Maitrāyaṇī Saṃhitā 2

अग्निश् च घर्मश् चार्कश् च सूर्यश् च प्राणश् चाश्वमेधश् चादितिश् च पृथिवी च दितिश् च द्यौश् च शक्वरीर् अङ्गुलयो दिशश् च मे यज्ञेन कल्पन्ताम् ऋतुश् च व्रतं च संवत्सरश् च तपश् चाहोरात्रे ऊर्वष्टीवे बृहद्रथन्तरे च मे यज्ञेन कल्पेताम् एका च तिस्रश् चा त्रयस्त्रिंशतश् चतस्रश् चाष्टौ चाष्टाचत्वारिंशतस् त्र्यविश् च त्र्यवी च दित्यवाट् च दित्यौही च पञ्चाविश् च पञ्चवी च त्रिवत्सश् च त्रिवत्सा च तुर्यवाट् च तुर्यौही च पष्ठवाट् च पष्ठौही चोक्षा च वशा च ऋषभश् च वेहच् च धेनुश् चानड्वांश् च स्तोमश् च यजुश् च ऋक् च साम च दीक्षा च तपश् च बृहच् च रथन्तरं चौषधयो वनस्पतयो दिशश् च मे यज्ञेन कल्पन्ताम् अन्नाय त्वा वाजाय त्वा वाजजित्यायै त्वेषे त्वोर्जे त्वा रय्यै त्वा पोषाय त्वा

agniś ca gharmaś cārkaś ca sūryaś ca prāṇaś cāśvamedhaś cāditiś ca pṛthivī ca ditiś ca dyauś ca śakvarīr aṅgulayo diśaś ca me yajñena kalpantām ṛtuś ca vrataṃ ca saṃvatsaraś ca tapaś cāhorātre ūrvaṣṭīve bṛhadrathantare ca me yajñena kalpetām ekā ca tisraś cā trayastriṃśataś catasraś cāṣṭau cāṣṭācatvāriṃśatas tryaviś ca tryavī ca dityavāṭ ca dityauhī ca pañcāviś ca pañcavī ca trivatsaś ca trivatsā ca turyavāṭ ca turyauhī ca paṣṭhavāṭ ca paṣṭhauhī cokṣā ca vaśā ca ṛṣabhaś ca vehac ca dhenuś cānaḍvāṃś ca stomaś ca yajuś ca ṛk ca sāma ca dīkṣā ca tapaś ca bṛhac ca rathantaraṃ cauṣadhayo vanaspatayo diśaś ca me yajñena kalpantām annāya tvā vājāya tvā vājajityāyai tveṣe tvorje tvā rayyai tvā poṣāya tvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

च : फ़्न् चा ऋक् विश्वे नो अद्य मरुतो विश्व ऊती विश्वे भवन्त्व् अग्नयः समिद्धाः । विश्वे नो देवा अवसागमन्न् इह विश्वम् अस्तु द्रविणं वाजो अस्मे ॥ वाजो मे सप्त प्रदिशश् चतस्रो वा परावतः । वाजो मा विश्वैर् देवैर् धनसाता इहावतु ॥ वाजः पुरस्ताद् उत मध्यतो नो वाजो देवान् ऋतुभिः कल्पयाति । वाजस्य हि प्रसवे नन्नमीति विश्व आशा वाजपतिर् भवेयम् ॥ वाजो मे अद्य प्रसुवाति दानं वाजो देवान् हविषा वर्धयाति । वाजो हि मा सर्ववीरं चकार सर्वा आशा वाजपतिर् जयेयम् ॥ सं मा सृजामि पयसा पृथिव्याः सं मा सृजाम्य् अद्भिर् ओषधीभिः । सो ऽहं वाजं सनेयम् अग्ने ॥ पयः पृथिव्यां पया ओषधीषु पयो दिव्य् अन्तरिक्षे पयो धाः । पयस्वतीः प्रदिशः सन्तु मह्यम्

ca : FN cā ṛk viśve no adya maruto viśva ūtī viśve bhavantv agnayaḥ samiddhāḥ / viśve no devā avasāgamann iha viśvam astu draviṇaṃ vājo asme // vājo me sapta pradiśaś catasro vā parāvataḥ / vājo mā viśvair devair dhanasātā ihāvatu // vājaḥ purastād uta madhyato no vājo devān ṛtubhiḥ kalpayāti / vājasya hi prasave nannamīti viśva āśā vājapatir bhaveyam // vājo me adya prasuvāti dānaṃ vājo devān haviṣā vardhayāti / vājo hi mā sarvavīraṃ cakāra sarvā āśā vājapatir jayeyam // saṃ mā sṛjāmi payasā pṛthivyāḥ saṃ mā sṛjāmy adbhir oṣadhībhiḥ / so 'haṃ vājaṃ saneyam agne // payaḥ pṛthivyāṃ payā oṣadhīṣu payo divy antarikṣe payo dhāḥ / payasvatīḥ pradiśaḥ santu mahyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋताषाड् ऋतधामाग्निर् गन्धर्वस् तस्यौषधयो ऽप्सरसो मुदा नाम स न इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता न इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा वट् ताभ्यः स्वाहा वट् संहितो विश्वसामा सूर्यो गन्धर्वस् तस्य मरीचयो ऽप्सरस आयुवो नाम सुषुम्णः सूर्यरश्मिश् चन्द्रमा गन्धर्वस् तस्य नक्षत्राण्य् अप्सरसो बेकुरयो नामेषिरो विश्वव्यचा वातो गन्धर्वस् तस्यापो ऽप्सरसा ऊर्जो नाम भुजी सुपर्णो यज्ञो गन्धर्वस् तस्य दक्षिणा अप्सरसा एष्टयो नाम बृहस्पतिर् विश्वकर्मेन्द्रो गन्धर्वस् तस्य मरुतो ऽप्सरसा ओजो नाम प्रजापतिः परमेष्ठी मनो गन्धर्वस् तस्य ऋक्सामाण्य् अप्सरसः स्तवा नामामृडयो दूरेहेतिर् मृत्युर् गन्धर्वस् तस्य प्रजा अप्सरसो भीरवो नाम स नो भुवनस्य पते यस्य त उपरि गृहा विराट्पते ऽस्मै ब्रह्मणे ऽस्मै क्षत्राय महि शर्म यछ यस्य ते विश्वा आशा अप्सरसः प्लीया नाम स न इदं ब्रह्म क्षत्रं पातु ता न इदं ब्रह्म क्षत्रं पान्तु तस्मै स्वाहा वट् ताभ्यः स्वाहा वट्

