Rupa Gosvami (comp.): Padyavali 1

तस्यैव ॥ श्रवणे मथुरा नयने मथुरा वदने मथुरा हृदये मथुरा । पुरतो मथुरा परतो मथुरा मधुरा मधुरा मथुरा मथुरा

tasyaiva || śravaṇe mathurā nayane mathurā vadane mathurā hṛdaye mathurā | purato mathurā parato mathurā madhurā madhurā mathurā mathurā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-गोविन्द-मिश्राणाम् । अथ श्री-वृन्दाटवी-वन्दनम् । त्वं भज हिरण्यगर्भं त्वम् अपि हरं त्वं च तत्-परं ब्रह्म । विनिहित-कृष्णानन्दाम् अहं तु वृन्दाटवीं वन्दे

śrī-govinda-miśrāṇām | atha śrī-vṛndāṭavī-vandanam | tvaṃ bhaja hiraṇyagarbhaṃ tvam api haraṃ tvaṃ ca tat-paraṃ brahma | vinihita-kṛṣṇānandām ahaṃ tu vṛndāṭavīṃ vande

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । अथ श्री-नन्दप्रणामः । श्रुतिम् अपरे स्मृतिम् इतरे भारतम् अन्ये भजन्तु भव-भीताः अहम् इह नन्दं वन्दे यस्यालिन्दे परं ब्रह्म

kasyacit | atha śrī-nandapraṇāmaḥ | śrutim apare smṛtim itare bhāratam anye bhajantu bhava-bhītāḥ aham iha nandaṃ vande yasyālinde paraṃ brahma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रघुपत्युपाध्यायस्य । (च्च् २।१९।९६) बन्धूकारुण-वसनं सुन्दर-कूर्चं मुकुन्द-हृत-नयनम् । नन्दं तुन्दिल-वपुषं चन्दन-गौर-त्विषं वन्दे

raghupatyupādhyāyasya | (CC 2.19.96) bandhūkāruṇa-vasanaṃ sundara-kūrcaṃ mukunda-hṛta-nayanam | nandaṃ tundila-vapuṣaṃ candana-gaura-tviṣaṃ vande

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः । अथ श्री-यशोदावन्दनम् । अङ्कग-पङ्कज-नाभां नव-घनाभां विचित्र-रुचि-सिचयाम् । विरचित-जगत्-प्रमोदां मुहुर् यशोदां नमस्यामि

samāhartuḥ | atha śrī-yaśodāvandanam | aṅkaga-paṅkaja-nābhāṃ nava-ghanābhāṃ vicitra-ruci-sicayām | viracita-jagat-pramodāṃ muhur yaśodāṃ namasyāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः । अथ श्री-कृष्णशैशवम् । अतिलोहित-कर-चरणं मञ्जुल-गोरोचना-तिलकम् । हठ-परिवर्तित-शकटं मुररिपुम् उत्तान-शायिनं वन्दे

samāhartuḥ | atha śrī-kṛṣṇaśaiśavam | atilohita-kara-caraṇaṃ mañjula-gorocanā-tilakam | haṭha-parivartita-śakaṭaṃ muraripum uttāna-śāyinaṃ vande

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । अर्धोन्मीलित-लोचनस्य पिबतः पर्याप्तम् एकं स्तनं सद्यः प्रस्तुत-दुग्ध-दिग्धम् अपरं हस्तेन सम्मार्जतः । मात्रा चाङ्गुलि-लासितस्य वदने स्मेरायमाने मुहुर् विष्णोः क्षीर-कणोरु-धाम-धवला दन्त-द्युतिः पातु वः

kasyacit | ardhonmīlita-locanasya pibataḥ paryāptam ekaṃ stanaṃ sadyaḥ prastuta-dugdha-digdham aparaṃ hastena sammārjataḥ | mātrā cāṅguli-lāsitasya vadane smerāyamāne muhur viṣṇoḥ kṣīra-kaṇoru-dhāma-dhavalā danta-dyutiḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-मङ्गलस्य । (ब्र्क् ५।१७३६) गोपेश्वरी-वदन-फूत्-कृति-लोल-नेत्रं जानु-द्वयेन धरणीम् अनु सञ्चरन्तम् । कञ्चिन् नव-स्मित-सुधा-मधुराधराभं बालं तमाल-दल-नीलम् अहं भजामि

