Rupa Gosvami (comp.): Padyavali 1

सर्व-विद्याविनोदानाम् । तत्र यमुना-तीरे गतया राधया सह संकथा । का त्वं माधव-दूतिका वदसि किं मानं जहीति प्रिये धूर्तः सोऽन्यमना मनाग् अपि सखि त्वय्य् आदरं नोज्झति । इत्य् अन्योन्य-कथा-रसैः प्रमुदितां राधां सखी-वेशवान् नीत्वा कुञ्ज-गृहं प्रकाशिततनुः स्मेरो हरिः पातु वः

sarva-vidyāvinodānām | tatra yamunā-tīre gatayā rādhayā saha saṃkathā | kā tvaṃ mādhava-dūtikā vadasi kiṃ mānaṃ jahīti priye dhūrtaḥ so'nyamanā manāg api sakhi tvayy ādaraṃ nojjhati | ity anyonya-kathā-rasaiḥ pramuditāṃ rādhāṃ sakhī-veśavān nītvā kuñja-gṛhaṃ prakāśitatanuḥ smero hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासवस्य ॥ वसन्तः सन्नद्धो विपिनम् अजनं त्वं च तरुणी स्फुरत्-कामावेशे वयसि वयम् अप्य् आहित-पदाः । व्रज त्वं वा राधे क्षणम् अथ विलम्बस्व यदि वा स्फुटं जातस् तावच् चतुर-वचनानाम् अवसरः ॥२४९॥ कस्यचित् ॥ तत्र राधा-वाक्यम् स्वामी मुग्धतरो वनं घनम् इदं बालाहम् एकाकिनी क्षौणीम् आवृणुते तमाल-मलिन-च्छाया-तमः-सन्ततिः । तन् मे सुन्दर कृष्ण मुञ्च सहसा वर्त्मेति राधा-गिरः श्रुत्वा तां परिरभ्य मन्मथ-कलासक्तो हरिः पातु वः

vāsavasya || vasantaḥ sannaddho vipinam ajanaṃ tvaṃ ca taruṇī sphurat-kāmāveśe vayasi vayam apy āhita-padāḥ | vraja tvaṃ vā rādhe kṣaṇam atha vilambasva yadi vā sphuṭaṃ jātas tāvac catura-vacanānām avasaraḥ ||249|| kasyacit || tatra rādhā-vākyam svāmī mugdhataro vanaṃ ghanam idaṃ bālāham ekākinī kṣauṇīm āvṛṇute tamāla-malina-cchāyā-tamaḥ-santatiḥ | tan me sundara kṛṣṇa muñca sahasā vartmeti rādhā-giraḥ śrutvā tāṃ parirabhya manmatha-kalāsakto hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ अथ स्वाधीन-भर्तृका । मकरी-विरचन-भङ्ग्या राधा-कुच-कलस-मर्दन-व्यसनी । ऋजुम् अपि रेखां लुम्पन् वल्लव-वेशो हरिर् जयति ॥२५१। कस्यचित् ॥ (स्प्द् ७७ हरिहरस्य) क्रीडानन्तरं कृष्णस्य स्वप्नायितम् । एते लक्ष्मण जानकी-विरहिणं मां खेदयन्त्य् अम्बुदा मर्माणीव च घट्टयन्त्य् अलम् अमी क्रूराः कदम्बानिलाः । इत्थं व्याहृत-पूर्व-जन्म-विरहो यो राधया वीक्षितः सेर्ष्यं शङ्कितया स वः सुखयतु स्वप्नायमानो हरिः

kasyacit || atha svādhīna-bhartṛkā | makarī-viracana-bhaṅgyā rādhā-kuca-kalasa-mardana-vyasanī | ṛjum api rekhāṃ lumpan vallava-veśo harir jayati ||251| kasyacit || (Spd 77 hariharasya) krīḍānantaraṃ kṛṣṇasya svapnāyitam | ete lakṣmaṇa jānakī-virahiṇaṃ māṃ khedayanty ambudā marmāṇīva ca ghaṭṭayanty alam amī krūrāḥ kadambānilāḥ | itthaṃ vyāhṛta-pūrva-janma-viraho yo rādhayā vīkṣitaḥ serṣyaṃ śaṅkitayā sa vaḥ sukhayatu svapnāyamāno hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाङ्कस्य । (क्क् २।६९(७०); स्र्क् १३१) अथ वंशी-चौर्यम् । नीचैर् न्यासाद् अथ चरणयोर् नूपुर मूकयन्ती धृत्वा धृत्वा कतक-वलयान्य् उत्क्षिपन्ती भुजान्ते । मुद्राम् अक्ष्णोश् चकितं शश्वद् आलोकयन्ती स्मित्वा स्मित्वा हरति मुरलीम् अङ्कतो माधवस्य

śubhāṅkasya | (KK 2.69(70); Srk 131) atha vaṃśī-cauryam | nīcair nyāsād atha caraṇayor nūpura mūkayantī dhṛtvā dhṛtvā kataka-valayāny utkṣipantī bhujānte | mudrām akṣṇoś cakitaṃ śaśvad ālokayantī smitvā smitvā harati muralīm aṅkato mādhavasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यारि-पण्डितस्य । (उन् १५।२३८) तां प्रति राधा-वाक्यम् । अच्छिद्रम् अस्तु हृदयं परिपूर्णम् अस्तु मौखर्यम् अस्तमितम् अस्तु गुरुत्वम् अस्तु । कृष्ण-प्रिये सखि दिशामि सदाशिषस् ते यद् वासरे मुरलि मे करुणां करोषि

daityāri-paṇḍitasya | (UN 15.238) tāṃ prati rādhā-vākyam | acchidram astu hṛdayaṃ paripūrṇam astu maukharyam astamitam astu gurutvam astu | kṛṣṇa-priye sakhi diśāmi sadāśiṣas te yad vāsare murali me karuṇāṃ karoṣi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-गोविन्द-मिश्राणाम् ॥ शून्यत्वं हृदये सलाघवम् इदं शुष्कत्वम् अङ्गेषु मे मौखर्यं व्रज-नाथ-नाम-कथने दत्तं भवत्या निजम् । तत् किं नो मुरलि प्रयच्चसि प्नर् गोविन्द-वक्त्रासवं यं पीत्वा भुवनं वशे विदधती निर्लज्जम् उद्गायसि

śrī-govinda-miśrāṇām || śūnyatvaṃ hṛdaye salāghavam idaṃ śuṣkatvam aṅgeṣu me maukharyaṃ vraja-nātha-nāma-kathane dattaṃ bhavatyā nijam | tat kiṃ no murali prayaccasi pnar govinda-vaktrāsavaṃ yaṃ pītvā bhuvanaṃ vaśe vidadhatī nirlajjam udgāyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् एव ॥ अथ सायं हरेर् व्रजागमनम् । मन्द्र-क्वाणित-वेणुर् अह्नि शिथिले व्यावर्तयन् गोकुलं बर्हापीडकम् उत्तमाङ्ग-रचितं गोधूलि-धुम्रं दधत् । म्लायन्त्या वन-मालया परिगतः श्रान्तोऽपि रम्याकृतिर् गोप-स्त्री-नयनोत्सवो वितरतु श्रेयांसि वः केशवः

teṣām eva || atha sāyaṃ harer vrajāgamanam | mandra-kvāṇita-veṇur ahni śithile vyāvartayan gokulaṃ barhāpīḍakam uttamāṅga-racitaṃ godhūli-dhumraṃ dadhat | mlāyantyā vana-mālayā parigataḥ śrānto'pi ramyākṛtir gopa-strī-nayanotsavo vitaratu śreyāṃsi vaḥ keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (क्व्स् २२, स्क्म् १।५७।४, स्र्क् ११०) तत्र कस्याश्चिद् उक्तिः । दृष्ट्या केशव गोप-राग-हतया किञ्चिन् न दृष्टं मया तेनाद्य स्खलितास्मि नाथ पतितां किं नाम नालम्बसे । एकस् त्वं विषमेषु खिन्न-मनसां सर्वाबलानां गतिर् गोप्यैवं गदितः सलेशम् अवताद् गोष्ठे हरिर् वश् चिरम्

kasyacit || (Kvs 22, SKM 1.57.4, Srk 110) tatra kasyāścid uktiḥ | dṛṣṭyā keśava gopa-rāga-hatayā kiñcin na dṛṣṭaṃ mayā tenādya skhalitāsmi nātha patitāṃ kiṃ nāma nālambase | ekas tvaṃ viṣameṣu khinna-manasāṃ sarvābalānāṃ gatir gopyaivaṃ gaditaḥ saleśam avatād goṣṭhe harir vaś ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (ध्वन्, वक्रो, स्द् ४।१४; स्म्व् २।९३; दिफ़्फ़ेरेन्त् किन्द्स् ओफ़् व्यङ्ग्य) नाभि-देश-विनिवेशित-वेणुर् धेनु-पुच्छ-निहितैक-कराब्जः । अन्य-पाणि-परिमण्डित-दण्डः पुण्डरीक-नयनो व्रजम् आप

kasyacit || (Dhvan, Vakro, SD 4.14; Smv 2.93; different kinds of vyaṅgya) nābhi-deśa-viniveśita-veṇur dhenu-puccha-nihitaika-karābjaḥ | anya-pāṇi-parimaṇḍita-daṇḍaḥ puṇḍarīka-nayano vrajam āpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ तत्रैव राधायाः सौभाग्यम् । भ्रूवल्ली-चलनैः कयापि नयनोन्मेषैः कयापि स्मित- ज्योत्स्नाविच्छुरितैः कयापि निभृतं सम्भावितस्याध्वनि । गर्वाद् भेद-कृतावहेल-विनय-श्री-भाजि राधानने सातङ्कानुनयं जयन्ति पतिताः कंसद्विषः दृष्टयः

kasyacit || tatraiva rādhāyāḥ saubhāgyam | bhrūvallī-calanaiḥ kayāpi nayanonmeṣaiḥ kayāpi smita- jyotsnāvicchuritaiḥ kayāpi nibhṛtaṃ sambhāvitasyādhvani | garvād bheda-kṛtāvahela-vinaya-śrī-bhāji rādhānane sātaṅkānunayaṃ jayanti patitāḥ kaṃsadviṣaḥ dṛṣṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमापतिधरस्य ॥ (स्क्म् १।५५।३, र्क्अद् १२९) तिर्यक्-कन्धरम् अंसदेश-मिलित-श्रोत्रावतंसं स्फुरद्- बर्होत्तम्भित-केश-पाशम् अनृजु-भ्रू-वल्लरी-विभ्रमम् । गुञ्जद्-वेणु-निवेशिताधर-पुटं साकूत-राधानन- न्यस्तामीलित-दृष्टि गोप-वपुषो विष्णोर् मुखं पातु वः

umāpatidharasya || (SKM 1.55.3, RKAD 129) tiryak-kandharam aṃsadeśa-milita-śrotrāvataṃsaṃ sphurad- barhottambhita-keśa-pāśam anṛju-bhrū-vallarī-vibhramam | guñjad-veṇu-niveśitādhara-puṭaṃ sākūta-rādhānana- nyastāmīlita-dṛṣṭi gopa-vapuṣo viṣṇor mukhaṃ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मण-सेन-देवस्य ॥ (स्क्म् १।५५।२) अंसासक्त-कपोल-वंश-वदन-व्यासक्त-बिम्बाधर- द्वन्द्वोदीरित-मन्द-मन्द-पवन-प्रारब्ध-मुग्ध-ध्वनिः । ईषद्-वक्रिम-लोल-हार-निकरः प्रत्येकरोकानन- न्यञ्चच्-चञ्चद्-उदञ्चद्-अङ्गुलि-चयस् त्वां पातु राधा-धवः

lakṣmaṇa-sena-devasya || (SKM 1.55.2) aṃsāsakta-kapola-vaṃśa-vadana-vyāsakta-bimbādhara- dvandvodīrita-manda-manda-pavana-prārabdha-mugdha-dhvaniḥ | īṣad-vakrima-lola-hāra-nikaraḥ pratyekarokānana- nyañcac-cañcad-udañcad-aṅguli-cayas tvāṃ pātu rādhā-dhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाथोकस्य ॥ (स्क्म् १।५७।५ केशर-कीलीय-नाथोकस्य) अङ्गुष्ठाग्रिम-यन्त्रिताङ्गुलिर् असौ पादार्थ-नीरुद्ध-भूर् आर्द्रीकृत्य पयोधराञ्चलम् अलं सद्यः पयो-बिन्दुभिः । न्यग्-जानु-द्वय-मध्य-यन्त्रित-गह्टी-वक्त्रान्तराल-स्खलद्- धाराध्वान-मनोहरं सखि पयो गां दोग्धि दामोदरः

nāthokasya || (SKM 1.57.5 keśara-kīlīya-nāthokasya) aṅguṣṭhāgrima-yantritāṅgulir asau pādārtha-nīruddha-bhūr ārdrīkṛtya payodharāñcalam alaṃ sadyaḥ payo-bindubhiḥ | nyag-jānu-dvaya-madhya-yantrita-gahṭī-vaktrāntarāla-skhalad- dhārādhvāna-manoharaṃ sakhi payo gāṃ dogdhi dāmodaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणस्य ॥ (स्क्म् ५।१।१; स्र्क् ११५७, उपाध्याय दामरस्य; उन् १०।५०) शाठान् यस्याः काञ्ची-मणि-रणितम् आकर्ण्य सहसा यद् आश्लिष्यन्न् एव प्रशिथिल-भुज-ग्रन्थिर् अभवः । तद् एतत् क्वाचक्षे घृतमधुमय त्वद्-बहु-वचो- विषेणाघूर्णन्ती किम् अपि न सखी मे गणयति