ṛtāṣāḍ ṛtadhāmāgnir gandharvas tasyauṣadhayo 'psaraso mudā nāma sa na idaṃ brahma kṣatraṃ pātu tā na idaṃ brahma kṣatraṃ pāntu tasmai svāhā vaṭ tābhyaḥ svāhā vaṭ saṃhito viśvasāmā sūryo gandharvas tasya marīcayo 'psarasa āyuvo nāma suṣumṇaḥ sūryaraśmiś candramā gandharvas tasya nakṣatrāṇy apsaraso bekurayo nāmeṣiro viśvavyacā vāto gandharvas tasyāpo 'psarasā ūrjo nāma bhujī suparṇo yajño gandharvas tasya dakṣiṇā apsarasā eṣṭayo nāma bṛhaspatir viśvakarmendro gandharvas tasya maruto 'psarasā ojo nāma prajāpatiḥ parameṣṭhī mano gandharvas tasya ṛksāmāṇy apsarasaḥ stavā nāmāmṛḍayo dūrehetir mṛtyur gandharvas tasya prajā apsaraso bhīravo nāma sa no bhuvanasya pate yasya ta upari gṛhā virāṭpate 'smai brahmaṇe 'smai kṣatrāya mahi śarma yacha yasya te viśvā āśā apsarasaḥ plīyā nāma sa na idaṃ brahma kṣatraṃ pātu tā na idaṃ brahma kṣatraṃ pāntu tasmai svāhā vaṭ tābhyaḥ svāhā vaṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वि ते मुञ्चामि रशनां वि रश्मीन् वि योक्त्राणि परिचर्तनानि । धत्ताद् अस्मभ्यं द्रविणेह भद्रं प्र मा ब्रूताद् भागदां देवतासु ॥ इष्टो यज्ञो भृगुभिर् द्रविणोदा यत्तिभिर् आशीर्दा वसुभिः । इष्टो अग्निर् आहुतः पिपर्तु न इष्टं हविः स्वगेदं देवेभ्यो नमः

vi te muñcāmi raśanāṃ vi raśmīn vi yoktrāṇi paricartanāni / dhattād asmabhyaṃ draviṇeha bhadraṃ pra mā brūtād bhāgadāṃ devatāsu // iṣṭo yajño bhṛgubhir draviṇodā yattibhir āśīrdā vasubhiḥ / iṣṭo agnir āhutaḥ pipartu na iṣṭaṃ haviḥ svagedaṃ devebhyo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने च्यवस्व सम् अनु प्रयाह्य् आविष् पथो देवयानान् कृणुष्व । इदमिदं सुकृतम् आरभस्व यत्रा ऋषयो जग्मुः प्रथमा ये पुराणाः ॥ संप्रच्यवध्वम् उप सं प्रयाताविष् पथो देवयानान् कृणुध्वम् । एभिः सुकृतैर् अनुगछेम देवा यत्र नः पूर्वे पितरः परेताः ॥ उद्बुध्यस्वाग्ने प्रतिजागृह्य् एनम् इष्टापूर्ते संसृजेथाम् अयं च । पुनः कृण्वन्तः पितरो युवानो ऽन्वातांसुस् तव तन्तुम् एतम् ॥ येन वहसि सहस्रं येनाग्ने सर्ववेदसम् । तेनेमं यज्ञं नो वह स्वर् देवेषु गन्तवे ॥ अयं ते

agne cyavasva sam anu prayāhy āviṣ patho devayānān kṛṇuṣva / idamidaṃ sukṛtam ārabhasva yatrā ṛṣayo jagmuḥ prathamā ye purāṇāḥ // saṃpracyavadhvam upa saṃ prayātāviṣ patho devayānān kṛṇudhvam / ebhiḥ sukṛtair anugachema devā yatra naḥ pūrve pitaraḥ paretāḥ // udbudhyasvāgne pratijāgṛhy enam iṣṭāpūrte saṃsṛjethām ayaṃ ca / punaḥ kṛṇvantaḥ pitaro yuvāno 'nvātāṃsus tava tantum etam // yena vahasi sahasraṃ yenāgne sarvavedasam / tenemaṃ yajñaṃ no vaha svar deveṣu gantave // ayaṃ te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समास् त्वाग्न ऋतवो वर्धयन्तु संवत्सरा ऋषयो यानि सत्या । सं दिव्येन दीदिहि रोचनेन विश्वा आभाहि प्रदिशश् चतस्रः ॥ सं चेध्यस्वाग्ने प्र च बोधयैनम् उच् च तिष्ठ महते सौभगाय । मा च रिषद् उपसत्ता ते अग्ने ब्रह्माणस् ते यशसः सन्तु मान्ये ॥ त्वाम् अग्ने वृणते ब्राह्मणा इमे शिवो अग्ने संवरणे भवा नः । सपत्नहाग्ने अभिमातिजिद् भव स्वे गये जागृह्य् अप्रयुछन् ॥ इहैवाग्ने अधिधारया रयिं मा त्वा निक्रन् पूर्वचित्तौ निकारिणः । क्षत्रम् अग्ने सुयमम् अस्तु तुभ्यम् उपसत्ता वर्धतां ते अनिष्टृतः ॥ क्षत्रेणाग्ने स्वेन संरभस्व मित्रेणाग्ने मित्रधेये यतस्व । सजातानां मध्यमेष्ठेयाय राज्ञाम् अग्ने विहष्यो दीदिहीह ॥ अति निहो अति सृधो अत्य् अचित्तिम् अति निरृतिम् अद्य । विश्वा ह्य् अग्ने दुरिता तर त्वम् अथास्मभ्यं सहवीरं रयिं दाः ॥ अनाधृष्यो जातवेदा अनिष्टृतो विराड् अग्ने क्षत्रभृद् दीदिहीह । व्य् अमीवाः प्रमुञ्चन् मानुषाणां शिवेभिर् अद्य परिपाहि नो वृधे ॥ बृहस्पते सवितर् बोधयैनं संशितं चित् संतरं संशिशाधि । वर्धयैनं महते सौभगाय विश्वे चैनम् अनुमदन्तु देवाः ॥ अमुत्रभूयाद् अध यद् यमस्य बृहस्पते अभिशस्तेर् अमुञ्चः । प्रत्यूहताम् अश्विना मृत्युम् अस्माद् देवानाम् अग्ने भिषजा शचीभिः ॥ उद् वयं तमसस् परि ज्योतिः पश्यन्ता उत्तरम् । देवं देवत्रा सूर्यम् अगन्म ज्योतिर् उत्तमम्

samās tvāgna ṛtavo vardhayantu saṃvatsarā ṛṣayo yāni satyā / saṃ divyena dīdihi rocanena viśvā ābhāhi pradiśaś catasraḥ // saṃ cedhyasvāgne pra ca bodhayainam uc ca tiṣṭha mahate saubhagāya / mā ca riṣad upasattā te agne brahmāṇas te yaśasaḥ santu mānye // tvām agne vṛṇate brāhmaṇā ime śivo agne saṃvaraṇe bhavā naḥ / sapatnahāgne abhimātijid bhava sve gaye jāgṛhy aprayuchan // ihaivāgne adhidhārayā rayiṃ mā tvā nikran pūrvacittau nikāriṇaḥ / kṣatram agne suyamam astu tubhyam upasattā vardhatāṃ te aniṣṭṛtaḥ // kṣatreṇāgne svena saṃrabhasva mitreṇāgne mitradheye yatasva / sajātānāṃ madhyameṣṭheyāya rājñām agne vihaṣyo dīdihīha // ati niho ati sṛdho aty acittim ati nirṛtim adya / viśvā hy agne duritā tara tvam athāsmabhyaṃ sahavīraṃ rayiṃ dāḥ // anādhṛṣyo jātavedā aniṣṭṛto virāḍ agne kṣatrabhṛd dīdihīha / vy amīvāḥ pramuñcan mānuṣāṇāṃ śivebhir adya paripāhi no vṛdhe // bṛhaspate savitar bodhayainaṃ saṃśitaṃ cit saṃtaraṃ saṃśiśādhi / vardhayainaṃ mahate saubhagāya viśve cainam anumadantu devāḥ // amutrabhūyād adha yad yamasya bṛhaspate abhiśaster amuñcaḥ / pratyūhatām aśvinā mṛtyum asmād devānām agne bhiṣajā śacībhiḥ // ud vayaṃ tamasas pari jyotiḥ paśyantā uttaram / devaṃ devatrā sūryam aganma jyotir uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने स्वाहा कृणुहि जातवेदा इन्द्राय देवेभ्यः । विश्वे देवा हविर् इदं जुषन्ताम्

agne svāhā kṛṇuhi jātavedā indrāya devebhyaḥ / viśve devā havir idaṃ juṣantām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपो देवीर् घृतमिन्वा ऊ आपो अग्नीषोमौ बिभ्रत्य् आपा इत् ताः । मन्ये भेजानो अमृतस्य तर्हि हिरण्यवर्णा अतृपं यदा वः ॥ आपो हि ष्ठेति तिस्रः ॥ दिवि श्रयस्वान्तरिक्षे यतस्व पृथिव्याः संभव भ्राजं गछ