śrī-maṅgalasya | (BRK 5.1736) gopeśvarī-vadana-phūt-kṛti-lola-netraṃ jānu-dvayena dharaṇīm anu sañcarantam | kañcin nava-smita-sudhā-madhurādharābhaṃ bālaṃ tamāla-dala-nīlam ahaṃ bhajāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-रघुनाथ-दासस्य । (ब्र्क् ५।१७३८) क्वाननं क्व नयनं क्व नासिका क्व श्रुतिः क्व शिखेति देशितः । तत्र तत्र निहिताङ्गुली-दलो वल्लवी-कुलम् अनन्दयत् प्रभुः

śrī-raghunātha-dāsasya | (BRK 5.1738) kvānanaṃ kva nayanaṃ kva nāsikā kva śrutiḥ kva śikheti deśitaḥ | tatra tatra nihitāṅgulī-dalo vallavī-kulam anandayat prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कवि-सार्वभौमस्य ॥ (ब्र्क् ५।१७४०) इदानीम् अङ्गम् अक्षालि रचितं चानुलेपनम् । इदानीम् एव ते कृष्ण धूलि-धूसरितं वपुः

kavi-sārvabhaumasya || (BRK 5.1740) idānīm aṅgam akṣāli racitaṃ cānulepanam | idānīm eva te kṛṣṇa dhūli-dhūsaritaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्वभौम-भट्टाचार्याणाम् । (ब्र्क् ५।१७४२) पञ्च-वर्षम् अतिलोलम् अङ्गने धावमानम् अलकाकुलेक्षणम् । किञ्किणी-वलय-हार-नूपुरं रञ्जितं नमत नन्द-नन्दनम्

sārvabhauma-bhaṭṭācāryāṇām | (BRK 5.1742) pañca-varṣam atilolam aṅgane dhāvamānam alakākulekṣaṇam | kiñkiṇī-valaya-hāra-nūpuraṃ rañjitaṃ namata nanda-nandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगमस्य । (ब्र्क् ५।१७४९) अथ शैशवे तारुण्यम् अधर-मधुरे कण्ठं कण्ठे सचाटु दृशौ दृशोर् अलिकम् अलिके कृत्वा गोपीजनेन स-सम्भ्रमम् । शिशुर् इति रुदन् कृष्णो वक्षः-स्थले निहितश् चिरान् निभृत-पुलकः स्मेरः पायात् स्मरालस-विग्रहः

āgamasya | (BRK 5.1749) atha śaiśave tāruṇyam adhara-madhure kaṇṭhaṃ kaṇṭhe sacāṭu dṛśau dṛśor alikam alike kṛtvā gopījanena sa-sambhramam | śiśur iti rudan kṛṣṇo vakṣaḥ-sthale nihitaś cirān nibhṛta-pulakaḥ smeraḥ pāyāt smarālasa-vigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवाकरस्य । (स्क्म् १।५१।४; ब्र्क् ५।१७५१) ब्रूमस् त्वच्-चरितं तवाधिजननि च्छद्मातिबाल्याकृते त्वं यादृग् गिरि-कन्दरेषु नयनानन्दः कुरङ्गी-दृशाम् । इत्य् उक्तः परिलेहन-च्छलतया न्यस्ताङ्गुलिः स्वानने गोपीभिः पुरतः पुनातु जगतीम् उत्तान-सुप्तो हरिः

divākarasya | (SKM 1.51.4; BRK 5.1751) brūmas tvac-caritaṃ tavādhijanani cchadmātibālyākṛte tvaṃ yādṛg giri-kandareṣu nayanānandaḥ kuraṅgī-dṛśām | ity uktaḥ parilehana-cchalatayā nyastāṅguliḥ svānane gopībhiḥ purataḥ punātu jagatīm uttāna-supto hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनमालिनः ॥ (स्क्म् १।५१।५) वनमालिनि पितुर् अङ्के रचयति बाल्योचितं चरितम् । नवनव-गोप-वधूटी- स्मित-परिपाटी परिस्फुरति

vanamālinaḥ || (SKM 1.51.5) vanamālini pitur aṅke racayati bālyocitaṃ caritam | navanava-gopa-vadhūṭī- smita-paripāṭī parisphurati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-मुकुन्द-भट्टाचार्यस्य । (ब्र्क् ५।१७५२) नीतं नवनवनीतं कियद् इति कृष्णओ यशोदया पृष्टः । इयद् इति गुरु-जन-सविधे विधृत-धनिष्ठा-पयोधरः

