-prahasitam iti | he priya, kuhaka kapaṭa, saṃvidaḥ saṅketanarmāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलसि यद् व्रजाच् चारयन् पशून् नलिनसुन्दरं नाथ ते पदम् । शिलतृणाङ्कुरैः सीदतीति नः कलिलतां मनः कान्त गच्छति ॥ किं च त्वयि वयम् अतिप्रेमार्द्रचित्तास् त्वं पुनर् अस्मासु केन हेतुना कपटम् आचरसीत्य् आहुः श्लोकद्वयेन-चलसीति । हे नाथ हे कान्त, यत् यदा व्रजाच् चलसि पशूंश् चारयंस् तदा तन् नलिनसुन्दरं कोमलं ते पदं शिलैः कणिशैस् तृणैर् अङ्कुरैश् च सीदति क्लिश्येद् इति नो मनः कलिलताम् अस्वास्थ्यं गच्छति प्राप्नोति । एवंभूतास् त्वद्दुःखशङ्कितचित्ता वयम्

calasi yad vrajāc cārayan paśūn nalinasundaraṃ nātha te padam / śilatṛṇāṅkuraiḥ sīdatīti naḥ kalilatāṃ manaḥ kānta gacchati // kiṃ ca tvayi vayam atipremārdracittās tvaṃ punar asmāsu kena hetunā kapaṭam ācarasīty āhuḥ ślokadvayena-calasīti | he nātha he kānta, yat yadā vrajāc calasi paśūṃś cārayaṃs tadā tan nalinasundaraṃ komalaṃ te padaṃ śilaiḥ kaṇiśais tṛṇair aṅkuraiś ca sīdati kliśyed iti no manaḥ kalilatām asvāsthyaṃ gacchati prāpnoti | evaṃbhūtās tvadduḥkhaśaṅkitacittā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनपरिक्षये नीलकुन्तलैर् वनरुहाननं बिभ्रद् आवृतम् । घनरजस्वलं दर्शयन् मुहुर् मनसि नः स्मरं वीर यच्छसि ॥ त्वं तु दिनपरिक्षये सायं काले नीलकुन्तलैर् आवृतं घनरजस्वलं गोरजश् छुरितं वनरुहाननम् अलिमालाकुलपरागच्छुरितपद्मतुल्यम् आननं बिभ्रत् तच् च मुहुर् मुहुर् दर्शयन् नो मनसि केवलं स्मरं[*४७] यच्छस्य् अर्पयसि । न तु सङ्गं ददासीति कपटस् त्वम् इति भावः

dinaparikṣaye nīlakuntalair vanaruhānanaṃ bibhrad āvṛtam / ghanarajasvalaṃ darśayan muhur manasi naḥ smaraṃ vīra yacchasi // tvaṃ tu dinaparikṣaye sāyaṃ kāle nīlakuntalair āvṛtaṃ ghanarajasvalaṃ gorajaś churitaṃ vanaruhānanam alimālākulaparāgacchuritapadmatulyam ānanaṃ bibhrat tac ca muhur muhur darśayan no manasi kevalaṃ smaraṃ[*47] yacchasy arpayasi | na tu saṅgaṃ dadāsīti kapaṭas tvam iti bhāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽधुना कपटं विहायैवं कुर्व् इति प्रार्थयन्ति श्लोकद्वयेन-प्रणतकामदम् इति । हे अधिहन् हे रमण, पद्मजेन ब्रह्मणार्चितम् आपदि ध्येयं ध्यानमात्रेणापन्निवर्तकं शन्तमं च सेवासमये ऽपि सुखतमं ते चरणपङ्कजं कामतापशान्तये नः स्तनेष्व् अर्पयेति