āpo devīr ghṛtaminvā ū āpo agnīṣomau bibhraty āpā it tāḥ / manye bhejāno amṛtasya tarhi hiraṇyavarṇā atṛpaṃ yadā vaḥ // āpo hi ṣṭheti tisraḥ // divi śrayasvāntarikṣe yatasva pṛthivyāḥ saṃbhava bhrājaṃ gacha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपो योनिर् असि विश्वाभिस् त्वा धीभिर् अछिद्राम् उपदधाम्य् ऋतं योनिः सत्यं योनिर् ब्रह्म योनिः क्षत्रं योनिः पृथिवी योनिर् अन्तरिक्षं योनिर् द्यौर् योनिर् दिशो योनिः

tapo yonir asi viśvābhis tvā dhībhir achidrām upadadhāmy ṛtaṃ yoniḥ satyaṃ yonir brahma yoniḥ kṣatraṃ yoniḥ pṛthivī yonir antarikṣaṃ yonir dyaur yonir diśo yoniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणाद् अपानं संतन्व् अपानाद् व्यानं संतनु व्यानाच् चक्षुः संतनु चक्षुषः श्रोत्रं संतनु श्रोत्रात् पृथिवीं संतनु पृथिव्या अन्तरिक्षं संतन्व् अन्तरिक्षाद् दिवं संतनु दिवो दिशः संतनु दिग्भ्यः स्वर्गं लोकम् अनुसंतनु

prāṇād apānaṃ saṃtanv apānād vyānaṃ saṃtanu vyānāc cakṣuḥ saṃtanu cakṣuṣaḥ śrotraṃ saṃtanu śrotrāt pṛthivīṃ saṃtanu pṛthivyā antarikṣaṃ saṃtanv antarikṣād divaṃ saṃtanu divo diśaḥ saṃtanu digbhyaḥ svargaṃ lokam anusaṃtanu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋचा त्वा छन्दसा सादयामि वषट्कारेण त्वा छन्दसा सादयामि हिंकारेण त्वा छन्दसा सादयामि प्रस्तावेन त्वा छन्दसा सादयाम्य् उद्गीथेन त्वा छन्दसा सादयामि प्रतिहारेण त्वा छन्दसा सादयामि स्तुतेन त्वा छन्दसा सादयामि निधनेन त्वा छन्दसा सादयामि

ṛcā tvā chandasā sādayāmi vaṣaṭkāreṇa tvā chandasā sādayāmi hiṃkāreṇa tvā chandasā sādayāmi prastāvena tvā chandasā sādayāmy udgīthena tvā chandasā sādayāmi pratihāreṇa tvā chandasā sādayāmi stutena tvā chandasā sādayāmi nidhanena tvā chandasā sādayāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः स्वे दुरोणे । चित्रभानुं रोदसी अन्तर् उर्वी स्वाहुतं विश्वतः प्रत्यञ्चम् ॥ अयम् इह ॥ दधन्वे वा यद् ईम् अनु वोचद् ब्रह्माणि वेर् उ तत् । परि विश्वानि काव्या नेमिश् चक्रम् इवाभुवत् ॥ ओभे सुश्चन्द्र विश्पते दर्वी श्रीणीष आसनि । उतो ना उत् पुपूर्या उक्थेषु शवसस्पत इषं स्तोतृभ्या आभर

aganma mahā namasā yaviṣṭhaṃ yo dīdāya samiddhaḥ sve duroṇe / citrabhānuṃ rodasī antar urvī svāhutaṃ viśvataḥ pratyañcam // ayam iha // dadhanve vā yad īm anu vocad brahmāṇi ver u tat / pari viśvāni kāvyā nemiś cakram ivābhuvat // obhe suścandra viśpate darvī śrīṇīṣa āsani / uto nā ut pupūryā uktheṣu śavasaspata iṣaṃ stotṛbhyā ābhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रो दीर्घाय चक्षसा आ सूर्यं रोहयद् दिवि । वि गोभिर् अद्रिम् ऐरयत् ॥ इन्द्रा इद् धर्योः सचा संमिश्ला आ वचोयुजा । इन्द्रो वर्जी हिरण्ययः ॥ इन्द्र वाजेषु नो ऽव सहस्रप्रधनेषु च । उग्र उग्राभिर् ऊतिभिः ॥ तम् इन्द्रं वाजयामसि महे वृत्राय हन्तवे । स वृषा वृषभो भुवत् ॥ इन्द्रः स दामने कृत ओजिष्ठः स बले हितः । द्युम्नी श्लोकी स सोम्यः ॥ गिरा वज्रो न संभृतः सबलो अनपच्युतः । ववक्ष उग्रो अस्तृतः

indro dīrghāya cakṣasā ā sūryaṃ rohayad divi / vi gobhir adrim airayat // indrā id dharyoḥ sacā saṃmiślā ā vacoyujā / indro varjī hiraṇyayaḥ // indra vājeṣu no 'va sahasrapradhaneṣu ca / ugra ugrābhir ūtibhiḥ // tam indraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave / sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat // indraḥ sa dāmane kṛta ojiṣṭhaḥ sa bale hitaḥ / dyumnī ślokī sa somyaḥ // girā vajro na saṃbhṛtaḥ sabalo anapacyutaḥ / vavakṣa ugro astṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् अग्निः सहस्रिणो ऽग्निर् मूर्धा त्वाम् अग्ने पुष्कराद् अधि ॥ अबोध्य् अग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुम् इवायतीम् उषासम् । यह्वा इव प्र वयाम् उज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकम् अछ ॥ अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वृषभाय वृष्णे । गविष्ठिरो नमसा स्तोमम् अग्नौ दिवीव रुक्मम् उरुव्यञ्चम् अश्रेत् ॥ अबोधि होता यजथाय देवान् ऊर्ध्वो अग्निः सुमनाः प्रातर् अस्थात् । समिद्धस्य रुशद् अदर्शि पाजो महान् देवस् तमसो निरमोचि ॥ जनस्य गोपा अजनिष्ट जागृविर् अग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे । घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृशा द्युमद् विभाति भरतेभ्यः शुचिः ॥ त्वाम् अग्ने अङ्गिरसो गुहा हितम् अन्वविन्दञ् शिश्रियाणं वनेवने । स जायसे मथ्यमानः सहो महत् त्वाम् आहुः सहसस् पुत्रम् अङ्गिरः ॥ तुभ्येदम् अग्ने मधुमत्तमं वचस् तुभ्यं मनीषा इयम् अस्तु शं हृदे । त्वां गिरः सिन्धुम् इवावनीर् महीर् आपृणन्ति शवसा वर्धयन्ति च ॥ संसम् इद् युवसे वृषन्न् अग्ने विश्वान्य् अर्य आ । इडस्पदे समिध्यसे स नो वसून्य् आभर ॥ अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवम् ईडे वसूनाम् । सपर्यवः पुरुप्रियं मित्रं न क्षेत्रसाधसम् ॥ त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः । शोचिष्केशं पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोढवे ॥ आ ते अग्न इधीमहि द्युमन्तं देवाजरम् । यद् ध स्या ते पनीयसी समिद् दीदयति द्यवीषं स्तोतृभ्या आभर ॥ अग्निं तं मन्ये यो वसुर् अस्तं यं यन्ति धेनवः । अस्तम् अर्वन्त आशवो ऽस्तं नित्यासो वाजिन इषं स्तोतृभ्या आभार ॥ सो अग्निर् यो वसुर् गृणे सं यम् आयन्ति धेनवः । सम् अर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं स्तोतृभ्या आभर