śrī-mukunda-bhaṭṭācāryasya | (BRK 5.1752) nītaṃ navanavanītaṃ kiyad iti kṛṣṇao yaśodayā pṛṣṭaḥ | iyad iti guru-jana-savidhe vidhṛta-dhaniṣṭhā-payodharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (राङ्गस्य) (ब्र्क् ५।१७५३) क्व यासि ननु चौरिके प्रमुषितं स्फुटं दृश्यते द्वितीयम् इह मामकं वहसि कञ्चुके कन्दुकम् । त्यजेति नव-गोपिका-कुच-युगं निमथ्नन् बलाल् लसत्-पुलक-मण्डलो जयति गोकुले केशवः

kasyacit || (rāṅgasya) (BRK 5.1753) kva yāsi nanu caurike pramuṣitaṃ sphuṭaṃ dṛśyate dvitīyam iha māmakaṃ vahasi kañcuke kandukam | tyajeti nava-gopikā-kuca-yugaṃ nimathnan balāl lasat-pulaka-maṇḍalo jayati gokule keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपकस्य ॥ (स्प्द् ७४, स्म्व्; ब्र्क् ५।१७५४) अथ गव्य-हरणम् दूर-दृष्ट-नव-नीत-भाजनं जानु-चङ्क्रमण-जात-सम्भ्रमम् । मातृ-भीति-परिवर्तिताननं केशवं किम् अपि शैशवं भजे

dīpakasya || (Spd 74, Smv; BRK 5.1754) atha gavya-haraṇam dūra-dṛṣṭa-nava-nīta-bhājanaṃ jānu-caṅkramaṇa-jāta-sambhramam | mātṛ-bhīti-parivartitānanaṃ keśavaṃ kim api śaiśavaṃ bhaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (ब्र्क् ५।१७५६) सम्मुष्णन् नवनीतम् अन्तिक-मणि-स्तम्भे स्व-बिम्बोद्गमं दृष्ट्वा मुग्धतया कुमारम् अपरं सञ्चिन्तयन् शङ्कया । मन्-मित्रं हि भवान् मयात्र भवतो भागः समः कल्पितो मा मां सूचय सूचयेत्य् अनुनयन् बालो हरिः पातु वः

kasyacit || (BRK 5.1756) sammuṣṇan navanītam antika-maṇi-stambhe sva-bimbodgamaṃ dṛṣṭvā mugdhatayā kumāram aparaṃ sañcintayan śaṅkayā | man-mitraṃ hi bhavān mayātra bhavato bhāgaḥ samaḥ kalpito mā māṃ sūcaya sūcayety anunayan bālo hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केषांचित् ॥ दधिमथननिनादैस्त्यक्तनिद्रः प्रभाते निभृतपदमगारं वल्लवीनां प्रविष्टः । मुखकमलसमीरैराशु निर्वाप्य दीपान् कवलितनवनीतः पातु मां बालकृष्णः

keṣāṃcit || dadhimathananinādaistyaktanidraḥ prabhāte nibhṛtapadamagāraṃ vallavīnāṃ praviṣṭaḥ | mukhakamalasamīrairāśu nirvāpya dīpān kavalitanavanītaḥ pātu māṃ bālakṛṣṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ सव्ये पाणौ नियमित-रवं किञ्किणी-दाम धृत्वा कुब्जीभूय प्रपद-गतिभिर् मन्द-मन्दं विहस्य । अक्ष्णोर् भङ्ग्या विहसित-मुखीर् वारयन् सम्मुखीना मातुः पश्चाद् अहरत हरिर् जातु हैयङ्गवीनम्

kasyacit || savye pāṇau niyamita-ravaṃ kiñkiṇī-dāma dhṛtvā kubjībhūya prapada-gatibhir manda-mandaṃ vihasya | akṣṇor bhaṅgyā vihasita-mukhīr vārayan sammukhīnā mātuḥ paścād aharata harir jātu haiyaṅgavīnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-श्रीमतः ॥ पद-न्यासान् द्वाराञ्चल-भुवि विधाय त्रि-चतुरान् समन्ताद् आलोलं नयन-युगलं दिक्षु विकिरन् । स्मितं बिभ्रद् व्यक्तं दधि-हरण-लीला-चटुल-धीः सशङ्कं गोपीनां मधुरिपुर् अगारं प्रविशति

