Bhasa: Svapnavasavadatta 6

* काञ्चुकीयः * - भवति तथा (भ्स्व् ६।०:२५) उभौ निष्क्रान्तौ (भ्स्व् ६।०:२६) मिश्रविष्कम्भः । ततः प्रविशति राजा विदूषकश्च (भ्स्व् ६।०:२७) * राजा * - श्रुतिसुखनिनदे कथं नु देव्याः स्तनयुगले जघनस्थले च सुप्ता & विहगगणरजोविकीर्णदण्डा प्रतिभयम् अध्युषितास्य् अरण्यवासम्

* kāñcukīyaḥ * - bhavati tathā (BhSv 6.0:25) ubhau niṣkrāntau (BhSv 6.0:26) miśraviṣkambhaḥ | tataḥ praviśati rājā vidūṣakaśca (BhSv 6.0:27) * rājā * - śrutisukhaninade kathaṃ nu devyāḥ stanayugale jaghanasthale ca suptā & vihagagaṇarajovikīrṇadaṇḍā pratibhayam adhyuṣitāsy araṇyavāsam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि च अस्निग्धासि घोषवति या तपस्विन्या न स्मरसि श्रोणीसमुद्वहनपार्श्वनिपीडितानि खेदस्तनान्तरसुखान्य् उपगूहितानि & उद्दिश्य मां विरहे परिदेवितानि वाद्यान्तरेषु कथितानि च सस्मितानि

api ca asnigdhāsi ghoṣavati yā tapasvinyā na smarasi śroṇīsamudvahanapārśvanipīḍitāni khedastanāntarasukhāny upagūhitāni & uddiśya māṃ virahe paridevitāni vādyāntareṣu kathitāni ca sasmitāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - वयस्य मा मैवं चिरप्रसुप्तः कामो मे वीणया प्रतिबोधितः & तां तु देवीं न पश्यामि यस्या घोषवती प्रिया

* rājā * - vayasya mā maivaṃ ciraprasuptaḥ kāmo me vīṇayā pratibodhitaḥ & tāṃ tu devīṃ na paśyāmi yasyā ghoṣavatī priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - पद्मावति एवम् एतत् (भ्स्व् ६।३:२६) किं वक्ष्यतीति हृदयं परिशङ्कितं मे कन्या मयाप्य् अपहृता न च रक्षिता सा & भाग्यैश् चलैर् महद् अवाप्तगुणोपधातः पुत्रः पितुर् जनितरोष इवास्मि भीतः

* rājā * - padmāvati evam etat (BhSv 6.3:26) kiṃ vakṣyatīti hṛdayaṃ pariśaṅkitaṃ me kanyā mayāpy apahṛtā na ca rakṣitā sā & bhāgyaiś calair mahad avāptaguṇopadhātaḥ putraḥ pitur janitaroṣa ivāsmi bhītaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्क्रान्ता ततः प्रविशति काञ्चुकीयः धात्री प्रतीहारी च (भ्स्व् ६।४:५) * काञ्चुकीयः * - भोः सम्बन्धिराज्यम् इदम् एत्य महान् प्रहर्षः स्मृत्वा पुनर् नृपसुतानिधनं विषादः & किं नाम दैव भवता न कृतं यदि स्याद् राज्यं परैर् अपहृतं कुशलं च देव्याः

niṣkrāntā tataḥ praviśati kāñcukīyaḥ dhātrī pratīhārī ca (BhSv 6.4:5) * kāñcukīyaḥ * - bhoḥ sambandhirājyam idam etya mahān praharṣaḥ smṛtvā punar nṛpasutānidhanaṃ viṣādaḥ & kiṃ nāma daiva bhavatā na kṛtaṃ yadi syād rājyaṃ parair apahṛtaṃ kuśalaṃ ca devyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - सबहुमानम् (भ्स्व् ६।५:५) आर्य पृथिव्यां राजवंश्यानाम् उदयास्तमयप्रभुः & अपि राजा स कुशली मया काङ्क्षितबान्धवः