ayam agniḥ sahasriṇo 'gnir mūrdhā tvām agne puṣkarād adhi // abodhy agniḥ samidhā janānāṃ prati dhenum ivāyatīm uṣāsam / yahvā iva pra vayām ujjihānāḥ pra bhānavaḥ sisrate nākam acha // avocāma kavaye medhyāya vaco vandāru vṛṣabhāya vṛṣṇe / gaviṣṭhiro namasā stomam agnau divīva rukmam uruvyañcam aśret // abodhi hotā yajathāya devān ūrdhvo agniḥ sumanāḥ prātar asthāt / samiddhasya ruśad adarśi pājo mahān devas tamaso niramoci // janasya gopā ajaniṣṭa jāgṛvir agniḥ sudakṣaḥ suvitāya navyase / ghṛtapratīko bṛhatā divispṛśā dyumad vibhāti bharatebhyaḥ śuciḥ // tvām agne aṅgiraso guhā hitam anvavindañ śiśriyāṇaṃ vanevane / sa jāyase mathyamānaḥ saho mahat tvām āhuḥ sahasas putram aṅgiraḥ // tubhyedam agne madhumattamaṃ vacas tubhyaṃ manīṣā iyam astu śaṃ hṛde / tvāṃ giraḥ sindhum ivāvanīr mahīr āpṛṇanti śavasā vardhayanti ca // saṃsam id yuvase vṛṣann agne viśvāny arya ā / iḍaspade samidhyase sa no vasūny ābhara // agniṃ vaḥ pūrvyaṃ girā devam īḍe vasūnām / saparyavaḥ purupriyaṃ mitraṃ na kṣetrasādhasam // tvāṃ citraśravastama havante vikṣu jantavaḥ / śociṣkeśaṃ purupriyāgne havyāya voḍhave // ā te agna idhīmahi dyumantaṃ devājaram / yad dha syā te panīyasī samid dīdayati dyavīṣaṃ stotṛbhyā ābhara // agniṃ taṃ manye yo vasur astaṃ yaṃ yanti dhenavaḥ / astam arvanta āśavo 'staṃ nityāso vājina iṣaṃ stotṛbhyā ābhāra // so agnir yo vasur gṛṇe saṃ yam āyanti dhenavaḥ / sam arvanto raghudruvaḥ saṃ sujātāsaḥ sūraya iṣaṃ stotṛbhyā ābhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातम् आहुवे । प्रियं चेतिष्ठम् अरतिं स्वध्वरं विश्वस्य दूतम् अमृतम् ॥ त्वम् अग्ने गृहपतिस् त्वं होता नो अध्वरे । त्वं पोता विश्ववार प्रचेता यक्षि वेषि च वार्यम् ॥ देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्य् आसिचम् । उद् वा सिञ्चध्वम् उप वा पृणध्वम् आद् इद् वो देव ओहते । अग्ने वाजस्य गोमता ईशानः सहसो यहो । अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः ॥ स इधानो वसुः कविर् अग्निर् ईडेन्यो गिरा । रेवद् अस्मभ्यं पुर्वणीक दीदिहि ॥ क्षपो राजन्न् उत त्मनाग्ने वस्तोर् उतोषसः । स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति ॥ अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रं हृदिस्पृशम् । ऋध्यामा ता ओहैः ॥ अधा ह्य् अग्ने क्रतोर् भद्रस्य दक्षस्य साधोः । रथीर् ऋतस्य बृहतो बभूथ ॥ आभिष् टे अद्य गीर्भिर् गृणन्तो ऽग्ने दाशेम । प्र ते दिवो न स्तनयन्त शुष्मैः । अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् । य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवाच्या कृपा । घृतस्य विभ्राष्टिम् अनु शुक्रशोचिषः ॥ आजुह्वानस्य सर्पिषः ॥ हंसः शुचिषद् अभि त्यं देवं सवितारम् अग्ने त्वं नो अन्तमः ॥ अधा ह्य् अग्न एवा ह्य् अग्ने

enā vo agniṃ namasorjo napātam āhuve / priyaṃ cetiṣṭham aratiṃ svadhvaraṃ viśvasya dūtam amṛtam // tvam agne gṛhapatis tvaṃ hotā no adhvare / tvaṃ potā viśvavāra pracetā yakṣi veṣi ca vāryam // devo vo draviṇodāḥ pūrṇāṃ vivaṣṭy āsicam / ud vā siñcadhvam upa vā pṛṇadhvam ād id vo deva ohate / agne vājasya gomatā īśānaḥ sahaso yaho / asme dhehi jātavedo mahi śravaḥ // sa idhāno vasuḥ kavir agnir īḍenyo girā / revad asmabhyaṃ purvaṇīka dīdihi // kṣapo rājann uta tmanāgne vastor utoṣasaḥ / sa tigmajambha rakṣaso daha prati // agne tam adyāśvaṃ na stomaiḥ kratuṃ na bhadraṃ hṛdispṛśam / ṛdhyāmā tā ohaiḥ // adhā hy agne krator bhadrasya dakṣasya sādhoḥ / rathīr ṛtasya bṛhato babhūtha // ābhiṣ ṭe adya gīrbhir gṛṇanto 'gne dāśema / pra te divo na stanayanta śuṣmaiḥ / agniṃ hotāraṃ manye dāsvantaṃ vasuṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ vipraṃ na jātavedasam / ya ūrdhvayā svadhvaro devācyā kṛpā / ghṛtasya vibhrāṣṭim anu śukraśociṣaḥ // ājuhvānasya sarpiṣaḥ // haṃsaḥ śuciṣad abhi tyaṃ devaṃ savitāram agne tvaṃ no antamaḥ // adhā hy agna evā hy agne