śaraṇasya || (SKM 5.1.1; Srk 1157, Upādhyāya Dāmarasya; UN 10.50) śāṭhān yasyāḥ kāñcī-maṇi-raṇitam ākarṇya sahasā yad āśliṣyann eva praśithila-bhuja-granthir abhavaḥ | tad etat kvācakṣe ghṛtamadhumaya tvad-bahu-vaco- viṣeṇāghūrṇantī kim api na sakhī me gaṇayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (अमरु ७३।१०९, स्द् ३।३७) शठ-नायक अथ गोवर्धनोद्धरणम् । सत्रासर्ति यशोदया प्रिय-गुण-प्रीतेक्षणं राधया लग्नैर् वल्लव-सूनुभिः सरभसं सम्भावितात्मोर्जितैः । भीतानन्दित-विस्मितेन विषमं नन्देन चालोकितः पायाद् वः कर-पद्म-सुस्थित-महा-शैलः सलीलो हरिः

kasyacit || (Amaru 73/109, SD 3.37) śaṭha-nāyaka atha govardhanoddharaṇam | satrāsarti yaśodayā priya-guṇa-prītekṣaṇaṃ rādhayā lagnair vallava-sūnubhiḥ sarabhasaṃ sambhāvitātmorjitaiḥ | bhītānandita-vismitena viṣamaṃ nandena cālokitaḥ pāyād vaḥ kara-padma-susthita-mahā-śailaḥ salīlo hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोह्नोकस्य । (स्क्म् १।६०।१ सोल्लोकस्य; स्र्क् १४० सोन्नोकस्य) एकेनैव चिराय कृष्ण भवता गोवर्धनोऽयं धृतः श्रान्तोऽसि क्षणम् आस्स्व साम्प्रतम् अमी सर्वे वयं दध्महे । इत्य् उल्लासित-दोष्णि गोप-निवहे किञ्चिद् भुजाकुञ्चन- न्यञ्चच्-छैल-भरार्दिते विरुवति स्मेरो हरिः पातु वः

sohnokasya | (SKM 1.60.1 sollokasya; Srk 140 sonnokasya) ekenaiva cirāya kṛṣṇa bhavatā govardhano'yaṃ dhṛtaḥ śrānto'si kṣaṇam āssva sāmpratam amī sarve vayaṃ dadhmahe | ity ullāsita-doṣṇi gopa-nivahe kiñcid bhujākuñcana- nyañcac-chaila-bharārdite viruvati smero hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणस्य ॥ (स्म् १।६०।२) खिन्नोऽसि मुञ्च शैलं बिभृमो वयम् इति वदत्सु शिथिल-भुजः । भर-भुग्न-वितत- बाहुषु गोपेषु हसन् हरिर् जयति

śaraṇasya || (SM 1.60.2) khinno'si muñca śailaṃ bibhṛmo vayam iti vadatsu śithila-bhujaḥ | bhara-bhugna-vitata- bāhuṣu gopeṣu hasan harir jayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुबन्धोः ॥ (वासवदत्त, २; स्प्द् ७८; स्म्व् १।४१ हरिहरस्य) दूरं दृष्टि-पथात् तिरोभव हरेर् गोवर्धनं विभ्रतस् त्वय्य् आसक्त-दृशः कृशोदरि कर-स्रस्तोऽस्य मा भूद् अयम् । गोपीनाम् इति जल्पितं कलयतो राधा-निरोधाश्रयं श्वासाः शैल-भर-श्रम-भ्रम-कराः कंस-द्विषः पान्तु वः ॥ २६७ ॥ शुभाङ्कस्य । (स्क्म् १।६०।४) अथ नौ-क्रीडा । कुरु पारं यमुनाया मुहुर् इति गोपीभिर् उत्कराहूतः । तरि-तट-कपट-शयालुर् द्विगुणालस्यो हरिर् जयति

subandhoḥ || (Vāsavadatta, 2; Spd 78; Smv 1.41 hariharasya) dūraṃ dṛṣṭi-pathāt tirobhava harer govardhanaṃ vibhratas tvayy āsakta-dṛśaḥ kṛśodari kara-srasto'sya mā bhūd ayam | gopīnām iti jalpitaṃ kalayato rādhā-nirodhāśrayaṃ śvāsāḥ śaila-bhara-śrama-bhrama-karāḥ kaṃsa-dviṣaḥ pāntu vaḥ || 267 || śubhāṅkasya | (SKM 1.60.4) atha nau-krīḍā | kuru pāraṃ yamunāyā muhur iti gopībhir utkarāhūtaḥ | tari-taṭa-kapaṭa-śayālur dviguṇālasyo harir jayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सञ्जय-कविशेखरस्य । (ब्र्क् ५।१७०६) उत्तिष्ठारात् तरौ मे तरुणि मम तरोः शक्तिर् आरोहणे का साक्षाद् आख्यामि मुग्धे तरणिम् इह रवेर् आख्यया का रतिर् मे । वार्तेयं नौ-प्रसङ्गे कथम् अपि भविता नावयोः सङ्गमार्था वार्तापीति स्मितास्यं जित-गिरिम् अजितं राधयाराधयामि

sañjaya-kaviśekharasya | (BRK 5.1706) uttiṣṭhārāt tarau me taruṇi mama taroḥ śaktir ārohaṇe kā sākṣād ākhyāmi mugdhe taraṇim iha raver ākhyayā kā ratir me | vārteyaṃ nau-prasaṅge katham api bhavitā nāvayoḥ saṅgamārthā vārtāpīti smitāsyaṃ jita-girim ajitaṃ rādhayārādhayāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ता तरङ्ग-निवहेन पतङ्ग-पुत्री नव्या च नौर् इति वचस् तव तथ्यम् एव । शङ्का-निदानम् इदम् एव ममातिमात्रं त्वं चञ्चलो यद् इह माधव नाविकोऽसि

muktā taraṅga-nivahena pataṅga-putrī navyā ca naur iti vacas tava tathyam eva | śaṅkā-nidānam idam eva mamātimātraṃ tvaṃ cañcalo yad iha mādhava nāviko'si

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुर् इमौ । (उन् १५।२३६) जीर्णा तरिः सरिद् अतीव-गभीर-नीरा बाला वयं सकलम् इत्थम् अनर्थ-हेतुः । निस्तार-बीजम् इदम् एव कृशोदराणां यन् माधव त्वम् असि सम्प्रति कर्णधारः

samāhartur imau | (UN 15.236) jīrṇā tariḥ sarid atīva-gabhīra-nīrā bālā vayaṃ sakalam ittham anartha-hetuḥ | nistāra-bījam idam eva kṛśodarāṇāṃ yan mādhava tvam asi samprati karṇadhāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगदाननद-रायस्य । (ब्र्क् ५।१७०९) अम्भसि तरणि-सुतायाः स्तम्भित-तरणिः स देवकी-सुतः । आतर-विरहित-गोप्याः कातर-मुखम् ईक्षते स्मेरः

jagadānanada-rāyasya | (BRK 5.1709) ambhasi taraṇi-sutāyāḥ stambhita-taraṇiḥ sa devakī-sutaḥ | ātara-virahita-gopyāḥ kātara-mukham īkṣate smeraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यदासस्य । वाचा तवैव यदुनन्दन गव्य-भारो हारोऽपि वारिणि मया सहसा विकीर्णः । दूरीकृतं च कुचयोर् अनयोर् दुकूलं कूलं कलिन्द-दुहितुर् न तथाप्य् अदूरम्

sūryadāsasya | vācā tavaiva yadunandana gavya-bhāro hāro'pi vāriṇi mayā sahasā vikīrṇaḥ | dūrīkṛtaṃ ca kucayor anayor dukūlaṃ kūlaṃ kalinda-duhitur na tathāpy adūram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (प्रेमामृत ३।१८; ब्र्क् ५।१७१०) पयः-पूरैः पूर्णा सपदि गतघूर्णा च पवनैर् गभीरे कालिन्दी-पयसि तरिर् एषा प्रविशति । अहो मे दुर्दैवं परम-कुतुकाक्रान्त-हृदयो हरिर् वारं वारं तद् अपि करतालिं रचयति

kasyacit | (Premāmṛta 3.18; BRK 5.1710) payaḥ-pūraiḥ pūrṇā sapadi gataghūrṇā ca pavanair gabhīre kālindī-payasi tarir eṣā praviśati | aho me durdaivaṃ parama-kutukākrānta-hṛdayo harir vāraṃ vāraṃ tad api karatāliṃ racayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोहरस्य । (प्रेमामृत ३।१९; ब्र्क् ५।१७११) पानीय-सेचन-विधौ मम नैव पाणी विश्राम्यतस् तद् अपि ते परिहास-वाणी । जीवामि चेत् पुनर् अहं न तदा कदापि कृष्ण त्वदीय-तरणौ चरणौ ददामि

manoharasya | (Premāmṛta 3.19; BRK 5.1711) pānīya-secana-vidhau mama naiva pāṇī viśrāmyatas tad api te parihāsa-vāṇī | jīvāmi cet punar ahaṃ na tadā kadāpi kṛṣṇa tvadīya-taraṇau caraṇau dadāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव । (प्रेमामृत ३।१२; ब्र्क् ५।१७१२) इदम् उद्दिश्य वयस्याः स्व-समीहित-दैवतं नमत । यमुनैव जानु-दध्नी भवतु न वा नाविकोऽस्त्व् अपरः

tasyaiva | (Premāmṛta 3.12; BRK 5.1712) idam uddiśya vayasyāḥ sva-samīhita-daivataṃ namata | yamunaiva jānu-dadhnī bhavatu na vā nāviko'stv aparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुकुन्द-भट्टाचार्यस्य । तरिर् उत्तरला सरिद् गभीरा तरलो नन्द-सुतश् च कर्ण-धारः । अबलाहम् उपैति भानुर् अस्तं सखि दूरे नगरीह किं करोमि

mukunda-bhaṭṭācāryasya | tarir uttaralā sarid gabhīrā taralo nanda-sutaś ca karṇa-dhāraḥ | abalāham upaiti bhānur astaṃ sakhi dūre nagarīha kiṃ karomi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्च्यचित् ॥ नापेक्षते स्तुति-कथां न शृणोति काकुं शश्वत् कृतं न मनुते प्रणिपात-जातम् । हा किं विधेयम् अधुना सखि नन्द-सूनुर् मध्ये-तरङ्गिणि तरिं तरलो धुनोति

kascyacit || nāpekṣate stuti-kathāṃ na śṛṇoti kākuṃ śaśvat kṛtaṃ na manute praṇipāta-jātam | hā kiṃ vidheyam adhunā sakhi nanda-sūnur madhye-taraṅgiṇi tariṃ taralo dhunoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतर-लाघव-हेतोर् मुरहर तरिं तवावलम्बे । अपणं पणम् इह कुरुषे नाविक-पुरुषे न विश्वासः ॥ कस्यचित् । एषोत्तुङ्ग-तरङ्ग-लङ्घित-तटोत्सङ्गा पतङ्गात्मजा पूर्णेयं तरिर् अम्बुभिर् न हि हरेः शङ्का कलङ्काद् अपि । काठिण्यं भज नाद्य सुन्दरि वयं राधे प्रसादेन ते जीवामः स्फुटम् आतरीकुरु गिरि-द्रोणी-विनोदोत्सवम्

