Library·Brahma-Purana·110
ब्रह्मोवाच: पिप्पलं तीर्थम् आख्यातं चक्रतीर्थाद् अनन्तरम् । यत्र चक्रेश्वरो देवश् चक्रम् आप यतो हरिः
brahmovāca: pippalaṃ tīrtham ākhyātaṃ cakratīrthād anantaram / yatra cakreśvaro devaś cakram āpa yato hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र विष्णुः स्वयं स्थित्वा चक्रार्थं शंकरं विभुम् । पूजयाम् आस तत् तीर्थं चक्रतीर्थम् उदाहृतम्
yatra viṣṇuḥ svayaṃ sthitvā cakrārthaṃ śaṃkaraṃ vibhum / pūjayām āsa tat tīrthaṃ cakratīrtham udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र प्रीतो ऽभवद् विष्णोः शंभुस् तत् पिप्पलं विदुः । महिमानं यस्य वक्तुं न क्षमो ऽप्य् अहिनायकः
yatra prīto 'bhavad viṣṇoḥ śaṃbhus tat pippalaṃ viduḥ / mahimānaṃ yasya vaktuṃ na kṣamo 'py ahināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रेश्वरो पिप्पलेशो नामधेयस्य कारणम् । शृणु नारद तद् भक्त्या साक्षाद् वेदोदितं मया
cakreśvaro pippaleśo nāmadheyasya kāraṇam / śṛṇu nārada tad bhaktyā sākṣād vedoditaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीचिर् इति विख्यातो मुनिर् आसीद् गुणान्वितः । तस्य भार्या महाप्राज्ञा कुलीना च पतिव्रता
dadhīcir iti vikhyāto munir āsīd guṇānvitaḥ / tasya bhāryā mahāprājñā kulīnā ca pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोपामुद्रेति या ख्याता स्वसा तस्या गभस्तिनी । इति नाम्ना च विख्याता वडवेति प्रकीर्तिता
lopāmudreti yā khyātā svasā tasyā gabhastinī / iti nāmnā ca vikhyātā vaḍaveti prakīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीचेः सा प्रिया नित्यं तपस् तेपे तया महत् । दधीचिर् अग्निमान् नित्यं गृहधर्मपरायणः
dadhīceḥ sā priyā nityaṃ tapas tepe tayā mahat / dadhīcir agnimān nityaṃ gṛhadharmaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भागीरथीं समाश्रित्य देवातिथिपरायणः । स्वकलत्ररतः शान्तः कुम्भयोनिर् इवापरः
bhāgīrathīṃ samāśritya devātithiparāyaṇaḥ / svakalatrarataḥ śāntaḥ kumbhayonir ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य प्रभावात् तं देशं नारयो दैत्यदानवाः । आजग्मुर् मुनिशार्दूल यत्रागस्त्यस्य चाश्रमः
tasya prabhāvāt taṃ deśaṃ nārayo daityadānavāḥ / ājagmur muniśārdūla yatrāgastyasya cāśramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवाः समाजग्मू रुद्रादित्यास् तथाश्विनौ । इन्द्रो विष्णुर् यमो ऽग्निश् च जित्वा दैत्यान् उपागतान्
tatra devāḥ samājagmū rudrādityās tathāśvinau / indro viṣṇur yamo 'gniś ca jitvā daityān upāgatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयेन जातसंहर्षाः स्तुताश् चैव मरुद्गणैः । दधीचिं मुनिशार्दूलं दृष्ट्वा नेमुः सुरेश्वराः
jayena jātasaṃharṣāḥ stutāś caiva marudgaṇaiḥ / dadhīciṃ muniśārdūlaṃ dṛṣṭvā nemuḥ sureśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीचिर् जातसंहर्षः सुरान् पूज्य पृथक् पृथक् । गृहकृत्यं ततश् चक्रे सुरेभ्यो भार्यया सह
dadhīcir jātasaṃharṣaḥ surān pūjya pṛthak pṛthak / gṛhakṛtyaṃ tataś cakre surebhyo bhāryayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टाश् च कुशलं तेन कथाश् चक्रुः सुरा अपि । दधीचिम् अब्रुवन् देवा भार्यया सुखितं पुनः
pṛṣṭāś ca kuśalaṃ tena kathāś cakruḥ surā api / dadhīcim abruvan devā bhāryayā sukhitaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीनं हृष्टमनस ऋषिं नत्वा पुनः पुनः ॥* ब्र्प् ११०।१४ ॥ देवा ऊचुः: किम् अद्य दुर्लभं लोके ऋषे ऽस्माकं भविष्यति । त्वादृशः सकृपो येषु मुनिर् भूकल्पपादपः
āsīnaṃ hṛṣṭamanasa ṛṣiṃ natvā punaḥ punaḥ //* BrP 110.14 // devā ūcuḥ: kim adya durlabhaṃ loke ṛṣe 'smākaṃ bhaviṣyati / tvādṛśaḥ sakṛpo yeṣu munir bhūkalpapādapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव फलं पुंसां जीवतां मुनिसत्तम । तीर्थाप्लुतिर् भूतदया दर्शनं च भवादृशाम्
etad eva phalaṃ puṃsāṃ jīvatāṃ munisattama / tīrthāplutir bhūtadayā darśanaṃ ca bhavādṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् स्नेहाद् उच्यते ऽस्माभिर् अवधारय तन् मुने । जित्वा दैत्यान् इह प्राप्ता हत्वा राक्षसपुंगवान्
yat snehād ucyate 'smābhir avadhāraya tan mune / jitvā daityān iha prāptā hatvā rākṣasapuṃgavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं च सुखिनो ब्रह्मंस् त्वयि दृष्टे विशेषतः । नायुधैः फलम् अस्माकं वोढुं नैव क्षमा वयम्
vayaṃ ca sukhino brahmaṃs tvayi dṛṣṭe viśeṣataḥ / nāyudhaiḥ phalam asmākaṃ voḍhuṃ naiva kṣamā vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थाप्यदेशं न पश्याम आयुधानां मुनीश्वर । स्वर्गे सुरद्विषो ज्ञात्वा स्थापितानि हरन्ति च
sthāpyadeśaṃ na paśyāma āyudhānāṃ munīśvara / svarge suradviṣo jñātvā sthāpitāni haranti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयेयुर् आयुधानीति तथैव च रसातले । तस्मात् तवाश्रमे पुण्ये स्थाप्यन्ते ऽस्त्राणि मानद