ato 'dhunā kapaṭaṃ vihāyaivaṃ kurv iti prārthayanti ślokadvayena-praṇatakāmadam iti | he adhihan he ramaṇa, padmajena brahmaṇārcitam āpadi dhyeyaṃ dhyānamātreṇāpannivartakaṃ śantamaṃ ca sevāsamaye 'pi sukhatamaṃ te caraṇapaṅkajaṃ kāmatāpaśāntaye naḥ staneṣv arpayeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि च हे वीर, ते ऽधरामृतं नो वितर देहि । स्वरितेन नादितेन वेणुना सुष्ठु चुम्बितम् इति नादामृतवासितम् इति भावः । इतररागविस्मारणं नृणाम् इतरेषु सार्वभौमादिसुखेषु रागम् इच्छां विस्मारयति विलापयतीति तथा तत्

api ca he vīra, te 'dharāmṛtaṃ no vitara dehi | svaritena nāditena veṇunā suṣṭhu cumbitam iti nādāmṛtavāsitam iti bhāvaḥ | itararāgavismāraṇaṃ nṛṇām itareṣu sārvabhaumādisukheṣu rāgam icchāṃ vismārayati vilāpayatīti tathā tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च क्षणम् अपि त्वददर्शने दुःखं दर्शने च सुखं दृष्ट्वा सर्वसङ्गपरित्यागेन यतय इव वयं त्रुटिः क्षणार्धम् अपि युगवद् भवति । एवम् अदर्शने दुःखम् उक्तम् । पुनश् च कथञ्चिद् दिनान्ते ते तव श्रीमन् मुखम् उदुच्चैर् ईक्षमानानां तेषां दृषां पक्ष्मकृद् ब्रह्मा जडो मन्द एव । निमेषमात्रम् अप्य् अन्तरम् असह्यम् इति दर्शने सुखम् उक्तम्

kiṃ ca kṣaṇam api tvadadarśane duḥkhaṃ darśane ca sukhaṃ dṛṣṭvā sarvasaṅgaparityāgena yataya iva vayaṃ truṭiḥ kṣaṇārdham api yugavad bhavati | evam adarśane duḥkham uktam | punaś ca kathañcid dinānte te tava śrīman mukham uduccair īkṣamānānāṃ teṣāṃ dṛṣāṃ pakṣmakṛd brahmā jaḍo manda eva | nimeṣamātram apy antaram asahyam iti darśane sukham uktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिसुतान्वयभ्रातृबान्धवान् अतिविलङ्घ्य ते ऽन्त्य् अच्युतागताः । गतिविदस् तवोद्गीतमोहिताः कितव योषितः कस् त्यजेन् निशि ॥ तस्मात् हे अच्युत, पतीन् सुतान् अन्वयांस् तत्संबन्धिनो भ्रातॄन् बान्धवांश् चातिविलङ्घ्य तव समीपम् आगता वयम् । कथंभूतस्य । गतिविदो ऽस्मद् आगमनं जानतः, गीतगतीर् वा जानतः, गतिविदो वयं वा । तवोद्गीतेनोच्चैर् गीतेन मोहिताः हे कितव शठ, एवंभूता योषितो निशि स्वयम् आगतास् त्वाम् ऋते कस् त्यजेत् । न को ऽपीत्य् अर्थः

patisutānvayabhrātṛbāndhavān ativilaṅghya te 'nty acyutāgatāḥ / gatividas tavodgītamohitāḥ kitava yoṣitaḥ kas tyajen niśi // tasmāt he acyuta, patīn sutān anvayāṃs tatsaṃbandhino bhrātṝn bāndhavāṃś cātivilaṅghya tava samīpam āgatā vayam | kathaṃbhūtasya | gativido 'smad āgamanaṃ jānataḥ, gītagatīr vā jānataḥ, gativido vayaṃ vā | tavodgītenoccair gītena mohitāḥ he kitava śaṭha, evaṃbhūtā yoṣito niśi svayam āgatās tvām ṛte kas tyajet | na ko 'pīty arthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस् त्वया त्यक्तानाम् अस्माकं प्राक्तनत्वद्दर्शननिदानहृद्रोगस्य त्वत्सङ्गत्यैव चिकित्सां कुर्वित्याशयेनाहुर् द्वयेन-रहसीति । श्रियो धाम ते बृहद् विशालम् उरश् च वीक्ष्यातिस्पृहा भवति । तथा च मुहुर् मुहुर् मनो मुह्यति