ātara-lāghava-hetor murahara tariṃ tavāvalambe | apaṇaṃ paṇam iha kuruṣe nāvika-puruṣe na viśvāsaḥ || kasyacit | eṣottuṅga-taraṅga-laṅghita-taṭotsaṅgā pataṅgātmajā pūrṇeyaṃ tarir ambubhir na hi hareḥ śaṅkā kalaṅkād api | kāṭhiṇyaṃ bhaja nādya sundari vayaṃ rādhe prasādena te jīvāmaḥ sphuṭam ātarīkuru giri-droṇī-vinodotsavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकुं करोषि गृह-कोण-करीष-पुञ्ज- गूढाङ्ग किं ननु वृथा कितव प्रयाहि । कुत्राद्य जीर्ण-तरणि-भ्रमणातिभीत- गोपाङ्गना-गण-विडम्बन-चातुरी

kākuṃ karoṣi gṛha-koṇa-karīṣa-puñja- gūḍhāṅga kiṃ nanu vṛthā kitava prayāhi | kutrādya jīrṇa-taraṇi-bhramaṇātibhīta- gopāṅganā-gaṇa-viḍambana-cāturī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयः समाहर्तुः । (उन् ५।४९) अथ राधया सह हरेर् वाकोवाक्यम् । अङ्गुल्या कः कवाटं प्रहरति कुटिले माधवः किं वसन्तो नो चक्री किं कुलालो न हि धरणी-धरः किं द्विजिह्वः फणीन्द्रः । नाहं घोराहि-मर्दी किम् असि खग-पतिर् नो हरिः किं कपीशो राधा-वाणीभिर् इत्थं प्रहसित-वदनः पातु वश् चक्र-पाणिः ॥२८१॥ कस्यचित् ॥ (स्भ्व् १३०; क्क् ३।१०५; स्र्क् ७।१९) कस् त्वं भो निशि केशवः शिरसिजै :य् किं नाम गर्वायसे भद्रे शौरिर् अहं गुणैः पितृ-गतैः पुत्रस्य किं स्याद् इह । चक्री चन्द्रमुखि प्रयच्छसि न मे कुण्डीं घटीं दोहनीम् इत्थं गोप-वधू-जितोत्तरतया ह्रीणो हरिः पातु वः

trayaḥ samāhartuḥ | (UN 5.49) atha rādhayā saha harer vākovākyam | aṅgulyā kaḥ kavāṭaṃ praharati kuṭile mādhavaḥ kiṃ vasanto no cakrī kiṃ kulālo na hi dharaṇī-dharaḥ kiṃ dvijihvaḥ phaṇīndraḥ | nāhaṃ ghorāhi-mardī kim asi khaga-patir no hariḥ kiṃ kapīśo rādhā-vāṇībhir itthaṃ prahasita-vadanaḥ pātu vaś cakra-pāṇiḥ ||281|| kasyacit || (Sbhv 130; KK 3.105; Srk 7.19) kas tvaṃ bho niśi keśavaḥ śirasijai :y kiṃ nāma garvāyase bhadre śaurir ahaṃ guṇaiḥ pitṛ-gataiḥ putrasya kiṃ syād iha | cakrī candramukhi prayacchasi na me kuṇḍīṃ ghaṭīṃ dohanīm itthaṃ gopa-vadhū-jitottaratayā hrīṇo hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रपाणेः ॥ (स्क्म् १।५६।३) वासः सम्प्रति केशव क्व भवतो मुग्धेक्षणे नन्व् इदं वासं ब्रूहि शठ प्रकाम-सुभगे त्वद्-गात्र-संसर्गतः । यामिन्याम् उषितः क्व धूर्त वितनुर् मुष्णाति किं यामिनी शौरिर् गोपवधूं छलैः परिहसन्न् एवंविधैः पातु वः

cakrapāṇeḥ || (SKM 1.56.3) vāsaḥ samprati keśava kva bhavato mugdhekṣaṇe nanv idaṃ vāsaṃ brūhi śaṭha prakāma-subhage tvad-gātra-saṃsargataḥ | yāminyām uṣitaḥ kva dhūrta vitanur muṣṇāti kiṃ yāminī śaurir gopavadhūṃ chalaiḥ parihasann evaṃvidhaiḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्क्म् १।५६।४; ब्र्स् २।१।८३) राधे त्वं कुपिता त्वम् एव कुपिता रुष्टासि भूमेर् यतो माता त्वं जगतां त्वम् एव जगतां माता न विज्ञोऽपरः । देवि त्वं परिहास-केलि-कलहेऽनन्ता त्वम् एवेत्य् असौ स्मेरो वल्लव-सुन्दरीम् अवनमच् छौरिः श्रियः वः क्रियात्

kasyacit || (SKM 1.56.4; BRS 2.1.83) rādhe tvaṃ kupitā tvam eva kupitā ruṣṭāsi bhūmer yato mātā tvaṃ jagatāṃ tvam eva jagatāṃ mātā na vijño'paraḥ | devi tvaṃ parihāsa-keli-kalahe'nantā tvam evety asau smero vallava-sundarīm avanamac chauriḥ śriyaḥ vaḥ kriyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिहरस्य ॥ (स्क्म् १।५६।१ वाक्पतेः; स्र्क् १०८) अथ रासः । वृन्दारण्ये प्रमद-सदने मल्लिका-पुष्प-मोदे श्री-शुभ्रांशोः किरण-रुचिरे कोकिलाद्यैर् मनोज्ञे । रात्रौ चित्रे पशुप-वनिता-चित्त-देहापहारी कंसारातेर् मधुर-मुरली-वाद्य-राजो रराज

hariharasya || (SKM 1.56.1 vākpateḥ; Srk 108) atha rāsaḥ | vṛndāraṇye pramada-sadane mallikā-puṣpa-mode śrī-śubhrāṃśoḥ kiraṇa-rucire kokilādyair manojñe | rātrau citre paśupa-vanitā-citta-dehāpahārī kaṃsārāter madhura-muralī-vādya-rājo rarāja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । अधरामृत-माधुरी-धुरीणो हरि-लीला-मुरली-निनाद एषः । प्रततान मनःप्रमोदम् उच्चैर् हरिणीनां हरिणी-दृशां मुनीनाम्

kasyacit | adharāmṛta-mādhurī-dhurīṇo hari-līlā-muralī-nināda eṣaḥ | pratatāna manaḥpramodam uccair hariṇīnāṃ hariṇī-dṛśāṃ munīnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-माधवेन्द्रपुरीपादानाम् । लीला-मुखरित-मुरली- कृत-गोप-भाविनी-निवहः । तद्-अधर-मधुनि सतृष्णः कृष्णः पायाद् अपायतो भवतः

śrī-mādhavendrapurīpādānām | līlā-mukharita-muralī- kṛta-gopa-bhāvinī-nivahaḥ | tad-adhara-madhuni satṛṣṇaḥ kṛṣṇaḥ pāyād apāyato bhavataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधव-चक्रवर्तिनः ॥ कारय नाम्ब विलम्बं मुञ्च करं मे हरिं यामि । न सहे स्थातुं यद् असौ गर्जति मुरली प्रगल्भ-दूतीव

mādhava-cakravartinaḥ || kāraya nāmba vilambaṃ muñca karaṃ me hariṃ yāmi | na sahe sthātuṃ yad asau garjati muralī pragalbha-dūtīva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ चूडा-चुम्बित-चारु-चन्द्र-कचयं चामीकराभाम्बरं कर्णोत्तंसित-कर्णिकार-कुसुमं कन्दर्प-कल्लोलितम् । वंशी-वादन-वावदूक-वदनं वक्री-भवद्-वीक्षणं भाग्यं भङ्गुर-मध्यमाः परिणतं कुञ्जान्तरं ब्जेजिरे

samāhartuḥ || cūḍā-cumbita-cāru-candra-kacayaṃ cāmīkarābhāmbaraṃ karṇottaṃsita-karṇikāra-kusumaṃ kandarpa-kallolitam | vaṃśī-vādana-vāvadūka-vadanaṃ vakrī-bhavad-vīkṣaṇaṃ bhāgyaṃ bhaṅgura-madhyamāḥ pariṇataṃ kuñjāntaraṃ bjejire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीव-दास-वाहिनी-पतेः । श्री-कृष्ण-वाक्यम् । दुष्टः कोऽपि करोति वः परिभवं शङ्के मुहुर् गोकुले धावन्त्यः स्खलद्-अम्बरं निशि वने यूयं यद्-अभ्यागताः । आः का भीतिर् अमन्द-दानव-वधू-सिन्दूर-मुद्राहरे दोर्दण्डे मम भाति दीव्यत पति-क्रोडे कुरङ्गी-दृशः

jīva-dāsa-vāhinī-pateḥ | śrī-kṛṣṇa-vākyam | duṣṭaḥ ko'pi karoti vaḥ paribhavaṃ śaṅke muhur gokule dhāvantyaḥ skhalad-ambaraṃ niśi vane yūyaṃ yad-abhyāgatāḥ | āḥ kā bhītir amanda-dānava-vadhū-sindūra-mudrāhare dordaṇḍe mama bhāti dīvyata pati-kroḍe kuraṅgī-dṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूतोत्तापे वहति गहने धर्म-पूरे व्रजान्तः का वस् तृष्णा वलति हृदये दुर्मदेयं सतीनाम् । सीमन्तिन्यः स्पृहयत गृहान् मा विरुद्धं कुरुध्वं नायं दृष्टौ मम विघटते हन्त पुण्यस्य पन्थाः

dhūtottāpe vahati gahane dharma-pūre vrajāntaḥ kā vas tṛṣṇā valati hṛdaye durmadeyaṃ satīnām | sīmantinyaḥ spṛhayata gṛhān mā viruddhaṃ kurudhvaṃ nāyaṃ dṛṣṭau mama vighaṭate hanta puṇyasya panthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ व्रजदेवीनाम् उत्तरम् । कथं वीथीम् अस्मान् उपदिशसि धर्म-प्रणयिनीं प्रसीद स्वां शिष्याम् अतिखिलमुखीं शाधि मुरलीम् । हरन्ती मर्यादां शिव शिव परे पुंसि हृदयं नयन्ती धृष्टेयं यदुवर यथा नाह्वयति नः

atha vrajadevīnām uttaram | kathaṃ vīthīm asmān upadiśasi dharma-praṇayinīṃ prasīda svāṃ śiṣyām atikhilamukhīṃ śādhi muralīm | harantī maryādāṃ śiva śiva pare puṃsi hṛdayaṃ nayantī dhṛṣṭeyaṃ yaduvara yathā nāhvayati naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयः समाहर्तुः ॥ गोपीजनालिङ्गित-मध्य-भागं वेणुं धमन्तं भृश-लोल-नेत्रम् । कलेवरे प्रस्फुट-रोम-वृन्दं नमामि कृष्णं जगद्-एक-कन्दम्

trayaḥ samāhartuḥ || gopījanāliṅgita-madhya-bhāgaṃ veṇuṃ dhamantaṃ bhṛśa-lola-netram | kalevare prasphuṭa-roma-vṛndaṃ namāmi kṛṣṇaṃ jagad-eka-kandam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-पुरुषोत्तमदेवस्य ॥ कालिन्द्याः पुलिनेषु केलि-कुपिताम् उत्सृज्य रासे रसं गच्छन्तीम् अनुगच्छतोऽश्रुकलुषां कंसद्विषो राधिकाम् । तत्-पाद-प्रतिमानिवेशित-पदस्योद्भूतरोमोद्गतेर् अक्षुण्णोऽनुनयः प्रसन्न-दयिता-दृष्टस्य पुष्णातु वः