śrī-śrīmataḥ || pada-nyāsān dvārāñcala-bhuvi vidhāya tri-caturān samantād ālolaṃ nayana-yugalaṃ dikṣu vikiran | smitaṃ bibhrad vyaktaṃ dadhi-haraṇa-līlā-caṭula-dhīḥ saśaṅkaṃ gopīnāṃ madhuripur agāraṃ praviśati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ मृद्नन् क्षीरादि-चौर्यान् मसृण-सुरभिणी सृक्वणी पाणि-धर्षैर् आघ्रायाघ्राय हस्तं सपदि परुषयन् किङ्किणी-मेखलायाम् । वारं वारं विशाले दिशि दिशि विकिरन् लोचने लोलतारे मन्दं मन्दं जनन्याः परिसरम् अयते कूट-गोपाल-बालः

samāhartuḥ || mṛdnan kṣīrādi-cauryān masṛṇa-surabhiṇī sṛkvaṇī pāṇi-dharṣair āghrāyāghrāya hastaṃ sapadi paruṣayan kiṅkiṇī-mekhalāyām | vāraṃ vāraṃ viśāle diśi diśi vikiran locane lolatāre mandaṃ mandaṃ jananyāḥ parisaram ayate kūṭa-gopāla-bālaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ अथ हरेः स्वप्नायितम् शम्भो स्वागतम् आस्यताम् इत इतो वामेन पद्मोद्भव क्रौञ्चारे कुशलं सुखं सुरपते वित्तेश नो दृश्यते । इत्थं स्वप्न-गतस्य कैटभ-रिपोः श्रुत्वा जनन्या गिरः किं किं बालक जल्पसीत्य् अनुचितं थूथूत्-कृतं पातु वः

kasyacit || atha hareḥ svapnāyitam śambho svāgatam āsyatām ita ito vāmena padmodbhava krauñcāre kuśalaṃ sukhaṃ surapate vitteśa no dṛśyate | itthaṃ svapna-gatasya kaiṭabha-ripoḥ śrutvā jananyā giraḥ kiṃ kiṃ bālaka jalpasīty anucitaṃ thūthūt-kṛtaṃ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरस्य ॥ (स्क्म् १।५३।१; ब्र्क् ५।१७५८) धीरा धरित्रि भाव भारम् अवेहि शान्तं नन्व् एष कंस-हतकं विनिपातयामि । इत्य् अद्भुत-स्तिमित-गोप-वधू-श्रुतानि स्वप्नायितानि वसुदेव-शिशोर् जयन्ति

mayūrasya || (SKM 1.53.1; BRK 5.1758) dhīrā dharitri bhāva bhāram avehi śāntaṃ nanv eṣa kaṃsa-hatakaṃ vinipātayāmi | ity adbhuta-stimita-gopa-vadhū-śrutāni svapnāyitāni vasudeva-śiśor jayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदेवस्य ॥ (स्क्म् १।५३।२) अथ पित्रोर् विस्मापन-शिक्षणादि कालिन्दी-पुलिने मया न न मया शीलोपशल्ये न न न्यग्रोधस्य तले मया न न मया राधा-पितुः प्राङ्गने । दृष्टः कृष्ण इतीरिते सनियमं गोपैर् यशोदा-पतेर् विस्मेरस्य पुरो हसन् निज-गृहान् निर्यन् हरिः पातु वः