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयाहि सुषुमा हि ता इन्द्र सोमं पिबा इमम् । एदं बर्हिः सदो मम ॥ आ त्वा ब्रह्मयुजा हरी वहताम् इन्द्र केशिना । उप ब्रह्माणि नः शृणु ॥ ब्रह्माणस् त्वा वयं युजा सोमपाम् इन्द्र सोमिनः । सुतावन्तो हवामहे ॥ अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः । ईशानम् अस्य जगतः स्वर्दृशम् ईशानम् इन्द्र तस्थुषः । न त्वावं अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते । अश्वायन्तो मघवन्न् इन्द्र वाजिनो गव्यन्तस् त्वा हवामहे ॥ त्वाम् इद् धि हवामहे साता वाजस्य कारवः । त्वां वृत्रेष्व् इन्द्र सत्पतिं नरस् त्वां काष्ठास्व् अर्वतः ॥ स त्वं नश् चित्र वज्रहस्त धृष्णुया महः स्तवानो अद्रिवः । गाम् अश्वं रथ्यम् इन्द्र संकिर सत्रा वाजं न जिग्युषे ॥ कया नश् चित्र आभुवद् ऊती सदावृधः सखा । कया शचिष्ठया वृता ॥ कस् त्वा सत्यो मदानां मंहिष्ठो मत्सद् अन्धसः । दृढा चिद् आरुजे वसु ॥ अभी षु णः सखीनाम् अविता जरित्πणाम् । शतं भवास्य् ऊतिभिः ॥ यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे । प्रप्र वयम् अमृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम् ॥ ऊर्जो नपातं स हिनायम् अस्मयुर् दाशेम हव्यदातये । भुवद् वाजेष्व् अविता भुवद् वृध उत त्राता तनूनाम्

āyāhi suṣumā hi tā indra somaṃ pibā imam / edaṃ barhiḥ sado mama // ā tvā brahmayujā harī vahatām indra keśinā / upa brahmāṇi naḥ śṛṇu // brahmāṇas tvā vayaṃ yujā somapām indra sominaḥ / sutāvanto havāmahe // abhi tvā śūra nonumo 'dugdhā iva dhenavaḥ / īśānam asya jagataḥ svardṛśam īśānam indra tasthuṣaḥ / na tvāvaṃ anyo divyo na pārthivo na jāto na janiṣyate / aśvāyanto maghavann indra vājino gavyantas tvā havāmahe // tvām id dhi havāmahe sātā vājasya kāravaḥ / tvāṃ vṛtreṣv indra satpatiṃ naras tvāṃ kāṣṭhāsv arvataḥ // sa tvaṃ naś citra vajrahasta dhṛṣṇuyā mahaḥ stavāno adrivaḥ / gām aśvaṃ rathyam indra saṃkira satrā vājaṃ na jigyuṣe // kayā naś citra ābhuvad ūtī sadāvṛdhaḥ sakhā / kayā śaciṣṭhayā vṛtā // kas tvā satyo madānāṃ maṃhiṣṭho matsad andhasaḥ / dṛḍhā cid āruje vasu // abhī ṣu ṇaḥ sakhīnām avitā jaritπṇām / śataṃ bhavāsy ūtibhiḥ // yajñāyajñā vo agnaye girāgirā ca dakṣase / prapra vayam amṛtaṃ jātavedasaṃ priyaṃ mitraṃ na śaṃsiṣam // ūrjo napātaṃ sa hināyam asmayur dāśema havyadātaye / bhuvad vājeṣv avitā bhuvad vṛdha uta trātā tanūnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयास्म ते सुमतौ विश्ववेदा आष्ठाः प्रतिष्ठाम् अविदो हि गाधम् । सत्यं वदन्तीर् महिमानम् आपान्या वो अन्याम् अति मा प्रयुक्त ॥ रुशद्विधाना समना पुरस्तात् प्रजानती यामम् उषा अयासीत् । ब्रह्मद्विषस् तमसा देवशत्रून् अभिवहन्ती विश्ववारा व्यवाट् ॥ पञ्च व्युष्टीर् अनु पञ्च दोहा गां पञ्चनाम्नीम् ऋतवो ऽनु पञ्च । पञ्च दिशः पञ्चदशेन क्ळ्प्ताः समानमूर्ध्नीर् अभि लोकम् एकम् ॥ त्रिंशत् स्वसारा उपयन्ति निष्कृतं समानं केतुं प्रतिमुञ्चमानाः । ऋतूंस् तन्वते कवयः प्रजानतीर् मध्ये छन्दसः परियन्ति भास्वतीः ॥ ज्योतिष्मतीः प्रतिमुञ्चते नभो देवी रात्री सूर्यस्य व्रतानि । विपश्यन्ति पशवो जायमाना नानारूपा मातुर् अस्या उपस्थे ॥ प्रथमा ह व्युवास सा धेनुर् अभवद् यमे । सा नः पयस्वती दुहा उत्तरामुत्तरां समाम्

bhūyāsma te sumatau viśvavedā āṣṭhāḥ pratiṣṭhām avido hi gādham / satyaṃ vadantīr mahimānam āpānyā vo anyām ati mā prayukta // ruśadvidhānā samanā purastāt prajānatī yāmam uṣā ayāsīt / brahmadviṣas tamasā devaśatrūn abhivahantī viśvavārā vyavāṭ // pañca vyuṣṭīr anu pañca dohā gāṃ pañcanāmnīm ṛtavo 'nu pañca / pañca diśaḥ pañcadaśena kḷptāḥ samānamūrdhnīr abhi lokam ekam // triṃśat svasārā upayanti niṣkṛtaṃ samānaṃ ketuṃ pratimuñcamānāḥ / ṛtūṃs tanvate kavayaḥ prajānatīr madhye chandasaḥ pariyanti bhāsvatīḥ // jyotiṣmatīḥ pratimuñcate nabho devī rātrī sūryasya vratāni / vipaśyanti paśavo jāyamānā nānārūpā mātur asyā upasthe // prathamā ha vyuvāsa sā dhenur abhavad yame / sā naḥ payasvatī duhā uttarāmuttarāṃ samām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं यविष्ठ दाशुषो नॄंष् पाहि शृणुधी गिरः । रक्षा तोकम् उत त्मना ॥ अग्ने धामानि तव जातवेदो देव स्वधावो ऽमृतस्य नाम । याश् च माया मायिनां विश्वमिन्व त्वे पूर्वीः संदधुः पृष्टबन्धो

tvaṃ yaviṣṭha dāśuṣo nṝṃṣ pāhi śṛṇudhī giraḥ / rakṣā tokam uta tmanā // agne dhāmāni tava jātavedo deva svadhāvo 'mṛtasya nāma / yāś ca māyā māyināṃ viśvaminva tve pūrvīḥ saṃdadhuḥ pṛṣṭabandho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवा अयवा ऊमा एवा अब्दः सगरः सुमेको ऽग्ने कह्याग्ने किंशिलाग्ने दुध्राग्ने वन्याग्ने कक्ष्य या ता इषुर् युवा नाम तया विधेम तस्यै ते नमस् तस्यास् ता उप पत्सुतो जीवा भूयास्म ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् अस्या जम्भे दध्मः

yavā ayavā ūmā evā abdaḥ sagaraḥ sumeko 'gne kahyāgne kiṃśilāgne dudhrāgne vanyāgne kakṣya yā tā iṣur yuvā nāma tayā vidhema tasyai te namas tasyās tā upa patsuto jīvā bhūyāsma te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam asyā jambhe dadhmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो अप्स्व् अन्तर् अग्निर् यो वृत्रे यः पुरुषे यो अश्मनि । य आविवेशौषधीर् यो वनस्पतींस् तेभ्यो अग्निभ्यो हुतम् अस्त्व् एतत् ॥ यः सोमे अन्तर् यो गोष्व् अन्तर् वयांसि य आविवेश यो मृगेषु । य आविवेश द्विपदो यश् चतुष्पदस् तेभ्यो अग्निभ्यो हुतम् अस्त्व् एतत् ॥ येनेन्द्रस्य रथं संबभूवुर् यो वैश्वानर उत विश्वदाव्यः । धीरो यः शक्रः परिभूर् अदाभ्यस् तेभ्यो अग्निभ्यो हुतम् अस्त्व् एतत् ॥ विश्वादम् अग्निं यम् उ कामम् आहुर् यं दातारं प्रतिग्रहीतारम् आहुः । यं जोहवीमि पृतनासु सासहिं तेभ्यो अग्निभ्यो हुतम् अस्त्व् एतत् ॥ उक्षान्नाय वशान्नाय सोमपृष्ठाय वेधसे । स्तोमैर् विधेमाग्नये ॥ वैश्वानरज्येष्ठेभ्यस् तेभ्यो अग्निभ्यो हुतम् अस्त्व् एतत्