atas tvayā tyaktānām asmākaṃ prāktanatvaddarśananidānahṛdrogasya tvatsaṅgatyaiva cikitsāṃ kurvityāśayenāhur dvayena-rahasīti | śriyo dhāma te bṛhad viśālam uraś ca vīkṣyātispṛhā bhavati | tathā ca muhur muhur mano muhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव च व्यक्तिर् अभिव्यक्तिर् व्रजवनौकसां सर्वेषाम् अविशेषेण वृजिनहन्त्री दुःखनिरसनीति विश्वमङ्गलं सर्वमङ्गलरूपा च । अतस् त्वत्स्पृहात्मनां त्वत्स्पृहारूढमनसां नो मनाग् ईषत् किम् अपि त्यज मुञ्च । कार्पण्यम् अकुर्वन् देहीत्य् अर्थाः । किं तत् । स्वजनहृद्रोगाणां यद् अतिगोप्यं निषूदनं निवर्तकम् औषधं तत् त्वम् एव वेतसीति गूढाभिप्रायम्

tava ca vyaktir abhivyaktir vrajavanaukasāṃ sarveṣām aviśeṣeṇa vṛjinahantrī duḥkhanirasanīti viśvamaṅgalaṃ sarvamaṅgalarūpā ca | atas tvatspṛhātmanāṃ tvatspṛhārūḍhamanasāṃ no manāg īṣat kim api tyaja muñca | kārpaṇyam akurvan dehīty arthāḥ | kiṃ tat | svajanahṛdrogāṇāṃ yad atigopyaṃ niṣūdanaṃ nivartakam auṣadhaṃ tat tvam eva vetasīti gūḍhābhiprāyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् ते सुजातचरणाम्बुरुहं स्तनेषु भीताः शनैः प्रिय दधीमहि कर्कशेषु । तेनाटवीम् अटसि तद् व्यथते न किं स्वित् कूर्पादिभिर् भ्रमति धीर् भवदायुषां नः ॥ अतिप्रेमधर्षिता रुदत्य आहुः-यद् इति । हे प्रिय, यत् ते तव सुकुमारं पदाब्जं कठिनेषु कुचेषु संमर्दनशङ्किताः शनैर् दधीमहि[*५४] धारयेम वयम् । त्वं तु तेनाटवीम् अटसि । "नयसि" इति पाठे पशून् वा काञ्चिद् अन्यां वा आत्मानम् एव वा नयसि प्रापयसि । तत् ततः तत् पदाम्बुजं वा कूर्पादिभिः सूक्ष्मपाषाणादिभिः किं स्विन् न व्यथते कथं नु नाम न व्यथेतेति भवान्[*५५] एवायुर् जीवनं यासां तासां नो धीर् भ्रमति मुह्यतीति

yat te sujātacaraṇāmburuhaṃ staneṣu bhītāḥ śanaiḥ priya dadhīmahi karkaśeṣu / tenāṭavīm aṭasi tad vyathate na kiṃ svit kūrpādibhir bhramati dhīr bhavadāyuṣāṃ naḥ // atipremadharṣitā rudatya āhuḥ-yad iti | he priya, yat te tava sukumāraṃ padābjaṃ kaṭhineṣu kuceṣu saṃmardanaśaṅkitāḥ śanair dadhīmahi[*54] dhārayema vayam | tvaṃ tu tenāṭavīm aṭasi | "nayasi" iti pāṭhe paśūn vā kāñcid anyāṃ vā ātmānam eva vā nayasi prāpayasi | tat tataḥ tat padāmbujaṃ vā kūrpādibhiḥ sūkṣmapāṣāṇādibhiḥ kiṃ svin na vyathate kathaṃ nu nāma na vyatheteti bhavān[*55] evāyur jīvanaṃ yāsāṃ tāsāṃ no dhīr bhramati muhyatīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.