śrī-puruṣottamadevasya || kālindyāḥ pulineṣu keli-kupitām utsṛjya rāse rasaṃ gacchantīm anugacchato'śrukaluṣāṃ kaṃsadviṣo rādhikām | tat-pāda-pratimāniveśita-padasyodbhūtaromodgater akṣuṇṇo'nunayaḥ prasanna-dayitā-dṛṣṭasya puṣṇātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भट्ट-नारायणस्य ॥ (वेणिसंहार १।२) कृष्णान्तर्धाने तासां प्रश्नः । तुलसि विलससि त्वं मल्लि जातासि फुल्ला स्थल-कमलिनि भृङ्गे सङ्गताङ्गी विभासि । कथयत बत सख्यः क्षिप्रम् अस्मासु कस्मिन् वसति कपट-कन्दः कन्दरे नन्द-सूनुः

bhaṭṭa-nārāyaṇasya || (Veṇisaṃhāra 1.2) kṛṣṇāntardhāne tāsāṃ praśnaḥ | tulasi vilasasi tvaṃ malli jātāsi phullā sthala-kamalini bhṛṅge saṅgatāṅgī vibhāsi | kathayata bata sakhyaḥ kṣipram asmāsu kasmin vasati kapaṭa-kandaḥ kandare nanda-sūnuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः । (उन् १०।९४) दृष्टः क्वापि स माधवो व्रज-वधूम् आदाय काञ्चिद् गतः सर्वा एव हि वञ्चिताः सखि वयं सोऽन्वेषणीयो यदि । द्वे द्वे गच्छतम् इत्य् उदीर्य सहसा राधां गृहीत्वा करे गोपी-वेश-धरो निकुञ्ज-कुहरं प्राप्तो हरिः पातु वः

samāhartuḥ | (UN 10.94) dṛṣṭaḥ kvāpi sa mādhavo vraja-vadhūm ādāya kāñcid gataḥ sarvā eva hi vañcitāḥ sakhi vayaṃ so'nveṣaṇīyo yadi | dve dve gacchatam ity udīrya sahasā rādhāṃ gṛhītvā kare gopī-veśa-dharo nikuñja-kuharaṃ prāpto hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्भ्व् १००) राधा-सखी-वाक्यम् । अदोषाद् दोषाद् वा त्यजति विपिने तां यदि भवान् अभद्रं भद्रं वा त्रिभुवन-पते त्वां वदतु कः । इदं तु क्रूरं मे स्मरति हृदयं यत् किल तया त्वद्-अर्थं कान्तारे कुल-तिलक नात्मापि गणितः

kasyacit || (Sbhv 100) rādhā-sakhī-vākyam | adoṣād doṣād vā tyajati vipine tāṃ yadi bhavān abhadraṃ bhadraṃ vā tribhuvana-pate tvāṃ vadatu kaḥ | idaṃ tu krūraṃ me smarati hṛdayaṃ yat kila tayā tvad-arthaṃ kāntāre kula-tilaka nātmāpi gaṇitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामचन्द्रदासस्य । (उन् ८।४०) लक्ष्मीं मध्य-गतेन रास-वलये विस्तारयन्न् आत्मना कस्तूरी-सुरभिर् विलास-मुरली-विन्यस्त-वक्त्रेन्दुना । क्रीडा-ताण्डव-मण्डलेन परितो दृष्टेन तुष्यद् दृशा त्वां हल्लीशक-शङ्कु-सङ्कुल-पदा पायाद् विहारी हरिः

rāmacandradāsasya | (UN 8.40) lakṣmīṃ madhya-gatena rāsa-valaye vistārayann ātmanā kastūrī-surabhir vilāsa-muralī-vinyasta-vaktrendunā | krīḍā-tāṇḍava-maṇḍalena parito dṛṣṭena tuṣyad dṛśā tvāṃ hallīśaka-śaṅku-saṅkula-padā pāyād vihārī hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । तत्र खेचराणाम् उक्तिः । मुक्त-मुनीनां मृग्यं किम् अपि फलं देवकी फलति । तत् पालयति यशोदा निकामम् उपभुञ्जते गोप्यः

kasyacit | tatra khecarāṇām uktiḥ | mukta-munīnāṃ mṛgyaṃ kim api phalaṃ devakī phalati | tat pālayati yaśodā nikāmam upabhuñjate gopyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाक्षिणात्यस्य ॥ तप्तं तपोभिर् अन्यैः फलितं तद् गोप-बालानाम् । आसां यत् कुच-कुम्भे नील-निचोलयति ब्रह्म

dākṣiṇātyasya || taptaṃ tapobhir anyaiḥ phalitaṃ tad gopa-bālānām | āsāṃ yat kuca-kumbhe nīla-nicolayati brahma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-रघुपत्युपाध्यायस्य ॥ अथ जल-क्रीडा । जल-केलि-तरल-करतल- मुक्त-पुनः-पिहित-राधिका-वदनः । जगद् अवतु कोक-यूनोर् विघटन-सङ्घटन-कौतुकी कृष्णः

śrī-raghupatyupādhyāyasya || atha jala-krīḍā | jala-keli-tarala-karatala- mukta-punaḥ-pihita-rādhikā-vadanaḥ | jagad avatu koka-yūnor vighaṭana-saṅghaṭana-kautukī kṛṣṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (उन् १५।२३५) राधासखीं प्रति चन्द्रावली-सख्याः सासूय-वाक्यम् मा गर्वम् उद्वह कपोल-तले चकास्ति कृष्ण-स्वहस्त-लिखिता नव-मञ्जरीति । अन्यापि किं न सखि भाजनम् ईदृशीनां वैरी न चेद् भवति वेपथुर् अन्तरायः

kasyacit | (UN 15.235) rādhāsakhīṃ prati candrāvalī-sakhyāḥ sāsūya-vākyam mā garvam udvaha kapola-tale cakāsti kṛṣṇa-svahasta-likhitā nava-mañjarīti | anyāpi kiṃ na sakhi bhājanam īdṛśīnāṃ vairī na ced bhavati vepathur antarāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दामोदरस्य । (अमरु ५५; स्क्म् २।१४०।५ केशटस्य; स्म्व् ८६।१४; स्द् ३।१०५ मद; दश २।२२, एत्च्।; ब्र्स् २।४।१६५) राधा-सख्याः साकूत-वाक्यम् । यदवधि गोकुलम् अभितः समजनि कुसुमाचितासन-श्रेणी । पीतांशुक-प्रियेयं तदवधि चन्द्रावली जाता

dāmodarasya | (Amaru 55; SKM 2.140.5 keśaṭasya; Smv 86.14; SD 3.105 mada; Daśa 2.22, etc.; BRS 2.4.165) rādhā-sakhyāḥ sākūta-vākyam | yadavadhi gokulam abhitaḥ samajani kusumācitāsana-śreṇī | pītāṃśuka-priyeyaṃ tadavadhi candrāvalī jātā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवर्धनाचार्यस्य । (अर्यस् ४३६।५३१) चन्द्रावलीं प्रति सखी-वाक्यम् सौजन्येन वशीकृता वयम् अतस् त्वां किञ्चिद् आचक्ष्महे कालिन्दीं यदि यासि सुन्दरि पुनर् मा गाः कदम्बाट्वईम् । कश्चित् तत्र नितान्त-निर्मल-तमः-स्तोमोऽस्ति यस्मिन् मनाग् लग्ने लोचनसीम्नि नोत्पलदृशः पश्यन्ती पत्युर् गृहम्

govardhanācāryasya | (Aryas 436/531) candrāvalīṃ prati sakhī-vākyam saujanyena vaśīkṛtā vayam atas tvāṃ kiñcid ācakṣmahe kālindīṃ yadi yāsi sundari punar mā gāḥ kadambāṭvaīm | kaścit tatra nitānta-nirmala-tamaḥ-stomo'sti yasmin manāg lagne locanasīmni notpaladṛśaḥ paśyantī patyur gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविन्द-भट्टस्य ॥ श्यामोऽयं दिवसः पयोद-पटलैः सायं तथाप्य् उत्सुका पुष्पार्थं सखि यासि यामुन-तटं याहि व्यथा का मम । किन्त्व् एकं खर-कण्टक-कक्षतम् उरस्य् आलोक्य सद्योऽन्यथा शङ्कां यत् कुटिलः करिष्यति जनो जातास्मि तेनाकुला

govinda-bhaṭṭasya || śyāmo'yaṃ divasaḥ payoda-paṭalaiḥ sāyaṃ tathāpy utsukā puṣpārthaṃ sakhi yāsi yāmuna-taṭaṃ yāhi vyathā kā mama | kintv ekaṃ khara-kaṇṭaka-kakṣatam urasy ālokya sadyo'nyathā śaṅkāṃ yat kuṭilaḥ kariṣyati jano jātāsmi tenākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णपूरस्य ॥ गन्तव्या ते मनसि यमुना वर्तते चेत् तदानीं कुञ्जं मा गाः सहज-सरले वाञ्जुलं मद्-वचोभिः । गच्छेस् तत्राप्य् अहह यदि वा मा मुरारेर् उदारे कुत्राप्य् एका रहसि मुरली-नादम् आकर्णयेथाः

karṇapūrasya || gantavyā te manasi yamunā vartate cet tadānīṃ kuñjaṃ mā gāḥ sahaja-sarale vāñjulaṃ mad-vacobhiḥ | gacches tatrāpy ahaha yadi vā mā murārer udāre kutrāpy ekā rahasi muralī-nādam ākarṇayethāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरभुक्त-कवेः । तरले न कुरु विलम्बं कुम्भं संस्मृत्य मन्दिरं याहि । यावन् न मोहन-मन्त्रं शंसति कंसद्विषो वंशी

tairabhukta-kaveḥ | tarale na kuru vilambaṃ kumbhaṃ saṃsmṛtya mandiraṃ yāhi | yāvan na mohana-mantraṃ śaṃsati kaṃsadviṣo vaṃśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ पृष्ठेन नीपम् अवलम्ब्य कलिन्दजायाः कूले विलास-मुरलीं क्वणयन् मुकुन्दः । प्राक् पूरणात् कलसम् अम्भसि लोलयन्त्या वक्त्रं विवर्तयति गोपकुलाङ्गनायाः

samāhartuḥ || pṛṣṭhena nīpam avalambya kalindajāyāḥ kūle vilāsa-muralīṃ kvaṇayan mukundaḥ | prāk pūraṇāt kalasam ambhasi lolayantyā vaktraṃ vivartayati gopakulāṅganāyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ सख्यो यय्र् गृहम् अहं कलसीं वहन्ती पूर्णाम् अतीव-महतीम् अनुलम्बितास्मि । एकाकिनीं स्पृशसि मां यदि नन्दसूनो मोक्ष्यामि जीवनम् इदं सहसा पुरस् ते

kasyacit || sakhyo yayr gṛham ahaṃ kalasīṃ vahantī pūrṇām atīva-mahatīm anulambitāsmi | ekākinīṃ spṛśasi māṃ yadi nandasūno mokṣyāmi jīvanam idaṃ sahasā puras te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ तां प्रति कस्याश्चिद् उक्तिः । वल्गन्त्या वन-मालया तव हृतं वक्षोजयोश् चन्दनं गण्डस्था मकरीघटा च मकरान्दोलेन विध्वंसिता । क्लान्ता स्वैर-तरङ्ग-केलिभिर् इयं तन्वी च धूर्ते तनुः सत्यं जल्पसि भानुजाम् अभि रसे मग्नाद्य हर्षाद् अभूः

samāhartuḥ || tāṃ prati kasyāścid uktiḥ | valgantyā vana-mālayā tava hṛtaṃ vakṣojayoś candanaṃ gaṇḍasthā makarīghaṭā ca makarāndolena vidhvaṃsitā | klāntā svaira-taraṅga-kelibhir iyaṃ tanvī ca dhūrte tanuḥ satyaṃ jalpasi bhānujām abhi rase magnādya harṣād abhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ तद्-भर्तारं प्रति सखी-वाख्यम् । सुभग मम प्रिय-सख्याः किम् इव सशङ्कं मुहुर् विलोकयसि । यामुन-पवन-विकीर्ण- प्रिय-करजः-पिञ्जरं पृष्ठम्

samāhartuḥ || tad-bhartāraṃ prati sakhī-vākhyam | subhaga mama priya-sakhyāḥ kim iva saśaṅkaṃ muhur vilokayasi | yāmuna-pavana-vikīrṇa- priya-karajaḥ-piñjaraṃ pṛṣṭham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ चन्द्रावलीं प्रति तस्या वाक्यम् कात्यायनी-कुसुम-कामनया किम् अर्थं कान्तार-कुक्षि-कुहरं कुतुकाद् गतासि । पश्य स्तन-स्तवकयोस् तव कण्टकाङ्कं गोपः सुकण्ठि बत पश्यसि जात-कोपः