sudevasya || (SKM 1.53.2) atha pitror vismāpana-śikṣaṇādi kālindī-puline mayā na na mayā śīlopaśalye na na nyagrodhasya tale mayā na na mayā rādhā-pituḥ prāṅgane | dṛṣṭaḥ kṛṣṇa itīrite saniyamaṃ gopair yaśodā-pater vismerasya puro hasan nija-gṛhān niryan hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमापतिधरस्य ॥ (स्क्म् १।५२।४) वत्स स्थवर-कन्दरेषु विचरन् दूर-प्रचारे गवां हिंस्रान् वीक्ष्य पुरः पुराण-पुरुषं नारायणं ध्यास्यसि । इत्य् उक्तस्य यशोदया मुरारिपोर् अव्याज् जगन्ति स्फुरद्- बिम्बोष्ठ-द्वय-गाढ-पीडन-वशाद् अव्यक्त-भावं स्मितम्

umāpatidharasya || (SKM 1.52.4) vatsa sthavara-kandareṣu vicaran dūra-pracāre gavāṃ hiṃsrān vīkṣya puraḥ purāṇa-puruṣaṃ nārāyaṇaṃ dhyāsyasi | ity uktasya yaśodayā murāripor avyāj jaganti sphurad- bimboṣṭha-dvaya-gāḍha-pīḍana-vaśād avyakta-bhāvaṃ smitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनन्दस्य ॥ (स्क्म् १।५२।१) रामो नाम बभूव हुं तद् अबला सीतेति हुं तां पितुर् वाचा पञ्चवटी-वने निवसतस् तस्याहरद् रावणः । कृष्णस्येति पुरातनीं निज-कथाम् आकर्ण्य मात्रेरितां सौमित्रे क्व धनुर् धनुर् धनुर् इति व्यग्रा गिरः पान्तु वः

abhinandasya || (SKM 1.52.1) rāmo nāma babhūva huṃ tad abalā sīteti huṃ tāṃ pitur vācā pañcavaṭī-vane nivasatas tasyāharad rāvaṇaḥ | kṛṣṇasyeti purātanīṃ nija-kathām ākarṇya mātreritāṃ saumitre kva dhanur dhanur dhanur iti vyagrā giraḥ pāntu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (र्स्अक्; क्क् २।७२; ब्र्क् ५।१७६०) श्यामोच्चन्द्रा स्वपिति न शिशो नैति माम् अम्ब निद्रा निद्राहेतोः शृणु कथां काम् अपूर्वां कुरुष्व । व्यक्तः स्तम्भान् नरहरिर् अभूद् दानवं दारयिष्यन्न् इत्य् उक्तस्य स्मितम् उदयते देवकी-नन्दनस्य

kasyacit | (RSAK; KK 2.72; BRK 5.1760) śyāmoccandrā svapiti na śiśo naiti mām amba nidrā nidrāhetoḥ śṛṇu kathāṃ kām apūrvāṃ kuruṣva | vyaktaḥ stambhān naraharir abhūd dānavaṃ dārayiṣyann ity uktasya smitam udayate devakī-nandanasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वानन्दस्य । (स्र्क् १२३; स्क्म् १।५२।२; शतानन्दस्य; ब्र्क् ५।१७६१) अथ गोरक्षादिलीला देवस् त्वाम् एक-जङ्घावलयित-गुडी-मूर्ध्नि विन्यस्त-बाहु- र्गायन् गोयुद्धगीतिर् उपरचित-शिरःशेखरः प्रग्रहेण । दर्प-स्फूर्जन् महोक्ष-द्वय-समर-कला-बद्ध-दीर्घानुबन्धः क्रीडा-गोपाल-मूर्तिर् मुररिपुर् अवताद् आत्त-गोरक्ष-लीलः

sarvānandasya | (SRK 123; SKM 1.52.2; śatānandasya; BRK 5.1761) atha gorakṣādilīlā devas tvām eka-jaṅghāvalayita-guḍī-mūrdhni vinyasta-bāhu- rgāyan goyuddhagītir uparacita-śiraḥśekharaḥ pragraheṇa | darpa-sphūrjan mahokṣa-dvaya-samara-kalā-baddha-dīrghānubandhaḥ krīḍā-gopāla-mūrtir muraripur avatād ātta-gorakṣa-līlaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगेश्वरस्य । (स्क्म् १।५८।३) यावद् गोपा मधुर-मुरली-नाद-मत्ता मुकुन्दं मन्द-स्पन्दैर् अहह सकलैर् लोचनैर् आपिबन्ति । गावस् तावन् मसृण-यवस-ग्रास-लुब्धा विदूरं याता गोवर्धन-गिरि-दरी-द्रोणिकाभ्यन्तरेषु