* rājā * - sabahumānam (BhSv 6.5:5) ārya pṛthivyāṃ rājavaṃśyānām udayāstamayaprabhuḥ & api rājā sa kuśalī mayā kāṅkṣitabāndhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* काञ्चुकीयः * - अथ किम् (भ्स्व् ६।६:१) कुशली महासेनः (भ्स्व् ६।६:२) इहापि सर्वगतं कुशलं पृच्छति (भ्स्व् ६।६:३) * राजा * - आसनाद् उत्थाय (भ्स्व् ६।६:४) किम् आज्ञापयति महासेनः (भ्स्व् ६।६:५) * काञ्चुकीयः * - सदृशम् एतद् वैदेहीपुत्रस्य (भ्स्व् ६।६:६) नन्व् आसनस्थेनैव भवता श्रोतव्यो महासेनस्य सन्देशः (भ्स्व् ६।६:७) * राजा * - यद् आज्ञापयति महासेनः (भ्स्व् ६।६:८) उपविशति (भ्स्व् ६।६:९) * काञ्चुकीयः * - दिष्ट्या परैर् अपहृतं राज्यं पुनः प्रत्यानीतम् इति (भ्स्व् ६।६:१०) कुतः कातरा ये ऽप्य् अशक्ता वा नोत्साहस् तेषु जायते & प्रायेण हि नरेन्द्रश्रीः सोत्साहैर् एव भुज्यते

* kāñcukīyaḥ * - atha kim (BhSv 6.6:1) kuśalī mahāsenaḥ (BhSv 6.6:2) ihāpi sarvagataṃ kuśalaṃ pṛcchati (BhSv 6.6:3) * rājā * - āsanād utthāya (BhSv 6.6:4) kim ājñāpayati mahāsenaḥ (BhSv 6.6:5) * kāñcukīyaḥ * - sadṛśam etad vaidehīputrasya (BhSv 6.6:6) nanv āsanasthenaiva bhavatā śrotavyo mahāsenasya sandeśaḥ (BhSv 6.6:7) * rājā * - yad ājñāpayati mahāsenaḥ (BhSv 6.6:8) upaviśati (BhSv 6.6:9) * kāñcukīyaḥ * - diṣṭyā parair apahṛtaṃ rājyaṃ punaḥ pratyānītam iti (BhSv 6.6:10) kutaḥ kātarā ye 'py aśaktā vā notsāhas teṣu jāyate & prāyeṇa hi narendraśrīḥ sotsāhair eva bhujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - आर्य सर्वम् एतन् महासेनस्य प्रभावः कुतः (भ्स्व् ६।७:१) अहम् अवजितः पूर्वं तावत् सुतैः सह लालितो दृढम् अपहृता कन्या भूयो मया न च रक्षिता & निधनम् अपि च श्रुत्वा तस्यास् तथैव मयि स्वता ननु यद् उचितान् वत्सान् प्राप्तुं नृपो ऽत्र हि कारणम्

* rājā * - ārya sarvam etan mahāsenasya prabhāvaḥ kutaḥ (BhSv 6.7:1) aham avajitaḥ pūrvaṃ tāvat sutaiḥ saha lālito dṛḍham apahṛtā kanyā bhūyo mayā na ca rakṣitā & nidhanam api ca śrutvā tasyās tathaiva mayi svatā nanu yad ucitān vatsān prāptuṃ nṛpo 'tra hi kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* काञ्चुकीयः * - एष महासेनस्य सन्देशः (भ्स्व् ६।८:१) देव्याः सन्देशम् इहात्रभवती कथयिष्यति (भ्स्व् ६।८:२) * राजा * - हा अम्ब षोडशान्तःपुरज्येष्ठा पुण्या नगरदेवता & मम प्रवासदुःखार्ता माता कुशलिनी ननु

* kāñcukīyaḥ * - eṣa mahāsenasya sandeśaḥ (BhSv 6.8:1) devyāḥ sandeśam ihātrabhavatī kathayiṣyati (BhSv 6.8:2) * rājā * - hā amba ṣoḍaśāntaḥpurajyeṣṭhā puṇyā nagaradevatā & mama pravāsaduḥkhārtā mātā kuśalinī nanu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* काञ्चुकीयः * - धारयत्व् आर्यपुत्रः (भ्स्व् ६।९:५) उपरताप्य् अनुपरता महासेनपुत्री एवम् अनुकम्प्यमानार्यपुत्रेण (भ्स्व् ६।९:६) अथ वा कः कं शक्तो रक्षितुं मृत्युकाले रज्जुच्छेदे के घटं धारयन्ति & एवं लोकस् तुल्यधर्मो वनानां काले काले छिद्यते रुह्यते च

* kāñcukīyaḥ * - dhārayatv āryaputraḥ (BhSv 6.9:5) uparatāpy anuparatā mahāsenaputrī evam anukampyamānāryaputreṇa (BhSv 6.9:6) atha vā kaḥ kaṃ śakto rakṣituṃ mṛtyukāle rajjucchede ke ghaṭaṃ dhārayanti & evaṃ lokas tulyadharmo vanānāṃ kāle kāle chidyate ruhyate ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - आर्य मा मैवम् (भ्स्व् ६।१०:१) महासेनस्य दुहिता शिष्या देवी च मे प्रिया & कथं सा न मया शक्या स्मर्तुं देहान्तरेष्व् अपि