nayeyur āyudhānīti tathaiva ca rasātale / tasmāt tavāśrame puṇye sthāpyante 'strāṇi mānada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापे ऽमराणां तु नाहं समर्था ब्र्प् ११०।६१अ अग्निं प्राप्स्ये किं नु कार्यं भवेन् मे ब्र्प् ११०।६१ब् ब्रह्मोवाच: कोपं च दुःखं च नियम्य साध्वी ब्र्प् ११०।६२अ तदावादीद् धर्मयुक्तं च भर्तुः ब्र्प् ११०।६२ब् प्रातिथेय्य् उवाच: उत्पद्यते यत् तु विनाशि सर्वं ब्र्प् ११०।६३अ न शोच्यम् अस्तीति मनुष्यलोके ब्र्प् ११०।६३ब् गोविप्रदेवार्थम् इह त्यजन्ति ब्र्प् ११०।६३च् प्राणान् प्रियान् पुण्यभाजो मनुष्याः ब्र्प् ११०।६३द् संसारचक्रे परिवर्तमाने ब्र्प् ११०।६४अ देहं समर्थं धर्मयुक्तं त्व् अवाप्य ब्र्प् ११०।६४ब् प्रियान् प्राणान् देवविप्रार्थहेतोस् ब्र्प् ११०।६४च् ते वै धन्याः प्राणिनो ये त्यजन्ति ब्र्प् ११०।६४द् प्राणाः सर्वे ऽस्यापि देहान्वितस्य ब्र्प् ११०।६५अ यातारो वै नात्र संदेहलेशः ब्र्प् ११०।६५ब् एवं ज्ञात्वा विप्रगोदेवदीनाद्य् ब्र्प् ११०।६५च् अर्थं चैनान् उत्सृजन्तीश्वरास् ते ब्र्प् ११०।६५द् निवार्यमाणो ऽपि मया प्रपन्नया ब्र्प् ११०।६६अ चकार देवास्त्रपरिग्रहं सः ब्र्प् ११०।६६ब् मनोगतं वेत्त्य् अथवा विधातुः ब्र्प् ११०।६६च् को मर्त्यलोकातिगचेष्टितस्य ब्र्प् ११०।६६द् ब्रह्मोवाच: इत्य् एवम् उक्त्वापूज्य चाग्नीन् यथावद् ब्र्प् ११०।६७अ भर्तुस् त्वचा लोमभिः सा विवेश ब्र्प् ११०।६७ब् गर्भस्थितं बालकं प्रातिथेयी ब्र्प् ११०।६७च् कुक्षिं विदार्याथ करे गृहीत्वा ब्र्प् ११०।६७द् नत्वा च गङ्गां भुवम् आश्रमं च ब्र्प् ११०।६८अ वनस्पतीन् ओषधीर् आश्रमस्थान् ब्र्प् ११०।६८ब् प्रातिथेय्य् उवाच: पित्रा हीनो बन्धुभिर् गोत्रजैश् च ब्र्प् ११०।६९अ मात्रा हीनो बालकः सर्व एव ब्र्प् ११०।६९ब् रक्षन्तु सर्वे ऽपि च भूतसंघास् ब्र्प् ११०।६९च् तथौषध्यो बालकं लोकपालाः ब्र्प् ११०।६९द् ये बालकं मातृपितृप्रहीणं ब्र्प् ११०।७०अ सनिर्विशेषं स्वतनुप्ररूढैः ब्र्प् ११०।७०ब् पश्यन्ति रक्षन्ति त एव नूनं ब्र्प् ११०।७०च् ब्रह्मादिकानाम् अपि वन्दनीयाः ब्र्प् ११०।७०द् ब्रह्मोवाच: इत्य् उक्त्वा चात्यजद् बालं भर्तृचित्तपरायणा । पिप्पलानां समीपे तु न्यस्य बालं नमस्य च
śāpe 'marāṇāṃ tu nāhaṃ samarthā BrP 110.61a agniṃ prāpsye kiṃ nu kāryaṃ bhaven me BrP 110.61b brahmovāca: kopaṃ ca duḥkhaṃ ca niyamya sādhvī BrP 110.62a tadāvādīd dharmayuktaṃ ca bhartuḥ BrP 110.62b prātitheyy uvāca: utpadyate yat tu vināśi sarvaṃ BrP 110.63a na śocyam astīti manuṣyaloke BrP 110.63b govipradevārtham iha tyajanti BrP 110.63c prāṇān priyān puṇyabhājo manuṣyāḥ BrP 110.63d saṃsāracakre parivartamāne BrP 110.64a dehaṃ samarthaṃ dharmayuktaṃ tv avāpya BrP 110.64b priyān prāṇān devaviprārthahetos BrP 110.64c te vai dhanyāḥ prāṇino ye tyajanti BrP 110.64d prāṇāḥ sarve 'syāpi dehānvitasya BrP 110.65a yātāro vai nātra saṃdehaleśaḥ BrP 110.65b evaṃ jñātvā vipragodevadīnādy BrP 110.65c arthaṃ cainān utsṛjantīśvarās te BrP 110.65d nivāryamāṇo 'pi mayā prapannayā BrP 110.66a cakāra devāstraparigrahaṃ saḥ BrP 110.66b manogataṃ vetty athavā vidhātuḥ BrP 110.66c ko martyalokātigaceṣṭitasya BrP 110.66d brahmovāca: ity evam uktvāpūjya cāgnīn yathāvad BrP 110.67a bhartus tvacā lomabhiḥ sā viveśa BrP 110.67b garbhasthitaṃ bālakaṃ prātitheyī BrP 110.67c kukṣiṃ vidāryātha kare gṛhītvā BrP 110.67d natvā ca gaṅgāṃ bhuvam āśramaṃ ca BrP 110.68a vanaspatīn oṣadhīr āśramasthān BrP 110.68b prātitheyy uvāca: pitrā hīno bandhubhir gotrajaiś ca BrP 110.69a mātrā hīno bālakaḥ sarva eva BrP 110.69b rakṣantu sarve 'pi ca bhūtasaṃghās BrP 110.69c tathauṣadhyo bālakaṃ lokapālāḥ BrP 110.69d ye bālakaṃ mātṛpitṛprahīṇaṃ BrP 110.70a sanirviśeṣaṃ svatanuprarūḍhaiḥ BrP 110.70b paśyanti rakṣanti ta eva nūnaṃ BrP 110.70c brahmādikānām api vandanīyāḥ BrP 110.70d brahmovāca: ity uktvā cātyajad bālaṃ bhartṛcittaparāyaṇā / pippalānāṃ samīpe tu nyasya bālaṃ namasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निं प्रदक्षिणीकृत्य यज्ञपात्रसमन्विता । विवेशाग्निं प्रातिथेयी भर्त्रा सह दिवं ययौ
agniṃ pradakṣiṇīkṛtya yajñapātrasamanvitā / viveśāgniṃ prātitheyī bhartrā saha divaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुदुश् चाश्रमस्था ये वृक्षाश् च वनवासिनः । पुत्रवत् पोषिता येन ऋषिणा च दधीचिना
ruruduś cāśramasthā ye vṛkṣāś ca vanavāsinaḥ / putravat poṣitā yena ṛṣiṇā ca dadhīcinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना तेन न जीवामस् तया मात्रा विना तथा । मृगाश् च पक्षिणः सर्वे वृक्षाः प्रोचुः परस्परम्
vinā tena na jīvāmas tayā mātrā vinā tathā / mṛgāś ca pakṣiṇaḥ sarve vṛkṣāḥ procuḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षा ऊचुः: स्वर्गम् आसेदुषोः पित्रोस् तदपत्येष्व् अकृत्रिमम् । ये कुर्वन्त्य् अनिशं स्नेहं त एव कृतिनो नराः
vṛkṣā ūcuḥ: svargam āseduṣoḥ pitros tadapatyeṣv akṛtrimam / ye kurvanty aniśaṃ snehaṃ ta eva kṛtino narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीचिः प्रातिथेयी वा वीक्षते ऽस्मान् यथा पुरा । तथा पिता न माता वा धिग् अस्मान् पापिनो वयम्
dadhīciḥ prātitheyī vā vīkṣate 'smān yathā purā / tathā pitā na mātā vā dhig asmān pāpino vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकम् अपि सर्वेषाम् अतः प्रभृति निश्चितम् । बालो दधीचिः प्रातिथेयी बालो धर्मः सनातनः
asmākam api sarveṣām ataḥ prabhṛti niścitam / bālo dadhīciḥ prātitheyī bālo dharmaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: एवम् उक्त्वा तदौषध्यो वनस्पतिसमन्विताः । सोमं राजानम् अभ्येत्य याचिरे ऽमृतम् उत्तमम्
brahmovāca: evam uktvā tadauṣadhyo vanaspatisamanvitāḥ / somaṃ rājānam abhyetya yācire 'mṛtam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चापि दत्तवांस् तेभ्यः सोमो ऽमृतम् अनुत्तमम् । ददुर् बालाय ते चापि अमृतं सुरवल्लभम्
sa cāpi dattavāṃs tebhyaḥ somo 'mṛtam anuttamam / dadur bālāya te cāpi amṛtaṃ suravallabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन तृप्तो ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी । पिप्पलैः पालितो यस्मात् पिप्पलादः स बालकः । प्रवृद्धः पिप्पलान् एवम् उवाच त्व् अतिविस्मितः