yogeśvarasya | (SKM 1.58.3) yāvad gopā madhura-muralī-nāda-mattā mukundaṃ manda-spandair ahaha sakalair locanair āpibanti | gāvas tāvan masṛṇa-yavasa-grāsa-lubdhā vidūraṃ yātā govardhana-giri-darī-droṇikābhyantareṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-केशव-च्छत्रिणः । अथ गोपीनां प्रेमोत्कर्षः । धैर्यं नाम-परिग्रहेऽपि जघने यद्य् अंशुकालम्बनं गोपीनां च विवेचनं निधुवनारम्भे रहो-मार्गणम् । साध्वी-सच्-चरितं विलास-विरतौ पत्युर् गृहान्वेषणं तत् तद् रौरव-रक्षणं मुररिपोर् वंशी-रवापेक्षणम्

śrī-keśava-cchatriṇaḥ | atha gopīnāṃ premotkarṣaḥ | dhairyaṃ nāma-parigrahe'pi jaghane yady aṃśukālambanaṃ gopīnāṃ ca vivecanaṃ nidhuvanārambhe raho-mārgaṇam | sādhvī-sac-caritaṃ vilāsa-viratau patyur gṛhānveṣaṇaṃ tat tad raurava-rakṣaṇaṃ muraripor vaṃśī-ravāpekṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-विद्याविनोदानाम् । विलोक्य कृष्णं व्रज-वाम-नेत्राः सर्वेन्द्रियाणां नयनत्वम् एव । आकर्ण्य तद्-वेणु-निनाद-भङ्गीम् ऐच्छन् पुनस् ताः श्रवणत्वम् एव

sarva-vidyāvinodānām | vilokya kṛṣṇaṃ vraja-vāma-netrāḥ sarvendriyāṇāṃ nayanatvam eva | ākarṇya tad-veṇu-nināda-bhaṅgīm aicchan punas tāḥ śravaṇatvam eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । अथ गोपीभिः सह लीला कालिन्दी-जल-केलि-लोल-तरुणीर् आवीत-चीनांशुका निर्गत्याङ्ग-जलानि सारितवतीर् आलोक्य सर्वा दिशः । तीरोपान्त-मिलन्-निकुञ्ज-भवने गूढं चिरात् पश्यतः शौरेः सम्भ्रमयन्न् इमा विजयते साकूत-वेणुर् ध्वनिः

kasyacit | atha gopībhiḥ saha līlā kālindī-jala-keli-lola-taruṇīr āvīta-cīnāṃśukā nirgatyāṅga-jalāni sāritavatīr ālokya sarvā diśaḥ | tīropānta-milan-nikuñja-bhavane gūḍhaṃ cirāt paśyataḥ śaureḥ sambhramayann imā vijayate sākūta-veṇur dhvaniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषोत्तमदेवस्य । तासु कृष्णस्य भावः । स्वेदाप्लावित-पाणि-पद्म-मुकुल-प्रक्रान्त-कम्पोदयाद् विस्रस्ताम् अविजानतो मुरलिकां पादारविन्दोपरि । लीला-वेल्लित-वल्लवी-कवलित-स्वान्तस्य वृन्दावने जीयात् कंसरिपोस् त्रिभङ्ग-वपुषः शून्योदयः फूत्कृतिः

puruṣottamadevasya | tāsu kṛṣṇasya bhāvaḥ | svedāplāvita-pāṇi-padma-mukula-prakrānta-kampodayād visrastām avijānato muralikāṃ pādāravindopari | līlā-vellita-vallavī-kavalita-svāntasya vṛndāvane jīyāt kaṃsaripos tribhaṅga-vapuṣaḥ śūnyodayaḥ phūtkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरञ्जीवस्य । श्री-कृष्णस्य प्रथम-दर्शने राधा-प्रश्नः भ्रूवल्लि-ताण्डव-कला-मधुरानन-श्री-ः कङ्केल्लि-कोरक-करम्बित-कर्ण-पूरः । कोऽयं नवीन-निकषोपल-तुल्य-वेषो वंशीरवेण सखि माम् अवशीकरोति