* rājā * - ārya mā maivam (BhSv 6.10:1) mahāsenasya duhitā śiṣyā devī ca me priyā & kathaṃ sā na mayā śakyā smartuṃ dehāntareṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - अहो अतिस्निग्धम् अनुरूपं चाभिहितं तत्रभवत्या (भ्स्व् ६।११:९) वाक्यम् एतत् प्रियतरं राज्यलाभशताद् अपि & अपराद्धेष्व् अपि स्नेहो यद् अस्मासु न विस्मृतः

* rājā * - aho atisnigdham anurūpaṃ cābhihitaṃ tatrabhavatyā (BhSv 6.11:9) vākyam etat priyataraṃ rājyalābhaśatād api & aparāddheṣv api sneho yad asmāsu na vismṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - न सदृशी (भ्स्व् ६।१२:७) सैवेति मन्ये (भ्स्व् ६।१२:८) भोः कष्टम् (भ्स्व् ६।१२:९) अस्य स्निग्धस्य वर्णस्य विपत्तिर् दारुणा कथम् & इदं च मुखमाधुर्यं कथं दूषितम् अग्निना

* rājā * - na sadṛśī (BhSv 6.12:7) saiveti manye (BhSv 6.12:8) bhoḥ kaṣṭam (BhSv 6.12:9) asya snigdhasya varṇasya vipattir dāruṇā katham & idaṃ ca mukhamādhuryaṃ kathaṃ dūṣitam agninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - यदि विप्रस्य भगिनी व्यक्तम् अन्या भविष्यति & परस्परगता लोके दृश्यते रूपतुल्यता

* rājā * - yadi viprasya bhaginī vyaktam anyā bhaviṣyati & parasparagatā loke dṛśyate rūpatulyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रविशति यौगन्धरायणः प्रतीहारी च (भ्स्व् ६।१४:१२) * यौगन्धरायणः * - भोः आत्मगतम् (भ्स्व् ६।१४:१३) प्रच्छाद्य राजमहिषीं नृपतेर् हितार्थं कामं मया कृतम् इदं हितम् इत्य् अवेक्ष्य & सिद्धे ऽपि नाम मम कर्मणि पार्थिवो ऽसौ किं वक्ष्यतीति हृदयं परिशङ्कितं मे

tataḥ praviśati yaugandharāyaṇaḥ pratīhārī ca (BhSv 6.14:12) * yaugandharāyaṇaḥ * - bhoḥ ātmagatam (BhSv 6.14:13) pracchādya rājamahiṣīṃ nṛpater hitārthaṃ kāmaṃ mayā kṛtam idaṃ hitam ity avekṣya & siddhe 'pi nāma mama karmaṇi pārthivo 'sau kiṃ vakṣyatīti hṛdayaṃ pariśaṅkitaṃ me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - कथं महासेनपुत्री (भ्स्व् ६।१५:२३) देवि प्रविश त्वम् अभ्यन्तरं पद्मावत्या सह (भ्स्व् ६।१५:२४) * यौगन्धरायणः * - न खलु न खलु प्रवेष्टव्यम् (भ्स्व् ६।१५:२५) मम भगिनी खल्व् एषा (भ्स्व् ६।१५:२६) * राजा * - किं भवान् आह (भ्स्व् ६।१५:२७) महासेनपुत्री खल्व् एषा (भ्स्व् ६।१५:२८) * यौगन्धरायणः * - भो राजन् भारतानां कुले जातो विनीतो ज्ञानवाञ् छुचिः & तन्नाईसि बलाद् धर्तुं राजधर्मस्य देशिकः

* rājā * - kathaṃ mahāsenaputrī (BhSv 6.15:23) devi praviśa tvam abhyantaraṃ padmāvatyā saha (BhSv 6.15:24) * yaugandharāyaṇaḥ * - na khalu na khalu praveṣṭavyam (BhSv 6.15:25) mama bhaginī khalv eṣā (BhSv 6.15:26) * rājā * - kiṃ bhavān āha (BhSv 6.15:27) mahāsenaputrī khalv eṣā (BhSv 6.15:28) * yaugandharāyaṇaḥ * - bho rājan bhāratānāṃ kule jāto vinīto jñānavāñ chuciḥ & tannāīsi balād dhartuṃ rājadharmasya deśikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - अये असौ यौगन्धरायणः इयं महासेनपुत्री (भ्स्व् ६।१६:५) किन् नु सत्यम् इदं स्वप्नः सा भूयो दृश्यते मया & अनयाप्य् एवम् एवाहं दृष्टया वञ्चितस् तदा