sa tena tṛpto vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī / pippalaiḥ pālito yasmāt pippalādaḥ sa bālakaḥ / pravṛddhaḥ pippalān evam uvāca tv ativismitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: मानुषेभ्यो मानुषास् तु जायन्ते पक्षिभिः खगाः । बीजेभ्यो वीरुधो लोके वैषम्यं नैव दृश्यते । वार्क्षस् त्व् अहं कथं जातो हस्तपादादिजीववान्
pippalāda uvāca: mānuṣebhyo mānuṣās tu jāyante pakṣibhiḥ khagāḥ / bījebhyo vīrudho loke vaiṣamyaṃ naiva dṛśyate / vārkṣas tv ahaṃ kathaṃ jāto hastapādādijīvavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: वृक्षास् तद्वचनं श्रुत्वा सर्वम् ऊचुर् यथाक्रमम् । दधीचेर् मरणं साध्व्यास् तथा चाग्निप्रवेशनम्
brahmovāca: vṛkṣās tadvacanaṃ śrutvā sarvam ūcur yathākramam / dadhīcer maraṇaṃ sādhvyās tathā cāgnipraveśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थ्नां संहरणं देवैर् एतत् सर्वं सविस्तरम् । श्रुत्वा दुःखसमाविष्टो निपपात तदा भुवि
asthnāṃ saṃharaṇaṃ devair etat sarvaṃ savistaram / śrutvā duḥkhasamāviṣṭo nipapāta tadā bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्वासितः पुनर् वृक्षैर् वाक्यैर् धर्मार्थसंहितैः । आश्वस्तः स पुनः प्राह तदौषधिवनस्पतीन्
āśvāsitaḥ punar vṛkṣair vākyair dharmārthasaṃhitaiḥ / āśvastaḥ sa punaḥ prāha tadauṣadhivanaspatīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: पितृहन्तॄन् हनिष्ये ऽहं नान्यथा जीवितुं क्षमः । पितुर् मित्राणि शत्रूंश् च तथा पुत्रो ऽनुवर्तते
pippalāda uvāca: pitṛhantṝn haniṣye 'haṃ nānyathā jīvituṃ kṣamaḥ / pitur mitrāṇi śatrūṃś ca tathā putro 'nuvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव पुत्रो यो ऽन्यस् तु पुत्ररूपो रिपुः स्मृतः । वदन्ति पितृमित्राणि तारयन्त्य् अहितान् अपि
sa eva putro yo 'nyas tu putrarūpo ripuḥ smṛtaḥ / vadanti pitṛmitrāṇi tārayanty ahitān api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: वृक्षास् तं बालम् आदाय सोमान्तिकम् अथाययुः । बालवाक्यं तु ते वृक्षाः सोमायाथ न्यवेदयन् । श्रुत्वा सोमो ऽपि तं बालं पिप्पलादम् अभाषत
brahmovāca: vṛkṣās taṃ bālam ādāya somāntikam athāyayuḥ / bālavākyaṃ tu te vṛkṣāḥ somāyātha nyavedayan / śrutvā somo 'pi taṃ bālaṃ pippalādam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोम उवाच: गृहाण विद्यां विधिवत् समग्रां ब्र्प् ११०।८८अ तपःसमृद्धिं च शुभां च वाचम् ब्र्प् ११०।८८ब् शौर्यं च रूपं च बलं च बुद्धिं ब्र्प् ११०।८८च् संप्राप्स्यसे पुत्र मदाज्ञया त्वम् ब्र्प् ११०।८८द् ब्रह्मोवाच: पिप्पलादस् तम् अप्य् आह ओषधीशं विनीतवत् ॥* ब्र्प् ११०।८९ ॥ पिप्पलाद उवाच: सर्वम् एतद् वृथा मन्ये पितृहन्तृविनिष्कृतिम् । न करोम्य् अत्र यावच् च तस्मात् तत् प्रथमं वद
soma uvāca: gṛhāṇa vidyāṃ vidhivat samagrāṃ BrP 110.88a tapaḥsamṛddhiṃ ca śubhāṃ ca vācam BrP 110.88b śauryaṃ ca rūpaṃ ca balaṃ ca buddhiṃ BrP 110.88c saṃprāpsyase putra madājñayā tvam BrP 110.88d brahmovāca: pippalādas tam apy āha oṣadhīśaṃ vinītavat //* BrP 110.89 // pippalāda uvāca: sarvam etad vṛthā manye pitṛhantṛviniṣkṛtim / na karomy atra yāvac ca tasmāt tat prathamaṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् देशे यत्र काले यस्मिन् देवे च मन्त्रके । यत्र तीर्थे च सिध्येत मत्संकल्पः सुरोत्तम
yasmin deśe yatra kāle yasmin deve ca mantrake / yatra tīrthe ca sidhyeta matsaṃkalpaḥ surottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: चन्द्रः प्राह चिरं ध्यात्वा भुक्तिर् वा मुक्तिर् एव वा । सर्वं महेश्वराद् देवाज् जायते नात्र संशयः
brahmovāca: candraḥ prāha ciraṃ dhyātvā bhuktir vā muktir eva vā / sarvaṃ maheśvarād devāj jāyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सोमं पुनर् अप्य् आह कथं द्रक्ष्ये महेश्वरम् । बालो ऽहं बालबुद्धिश् च न सामर्थ्यं तपस् तथा
sa somaṃ punar apy āha kathaṃ drakṣye maheśvaram / bālo 'haṃ bālabuddhiś ca na sāmarthyaṃ tapas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्र उवाच: गौतमीं गच्छ भद्र त्वं स्तुहि चक्रेश्वरं हरम् । प्रसन्नस् तु तवेशानो ह्य् अल्पायासेन वत्सक
candra uvāca: gautamīṃ gaccha bhadra tvaṃ stuhi cakreśvaraṃ haram / prasannas tu taveśāno hy alpāyāsena vatsaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतो भवेन् महादेवः साक्षात् कारुणिकः शिवः । आस्ते साक्षात्कृतः शंभुर् विष्णुना प्रभविष्णुना
prīto bhaven mahādevaḥ sākṣāt kāruṇikaḥ śivaḥ / āste sākṣātkṛtaḥ śaṃbhur viṣṇunā prabhaviṣṇunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं च दत्तवान् विष्णोश् चक्रं च त्रिदशार्चितम् । गच्छ तत्र महाबुद्धे दण्डके गौतमीं नदीम्
varaṃ ca dattavān viṣṇoś cakraṃ ca tridaśārcitam / gaccha tatra mahābuddhe daṇḍake gautamīṃ nadīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रेश्वरं नाम तीर्थं जानन्त्य् ओषधयस् तु तत् । तं गत्वा स्तुहि देवेशं सर्वभावेन शंकरम् । स ते प्रीतमनास् तात सर्वान् कामान् प्रदास्यति
cakreśvaraṃ nāma tīrthaṃ jānanty oṣadhayas tu tat / taṃ gatvā stuhi deveśaṃ sarvabhāvena śaṃkaram / sa te prītamanās tāta sarvān kāmān pradāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तद् राजवचनाद् ब्रह्मन् पिप्पलादो महामुनिः । आजगाम जगन्नाथो यत्र रुद्रः स चक्रदः
brahmovāca: tad rājavacanād brahman pippalādo mahāmuniḥ / ājagāma jagannātho yatra rudraḥ sa cakradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं बालं कृपयाविष्टाः पिप्पलाः स्वाश्रमान् ययुः । गोदावर्यां ततः स्नात्वा नत्वा त्रिभुवनेश्वरम् । तुष्टाव सर्वभावेन पिप्पलादः शिवं शुचिः