yo apsv antar agnir yo vṛtre yaḥ puruṣe yo aśmani / ya āviveśauṣadhīr yo vanaspatīṃs tebhyo agnibhyo hutam astv etat // yaḥ some antar yo goṣv antar vayāṃsi ya āviveśa yo mṛgeṣu / ya āviveśa dvipado yaś catuṣpadas tebhyo agnibhyo hutam astv etat // yenendrasya rathaṃ saṃbabhūvur yo vaiśvānara uta viśvadāvyaḥ / dhīro yaḥ śakraḥ paribhūr adābhyas tebhyo agnibhyo hutam astv etat // viśvādam agniṃ yam u kāmam āhur yaṃ dātāraṃ pratigrahītāram āhuḥ / yaṃ johavīmi pṛtanāsu sāsahiṃ tebhyo agnibhyo hutam astv etat // ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase / stomair vidhemāgnaye // vaiśvānarajyeṣṭhebhyas tebhyo agnibhyo hutam astv etat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा छन्दस् तत् पृथिव्य् अग्निर् देवता तेन छन्दसा तेन ब्रह्मणा तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ प्रमा छन्दस् तद् अन्तरिक्षं वायुर् देवता प्रतिमा छन्दस् तद् द्यौः सूर्यो देवतास्रीवीश् छन्दस् तद् दिशः सोमो देवता गायत्री छन्दस् तद् अजा बृहस्पतिर् देवता त्रिष्टुप् छन्दस् तद् धिरण्यम् इन्द्रो देवता जगती छन्दस् तद् गौः प्रजापतिर् देवतानुष्टुप् छन्दस् तद् आयुर् मित्रो देवतोष्णिक् छन्दस् तच् चक्षुः पूषा देवता विराट् छन्दस् तद् अश्वो वरुणो देवता बृहती छन्दस् तत् कृषिः पर्जन्यो देवता पङ्क्तिश् छन्दस् तत् पुरुषः परमेष्ठी देवता तेन छन्दसा तेन ब्रह्मणा तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद

mā chandas tat pṛthivy agnir devatā tena chandasā tena brahmaṇā tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda // pramā chandas tad antarikṣaṃ vāyur devatā pratimā chandas tad dyauḥ sūryo devatāsrīvīś chandas tad diśaḥ somo devatā gāyatrī chandas tad ajā bṛhaspatir devatā triṣṭup chandas tad dhiraṇyam indro devatā jagatī chandas tad gauḥ prajāpatir devatānuṣṭup chandas tad āyur mitro devatoṣṇik chandas tac cakṣuḥ pūṣā devatā virāṭ chandas tad aśvo varuṇo devatā bṛhatī chandas tat kṛṣiḥ parjanyo devatā paṅktiś chandas tat puruṣaḥ parameṣṭhī devatā tena chandasā tena brahmaṇā tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्य् असि जन्मना वशा साग्निं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभवान्तरिक्षम् असि जन्मना वशा सा वायुं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभव द्यौर् असि जन्मना वशा सादित्यं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभव नक्षत्राण्य् असि जन्मना वशा सा चन्द्रमसं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभव ऋग् असि जन्मना वशा सा साम गर्भम् अधत्थाः सा मया संभव विड् असि जन्मना वशा सा राजानं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभव वाग् असि जन्मना वशा सा प्राणं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभवापो ऽसि जन्मना वशा सा यज्ञं गर्भम् अधत्थाः सा मया संभव

pṛthivy asi janmanā vaśā sāgniṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhavāntarikṣam asi janmanā vaśā sā vāyuṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhava dyaur asi janmanā vaśā sādityaṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhava nakṣatrāṇy asi janmanā vaśā sā candramasaṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhava ṛg asi janmanā vaśā sā sāma garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhava viḍ asi janmanā vaśā sā rājānaṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhava vāg asi janmanā vaśā sā prāṇaṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhavāpo 'si janmanā vaśā sā yajñaṃ garbham adhatthāḥ sā mayā saṃbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या देव्य् असीष्टके कुमार्य् उपशीवरी सा मोपशेष्व जायेव सदम् इत् पतिं या देव्य् असीष्टके प्रफर्व्य् उपशीवरी सा मोपशेष्व जायेव सदम् इत् पतिं या देव्य् असीष्टके युवतिर् उपशीवरी सा मोपशेष्व जायेव सदम् इत् पतिं या देव्य् असीष्टक आयुर्दाः प्राणदा अपानदा व्यानदाश् चक्षुर्दाः श्रोत्रदाः पृथिव्याम् अन्तरिक्षे दिवः पृष्ठ उपशीवरी सा मोपशेष्व जायेव सदम् इत् पतिं या देवीः स्थेष्टकाः सुशेवा उपशीवरीस् ता मोपशेध्वं जाया इव सदम् इत् पतिम्

yā devy asīṣṭake kumāry upaśīvarī sā mopaśeṣva jāyeva sadam it patiṃ yā devy asīṣṭake prapharvy upaśīvarī sā mopaśeṣva jāyeva sadam it patiṃ yā devy asīṣṭake yuvatir upaśīvarī sā mopaśeṣva jāyeva sadam it patiṃ yā devy asīṣṭaka āyurdāḥ prāṇadā apānadā vyānadāś cakṣurdāḥ śrotradāḥ pṛthivyām antarikṣe divaḥ pṛṣṭha upaśīvarī sā mopaśeṣva jāyeva sadam it patiṃ yā devīḥ stheṣṭakāḥ suśevā upaśīvarīs tā mopaśedhvaṃ jāyā iva sadam it patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवयसे त्वाभिवयसे त्वोर्ध्ववयसे त्वा बृहद्वयसे त्वा सहीयसे त्वा सहमानाय त्वा सासहये त्वा सहस्वते त्वाभीषाहे त्वाभिभ्वे त्वाभिमातिषाहे त्वाभिमातिघ्ने त्वा

savayase tvābhivayase tvordhvavayase tvā bṛhadvayase tvā sahīyase tvā sahamānāya tvā sāsahaye tvā sahasvate tvābhīṣāhe tvābhibhve tvābhimātiṣāhe tvābhimātighne tvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयस्कृद् असि वरिवस्कृद् असि प्राच्य् अस्य् ऊर्ध्वास्य् अन्तरिक्षम् अस्य् ओजोदां त्वौजसि सादयामि पयोदां त्वा पयसि सादयामि तेजोदां त्वा तेजसि सादयामि यशोदां त्वा यशसि सादयामि वर्चोदां त्वा वर्चसि सादयामि पृथिव्यास् त्वा द्रविणे सादयाम्य् अन्तरिक्षस्य त्वा द्रविणे सादयामि दिवस् त्वा द्रविणे सादयामि दिशां त्वा द्रविणे सादयामि द्रविणोदां त्वा द्रविणे सादयाम्य् अप्सुषद् असि गृध्रसद् असि श्येनसद् असि सुपर्णसद् असि नाकसद् असि