samāhartuḥ || candrāvalīṃ prati tasyā vākyam kātyāyanī-kusuma-kāmanayā kim arthaṃ kāntāra-kukṣi-kuharaṃ kutukād gatāsi | paśya stana-stavakayos tava kaṇṭakāṅkaṃ gopaḥ sukaṇṭhi bata paśyasi jāta-kopaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुर् इमे । (उन् ३।३८) अथ नित्य-लीला वृन्दावने मुकुन्दस्य नित्य-लीला विराजते । स्पष्टम् एषा रहस्यत्वाज् जानद्भिर् अपि नोच्यते ॥ ताभिर् नित्य-विहारम् एव तनुते वृन्दावने माधवो गोष्ठाम्भोजमुखीभिर् इत्य भि मनाक् प्रोचे प्रियायै हरः । लीलारत्न-रहस्यता व्रजपतेर् भूयस्य् अहो पश्य यत् तत्त्वज्ञोऽपि पुरान्तरे च गमनं व्याचष्ट वैयासकिः ॥ तथा हि पाद्मे पार्वत्यै व्याजहार हरो रहः । गोगोपगोपिकासङ्गे यत्र क्रीडति कंसहा ॥ अथ भाविनि हरेर् मथुरा-प्रस्थाने राधा-सखी-वाक्यम् अद्यैव यत् प्रतिपद्-उद्गत-चन्द्र-लेखा- सख्यं त्वया वपुर् इदं गमितं वराक्याः । कृष्णे गते कुसुम-सायक तत् प्रभाते बाणावलिं कथय कुत्र विमोक्ष्यसि त्वम्

samāhartur ime | (UN 3.38) atha nitya-līlā vṛndāvane mukundasya nitya-līlā virājate | spaṣṭam eṣā rahasyatvāj jānadbhir api nocyate || tābhir nitya-vihāram eva tanute vṛndāvane mādhavo goṣṭhāmbhojamukhībhir itya bhi manāk proce priyāyai haraḥ | līlāratna-rahasyatā vrajapater bhūyasy aho paśya yat tattvajño'pi purāntare ca gamanaṃ vyācaṣṭa vaiyāsakiḥ || tathā hi pādme pārvatyai vyājahāra haro rahaḥ | gogopagopikāsaṅge yatra krīḍati kaṃsahā || atha bhāvini harer mathurā-prasthāne rādhā-sakhī-vākyam adyaiva yat pratipad-udgata-candra-lekhā- sakhyaṃ tvayā vapur idaṃ gamitaṃ varākyāḥ | kṛṣṇe gate kusuma-sāyaka tat prabhāte bāṇāvaliṃ kathaya kutra vimokṣyasi tvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रस्य ॥ (स्त् २।८७) प्रस्थानं वलयैः कृतं प्रियसखैर् अजस्रं गतं धृत्या न क्षणम् आसितं व्यवसितं चित्तेन गन्तुं पुरः । गन्तुं निश्चित-चेतसि प्रियतमे सर्वे समं प्रस्थिता गन्तव्ये सति जीवित-प्रिय-सुहृत्-सार्थः किम् उ त्यज्यते

rudrasya || (ST 2.87) prasthānaṃ valayaiḥ kṛtaṃ priyasakhair ajasraṃ gataṃ dhṛtyā na kṣaṇam āsitaṃ vyavasitaṃ cittena gantuṃ puraḥ | gantuṃ niścita-cetasi priyatame sarve samaṃ prasthitā gantavye sati jīvita-priya-suhṛt-sārthaḥ kim u tyajyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः । (अमरु ३१।३६; स्भ्व् ११५१; स्प्द् ३४२४; स्क्म् २।५४।१; स्म्व् ३७।१९) हरेर् मथुरा-प्रवेशे छायापि लोचन-पथं न जगाम यस्याः सेयं वधूर् नगर-मध्यम् अलङ्करोति । किं चापकलय्य मथुरा-नगरे मुकुन्दम् अन्धोऽपि बन्धुकरदत्तकरः प्रयाति

amaroḥ | (Amaru 31/36; Sbhv 1151; Spd 3424; SKM 2.54.1; Smv 37.19) harer mathurā-praveśe chāyāpi locana-pathaṃ na jagāma yasyāḥ seyaṃ vadhūr nagara-madhyam alaṅkaroti | kiṃ cāpakalayya mathurā-nagare mukundam andho'pi bandhukaradattakaraḥ prayāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाणीविलासस्य । तत्र पुर-स्त्री-वाक्यम् । अस्रम् अजस्रं मोक्तुं धिङ् नः कर्णायते नयने । द्रष्टव्यं परिदृष्टं तत् कैशोरं व्रज-स्त्रीभिः

vāṇīvilāsasya | tatra pura-strī-vākyam | asram ajasraṃ moktuṃ dhiṅ naḥ karṇāyate nayane | draṣṭavyaṃ paridṛṣṭaṃ tat kaiśoraṃ vraja-strībhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरभुक्तस्य ॥ सान्द्रानन्दम् अनन्तम् अव्ययम् अजं यद् योगिनोऽपि क्षणं साक्षात् कर्तुम् उपासते प्रतिदिनं ध्यानैकतानाः परम् । धन्यास् ता व्रजवासिनां युवतयस् तद् ब्रह्म याः कौतुकाद् आलिङ्गन्ति समालपन्ति शतधाकर्षन्ति चुम्बन्ति च

tairabhuktasya || sāndrānandam anantam avyayam ajaṃ yad yogino'pi kṣaṇaṃ sākṣāt kartum upāsate pratidinaṃ dhyānaikatānāḥ param | dhanyās tā vrajavāsināṃ yuvatayas tad brahma yāḥ kautukād āliṅganti samālapanti śatadhākarṣanti cumbanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्द-कन्दम् अखिल-श्रुति-सारम् एकम् अध्यात्म-दीपम् अतिदुस्तरम् अञ्जनाभम् । आकृष्य सान्द्र-कुचयोः परिरभ्य कामं सम्प्राप्य गोपवनिता बत पुण्य-पुञ्जाः ॥ प्रियसखि न जगाम वामशीलः स्फुटम् अमुना नागरेण नन्दसूनुः । अदलित-नलिनी-दलैव वापी यद् अहत-पल्लव एव काननान्तः

ānanda-kandam akhila-śruti-sāram ekam adhyātma-dīpam atidustaram añjanābham | ākṛṣya sāndra-kucayoḥ parirabhya kāmaṃ samprāpya gopavanitā bata puṇya-puñjāḥ || priyasakhi na jagāma vāmaśīlaḥ sphuṭam amunā nāgareṇa nandasūnuḥ | adalita-nalinī-dalaiva vāpī yad ahata-pallava eva kānanāntaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारस्य ॥ यास्यामीति समुद्यतस्य वचनं विस्रब्धम् आकर्णितं गच्छन् दूरम् अपेक्षितो मुहुर् असौ व्यावृत्य पश्यन्न् अपि । तच् छून्ये पुनर् आगतास्मि भवने प्राणास् त एव स्थिताः सख्यः पश्यत जीवित-प्रणयिनी दम्भाद् अहं रोदिमि ॥३१९॥ रुद्रटस्य । गतो यामो गतौ यामौ गता यामा गतं दिनम् । हा हन्त किं करिष्यामि न पश्यामि हरेर् मुखम्

kumārasya || yāsyāmīti samudyatasya vacanaṃ visrabdham ākarṇitaṃ gacchan dūram apekṣito muhur asau vyāvṛtya paśyann api | tac chūnye punar āgatāsmi bhavane prāṇās ta eva sthitāḥ sakhyaḥ paśyata jīvita-praṇayinī dambhād ahaṃ rodimi ||319|| rudraṭasya | gato yāmo gatau yāmau gatā yāmā gataṃ dinam | hā hanta kiṃ kariṣyāmi na paśyāmi harer mukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्करस्य ॥ यमुना-पुलिने समुत्क्षिपन् नटवेशः कुसुमस्य कन्दुकम् । न पुनः सखि लोकयिष्यते कपटाभीर-किशोर-चन्द्रमाः

śaṅkarasya || yamunā-puline samutkṣipan naṭaveśaḥ kusumasya kandukam | na punaḥ sakhi lokayiṣyate kapaṭābhīra-kiśora-candramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठी-दासस्य ॥ याः पश्यन्ति प्रियं स्वप्ने धन्यास्ताः सखि योषितः अस्माकं तु गते कृष्णे गता निद्रापि वैरिणी

ṣaṣṭhī-dāsasya || yāḥ paśyanti priyaṃ svapne dhanyāstāḥ sakhi yoṣitaḥ asmākaṃ tu gate kṛṣṇe gatā nidrāpi vairiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यस्य । (उन् १५।१६९) सोऽयं वसन्त-समयो विपिनं तद् एतत् सोऽयं निकुञ्ज-विटपी निखिलं तदास्ते हा हन्त किं तु नव-नीरद-कोमलाङ्गो नलोकि पुष्प-धनुषः प्रथमावतारः

dhanyasya | (UN 15.169) so'yaṃ vasanta-samayo vipinaṃ tad etat so'yaṃ nikuñja-viṭapī nikhilaṃ tadāste hā hanta kiṃ tu nava-nīrada-komalāṅgo naloki puṣpa-dhanuṣaḥ prathamāvatāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सञ्जय-कविशेखरस्य ॥ युगायितं निमेषेण चक्षुषा प्रावृषायितम् । शून्यायितं जगत् सर्वं गोविन्द-विरहेण मे

sañjaya-kaviśekharasya || yugāyitaṃ nimeṣeṇa cakṣuṣā prāvṛṣāyitam | śūnyāyitaṃ jagat sarvaṃ govinda-viraheṇa me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवतः ॥ (शिक्षाष्टक, ७) दलति हृदयं गाढोद्वेगं द्विधा न तु भिद्यते वहति विकलः कायो मूर्च्छां न मुञ्चति चेतनाम् । ज्वलयति तनूम् अन्तर्दाहः करोति न भस्मसात् प्रहरति विधिर् मर्मच्छेदी न कृन्तति जीवितम्

śrī-bhagavataḥ || (Śikṣāṣṭaka, 7) dalati hṛdayaṃ gāḍhodvegaṃ dvidhā na tu bhidyate vahati vikalaḥ kāyo mūrcchāṃ na muñcati cetanām | jvalayati tanūm antardāhaḥ karoti na bhasmasāt praharati vidhir marmacchedī na kṛntati jīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमय जलदान् अम्भोगर्भान् प्रमोदय चातकान् कलय शिखिनः केकोत्कण्ठान् कठोरय केतकान् । विरहिणि जने मूर्च्छां लब्ध्वा विनोदयति व्यथा- मकरुण पुनः संज्ञा-व्याधिं विधाय किम् ईहसे

bhramaya jaladān ambhogarbhān pramodaya cātakān kalaya śikhinaḥ kekotkaṇṭhān kaṭhoraya ketakān | virahiṇi jane mūrcchāṃ labdhvā vinodayati vyathā- makaruṇa punaḥ saṃjñā-vyādhiṃ vidhāya kim īhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतौ भवभूतेः । (मालतीमाधव ९।४२, स्प्द् ३४५३; स्म्व् ४३।३४) दृष्टं केतक-धूलि-धूसरम् इदं व्योम क्रमाद् वीक्षिताः कच्चान्ताश् च शिलीन्ध्र-कन्दल-भृतः सोढाः कदम्बानिलाः । सख्यः संवृणुताश्रु मुञ्चत भयं कस्मान् मुदेवाकुला एतान् अप्य् अधुनास्मि वज्रघटिता नूनं सहिष्ये धनान्

etau bhavabhūteḥ | (Mālatīmādhava 9.42, Spd 3453; Smv 43.34) dṛṣṭaṃ ketaka-dhūli-dhūsaram idaṃ vyoma kramād vīkṣitāḥ kaccāntāś ca śilīndhra-kandala-bhṛtaḥ soḍhāḥ kadambānilāḥ | sakhyaḥ saṃvṛṇutāśru muñcata bhayaṃ kasmān mudevākulā etān apy adhunāsmi vajraghaṭitā nūnaṃ sahiṣye dhanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रस्य ॥ (स्क्म् २।५५।३, स्त् २।६०अ) सेयं नदी कुमुद-बद्न्हुकरास् त एव तद् यामुनं तटम् इदं विपिनं तद् एतत् । ते मल्लिका-सुरभयो मरुतस् त्वम् एव हा प्राण-वल्लभ सुदुर्लभतां गतोऽसि

rudrasya || (SKM 2.55.3, ST 2.60a) seyaṃ nadī kumuda-badnhukarās ta eva tad yāmunaṃ taṭam idaṃ vipinaṃ tad etat | te mallikā-surabhayo marutas tvam eva hā prāṇa-vallabha sudurlabhatāṃ gato'si