taṃ bālaṃ kṛpayāviṣṭāḥ pippalāḥ svāśramān yayuḥ / godāvaryāṃ tataḥ snātvā natvā tribhuvaneśvaram / tuṣṭāva sarvabhāvena pippalādaḥ śivaṃ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: सर्वाणि कर्माणि विहाय धीरास् ब्र्प् ११०।१००अ त्यक्तैषणा निर्जितचित्तवाताः ब्र्प् ११०।१००ब् यं यान्ति मुक्त्यै शरणं प्रयत्नात् ब्र्प् ११०।१००च् तम् आदिदेवं प्रणमामि शंभुम् ब्र्प् ११०।१००द् यः सर्वसाक्षी सकलान्तरात्मा ब्र्प् ११०।१०१अ सर्वेश्वरः सर्वकलानिधानम् ब्र्प् ११०।१०१ब् विज्ञाय मच्चित्तगतं समस्तं ब्र्प् ११०।१०१च् स मे स्मरारिः करुणां करोतु ब्र्प् ११०।१०१द् दिगीश्वराञ् जित्य सुरार्चितस्य ब्र्प् ११०।१०२अ कैलासम् आन्दोलयतः पुरारेः ब्र्प् ११०।१०२ब् अङ्गुष्ठकृत्यैव रसातलाद् अधो ब्र्प् ११०।१०२च् गतस्य तस्यैव दशाननस्य ब्र्प् ११०।१०२द् आलूनकायस्य गिरं निशम्य ब्र्प् ११०।१०३अ विहस्य देव्या सह दत्तम् इष्टम् ब्र्प् ११०।१०३ब् तस्मै प्रसन्नः कुपितो ऽपि तद्वद् ब्र्प् ११०।१०३च् अयुक्तदातासि महेश्वर त्वम् ब्र्प् ११०।१०३द् सौत्रामणीम् ऋद्धिम् अधः स चक्रे ब्र्प् ११०।१०४अ यो ऽर्चां हरौ नित्यम् अतीव कृत्वा ब्र्प् ११०।१०४ब् बाणः प्रशस्यः कृतवान् उच्चपूजां ब्र्प् ११०।१०४च् रम्यां मनोज्ञां शशिखण्डमौलेः ब्र्प् ११०।१०४द् जित्वा रिपून् देवगणान् प्रपूज्य ब्र्प् ११०।१०५अ गुरुं नमस्कर्तुम् अगाद् विशाखः ब्र्प् ११०।१०५ब् चुकोप दृष्ट्वा गणनाथम् ऊढम् ब्र्प् ११०।१०५च् अङ्के तम् आरोप्य जहास सोमः ब्र्प् ११०।१०५द् ईशाङ्करूढो ऽपि शिशुस्वभावान् ब्र्प् ११०।१०६अ न मातुर् अङ्कं प्रमुमोच बालः ब्र्प् ११०।१०६ब् क्रुद्धं सुतं बोधितुम् अप्य् अशक्तस् ब्र्प् ११०।१०६च् ततो ऽर्धनारित्वम् अवाप सोमः ब्र्प् ११०।१०६द् ब्रह्मोवाच: ततः स्वयंभूः सुप्रीतः पिप्पलादम् अभाषत ॥* ब्र्प् ११०।१०७ ॥ शिव उवाच: वरं वरय भद्रं ते पिप्पलाद यथेप्सितम् ॥* ब्र्प् ११०।१०८ ॥ पिप्पलाद उवाच: हतो देवैर् महादेव पिता मम महायशाः । अदाम्भिकः सत्यवादी तथा माता पतिव्रता
pippalāda uvāca: sarvāṇi karmāṇi vihāya dhīrās BrP 110.100a tyaktaiṣaṇā nirjitacittavātāḥ BrP 110.100b yaṃ yānti muktyai śaraṇaṃ prayatnāt BrP 110.100c tam ādidevaṃ praṇamāmi śaṃbhum BrP 110.100d yaḥ sarvasākṣī sakalāntarātmā BrP 110.101a sarveśvaraḥ sarvakalānidhānam BrP 110.101b vijñāya maccittagataṃ samastaṃ BrP 110.101c sa me smarāriḥ karuṇāṃ karotu BrP 110.101d digīśvarāñ jitya surārcitasya BrP 110.102a kailāsam āndolayataḥ purāreḥ BrP 110.102b aṅguṣṭhakṛtyaiva rasātalād adho BrP 110.102c gatasya tasyaiva daśānanasya BrP 110.102d ālūnakāyasya giraṃ niśamya BrP 110.103a vihasya devyā saha dattam iṣṭam BrP 110.103b tasmai prasannaḥ kupito 'pi tadvad BrP 110.103c ayuktadātāsi maheśvara tvam BrP 110.103d sautrāmaṇīm ṛddhim adhaḥ sa cakre BrP 110.104a yo 'rcāṃ harau nityam atīva kṛtvā BrP 110.104b bāṇaḥ praśasyaḥ kṛtavān uccapūjāṃ BrP 110.104c ramyāṃ manojñāṃ śaśikhaṇḍamauleḥ BrP 110.104d jitvā ripūn devagaṇān prapūjya BrP 110.105a guruṃ namaskartum agād viśākhaḥ BrP 110.105b cukopa dṛṣṭvā gaṇanātham ūḍham BrP 110.105c aṅke tam āropya jahāsa somaḥ BrP 110.105d īśāṅkarūḍho 'pi śiśusvabhāvān BrP 110.106a na mātur aṅkaṃ pramumoca bālaḥ BrP 110.106b kruddhaṃ sutaṃ bodhitum apy aśaktas BrP 110.106c tato 'rdhanāritvam avāpa somaḥ BrP 110.106d brahmovāca: tataḥ svayaṃbhūḥ suprītaḥ pippalādam abhāṣata //* BrP 110.107 // śiva uvāca: varaṃ varaya bhadraṃ te pippalāda yathepsitam //* BrP 110.108 // pippalāda uvāca: hato devair mahādeva pitā mama mahāyaśāḥ / adāmbhikaḥ satyavādī tathā mātā pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेभ्यश् च तयोर् नाशं श्रुत्वा नाथ सविस्तरम् । दुःखकोपसमाविष्टो नाहं जीवितुम् उत्सहे
devebhyaś ca tayor nāśaṃ śrutvā nātha savistaram / duḥkhakopasamāviṣṭo nāhaṃ jīvitum utsahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान् मे देहि सामर्थ्यं नाशयेयं सुरान् यथा । अवध्यसेव्यस् त्रैलोक्ये त्वम् एव शशिशेखर
tasmān me dehi sāmarthyaṃ nāśayeyaṃ surān yathā / avadhyasevyas trailokye tvam eva śaśiśekhara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच: तृतीयं नयनं द्रष्टुं यदि शक्नोषि मे ऽनघ । ततः समर्थो भविता देवांश् छेदयितुं भवान्
īśvara uvāca: tṛtīyaṃ nayanaṃ draṣṭuṃ yadi śaknoṣi me 'nagha / tataḥ samartho bhavitā devāṃś chedayituṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततो द्रष्टुं मनश् चक्रे तृतीयं लोचनं विभोः । न शशाक तदोवाच न शक्तो ऽस्मीति शंकरम्
brahmovāca: tato draṣṭuṃ manaś cakre tṛtīyaṃ locanaṃ vibhoḥ / na śaśāka tadovāca na śakto 'smīti śaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच: किंचित् कुरु तपो बाल यदा द्रक्ष्यसि लोचनम् । तृतीयं त्वं तदाभीष्टं प्राप्स्यसे नात्र संशयः
īśvara uvāca: kiṃcit kuru tapo bāla yadā drakṣyasi locanam / tṛtīyaṃ tvaṃ tadābhīṣṭaṃ prāpsyase nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: एतच् छ्रुत्वेशानवाक्यं तपसे कृतनिश्चयः । दधीचिसूनुर् धर्मात्मा तत्रैव बहुलाः समाः
brahmovāca: etac chrutveśānavākyaṃ tapase kṛtaniścayaḥ / dadhīcisūnur dharmātmā tatraiva bahulāḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवध्यानैकनिरतो बालो ऽपि बलवान् इव । प्रत्यहं प्रातर् उत्थाय स्नात्वा नत्वा गुरून् क्रमात्
śivadhyānaikanirato bālo 'pi balavān iva / pratyahaṃ prātar utthāya snātvā natvā gurūn kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखासीनो मनः कृत्वा सुषुम्नायाम् अनन्यधीः । हस्तस्वस्तिकम् आरोप्य नाभौ विस्मृतसंसृतिः