bhūyaskṛd asi varivaskṛd asi prācy asy ūrdhvāsy antarikṣam asy ojodāṃ tvaujasi sādayāmi payodāṃ tvā payasi sādayāmi tejodāṃ tvā tejasi sādayāmi yaśodāṃ tvā yaśasi sādayāmi varcodāṃ tvā varcasi sādayāmi pṛthivyās tvā draviṇe sādayāmy antarikṣasya tvā draviṇe sādayāmi divas tvā draviṇe sādayāmi diśāṃ tvā draviṇe sādayāmi draviṇodāṃ tvā draviṇe sādayāmy apsuṣad asi gṛdhrasad asi śyenasad asi suparṇasad asi nākasad asi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिष्मतीं त्वा सादयामि ज्योतिष्कृतं त्वा सादयामि ज्योतिर्विदं त्वा सादयाम्य् ऊर्ध्वज्योतिषं त्वा सादयामि बृहज्ज्योतिषं त्वा सादयामि विश्वज्योतिषं त्वा सादयाम्य् अजस्रां त्वा सादयामि भास्वतीं त्वा सादयामि दीप्यमानां त्वा सादयामि रोचमानां त्वा सादयामि ज्वलन्तीं त्वा सादयामि मल्मलाभवन्तीं त्वा सादयामि जाग्रतीं त्वा सादयामि बोधयन्तीं त्वा सादयामि

jyotiṣmatīṃ tvā sādayāmi jyotiṣkṛtaṃ tvā sādayāmi jyotirvidaṃ tvā sādayāmy ūrdhvajyotiṣaṃ tvā sādayāmi bṛhajjyotiṣaṃ tvā sādayāmi viśvajyotiṣaṃ tvā sādayāmy ajasrāṃ tvā sādayāmi bhāsvatīṃ tvā sādayāmi dīpyamānāṃ tvā sādayāmi rocamānāṃ tvā sādayāmi jvalantīṃ tvā sādayāmi malmalābhavantīṃ tvā sādayāmi jāgratīṃ tvā sādayāmi bodhayantīṃ tvā sādayāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्तिका नक्षत्रम् अग्निर् देवताग्ने रुचः स्थ प्रजापतेः सोमस्य धातुर् ऋचे त्वा रुचे त्वा भासे त्वा ज्योतिषे त्वा तेन छन्दसा तेन ब्रह्मणा तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद रोहिणी नक्षत्रं प्रजापतिर् देवतेन्वगा नक्षत्रं मरुतो देवता बाहुर् नक्षत्रं रुद्रो देवता पुनर्वसुर् नक्षत्रम् अदितिर् देवता तिष्यो नक्षत्रं बृहस्पतिर् देवताश्लेषा नक्षत्रं सर्पा देवता मघा नक्षत्रं पितरो देवता फल्गुनीर् नक्षत्रं भगो देवता फल्गुनीर् नक्षत्रम् अर्यमा देवता हस्तो नक्षत्रं सविता देवता चित्रा नक्षत्रं त्वष्टा देवता निष्ट्यं नक्षत्रं वायुर् देवता विशाखं नक्षत्रम् इन्द्राग्नी देवतानूराधा नक्षत्रं मित्रो देवता ज्येष्ठा नक्षत्रं वरुणो देवता मूलं नक्षत्रं निरृतिर् देवताषाढा नक्षत्रम् आपो देवताषाढा नक्षत्रं विश्वे देवा देवताभिजिन् नक्षत्रं ब्रह्मा देवता श्रोणा नक्षत्रं विष्णुर् देवता श्रविष्ठा नक्षत्रं वसवो देवता शतभिषं नक्षत्रम् इन्द्रो देवता प्रोष्ठपदा नक्षत्रम् अहिर् बुध्न्यो देवता प्रोष्ठपदा नक्षत्रम् अज एकपाद् देवता रेवती नक्षत्रं पूषा देवताश्वयुजौ नक्षत्रम् अश्विनौ देवता भरणीर् नक्षत्रं यमो देवता ब्राह्मणो नक्षत्रं सोमो देवताग्ने रुचः स्थ प्रजापतेः सोमस्य धातुर् ऋचे त्वा रुचे त्वा भासे त्वा ज्योतिषे त्वा तेन छन्दसा तेन ब्रह्मणा तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद

kṛttikā nakṣatram agnir devatāgne rucaḥ stha prajāpateḥ somasya dhātur ṛce tvā ruce tvā bhāse tvā jyotiṣe tvā tena chandasā tena brahmaṇā tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda rohiṇī nakṣatraṃ prajāpatir devatenvagā nakṣatraṃ maruto devatā bāhur nakṣatraṃ rudro devatā punarvasur nakṣatram aditir devatā tiṣyo nakṣatraṃ bṛhaspatir devatāśleṣā nakṣatraṃ sarpā devatā maghā nakṣatraṃ pitaro devatā phalgunīr nakṣatraṃ bhago devatā phalgunīr nakṣatram aryamā devatā hasto nakṣatraṃ savitā devatā citrā nakṣatraṃ tvaṣṭā devatā niṣṭyaṃ nakṣatraṃ vāyur devatā viśākhaṃ nakṣatram indrāgnī devatānūrādhā nakṣatraṃ mitro devatā jyeṣṭhā nakṣatraṃ varuṇo devatā mūlaṃ nakṣatraṃ nirṛtir devatāṣāḍhā nakṣatram āpo devatāṣāḍhā nakṣatraṃ viśve devā devatābhijin nakṣatraṃ brahmā devatā śroṇā nakṣatraṃ viṣṇur devatā śraviṣṭhā nakṣatraṃ vasavo devatā śatabhiṣaṃ nakṣatram indro devatā proṣṭhapadā nakṣatram ahir budhnyo devatā proṣṭhapadā nakṣatram aja ekapād devatā revatī nakṣatraṃ pūṣā devatāśvayujau nakṣatram aśvinau devatā bharaṇīr nakṣatraṃ yamo devatā brāhmaṇo nakṣatraṃ somo devatāgne rucaḥ stha prajāpateḥ somasya dhātur ṛce tvā ruce tvā bhāse tvā jyotiṣe tvā tena chandasā tena brahmaṇā tayā devatayāṅgirasvad dhruvā sīda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतभिषं : ⟨ शतभिषज् समीची नामासि प्राची दिक् तस्यास् ते ऽग्निर् अधिपतिर् असितो रक्षिता यश् च ते ऽधिपतिर् यश् च रक्षिता ताभ्यां नमो अस्तु तौ नो मृडतां ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एनयोर् जम्भे दध्म ओजस्या नामासि दक्षिणा दिक् तस्यास् ता इन्द्रो ऽधिपतिस् तिरश्चीनराजी रक्षिता यश् च ते ऽधिपतिर् यश् च रक्षिता ताभ्यां नमो अस्तु तौ नो मृडतां ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एनयोर् जम्भे दध्मः प्राची नामासि प्रतीची दिक् तस्यास् ते सोमो ऽधिपतिः स्वजो रक्षिता यश् च ते ऽधिपतिर् यश् च रक्षिता ताभ्यां नमो अस्तु तौ नो मृडतां ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एनयोर् जम्भे दध्मः सुषदा नामास्य् उदीची दिक् तस्यास् ते वरुणो ऽधिपतिः सृदागू रक्षिता यश् च ते ऽधिपतिर् यश् च रक्षिता ताभ्यां नमो अस्तु तौ नो मृडतां ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एनयोर् जम्भे दध्मो ऽवस्था नामास्य् अवाची दिक् तस्यास् ते विष्णुर् अधिपतिः कल्माषग्रीवो रक्षिता यश् च ते ऽधिपतिर् यश् च रक्षिता ताभ्यां नमो अस्तु तौ नो मृडतां ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एनयोर् जम्भे दध्मो ऽधिपत्नी नामास्य् ऊर्ध्वा दिक् तस्यास्ते बृहस्पतिर् अधिपतिश् चित्रो रक्षिता यश् च ते ऽधिपतिर् यश् च रक्षिता ताभ्यां नमो अस्तु तौ नो मृडतां ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एनयोर् जम्भे दध्मः