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिभट्टस्य ॥ यदुनाथ भवन्तम् आगतं कथयिष्यन्ति कदा मदालयः । युगपत् परितः प्रधावितः विकसद्भिर् वदनेन्दु-मण्डलैः

haribhaṭṭasya || yadunātha bhavantam āgataṃ kathayiṣyanti kadā madālayaḥ | yugapat paritaḥ pradhāvitaḥ vikasadbhir vadanendu-maṇḍalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरभुक्तकवेः ॥ अयि दीनदयार्द्र नाथ हे, मथुरानाथ कदावलोक्यसे । हृदयं त्वद्-अलोक-कातरं दयित भ्राम्यति किं करोम्य् अहम्

tairabhuktakaveḥ || ayi dīnadayārdra nātha he, mathurānātha kadāvalokyase | hṛdayaṃ tvad-aloka-kātaraṃ dayita bhrāmyati kiṃ karomy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-माधवेन्द्र-पुरी-पादानाम् । (च्च् २।४।१९७, ३।८।३२) प्रथयति न तथा ममार्तिम् उच्चैः सहचरि वल्लव-चन्द्र-विप्रयोगः । कटुभिर् असुर-मण्डलैः परीते दनुजपतेर् नगरे यथास्य वासः

śrī-mādhavendra-purī-pādānām | (CC 2.4.197, 3.8.32) prathayati na tathā mamārtim uccaiḥ sahacari vallava-candra-viprayogaḥ | kaṭubhir asura-maṇḍalaiḥ parīte danujapater nagare yathāsya vāsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-रघुनाथ-दासस्य । (ब्र्स् २।४।५२) चूताङ्कुरे स्फुरति हन्त नवे नवेऽस्मिन् जीवोऽपि यास्यतितरां तरल-स्वभावः । किं त्व् एकम् एव मम दुःखम् अभूद् अनल्पं प्राणेश्वरेण सहितो यद् अयं न यातः ॥३३२॥। राङ्गस्य । आशैक-तन्तुम् अवलम्ब्य विलममाना रक्षामि जीवम् अवधिर् नियतो यदि स्यात् । नो चेद् विधिः सकल-लोक-हितैककारी यत् काल-कूटम् असृजत् तद् इदं किम् अर्थम्

śrī-raghunātha-dāsasya | (BRS 2.4.52) cūtāṅkure sphurati hanta nave nave'smin jīvo'pi yāsyatitarāṃ tarala-svabhāvaḥ | kiṃ tv ekam eva mama duḥkham abhūd analpaṃ prāṇeśvareṇa sahito yad ayaṃ na yātaḥ ||332||| rāṅgasya | āśaika-tantum avalambya vilamamānā rakṣāmi jīvam avadhir niyato yadi syāt | no ced vidhiḥ sakala-loka-hitaikakārī yat kāla-kūṭam asṛjat tad idaṃ kim artham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेः । प्रसर शिशिरामोदं कौन्दं समीर समीरय प्रकटय शशिन्न् आशाः कामं मनोज समुल्लस । अवधि-दिवसः पूर्णः सख्यो विमुञ्चत तत्-कथां हृदयम् अधुना किञ्चित् कर्तुं ममान्यद् इहेच्छति

hareḥ | prasara śiśirāmodaṃ kaundaṃ samīra samīraya prakaṭaya śaśinn āśāḥ kāmaṃ manoja samullasa | avadhi-divasaḥ pūrṇaḥ sakhyo vimuñcata tat-kathāṃ hṛdayam adhunā kiñcit kartuṃ mamānyad ihecchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रस्य ॥ (स्क्म् २।५५।५; स्त् २।५८ए, स्म्व् ४०।१८) नायाति चेद् यदुपतिः सखि नैतु कामं प्राणास् तदीय-विरहाद् यदि यान्ति यान्तु । एकः परं हृदि महान् मम वज्र-पातो भूयो यद् इन्दुवदनं न विलोकितं तत्

rudrasya || (SKM 2.55.5; ST 2.58e, Smv 40.18) nāyāti ced yadupatiḥ sakhi naitu kāmaṃ prāṇās tadīya-virahād yadi yānti yāntu | ekaḥ paraṃ hṛdi mahān mama vajra-pāto bhūyo yad induvadanaṃ na vilokitaṃ tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरि-भट्टस्य ॥ पञ्चत्वं तनुर् एतु भूत-निवहाउ स्वांशे विशन्तु स्फुटं धातारं प्रणिपत्य हन्त शिरसा तत्रापि याचे वरम् । तद्-वापीषु पयस् तदीय-मुकुरे ज्योतिस् तदीयाङ्गन- व्योम्नि व्योम तदीय-वर्त्मनि धरा तत्-ताल-वृन्तेऽनिलः

hari-bhaṭṭasya || pañcatvaṃ tanur etu bhūta-nivahāu svāṃśe viśantu sphuṭaṃ dhātāraṃ praṇipatya hanta śirasā tatrāpi yāce varam | tad-vāpīṣu payas tadīya-mukure jyotis tadīyāṅgana- vyomni vyoma tadīya-vartmani dharā tat-tāla-vṛnte'nilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षण्मासिकस्य । (स्प्द् ३४२८; स्म्व् ४३।३२; स्भ्व् १३५५; उन् १४।१८९) आश्लिष्य वा पाद-रतां पिनष्टु माम् अदर्शनान् मर्म-हतां करोतु वा । यथा तथा वा विदधातु लम्पटो मत्-प्राण-नाथस् तु स एव नापरः

ṣaṇmāsikasya | (Spd 3428; Smv 43.32; Sbhv 1355; UN 14.189) āśliṣya vā pāda-ratāṃ pinaṣṭu mām adarśanān marma-hatāṃ karotu vā | yathā tathā vā vidadhātu lampaṭo mat-prāṇa-nāthas tu sa eva nāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवतः ॥ (च्च् ३।२०।४७, उन् १३।७९) मथुरायां यशोदा-स्मृत्या कृष्ण-वाक्यम् । ताम्बूलं स्व-मुखार्धं चर्वितम् इतः को मे मुखे निक्षिपेद् उन्मार्ग-प्रसृतं च चाटु-वचनैः को मां वशे स्थापयेत् । एह्य् एहीति विदूर-सारित-भुजः स्वाङ्के निद्यायाधुना केलि-स्रस्त-शिखण्डकं मम पुनर् व्याधूय बध्नातु कः ॥३३८॥ तैरभुक्तस्य ॥ अथ श्री-राधा-स्मृत्या हरेर् वाक्यम् । यदि निभृतम् अरण्यं प्रान्तरं वाप्य् अपान्थं कथम् अपि चिरकालं पुण्यपाकेन लप्स्ये । अविरल-गलद्-अस्रैर् घघर-ध्वान-मिश्रैः शशिमुखि तव शोकैः प्लावयिष्ये जगन्ति

śrī-bhagavataḥ || (CC 3.20.47, UN 13.79) mathurāyāṃ yaśodā-smṛtyā kṛṣṇa-vākyam | tāmbūlaṃ sva-mukhārdhaṃ carvitam itaḥ ko me mukhe nikṣiped unmārga-prasṛtaṃ ca cāṭu-vacanaiḥ ko māṃ vaśe sthāpayet | ehy ehīti vidūra-sārita-bhujaḥ svāṅke nidyāyādhunā keli-srasta-śikhaṇḍakaṃ mama punar vyādhūya badhnātu kaḥ ||338|| tairabhuktasya || atha śrī-rādhā-smṛtyā harer vākyam | yadi nibhṛtam araṇyaṃ prāntaraṃ vāpy apānthaṃ katham api cirakālaṃ puṇyapākena lapsye | avirala-galad-asrair ghaghara-dhvāna-miśraiḥ śaśimukhi tava śokaiḥ plāvayiṣye jaganti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरभुक्तकवेः ॥ उद्धवं प्रति हरेर् वाक्यम् । विषयेषु तावद् अबलास् तास्व् अपि गोप्यः स्वभाव-मृदु-वाचः । मध्ये तासाम् अपि सा तस्याम् अपि साचिवीक्षितं किम् अपि

tairabhuktakaveḥ || uddhavaṃ prati harer vākyam | viṣayeṣu tāvad abalās tāsv api gopyaḥ svabhāva-mṛdu-vācaḥ | madhye tāsām api sā tasyām api sācivīkṣitaṃ kim api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ उद्धवेन राधायां हरेः सन्देशः । आविर्भाव-दिने न येन गणितो हेतुस् तनीयान् अपि क्षीयेतापि न चापराध-विधिना नत्या नयो वर्धते । पीयूष-प्रतिवेदिनस् त्रिजगती-दुःख-द्रुहं साम्प्रतं प्रेम्णस् तस्य गुरोः कथं नु करवै वाङ्-निष्ठता-लाघवम्

kasyacit || uddhavena rādhāyāṃ hareḥ sandeśaḥ | āvirbhāva-dine na yena gaṇito hetus tanīyān api kṣīyetāpi na cāparādha-vidhinā natyā nayo vardhate | pīyūṣa-prativedinas trijagatī-duḥkha-druhaṃ sāmprataṃ premṇas tasya guroḥ kathaṃ nu karavai vāṅ-niṣṭhatā-lāghavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केषांचित् ॥ आस्तां तावद् वचन-रचना-भाजनत्वं विदूरे दूरे चास्तां तव तनु-परीरम्भ-सम्भावनापि । भूयो भूयः प्रणतिभिर् इदं किं तु याचे विधेया स्मारं स्मारं स्वजन-गणने क्वापि रेखा ममापि

keṣāṃcit || āstāṃ tāvad vacana-racanā-bhājanatvaṃ vidūre dūre cāstāṃ tava tanu-parīrambha-sambhāvanāpi | bhūyo bhūyaḥ praṇatibhir idaṃ kiṃ tu yāce vidheyā smāraṃ smāraṃ svajana-gaṇane kvāpi rekhā mamāpi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशव-भट्टाचार्याणाम् ॥ वृन्दावनं गच्छत उद्धवस्य वाक्यम् । इयं सा कालिन्दी कुवलय-दल-स्निग्ध-मधुरा मदान्ध-व्याकूज-तरल-जल-रङ्कु-प्रणयिनी । पुरा यस्यास् तीरे सरभस-सतृष्णं मुरभिदो गताः प्रायो गोपी-निधुवन-विनोदेन दिवसाः

keśava-bhaṭṭācāryāṇām || vṛndāvanaṃ gacchata uddhavasya vākyam | iyaṃ sā kālindī kuvalaya-dala-snigdha-madhurā madāndha-vyākūja-tarala-jala-raṅku-praṇayinī | purā yasyās tīre sarabhasa-satṛṣṇaṃ murabhido gatāḥ prāyo gopī-nidhuvana-vinodena divasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशरथस्य । (स्क्म् ५।११।४ शरणस्य) पुरेयं काल्लिन्दी व्रज-जन-वधूनां स्तन-तटी- तनूरागैर् भिन्ना चबल-सलिलाभूद् अनुदिनम् । अहो तासां नित्यं रुदित-गलितैः कज्जल-जलैर् इदानीं यातेऽस्मिन् द्विगुण-मल्लिनाभून् मुररिपौ

daśarathasya | (SKM 5.11.4 śaraṇasya) pureyaṃ kāllindī vraja-jana-vadhūnāṃ stana-taṭī- tanūrāgair bhinnā cabala-salilābhūd anudinam | aho tāsāṃ nityaṃ rudita-galitaiḥ kajjala-jalair idānīṃ yāte'smin dviguṇa-mallinābhūn muraripau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वानन्दस्य ॥ इदं तत् कालिन्दी-पुलिनम् इह कंसासुरभिदो यशः शृण्वद् वक्त्र-स्खलित-कवलं गोकुलम् अभूत् । भ्रमद्-वेणु-क्वाण-श्रवण-मसृणोत्तार-मधुर- स्वराभिर् गोपीभिर् दिशि दिशि समुद्घूर्णम् अनिशम्

sarvānandasya || idaṃ tat kālindī-pulinam iha kaṃsāsurabhido yaśaḥ śṛṇvad vaktra-skhalita-kavalaṃ gokulam abhūt | bhramad-veṇu-kvāṇa-śravaṇa-masṛṇottāra-madhura- svarābhir gopībhir diśi diśi samudghūrṇam aniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोटकस्य ॥ (स्क्म् ५।११।५ केशटस्य) ताभ्यो नमो वल्लव-वल्लभाभ्यो यासां गुणैस् तैर् अभिचिन्त्यमानैः । वक्षःस्थले निःश्वसितैः कदुष्णैर् लक्ष्मीपतेर् म्लायति वैजयन्ती ॥ ३४६ ॥ कस्यचित् ॥ व्रजदेवीकुलं प्रत्य् उद्धव-वाक्यम् । वियोगिनीनाम् अपि पद्धतिं वो न योगिनो गन्तुम् अपि क्षमन्ते । यद् ध्येयरूपस्य परस्य पुंसो यूयं गता ध्येय-पदं दुरापम्