* rājā * - aye asau yaugandharāyaṇaḥ iyaṃ mahāsenaputrī (BhSv 6.16:5) kin nu satyam idaṃ svapnaḥ sā bhūyo dṛśyate mayā & anayāpy evam evāhaṃ dṛṣṭayā vañcitas tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* यौगन्धरायणः * - स्वामिन् देव्यपनयेन कृतापराधः खल्व् अहम् (भ्स्व् ६।१७:१) तत् क्षन्तुम् अर्हति स्वामी (भ्स्व् ६।१७:२) इति पादयोः पतति (भ्स्व् ६।१७:३) * राजा * - उत्थाप्य (भ्स्व् ६।१७:४) यौगन्धरायणो भवान् ननु (भ्स्व् ६।१७:५) मिथ्योन्मादैश् च युद्धैश् च शास्त्रदृष्टैश् च मन्त्रितैः & भवद्यत्नैः खलु वयं मज्जमानाः समुद्धृताः

* yaugandharāyaṇaḥ * - svāmin devyapanayena kṛtāparādhaḥ khalv aham (BhSv 6.17:1) tat kṣantum arhati svāmī (BhSv 6.17:2) iti pādayoḥ patati (BhSv 6.17:3) * rājā * - utthāpya (BhSv 6.17:4) yaugandharāyaṇo bhavān nanu (BhSv 6.17:5) mithyonmādaiś ca yuddhaiś ca śāstradṛṣṭaiś ca mantritaiḥ & bhavadyatnaiḥ khalu vayaṃ majjamānāḥ samuddhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

* राजा * - वयस्य यौगन्धरायण देव्यपनये का कृता ते बुद्धिः (भ्स्व् ६।१८:८) * यौगन्धरायणः * - कौशाम्बीमात्रं परिपालयामीति (भ्स्व् ६।१८:९) * राजा * - अथ पद्मावत्या हस्ते किं न्यासकारणम् (भ्स्व् ६।१८:१०) * यौगन्धरायणः * - पुष्पकभद्रादिभिर् आदेशिकैर् आदिष्टा स्वामिनो देवी भविष्यतीति (भ्स्व् ६।१८:११) * राजा * - इदम् अपि रुमण्वता ज्ञातम् (भ्स्व् ६।१८:१२) * यौगन्धरायणः * - स्वामिन् सर्वैर् एव ज्ञातम् (भ्स्व् ६।१८:१३) * राजा * - अहो शठः खलु रुमण्वान् (भ्स्व् ६।१८:१४) * यौगन्धरायणः * - स्वामिन् देव्याः कुशलनिवेदनार्थम् अद्यैव प्रतिनिवर्तताम् अत्रभवान् रैभ्यो ऽत्रभवती च (भ्स्व् ६।१८:१५) * राजा * - न न (भ्स्व् ६।१८:१६) सर्व एव वयं यास्यामो देव्या पद्मावत्या सह (भ्स्व् ६।१८:१७) * यौगन्धरायणः * - यदाज्ञापयति स्वामी (भ्स्व् ६।१८:१८) भरतवाक्यम् (भ्स्व् ६।१८:१९) इमां सागरपर्यन्तां हिमवद्विन्ध्यकुण्डलाम् & महीम् एकातपत्राङ्कां राजसिंहः प्रशास्तु नः

* rājā * - vayasya yaugandharāyaṇa devyapanaye kā kṛtā te buddhiḥ (BhSv 6.18:8) * yaugandharāyaṇaḥ * - kauśāmbīmātraṃ paripālayāmīti (BhSv 6.18:9) * rājā * - atha padmāvatyā haste kiṃ nyāsakāraṇam (BhSv 6.18:10) * yaugandharāyaṇaḥ * - puṣpakabhadrādibhir ādeśikair ādiṣṭā svāmino devī bhaviṣyatīti (BhSv 6.18:11) * rājā * - idam api rumaṇvatā jñātam (BhSv 6.18:12) * yaugandharāyaṇaḥ * - svāmin sarvair eva jñātam (BhSv 6.18:13) * rājā * - aho śaṭhaḥ khalu rumaṇvān (BhSv 6.18:14) * yaugandharāyaṇaḥ * - svāmin devyāḥ kuśalanivedanārtham adyaiva pratinivartatām atrabhavān raibhyo 'trabhavatī ca (BhSv 6.18:15) * rājā * - na na (BhSv 6.18:16) sarva eva vayaṃ yāsyāmo devyā padmāvatyā saha (BhSv 6.18:17) * yaugandharāyaṇaḥ * - yadājñāpayati svāmī (BhSv 6.18:18) bharatavākyam (BhSv 6.18:19) imāṃ sāgaraparyantāṃ himavadvindhyakuṇḍalām & mahīm ekātapatrāṅkāṃ rājasiṃhaḥ praśāstu naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.