sukhāsīno manaḥ kṛtvā suṣumnāyām ananyadhīḥ / hastasvastikam āropya nābhau vismṛtasaṃsṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानात् स्थानान्तरोत्कर्षान् विदध्यौ शांभवं महः । ददर्श चक्षुर् देवस्य तृतीयं पिप्पलाशनः । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा विनीत इदम् अब्रवीत्
sthānāt sthānāntarotkarṣān vidadhyau śāṃbhavaṃ mahaḥ / dadarśa cakṣur devasya tṛtīyaṃ pippalāśanaḥ / kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vinīta idam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: शंभुना देवदेवेन वरो दत्तः पुरा मम । तार्तीयचक्षुषो ज्योतिर् यदा पश्यसि तत्क्षणात्
pippalāda uvāca: śaṃbhunā devadevena varo dattaḥ purā mama / tārtīyacakṣuṣo jyotir yadā paśyasi tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं ते प्रार्थितं सिध्येद् इत्य् आह त्रिदशेश्वरः । तस्माद् रिपुविनाशाय हेतुभूतां प्रयच्छ मे
sarvaṃ te prārthitaṃ sidhyed ity āha tridaśeśvaraḥ / tasmād ripuvināśāya hetubhūtāṃ prayaccha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैव पिप्पलाः प्रोचुर् वडवापि महाद्युते । माता तव प्रातिथेयी वदन्त्य् एवं दिवं गता
tadaiva pippalāḥ procur vaḍavāpi mahādyute / mātā tava prātitheyī vadanty evaṃ divaṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराभिद्रोहनिरता विस्मृतात्महिता नराः । इतस् ततो भ्रान्तचित्ताः पतन्ति नरकावटे
parābhidrohaniratā vismṛtātmahitā narāḥ / itas tato bhrāntacittāḥ patanti narakāvaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मातृवचनं श्रुत्वा कुपितः पिप्पलाशनः । अभिमाने ज्वलत्य् अन्तः साधुवादो निरर्थकः
tan mātṛvacanaṃ śrutvā kupitaḥ pippalāśanaḥ / abhimāne jvalaty antaḥ sādhuvādo nirarthakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहि देहीति तं प्राह कृत्या नेत्रविनिर्गता । वडवेति स्मरन् विप्रः कृत्यापि वडवाकृतिः
dehi dehīti taṃ prāha kṛtyā netravinirgatā / vaḍaveti smaran vipraḥ kṛtyāpi vaḍavākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसत्त्वविनाशाय प्रभूतानलगर्भिणी । गभस्तिनी बालगर्भा या माता पिप्पलाशिनः
sarvasattvavināśāya prabhūtānalagarbhiṇī / gabhastinī bālagarbhā yā mātā pippalāśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्ध्यानयोगात् तु जाता कृत्या सानलगर्भिणी । उत्पन्ना सा महारौद्रा मृत्युजिह्वेव भीषणा
taddhyānayogāt tu jātā kṛtyā sānalagarbhiṇī / utpannā sā mahāraudrā mṛtyujihveva bhīṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवोचत् पिप्पलादं तं किं कृत्यं मे वदस्व तत् । पिप्पलादो ऽपि तां प्राह देवान् खाद रिपून् मम
avocat pippalādaṃ taṃ kiṃ kṛtyaṃ me vadasva tat / pippalādo 'pi tāṃ prāha devān khāda ripūn mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्राह सा तथेत्य् उक्त्वा पिप्पलादं पुरस्थितम् । स प्राह किम् इदं कृत्ये सा चाप्य् आह त्वयोदितम्
jagrāha sā tathety uktvā pippalādaṃ purasthitam / sa prāha kim idaṃ kṛtye sā cāpy āha tvayoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवैश् च निर्मितं देहं ततो भीतः शिवं ययौ । तुष्टाव देवं स मुनिः कृत्यां प्राह तदा शिवः
devaiś ca nirmitaṃ dehaṃ tato bhītaḥ śivaṃ yayau / tuṣṭāva devaṃ sa muniḥ kṛtyāṃ prāha tadā śivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच: योजनान्तःस्थिताञ् जीवान् न गृहाण मदाज्ञया । तस्माद् याहि ततो दूरं कृत्ये कृत्यं ततः कुरु
śiva uvāca: yojanāntaḥsthitāñ jīvān na gṛhāṇa madājñayā / tasmād yāhi tato dūraṃ kṛtye kṛtyaṃ tataḥ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तीर्थात् तु पिप्पलात् पूर्वं यावद् योजनसंख्यया । प्रातिष्ठद् वडवारूपा कृत्या सा ऋषिनिर्मिता
brahmovāca: tīrthāt tu pippalāt pūrvaṃ yāvad yojanasaṃkhyayā / prātiṣṭhad vaḍavārūpā kṛtyā sā ṛṣinirmitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां जातो महान् अग्निर् लोकसंहरणक्षमः । तं दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे त्रस्ताः शंभुम् उपागमन्
tasyāṃ jāto mahān agnir lokasaṃharaṇakṣamaḥ / taṃ dṛṣṭvā vibudhāḥ sarve trastāḥ śaṃbhum upāgaman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रेश्वरं पिप्पलेशं पिप्पलादेन तोषितम् । स्तुवन्तो भीतमनसः शंभुम् ऊचुर् दिवौकसः
cakreśvaraṃ pippaleśaṃ pippalādena toṣitam / stuvanto bhītamanasaḥ śaṃbhum ūcur divaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः: रक्षस्व शंभो कृत्यास्मान् बाधते तद्भवानलः । शरणं भव सर्वेश भीतानाम् अभयप्रद
devā ūcuḥ: rakṣasva śaṃbho kṛtyāsmān bādhate tadbhavānalaḥ / śaraṇaṃ bhava sarveśa bhītānām abhayaprada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतः परिभूतानाम् आर्तानां श्रान्तचेतसाम् । सर्वेषाम् एव जन्तूनां त्वम् एव शरणं शिव
sarvataḥ paribhūtānām ārtānāṃ śrāntacetasām / sarveṣām eva jantūnāṃ tvam eva śaraṇaṃ śiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिणाभ्यर्थिता कृत्या त्वच्चक्षुर्वह्निनिर्गता । सा जिघांसति लोकांस् त्रींस् त्वं नस् त्राता न चेतरः
ṛṣiṇābhyarthitā kṛtyā tvaccakṣurvahninirgatā / sā jighāṃsati lokāṃs trīṃs tvaṃ nas trātā na cetaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तान् अब्रवीज् जगन्नाथो योजनान्तर्निवासिनः । न बाधते त्व् असौ कृत्या तस्माद् यूयम् अहर्निशम् । इहैवासध्वम् अमरास् तस्या वो न भयं भवेत्
brahmovāca: tān abravīj jagannātho yojanāntarnivāsinaḥ / na bādhate tv asau kṛtyā tasmād yūyam aharniśam / ihaivāsadhvam amarās tasyā vo na bhayaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: पुनर् ऊचुः सुरेशानं त्वया दत्तं त्रिविष्टपम् । तत् त्यक्त्वात्र कथं नाथ वत्स्यामस् त्रिदशार्चित