moṭakasya || (SKM 5.11.5 keśaṭasya) tābhyo namo vallava-vallabhābhyo yāsāṃ guṇais tair abhicintyamānaiḥ | vakṣaḥsthale niḥśvasitaiḥ kaduṣṇair lakṣmīpater mlāyati vaijayantī || 346 || kasyacit || vrajadevīkulaṃ praty uddhava-vākyam | viyoginīnām api paddhatiṃ vo na yogino gantum api kṣamante | yad dhyeyarūpasya parasya puṃso yūyaṃ gatā dhyeya-padaṃ durāpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ उद्धवे दृष्टे सखीं प्रति राधा-वाक्यम् । कल्याणं कथयामि किं सहचरि स्वैरेषु शश्वत् पुरा यस्या नाम समीरितं मुररिपोः प्राणेश्वईति त्वया । साहं प्रेमभिदाभयात् प्रियतमं दृष्ट्वापि दूतं प्रभोः सन्दिष्टास्मि न वेति संशयवती पृच्छामि नो किञ्चन

kasyacit || uddhave dṛṣṭe sakhīṃ prati rādhā-vākyam | kalyāṇaṃ kathayāmi kiṃ sahacari svaireṣu śaśvat purā yasyā nāma samīritaṃ muraripoḥ prāṇeśvaīti tvayā | sāhaṃ premabhidābhayāt priyatamaṃ dṛṣṭvāpi dūtaṃ prabhoḥ sandiṣṭāsmi na veti saṃśayavatī pṛcchāmi no kiñcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामचन्द्र-दासस्य ॥ श्री-राधां प्रति उद्धव-वाक्यम् । मलिनं नयनाञ्जनाम्बुभिर् मुखचन्द्रं करभोरु मा कुरु । करुणावरुणालयो हरिस् त्वयि भूयः करुणां विधास्यति

rāmacandra-dāsasya || śrī-rādhāṃ prati uddhava-vākyam | malinaṃ nayanāñjanāmbubhir mukhacandraṃ karabhoru mā kuru | karuṇāvaruṇālayo haris tvayi bhūyaḥ karuṇāṃ vidhāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठी-दासस्य ॥ (उन् १२।३०) उद्धवं प्रति राधा-सखी-वाक्यम् । हस्तोदरे विनिहितैककपोलपालेर् अश्रान्तलोचनजलस्नपिताननायाः । प्रस्थानमङ्गलदिनावधि माधवस्य निद्रालवोऽपि कुत एव सरोरुहाक्ष्याः

ṣaṣṭhī-dāsasya || (UN 12.30) uddhavaṃ prati rādhā-sakhī-vākyam | hastodare vinihitaikakapolapāler aśrāntalocanajalasnapitānanāyāḥ | prasthānamaṅgaladināvadhi mādhavasya nidrālavo'pi kuta eva saroruhākṣyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिहरस्य ॥ (ब्र्स् ३।५।३२) राधा-सख्या एव कृष्णे सन्देशः । निश्चन्दनानि वणिजाम् अपि मन्दिराणि निष्पल्लवानि च दिगन्तर-काननानि । निष्पङ्कजान्य् अपि सरित्-सरसीकुलानि जातानि तद्-विरह-वेदनया न शान्तम्

hariharasya || (BRS 3.5.32) rādhā-sakhyā eva kṛṣṇe sandeśaḥ | niścandanāni vaṇijām api mandirāṇi niṣpallavāni ca digantara-kānanāni | niṣpaṅkajāny api sarit-sarasīkulāni jātāni tad-viraha-vedanayā na śāntam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव ॥ प्राणस् त्वं जगतां हरेर् अपि पुरा सङ्केत-वेणु-स्वनान् आदाय व्रज-सुभ्रुवाम् इह भवान् मार्गोपदेशे गुरु । हंहो मथुरा-निष्कुटानिल सखे सम्प्रत्य् अपि श्री-पतेर् अङ्ग-स्पर्श-पवित्र-शीतिल-तनुस् त्राता त्वम् एकोऽसि नः

tasyaiva || prāṇas tvaṃ jagatāṃ harer api purā saṅketa-veṇu-svanān ādāya vraja-subhruvām iha bhavān mārgopadeśe guru | haṃho mathurā-niṣkuṭānila sakhe sampraty api śrī-pater aṅga-sparśa-pavitra-śītila-tanus trātā tvam eko'si naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामचन्द्र-दासस्य ॥ राधासख्या एव कृष्णे सन्देशः । त्वद्-देशागत-मारुतेन मृदुना सञ्जात-रोमाञ्चया त्वद्-रूपाङ्कित-चारु-चित्र-फलके सन्तर्पयन्त्या दृशम् । त्वन्-नामामृत-सिक्त-कर्ण-पुटया त्वन्-मार्ग-वातायने तन्व्या पञ्चम-गीत-गर्भित-गिरा रात्रिन्दिवं स्थीयते

rāmacandra-dāsasya || rādhāsakhyā eva kṛṣṇe sandeśaḥ | tvad-deśāgata-mārutena mṛdunā sañjāta-romāñcayā tvad-rūpāṅkita-cāru-citra-phalake santarpayantyā dṛśam | tvan-nāmāmṛta-sikta-karṇa-puṭayā tvan-mārga-vātāyane tanvyā pañcama-gīta-garbhita-girā rātrindivaṃ sthīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविक्रमस्य ॥ (नलचम्पू ६।२३; स्म्व् ४४।५) अङ्गेऽनङ्ग-ज्वर-हुत-वहश् चक्षुषि ध्यान-मुद्रा कण्ढे जीवः करकिशलये दीर्घ-शायी कपोलः । अंसे वेणी कुच-परिसरे चन्दनं वाचि मौनं तस्याः सर्वं स्थितम् इति न च त्वां विना क्वापि चेतः

trivikramasya || (Nalacampū 6.23; Smv 44.5) aṅge'naṅga-jvara-huta-vahaś cakṣuṣi dhyāna-mudrā kaṇḍhe jīvaḥ karakiśalaye dīrgha-śāyī kapolaḥ | aṃse veṇī kuca-parisare candanaṃ vāci maunaṃ tasyāḥ sarvaṃ sthitam iti na ca tvāṃ vinā kvāpi cetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेमेन्द्रस्य ॥ (स्प्द् ३४७४; स्म्व् ४४।६; कविकण्ठाभरण ३।२) दृष्टे चन्द्रमसि प्रलुप्त-तमसि व्योमाङ्गन-स्थेयसि स्फूर्जन्-निर्मल-तेजसि त्वयि गते दूरं निज-प्रेयसि । श्वासः कैरव-कोरकीयति मुखं तस्याः सरोजीयति क्षीरोदीयति मन्मथो दृगपि च द्राक् चन्द्रकान्तीयति

kṣemendrasya || (Spd 3474; Smv 44.6; Kavikaṇṭhābharaṇa 3.2) dṛṣṭe candramasi pralupta-tamasi vyomāṅgana-stheyasi sphūrjan-nirmala-tejasi tvayi gate dūraṃ nija-preyasi | śvāsaḥ kairava-korakīyati mukhaṃ tasyāḥ sarojīyati kṣīrodīyati manmatho dṛgapi ca drāk candrakāntīyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमभट्टस्य ॥ (स्प्द् ३४८०, स्म्व् ४४।१०; स्क्म् २।३६।१ फ़िर्स्त् त्wओ लिनेस् सोमेwहत् दिफ़्फ़ेरेन्त्) अस्यास् तापम् अहं मुकुन्द कथयाम्य् एणीदृशस् ते कथं पद्मिन्याः सरसं दलं विनिहितं यस्याः सतापे हृदि । आदौ शुष्यति सङ्कुचत्य् अनु ततश् चूर्णत्वम् आपद्यते पश्चान् मुर्मुरतां दधद् दहति च श्वासावधूतः शिखी

bhīmabhaṭṭasya || (Spd 3480, Smv 44.10; SKM 2.36.1 first two lines somewhat different) asyās tāpam ahaṃ mukunda kathayāmy eṇīdṛśas te kathaṃ padminyāḥ sarasaṃ dalaṃ vinihitaṃ yasyāḥ satāpe hṛdi | ādau śuṣyati saṅkucaty anu tataś cūrṇatvam āpadyate paścān murmuratāṃ dadhad dahati ca śvāsāvadhūtaḥ śikhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिकरस्य । (स्म्व् ४४।२५; स्क्म् २।३१।१; स्र्क् ५५३ कस्यचित्; उत्पलराज) उद्धूयेत तनू-लतेति नलिनी-पत्रेण नो बीज्यते स्फोटः स्याद् इति नाङ्गकं मलयज-क्षोदाम्भसा सिच्यते । स्याद् अस्यातिभरात् पराभव इति प्रायो न वा पल्लवा- रोपो वक्षसि तत् कथ कृशतनोर् अधिः समाधीयताम्

śāntikarasya | (Smv 44.25; SKM 2.31.1; Srk 553 kasyacit; utpalarāja) uddhūyeta tanū-lateti nalinī-patreṇa no bījyate sphoṭaḥ syād iti nāṅgakaṃ malayaja-kṣodāmbhasā sicyate | syād asyātibharāt parābhava iti prāyo na vā pallavā- ropo vakṣasi tat katha kṛśatanor adhiḥ samādhīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दस्य ॥ निवससि यदि तव हृदये सा राधा वज्र-घटितेऽस्मिन् तत् खलु कुशलं तस्याः स्मर-विशिखैस् ताड्यम् आनयोः

ānandasya || nivasasi yadi tava hṛdaye sā rādhā vajra-ghaṭite'smin tat khalu kuśalaṃ tasyāḥ smara-viśikhais tāḍyam ānayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्म्व् ४४।११) उन्मीलन्ति नखैर् लुनीहि वहति क्षौमाञ्चलेनावृणु क्रीडा-काननम् आविशन्ति वलय-क्वाणैः समुत्रासय । इत्थं पल्लव-दक्षिणानिल-कुहू-कण्ठीषु साङ्केतिक- व्याहाराः सुभग त्वदीय-विरहे राधा-सखीनां मिथः

kasyacit || (Smv 44.11) unmīlanti nakhair lunīhi vahati kṣaumāñcalenāvṛṇu krīḍā-kānanam āviśanti valaya-kvāṇaiḥ samutrāsaya | itthaṃ pallava-dakṣiṇānila-kuhū-kaṇṭhīṣu sāṅketika- vyāhārāḥ subhaga tvadīya-virahe rādhā-sakhīnāṃ mithaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्भोः ॥ (स्क्म् २।३०।४ अमरोः; स्प्द् ३४८९ सत्कविचन्द्रस्य; स्म्व् ४४।१३; स्द् १०।७९) गलत्य् एका मूर्च्छा भवति पुनर् अन्या यद् अनयोः किम् अप्य् आसीन् मध्यं सुभग निखिलायाम् अपि निशि । लिखन्त्यास् तत्रास्याः कुसुम-शर-लेखं तव कृते समाप्तिं स्वस्तीति प्रथम-पद-भागोऽपि न गतः

śambhoḥ || (SKM 2.30.4 amaroḥ; Spd 3489 satkavicandrasya; Smv 44.13; SD 10.79) galaty ekā mūrcchā bhavati punar anyā yad anayoḥ kim apy āsīn madhyaṃ subhaga nikhilāyām api niśi | likhantyās tatrāsyāḥ kusuma-śara-lekhaṃ tava kṛte samāptiṃ svastīti prathama-pada-bhāgo'pi na gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शचीपतेः ॥ (स्प्द् ३४७७; स्म्व् ४४।२०) चित्राय त्वयि चिन्तिते तनुभुवा चक्रे ततज्यं धनुर्- वर्तिं धर्तुम् उपागतेऽङ्गुलि-युगे बाणो गुणे योजितः । प्रारब्धे तव चित्र-कर्मणि धनुर् मुक्तास्त्र-भिन्ना भृशं भित्तिं द्रग् अवलम्ब्य केशव चिरं सा तत्र चित्रायते