śatabhiṣaṃ : ⟨ śatabhiṣaj samīcī nāmāsi prācī dik tasyās te 'gnir adhipatir asito rakṣitā yaś ca te 'dhipatir yaś ca rakṣitā tābhyāṃ namo astu tau no mṛḍatāṃ te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam enayor jambhe dadhma ojasyā nāmāsi dakṣiṇā dik tasyās tā indro 'dhipatis tiraścīnarājī rakṣitā yaś ca te 'dhipatir yaś ca rakṣitā tābhyāṃ namo astu tau no mṛḍatāṃ te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam enayor jambhe dadhmaḥ prācī nāmāsi pratīcī dik tasyās te somo 'dhipatiḥ svajo rakṣitā yaś ca te 'dhipatir yaś ca rakṣitā tābhyāṃ namo astu tau no mṛḍatāṃ te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam enayor jambhe dadhmaḥ suṣadā nāmāsy udīcī dik tasyās te varuṇo 'dhipatiḥ sṛdāgū rakṣitā yaś ca te 'dhipatir yaś ca rakṣitā tābhyāṃ namo astu tau no mṛḍatāṃ te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam enayor jambhe dadhmo 'vasthā nāmāsy avācī dik tasyās te viṣṇur adhipatiḥ kalmāṣagrīvo rakṣitā yaś ca te 'dhipatir yaś ca rakṣitā tābhyāṃ namo astu tau no mṛḍatāṃ te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam enayor jambhe dadhmo 'dhipatnī nāmāsy ūrdhvā dik tasyāste bṛhaspatir adhipatiś citro rakṣitā yaś ca te 'dhipatir yaś ca rakṣitā tābhyāṃ namo astu tau no mṛḍatāṃ te yaṃ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tam enayor jambhe dadhmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं कृण्वानः सुगम् अप्रयावं तिग्मशृङ्गो वृषभः शोशुचानः । प्रत्नं सधस्थम् अनुपश्यमाना आ तन्तुम् अग्निर् दिव्यं ततान ॥ त्वं तन्तुर् उत सेतुर् अग्ने त्वं पन्था भवसि देवयानः । त्वयाग्ने पृष्ठं वयम् आरुहेम यत्र देवैः सधमादं मदेम ॥ अतिसर्गं ददतो मानवायोर्ध्वं पन्थाम् अनुपश्यमानाः । अजुषन्त मरुतो यज्ञम् एतं वृष्टिद्यावानम् अमृतं स्वर्विदम् ॥ आवर्तमानो भुवनस्य मध्ये प्रजाः कृण्वन् जनयन् विरूपाः । संवत्सरः परमेष्ठी धृतव्रतो यज्ञं नः पातु रजसः परस्मात् ॥ प्रजां ददातु परिवत्सरो नो धाता दधातु सुमनस्यमानः । बह्वीः साकं बहुधा विश्वरूपा एकव्रता माम् अभिसंविशन्तु

svayaṃ kṛṇvānaḥ sugam aprayāvaṃ tigmaśṛṅgo vṛṣabhaḥ śośucānaḥ / pratnaṃ sadhastham anupaśyamānā ā tantum agnir divyaṃ tatāna // tvaṃ tantur uta setur agne tvaṃ panthā bhavasi devayānaḥ / tvayāgne pṛṣṭhaṃ vayam āruhema yatra devaiḥ sadhamādaṃ madema // atisargaṃ dadato mānavāyordhvaṃ panthām anupaśyamānāḥ / ajuṣanta maruto yajñam etaṃ vṛṣṭidyāvānam amṛtaṃ svarvidam // āvartamāno bhuvanasya madhye prajāḥ kṛṇvan janayan virūpāḥ / saṃvatsaraḥ parameṣṭhī dhṛtavrato yajñaṃ naḥ pātu rajasaḥ parasmāt // prajāṃ dadātu parivatsaro no dhātā dadhātu sumanasyamānaḥ / bahvīḥ sākaṃ bahudhā viśvarūpā ekavratā mām abhisaṃviśantu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक आसीत् । स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ यः प्राणतो निमिषतश् च राजा पतिर् विश्वस्य जगतो बभूव । ईशे यो अस्य द्विपदश् चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ य ओजोदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ यस्येमे विश्वे गिरयो महित्वा समुद्रं यस्य रसया सहाहुः । दिशो यस्य प्रदिशः पञ्च देवीः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ येन द्यौर् उग्रा पृथिवी च दृढा येन स्वः स्तभितं येन नाकः । यो अन्तरिक्षं विममे वरीयः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ य इमे द्यावापृथिवी तस्तभाने अधारयद् रोदसी रेजमाने । यस्मिन्न् अधि विततः सूरा एति कस्मै देवाय हविषा विधेम । आपो ह यन् महतीर् विश्वम् आयन् गर्भं दधाना जनयन्तीर् अग्निम् । ततो देवानां निरवर्ततासुः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ आ नः प्रजां जनयतु प्रजापतिर् धाता दधातु सुमनस्यमानः । संवत्सर ऋतुभिः संविदानो मयि पुष्टिं पुष्टिपतिर् दधातु

hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgre bhūtasya jātaḥ patir eka āsīt / sa dādhāra pṛthivīṃ dyām utemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema // yaḥ prāṇato nimiṣataś ca rājā patir viśvasya jagato babhūva / īśe yo asya dvipadaś catuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema // ya ojodā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṃ yasya devāḥ / yasya chāyāmṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya haviṣā vidhema // yasyeme viśve girayo mahitvā samudraṃ yasya rasayā sahāhuḥ / diśo yasya pradiśaḥ pañca devīḥ kasmai devāya haviṣā vidhema // yena dyaur ugrā pṛthivī ca dṛḍhā yena svaḥ stabhitaṃ yena nākaḥ / yo antarikṣaṃ vimame varīyaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema // ya ime dyāvāpṛthivī tastabhāne adhārayad rodasī rejamāne / yasminn adhi vitataḥ sūrā eti kasmai devāya haviṣā vidhema / āpo ha yan mahatīr viśvam āyan garbhaṃ dadhānā janayantīr agnim / tato devānāṃ niravartatāsuḥ kasmai devāya haviṣā vidhema // ā naḥ prajāṃ janayatu prajāpatir dhātā dadhātu sumanasyamānaḥ / saṃvatsara ṛtubhiḥ saṃvidāno mayi puṣṭiṃ puṣṭipatir dadhātu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.