brahmovāca: punar ūcuḥ sureśānaṃ tvayā dattaṃ triviṣṭapam / tat tyaktvātra kathaṃ nātha vatsyāmas tridaśārcita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: देवानां वचनं श्रुत्वा शिवो वाक्यम् अथाब्रवीत् ॥* ब्र्प् ११०।१४० ॥ शिव उवाच: देवो ऽसौ विश्वतश्चक्षुर् यो देवो विश्वतोमुखः । यो रश्मिभिस् तु धमते नित्यं यो जनको मतः
brahmovāca: devānāṃ vacanaṃ śrutvā śivo vākyam athābravīt //* BrP 110.140 // śiva uvāca: devo 'sau viśvataścakṣur yo devo viśvatomukhaḥ / yo raśmibhis tu dhamate nityaṃ yo janako mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सूर्य एक एवात्र साक्षाद् रूपेण सर्वदा । स्थितिं करोतु तन्मूर्तौ भविष्यन्त्य् अखिलाः स्थिताः
sa sūrya eka evātra sākṣād rūpeṇa sarvadā / sthitiṃ karotu tanmūrtau bhaviṣyanty akhilāḥ sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तथेति शंभुवचनात् पारिजाततरोस् तदा । देवा दिवाकरं चक्रुस् त्वष्टा भास्करम् अब्रवीत्
brahmovāca: tatheti śaṃbhuvacanāt pārijātataros tadā / devā divākaraṃ cakrus tvaṣṭā bhāskaram abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वष्टोवाच: इहैवास्स्व जगत्स्वामिन् रक्षेमान् विबुधान् स्वयम् । स्वांशैश् च वयम् अप्य् अत्र तिष्ठामः शंभुसंनिधौ
tvaṣṭovāca: ihaivāssva jagatsvāmin rakṣemān vibudhān svayam / svāṃśaiś ca vayam apy atra tiṣṭhāmaḥ śaṃbhusaṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रेश्वरस्य परितो यावद् योजनसंख्यया । गङ्गाया उभयं तीरम् आसाद्यासन् सुरोत्तमाः
cakreśvarasya parito yāvad yojanasaṃkhyayā / gaṅgāyā ubhayaṃ tīram āsādyāsan surottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुल्यर्धार्धमात्रं तु गङ्गातीरं समाश्रिताः । तिस्रः कोट्यस् तथा पञ्च शतानि मुनिसत्तम । तीर्थानां तत्र व्युष्टिं च कः शृणोति ब्रवीति वा
aṅgulyardhārdhamātraṃ tu gaṅgātīraṃ samāśritāḥ / tisraḥ koṭyas tathā pañca śatāni munisattama / tīrthānāṃ tatra vyuṣṭiṃ ca kaḥ śṛṇoti bravīti vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततः सुरगणाः सर्वे विनीताः शिवम् अब्रुवन् ॥* ब्र्प् ११०।१४७ ॥ देवा ऊचुः: पिप्पलादं सुरेशान शमं नय जगन्मय ॥* ब्र्प् ११०।१४८ ॥ ब्रह्मोवाच: ओम् इत्य् उक्त्वा जगन्नाथः पिप्पलादम् अवोचत ॥* ब्र्प् ११०।१४९ ॥ शिव उवाच: नाशितेष्व् अपि देवेषु पिता ते नागमिष्यति । दत्ताः पित्रा तव प्राणा देवानां कार्यसिद्धये
brahmovāca: tataḥ suragaṇāḥ sarve vinītāḥ śivam abruvan //* BrP 110.147 // devā ūcuḥ: pippalādaṃ sureśāna śamaṃ naya jaganmaya //* BrP 110.148 // brahmovāca: om ity uktvā jagannāthaḥ pippalādam avocata //* BrP 110.149 // śiva uvāca: nāśiteṣv api deveṣu pitā te nāgamiṣyati / dattāḥ pitrā tava prāṇā devānāṃ kāryasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीनार्तकरुणाबन्धुः को हि तादृग्भवे भवेत् । तथा याता दिवं तात तव माता पतिव्रता
dīnārtakaruṇābandhuḥ ko hi tādṛgbhave bhavet / tathā yātā divaṃ tāta tava mātā pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समा काप्य् अत्र मतया लोपामुद्राप्य् अरुन्धती । यद् अस्थिभिः सुराः सर्वे जयिनः सुखिनः सदा
samā kāpy atra matayā lopāmudrāpy arundhatī / yad asthibhiḥ surāḥ sarve jayinaḥ sukhinaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनावाप्तं यशः स्फीतं तव मात्राक्षयं कृतम् । त्वया पुत्रेण सर्वत्र नातः परतरं कृतम्
tenāvāptaṃ yaśaḥ sphītaṃ tava mātrākṣayaṃ kṛtam / tvayā putreṇa sarvatra nātaḥ parataraṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रतापभयात् स्वर्गाच् च्युतांस् त्वं पातुम् अर्हसि । कांदिशीकांस् तव भयाद् अमरांस् त्रातुम् अर्हसि । नार्तत्राणाद् अभ्यधिकं सुकृतं क्वापि विद्यते
tvatpratāpabhayāt svargāc cyutāṃs tvaṃ pātum arhasi / kāṃdiśīkāṃs tava bhayād amarāṃs trātum arhasi / nārtatrāṇād abhyadhikaṃ sukṛtaṃ kvāpi vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् यशः स्फुरति चारु मनुष्यलोके ब्र्प् ११०।१५५अ अहानि तावन्ति दिवं गतस्य ब्र्प् ११०।१५५ब् दिने दिने वर्षसंख्या परस्मिंल् ब्र्प् ११०।१५५च् लोके वासो जायते निर्विकारः ब्र्प् ११०।१५५द् मृतास् त एवात्र यशो न येषाम् ब्र्प् ११०।१५६अ अन्धास् त एव श्रुतवर्जिता ये ब्र्प् ११०।१५६ब् ये दानशीला न नपुंसकास् ते ब्र्प् ११०।१५६च् ये धर्मशीला न त एव शोच्याः ब्र्प् ११०।१५६द् ब्रह्मोवाच: भाषितं देवदेवस्य श्रुत्वा शान्तो ऽभवन् मुनिः । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नत्वा नाथम् अथाब्रवीत्
yāvad yaśaḥ sphurati cāru manuṣyaloke BrP 110.155a ahāni tāvanti divaṃ gatasya BrP 110.155b dine dine varṣasaṃkhyā parasmiṃl BrP 110.155c loke vāso jāyate nirvikāraḥ BrP 110.155d mṛtās ta evātra yaśo na yeṣām BrP 110.156a andhās ta eva śrutavarjitā ye BrP 110.156b ye dānaśīlā na napuṃsakās te BrP 110.156c ye dharmaśīlā na ta eva śocyāḥ BrP 110.156d brahmovāca: bhāṣitaṃ devadevasya śrutvā śānto 'bhavan muniḥ / kṛtāñjalipuṭo bhūtvā natvā nātham athābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: वाग्भिर् मनोभिः कृतिभिः कदाचिन् ब्र्प् ११०।१५८अ ममोपकुर्वन्ति हिते रता ये ब्र्प् ११०।१५८ब् तेभ्यो हितार्थं त्व् इह चापरेषां ब्र्प् ११०।१५८च् सोमं नमस्यामि सुरादिपूज्यम् ब्र्प् ११०।१५८द् संरक्षितो यैर् अभिवर्धितश् च ब्र्प् ११०।१५९अ समानगोत्रश् च समानधर्मा ब्र्प् ११०।१५९ब् तेषाम् अभीष्टानि शिवः करोतु ब्र्प् ११०।१५९च् बालेन्दुमौलिं प्रणतो ऽस्मि नित्यम् ब्र्प् ११०।१५९द् यैर् अहं वर्धितो नित्यं मातृवत् पितृवत् प्रभो । तन्नाम्ना जायतां तीर्थं देवदेव जगत्त्रये