śacīpateḥ || (Spd 3477; Smv 44.20) citrāya tvayi cintite tanubhuvā cakre tatajyaṃ dhanur- vartiṃ dhartum upāgate'ṅguli-yuge bāṇo guṇe yojitaḥ | prārabdhe tava citra-karmaṇi dhanur muktāstra-bhinnā bhṛśaṃ bhittiṃ drag avalambya keśava ciraṃ sā tatra citrāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणस्य ॥ (स्म्व् ४४।२१ सिंहलपतेः) त्वाम् अन्तःस्थिरभावना-परिणतं मत्वा पुरोऽवस्थितं यावद् दोर्वलयं करोति रभसाद् अग्रे समालिङ्गितुम् । तावत् तं निजम् एव देहम् अचिराद् अलिङ्ग्य रोमाञ्चितां दृष्ट्वा वृष्टिजलच्छलेन रुदितं मन्ये पयोदैर् अपि

bāṇasya || (Smv 44.21 siṃhalapateḥ) tvām antaḥsthirabhāvanā-pariṇataṃ matvā puro'vasthitaṃ yāvad dorvalayaṃ karoti rabhasād agre samāliṅgitum | tāvat taṃ nijam eva deham acirād aliṅgya romāñcitāṃ dṛṣṭvā vṛṣṭijalacchalena ruditaṃ manye payodair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्म्व् ४४।२२) अच्छिन्नं नयनाम्बु बन्धुषु कृतं तापः सखीष्व् आहितो दैन्यं न्यस्तम् अशेषतः परिजने चिन्ता गुरुभ्योऽर्पिता । अद्य श्वः किल निर्वृतिं व्रजति सा श्वासैः परैः खिद्यते विस्रब्धो भव विप्रयोग-जनितं दुःखं विभक्तं तया

kasyacit || (Smv 44.22) acchinnaṃ nayanāmbu bandhuṣu kṛtaṃ tāpaḥ sakhīṣv āhito dainyaṃ nyastam aśeṣataḥ parijane cintā gurubhyo'rpitā | adya śvaḥ kila nirvṛtiṃ vrajati sā śvāsaiḥ paraiḥ khidyate visrabdho bhava viprayoga-janitaṃ duḥkhaṃ vibhaktaṃ tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्या एव स्प्रणयेर्ष्यं जल्पितम् । मुख-माधुर्य-समृद्ध्या परहृदयस्य ग्रहीतरि प्रसभम् । कृष्णात्मनि पर-पुरुषे सौहृदकामस्य का शरीराशा

athāsyā eva spraṇayerṣyaṃ jalpitam | mukha-mādhurya-samṛddhyā parahṛdayasya grahītari prasabham | kṛṣṇātmani para-puruṣe sauhṛdakāmasya kā śarīrāśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगन्नाथ-सेनस्य । अथ व्रजदेवीनां सोत्प्रासः सन्देशः । वाचा तृतीय-जन-सङ्कट-दुःस्थया किं किं वा निमेष-विरसेन विलोकितेन । हे नाथ नन्द-सुत गोकुल-सुन्दरीणाम् अन्तश्चरी सहचरी त्वयि भक्तिर् एव

jagannātha-senasya | atha vrajadevīnāṃ sotprāsaḥ sandeśaḥ | vācā tṛtīya-jana-saṅkaṭa-duḥsthayā kiṃ kiṃ vā nimeṣa-virasena vilokitena | he nātha nanda-suta gokula-sundarīṇām antaścarī sahacarī tvayi bhaktir eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । अथ यथार्थ-सन्देशः । मुरली-कल-निक्वणैर् या गुरु-लज्जा-भरम् अप्य् अजीगणत् । विरहे तव गोपिकाः कथं समयं ता गमयन्तु माधव

kasyacit | atha yathārtha-sandeśaḥ | muralī-kala-nikvaṇair yā guru-lajjā-bharam apy ajīgaṇat | virahe tava gopikāḥ kathaṃ samayaṃ tā gamayantu mādhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठीदासस्य ॥ मथुरा-पथिक मुरारेर् उपगेयं द्वारि वल्लवी-वचनम् । पुनर् अपि यमुना-सलिले कालिय-गरलानलो ज्वलति

ṣaṣṭhīdāsasya || mathurā-pathika murārer upageyaṃ dvāri vallavī-vacanam | punar api yamunā-salile kāliya-garalānalo jvalati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरसरस्वत्याः ॥ (स्क्म् १।६२,५; उन् १०।९८) अथ द्वारवतीस्थस्य हरेर् विरहः । कलिन्दीम् अनुकूल-कोमल-रयाम् इन्दीवर-श्यामलाः शैलोपान्तभुवः कदम्ब-कुसुमैर् आमोदिनः कन्दरात् । राधां च प्रथमाभिसार-मधुरां जातानुताआः स्मरन्न् अस्तु द्वारवती-पतिस् त्रिभुवनामोदाय दामोदरः

vīrasarasvatyāḥ || (SKM 1.62,5; UN 10.98) atha dvāravatīsthasya harer virahaḥ | kalindīm anukūla-komala-rayām indīvara-śyāmalāḥ śailopāntabhuvaḥ kadamba-kusumair āmodinaḥ kandarāt | rādhāṃ ca prathamābhisāra-madhurāṃ jātānutāāḥ smarann astu dvāravatī-patis tribhuvanāmodāya dāmodaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणस्य ॥ (स्क्म् १।६१।२) कामं कामयते न केलि-नलिनीं नामोदते कौमुदी- निस्यन्दैर् न समीहते मृग-दृशाम् आलाप-लीलाम् अपि । सीदन्न् एष निशासु निःसह-तनुर् भोगाभिलाषालसैर् अङ्गैस् ताम्यति चेतसि व्रजवधूम् आधाय मुग्धो हरिः

śaraṇasya || (SKM 1.61.2) kāmaṃ kāmayate na keli-nalinīṃ nāmodate kaumudī- nisyandair na samīhate mṛga-dṛśām ālāpa-līlām api | sīdann eṣa niśāsu niḥsaha-tanur bhogābhilāṣālasair aṅgais tāmyati cetasi vrajavadhūm ādhāya mugdho hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव ॥ (स्क्म् १।६१।३) रत्न-च्छाया-च्छुरित-जलधौ मन्दिरे द्वारकाया रुक्मिण्यापि प्रबल-पुलकोद्भेदम् आलिङ्गितस्य । विश्वं पायान् मसृण-यमुना-तीर-वानीर-कुञ्जे राधा-केली-परिमल-भर-ध्यान-मूर्च्छा मुरारेः

tasyaiva || (SKM 1.61.3) ratna-cchāyā-cchurita-jaladhau mandire dvārakāyā rukmiṇyāpi prabala-pulakodbhedam āliṅgitasya | viśvaṃ pāyān masṛṇa-yamunā-tīra-vānīra-kuñje rādhā-kelī-parimala-bhara-dhyāna-mūrcchā murāreḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमापतिधरस्य ॥ (स्क्म् १।६१।१; उन् १४।१८४; जीव अन्द् व्च्त् तो ब्र्स् २।४।१७८) निर्मग्नेन मयाम्भसि प्रणयतः पाली समालिङ्गिता केनालीकम् इदं तवाद्य कथितं राधे मुधा ताम्यसि । इत्य् उत्सवप्न-परम्परासु शयने श्रुत्वा गिरं शार्ङ्गिणो रुक्मिण्या शिथिलीकृतः सकपतं कण्ठ-ग्रहः पातु वः

umāpatidharasya || (SKM 1.61.1; UN 14.184; Jīva and VCT to BRS 2.4.178) nirmagnena mayāmbhasi praṇayataḥ pālī samāliṅgitā kenālīkam idaṃ tavādya kathitaṃ rādhe mudhā tāmyasi | ity utsavapna-paramparāsu śayane śrutvā giraṃ śārṅgiṇo rukmiṇyā śithilīkṛtaḥ sakapataṃ kaṇṭha-grahaḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मग्नेन मयाम्भसि स्मर-भयाद् आली समालिङ्गिता केनालीकम् इदं तवाद्य कथितं राधे मुधा ताम्यसि । इत्थं स्वप्न-परम्परासु शयने श्रुत्वा गिरं शार्ङ्गिणः सव्याजं शिथिलीकृतः कमलया कण्ठ-ग्रहः पातु वः ॥ कस्यचित् ॥ अथ वृन्दावनाधीश्वरी-विरह-गीतम् । याते द्वारवती-पुरं मुररिपौ तद्-वस्त्र-संव्यानया कालिन्दी-तट-कुञ्ज-वञ्जुल-लताम् आलाम्ब्य सोत्कण्ठया । उद्गीतं गुरु-बाष्प-गद्गद-गलत्-तारस्वरं राधया येनान्तर्जलचारिभिर् जलचरैर् अप्य् उत्कम् उत्कूजितम्

nirmagnena mayāmbhasi smara-bhayād ālī samāliṅgitā kenālīkam idaṃ tavādya kathitaṃ rādhe mudhā tāmyasi | itthaṃ svapna-paramparāsu śayane śrutvā giraṃ śārṅgiṇaḥ savyājaṃ śithilīkṛtaḥ kamalayā kaṇṭha-grahaḥ pātu vaḥ || kasyacit || atha vṛndāvanādhīśvarī-viraha-gītam | yāte dvāravatī-puraṃ muraripau tad-vastra-saṃvyānayā kālindī-taṭa-kuñja-vañjula-latām ālāmbya sotkaṇṭhayā | udgītaṃ guru-bāṣpa-gadgada-galat-tārasvaraṃ rādhayā yenāntarjalacāribhir jalacarair apy utkam utkūjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराजितस्य ॥ (स्क्म् १।५८।४ कस्यचित्; ध्व्, वक् २।५९; एत्च्।; उन् १४।१८८) अथ व्रजदेवीनां सन्देशः । पान्थ द्वारवतीं प्रयासि यदि हे तद् देवकीनन्दनो वक्तव्यः स्मर-मोहमन्त्र-विवशो गोप्योऽपि नामोज्झिताः । एताः केलि-कदम्ब-धूलि-पटलैर् आलोक-शून्या दिशः कालिन्दी-तट-भूमयो भवतो नायान्ति चित्तास्पदम्

aparājitasya || (SKM 1.58.4 kasyacit; Dhv, Vak 2.59; etc.; UN 14.188) atha vrajadevīnāṃ sandeśaḥ | pāntha dvāravatīṃ prayāsi yadi he tad devakīnandano vaktavyaḥ smara-mohamantra-vivaśo gopyo'pi nāmojjhitāḥ | etāḥ keli-kadamba-dhūli-paṭalair āloka-śūnyā diśaḥ kālindī-taṭa-bhūmayo bhavato nāyānti cittāspadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवर्धनाचार्यस्य ॥ (स्क्म् १।६२।२; शृङ्गार-प्रकाश, छेच्क् स्र्क्) ते गोवर्धन-कन्दराः स यमुना-कच्छः स चेष्टारसो भाण्डीरः स वमस्पतिः सहचरास् ते तच् च गोष्ठाङ्गनम् । किं द्वारवती-भुजङ्ग हृदयं नायाति दोषैर् अपीत्य् अव्याद् वो हृदि दुःसहं व्रज-वधू-सन्देश-शल्यं हरेः

govardhanācāryasya || (SKM 1.62.2; Śṛṅgāra-prakāśa, check Srk) te govardhana-kandarāḥ sa yamunā-kacchaḥ sa ceṣṭāraso bhāṇḍīraḥ sa vamaspatiḥ sahacarās te tac ca goṣṭhāṅganam | kiṃ dvāravatī-bhujaṅga hṛdayaṃ nāyāti doṣair apīty avyād vo hṛdi duḥsahaṃ vraja-vadhū-sandeśa-śalyaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलस्य ॥ (स्क्म् १।६२।१) कालिन्द्याः पुलिनं प्रदोष-मरुतो रम्याः शशङ्कांशवः सन्तापं न हरन्तु नाम नितरां कुर्वन्ति कस्मात् पुनः । सन्दिष्टं व्रज-योषिताम् इति हरेः संशृण्वतोऽन्तःपुरे निःश्वासाः प्रसृता जयन्ति रमणी-सौभाग्य-गर्व-च्छिदः

nīlasya || (SKM 1.62.1) kālindyāḥ pulinaṃ pradoṣa-maruto ramyāḥ śaśaṅkāṃśavaḥ santāpaṃ na harantu nāma nitarāṃ kurvanti kasmāt punaḥ | sandiṣṭaṃ vraja-yoṣitām iti hareḥ saṃśṛṇvato'ntaḥpure niḥśvāsāḥ prasṛtā jayanti ramaṇī-saubhāgya-garva-cchidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.