pippalāda uvāca: vāgbhir manobhiḥ kṛtibhiḥ kadācin BrP 110.158a mamopakurvanti hite ratā ye BrP 110.158b tebhyo hitārthaṃ tv iha cāpareṣāṃ BrP 110.158c somaṃ namasyāmi surādipūjyam BrP 110.158d saṃrakṣito yair abhivardhitaś ca BrP 110.159a samānagotraś ca samānadharmā BrP 110.159b teṣām abhīṣṭāni śivaḥ karotu BrP 110.159c bālendumauliṃ praṇato 'smi nityam BrP 110.159d yair ahaṃ vardhito nityaṃ mātṛvat pitṛvat prabho / tannāmnā jāyatāṃ tīrthaṃ devadeva jagattraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशस् तु तेषां भविता तेभ्यो ऽहम् अनृणस् ततः । यानि क्षेत्राणि देवानां यानि तीर्थानि भूतले
yaśas tu teṣāṃ bhavitā tebhyo 'ham anṛṇas tataḥ / yāni kṣetrāṇi devānāṃ yāni tīrthāni bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यो यद् इदम् अधिकम् अनुमन्यन्तु देवताः । ततः क्षमे ऽहं देवानाम् अपराधं निरञ्जनः
tebhyo yad idam adhikam anumanyantu devatāḥ / tataḥ kṣame 'haṃ devānām aparādhaṃ nirañjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततः समक्षं सुरसाक्षरां गिरं ब्र्प् ११०।१६३अ सहस्रचक्षुःप्रमुखांस् तथाग्रतः ब्र्प् ११०।१६३ब् उवाच देवा अपि मेनिरे वचो ब्र्प् ११०।१६३च् दधीचिपुत्रोदितम् आदरेण ब्र्प् ११०।१६३द् बालस्य बुद्धिं विनयं च विद्यां ब्र्प् ११०।१६४अ शौर्यं बलं साहसं सत्यवाचम् ब्र्प् ११०।१६४ब् पित्रोर् भक्तिं भावशुद्धिं विदित्वा ब्र्प् ११०।१६४च् तदावादीच् छंकरः पिप्पलादम् ब्र्प् ११०।१६४द् शंकर उवाच: वत्स यद् वै प्रियं कामं यच् चापि सुरवल्लभम् । प्राप्स्यसे वद कल्याणं नान्यथा त्वं मनः कृथाः
brahmovāca: tataḥ samakṣaṃ surasākṣarāṃ giraṃ BrP 110.163a sahasracakṣuḥpramukhāṃs tathāgrataḥ BrP 110.163b uvāca devā api menire vaco BrP 110.163c dadhīciputroditam ādareṇa BrP 110.163d bālasya buddhiṃ vinayaṃ ca vidyāṃ BrP 110.164a śauryaṃ balaṃ sāhasaṃ satyavācam BrP 110.164b pitror bhaktiṃ bhāvaśuddhiṃ viditvā BrP 110.164c tadāvādīc chaṃkaraḥ pippalādam BrP 110.164d śaṃkara uvāca: vatsa yad vai priyaṃ kāmaṃ yac cāpi suravallabham / prāpsyase vada kalyāṇaṃ nānyathā tvaṃ manaḥ kṛthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: ये गङ्गायाम् आप्लुता धर्मनिष्ठाः ब्र्प् ११०।१६६अ संपश्यन्ति त्वत्पदाब्जं महेश ब्र्प् ११०।१६६ब् सर्वान् कामान् आप्नुवन्तु प्रसह्य ब्र्प् ११०।१६६च् देहान्ते ते पदम् आयान्तु शैवम् ब्र्प् ११०।१६६द् तातः प्राप्तस् त्वत्पदं चाम्बिका मे ब्र्प् ११०।१६७अ नाथ प्राप्ता पिप्पलश् चामराश् च ब्र्प् ११०।१६७ब् सुखं प्राप्ता नाथनाथं विलोक्य ब्र्प् ११०।१६७च् त्वां पश्येयुस् त्वत्पदं ते प्रयान्तु ब्र्प् ११०।१६७द् ब्रह्मोवाच: तथेत्य् उक्त्वा पिप्पलादं देवदेवो महेश्वरः । अभिनन्द्य च तं देवैः सार्धं वाक्यम् अथाब्रवीत्
pippalāda uvāca: ye gaṅgāyām āplutā dharmaniṣṭhāḥ BrP 110.166a saṃpaśyanti tvatpadābjaṃ maheśa BrP 110.166b sarvān kāmān āpnuvantu prasahya BrP 110.166c dehānte te padam āyāntu śaivam BrP 110.166d tātaḥ prāptas tvatpadaṃ cāmbikā me BrP 110.167a nātha prāptā pippalaś cāmarāś ca BrP 110.167b sukhaṃ prāptā nāthanāthaṃ vilokya BrP 110.167c tvāṃ paśyeyus tvatpadaṃ te prayāntu BrP 110.167d brahmovāca: tathety uktvā pippalādaṃ devadevo maheśvaraḥ / abhinandya ca taṃ devaiḥ sārdhaṃ vākyam athābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा अपि मुदा युक्ता निर्भयास् तत्कृताद् भयात् । इदम् ऊचुः सर्व एव दाधीचं शिवसंनिधौ
devā api mudā yuktā nirbhayās tatkṛtād bhayāt / idam ūcuḥ sarva eva dādhīcaṃ śivasaṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः: सुराणां यद् अभीष्टं च त्वया कृतम् असंशयम् । पालिता देवदेवस्य आज्ञा त्रैलोक्यमण्डनी
devā ūcuḥ: surāṇāṃ yad abhīṣṭaṃ ca tvayā kṛtam asaṃśayam / pālitā devadevasya ājñā trailokyamaṇḍanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याचितं च त्वया पूर्वं परार्थं नात्मने द्विज । तस्माद् अन्यतमं ब्रूहि किंचिद् दास्यामहे वयम्
yācitaṃ ca tvayā pūrvaṃ parārthaṃ nātmane dvija / tasmād anyatamaṃ brūhi kiṃcid dāsyāmahe vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: पुनः पुनस् तद् एवोचुः सुरसंघा द्विजोत्तमम् । कृताञ्जलिपुटः पूर्वं नत्वा शंभुसुरान् इदम् । उवाच पिप्पलादश् च उमां नत्वा च पिप्पलान्
brahmovāca: punaḥ punas tad evocuḥ surasaṃghā dvijottamam / kṛtāñjalipuṭaḥ pūrvaṃ natvā śaṃbhusurān idam / uvāca pippalādaś ca umāṃ natvā ca pippalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलाद उवाच: पितरौ द्रष्टुकामो ऽस्मि सदा मे शब्दगोचरौ । ते धन्याः प्राणिनो लोके मातापित्रोर् वशे स्थिताः
pippalāda uvāca: pitarau draṣṭukāmo 'smi sadā me śabdagocarau / te dhanyāḥ prāṇino loke mātāpitror vaśe sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्रूषणपरा नित्यं तत्पादाज्ञाप्रतीक्षकाः । इन्द्रियाणि शरीरं च कुलं शक्तिं धियं वपुः
śuśrūṣaṇaparā nityaṃ tatpādājñāpratīkṣakāḥ / indriyāṇi śarīraṃ ca kulaṃ śaktiṃ dhiyaṃ vapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिलभ्य तयोः कृत्ये कृतकृत्यो भवेत् स्वयम् । पशूनां पक्षिणां चापि सुलभं मातृदर्शनम्
parilabhya tayoḥ kṛtye kṛtakṛtyo bhavet svayam / paśūnāṃ pakṣiṇāṃ cāpi sulabhaṃ mātṛdarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं मम तच् चापि पृच्छे पापफलं नु किम् । दुर्लभं च तथा चेत् स्यात् सर्वेषां यस्य कस्यचित्
durlabhaṃ mama tac cāpi pṛcche pāpaphalaṃ nu kim / durlabhaṃ ca tathā cet syāt sarveṣāṃ yasya kasyacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपपद्येत सुलभं मत्तो नान्यो ऽस्ति पापकृत् । तयोर् दर्शनमात्रं च यदि प्राप्स्ये सुरोत्तमाः
nopapadyeta sulabhaṃ matto nānyo 'sti pāpakṛt / tayor darśanamātraṃ ca yadi prāpsye surottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोवाक्कायकर्मभ्यः फलं प्राप्तं भविष्यति । पितरौ ये न पश्यन्ति समुत्पन्ना न संसृतौ । तेषां महापातकानां कः संख्यां कर्तुम् ईश्वरः
manovākkāyakarmabhyaḥ phalaṃ prāptaṃ bhaviṣyati / pitarau ye na paśyanti samutpannā na saṃsṛtau / teṣāṃ mahāpātakānāṃ kaḥ saṃkhyāṃ kartum īśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तद् ऋषेर् वचनं श्रुत्वा मिथः संमन्त्र्य ते सुराः । विमानवरम् आरूढौ पितरौ दंपती शुभौ
brahmovāca: tad ṛṣer vacanaṃ śrutvā mithaḥ saṃmantrya te surāḥ / vimānavaram ārūḍhau pitarau daṃpatī śubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव संदर्शनाकाङ्क्षौ द्रक्ष्यसे वाद्य निश्चितम् । विषादं लोभमोहौ च त्यक्त्वा चित्तं शमं नय
tava saṃdarśanākāṅkṣau drakṣyase vādya niścitam / viṣādaṃ lobhamohau ca tyaktvā cittaṃ śamaṃ naya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य पश्येति तं प्राहुर् दाधीचं सुरसत्तमाः । विमानवरम् आरूढौ स्वर्गिणौ स्वर्णभूषणौ
paśya paśyeti taṃ prāhur dādhīcaṃ surasattamāḥ / vimānavaram ārūḍhau svargiṇau svarṇabhūṣaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव संदर्शनाकाङ्क्षौ पितरौ दंपती शुभौ । वीज्यमानौ सुरस्त्रीभिः स्तूयमानौ च किंनरैः
tava saṃdarśanākāṅkṣau pitarau daṃpatī śubhau / vījyamānau surastrībhiḥ stūyamānau ca kiṃnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा स मातापितरौ ननाम शिवसंनिधौ । हर्षबाष्पाश्रुनयनौ स कथंचिद् उवाच तौ
dṛṣṭvā sa mātāpitarau nanāma śivasaṃnidhau / harṣabāṣpāśrunayanau sa kathaṃcid uvāca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्र उवाच: तारयन्त्य् एव पितराव् अन्ये पुत्राः कुलोद्वहाः । अहं तु मातुर् उदरे केवलं भेदकारणम् । एवंभूतो ऽपि तौ मोहात् पश्येयम् अतिदुर्मतिः
putra uvāca: tārayanty eva pitarāv anye putrāḥ kulodvahāḥ / ahaṃ tu mātur udare kevalaṃ bhedakāraṇam / evaṃbhūto 'pi tau mohāt paśyeyam atidurmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ताव् आलोक्य ततो दुःखाद् वक्तुं नैव शशाक सः । देवाश् च मातापितरौ पिप्पलादम् अथाब्रुवन्
brahmovāca: tāv ālokya tato duḥkhād vaktuṃ naiva śaśāka saḥ / devāś ca mātāpitarau pippalādam athābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यस् त्वं पुत्र लोकेषु यस्य कीर्तिर् गता दिवम् । साक्षात्कृतस् त्वया त्र्यक्षो देवाश् चाश्वासितास् त्वया । त्वया पुत्रेण सल्लोका न क्षीयन्ते कदाचन
dhanyas tvaṃ putra lokeṣu yasya kīrtir gatā divam / sākṣātkṛtas tvayā tryakṣo devāś cāśvāsitās tvayā / tvayā putreṇa sallokā na kṣīyante kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: पुष्पवृष्टिस् तदा स्वर्गात् पपात तस्य मूर्धनि । जयशब्दः सुरैर् उक्तः प्रादुर्भूतो महामुने
brahmovāca: puṣpavṛṣṭis tadā svargāt papāta tasya mūrdhani / jayaśabdaḥ surair uktaḥ prādurbhūto mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशिषं तु सुते दत्त्वा दधीचिः सह भार्यया । शंभुं गङ्गां सुरान् नत्वा पुत्रं वाक्यम् अथाब्रवीत्
āśiṣaṃ tu sute dattvā dadhīciḥ saha bhāryayā / śaṃbhuṃ gaṅgāṃ surān natvā putraṃ vākyam athābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधीचिर् उवाच: प्राप्य भार्यां शिवे भक्तिं कुरु गङ्गां च सेवय । पुत्रान् उत्पाद्य विधिवद् यज्ञान् इष्ट्वा सदक्षिणान् । कृतकृत्यस् ततो वत्स आक्रमस्व चिरं दिवम्
dadhīcir uvāca: prāpya bhāryāṃ śive bhaktiṃ kuru gaṅgāṃ ca sevaya / putrān utpādya vidhivad yajñān iṣṭvā sadakṣiṇān / kṛtakṛtyas tato vatsa ākramasva ciraṃ divam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: करोम्य् एवम् इति प्राह दधीचिं पिप्पलाशनः । दधीचिः पुत्रम् आश्वास्य भार्यया च पुनः पुनः
brahmovāca: karomy evam iti prāha dadhīciṃ pippalāśanaḥ / dadhīciḥ putram āśvāsya bhāryayā ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुज्ञातः सुरगणैः पुनः स दिवम् आक्रमत् । देवा अप्य् ऊचिरे सर्वे पिप्पलादं ससंभ्रमाः
anujñātaḥ suragaṇaiḥ punaḥ sa divam ākramat / devā apy ūcire sarve pippalādaṃ sasaṃbhramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः: कृत्यां शमय भद्रं ते तद् उत्पन्नं महानलम् ॥* ब्र्प् ११०।१९२ ॥ ब्रह्मोवाच: पिप्पलादस् तु तान् आह न शक्तो ऽहं निवारणे । असत्यं नैव वक्ताहं यूयं कृत्यां तु ब्रूत ताम्
devā ūcuḥ: kṛtyāṃ śamaya bhadraṃ te tad utpannaṃ mahānalam //* BrP 110.192 // brahmovāca: pippalādas tu tān āha na śakto 'haṃ nivāraṇe / asatyaṃ naiva vaktāhaṃ yūyaṃ kṛtyāṃ tu brūta tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां दृष्ट्वा सा महारौद्रा विपरीतं करिष्यति । ताम् एव गत्वा विबुधाः प्रोचुस् ते शान्तिकारणम्
māṃ dṛṣṭvā sā mahāraudrā viparītaṃ kariṣyati / tām eva gatvā vibudhāḥ procus te śāntikāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनलं च यथाप्रीति ते उभे नेत्य् अवोचताम् । सर्वेषां भक्षणायैव सृष्टा चाहं द्विजन्मना
analaṃ ca yathāprīti te ubhe nety avocatām / sarveṣāṃ bhakṣaṇāyaiva sṛṣṭā cāhaṃ dvijanmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च मत्प्रसूतो ऽग्निर् अन्यथा तत् कथं भवेत् । महाभूतानि पञ्चापि स्थावरं जङ्गमं तथा
tathā ca matprasūto 'gnir anyathā tat kathaṃ bhavet / mahābhūtāni pañcāpi sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.