cirañjīvasya | śrī-kṛṣṇasya prathama-darśane rādhā-praśnaḥ bhrūvalli-tāṇḍava-kalā-madhurānana-śrī-ḥ kaṅkelli-koraka-karambita-karṇa-pūraḥ | ko'yaṃ navīna-nikaṣopala-tulya-veṣo vaṃśīraveṇa sakhi mām avaśīkaroti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (ब्र्स् ३।५।२०) इन्दीवरोदर-सहोदर-मेदुर-श्री-र् वासो द्रवत्-कनक-वृन्द-निभं दधानः । आमुक्त-मौक्तिक-मनोहर-हार-वक्षाः कोऽयं युवा जगद्-अनङ्ग-मयं करोति

kasyacit | (BRS 3.5.20) indīvarodara-sahodara-medura-śrī-r vāso dravat-kanaka-vṛnda-nibhaṃ dadhānaḥ | āmukta-mauktika-manohara-hāra-vakṣāḥ ko'yaṃ yuvā jagad-anaṅga-mayaṃ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-विद्या-विनोदानाम् ॥ (उन् १५।७) सख्या उत्तरम् अस्ति कोऽपि तिमिर-स्तनन्धयः किञ्चिद् अञ्चित-पदं स गायति । यन् मनाग् अपि निशम्य का वधूर् नावधूत-हृदयोपजायते

sarva-vidyā-vinodānām || (UN 15.7) sakhyā uttaram asti ko'pi timira-stanandhayaḥ kiñcid añcita-padaṃ sa gāyati | yan manāg api niśamya kā vadhūr nāvadhūta-hṛdayopajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । श्री-राधायाः पूर्व-रागः मनोगतां मन्मथ-बाण-बाधाम् आवेदयन्तीव तनोर् विकारैः । दीनानना वाचम् उवाच राधा तदा तदाली-जन-सम्मुखे सा

kasyacit | śrī-rādhāyāḥ pūrva-rāgaḥ manogatāṃ manmatha-bāṇa-bādhām āvedayantīva tanor vikāraiḥ | dīnānanā vācam uvāca rādhā tadā tadālī-jana-sammukhe sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-पुरुषोत्तम-देवस्य । यदवधि यामुन-कुञ्जे घन-रुचिर् अवलोकितः कोऽपि । नलिनी-दल इव सलिलं तदवधि तरलायते

śrī-puruṣottama-devasya | yadavadhi yāmuna-kuñje ghana-rucir avalokitaḥ ko'pi | nalinī-dala iva salilaṃ tadavadhi taralāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कविचन्द्रस्य ॥ अकस्माद् एकस्मिन् पथि सखि मया यामुन-तटं व्रजन्त्या दृष्टो यो नव-जलधर-श्यामल-तनुः । स दृग्-भङ्ग्या किं वाकुरुत न हि जाने तत इदं मनो मे व्यालोलं क्वचन गृहकृत्यो न लगते

kavicandrasya || akasmād ekasmin pathi sakhi mayā yāmuna-taṭaṃ vrajantyā dṛṣṭo yo nava-jaladhara-śyāmala-tanuḥ | sa dṛg-bhaṅgyā kiṃ vākuruta na hi jāne tata idaṃ mano me vyālolaṃ kvacana gṛhakṛtyo na lagate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयन्तस्य । (भक्ति-रसायन; ब्र्स् ३।५।२७) पुरो नील-ज्योत्स्ना तद् अनु मृगनाभी-परिमलस् ततो लीला-वेणु-क्वणितम् अनु काण्ची-कल-रवः । ततो विद्युद्-वल्ली-वलयित-चमत्कार-लहरी- तरङ्गाल् लावण्यं तद् अनु सहजानन्द उदगात्

jayantasya | (Bhakti-rasāyana; BRS 3.5.27) puro nīla-jyotsnā tad anu mṛganābhī-parimalas tato līlā-veṇu-kvaṇitam anu kāṇcī-kala-ravaḥ | tato vidyud-vallī-valayita-camatkāra-laharī- taraṅgāl lāvaṇyaṃ tad anu sahajānanda udagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । अद्य सुन्दरि कलिन्द-नन्दिनी- तीर-कुञ्ज-भुवि केलि-लम्पटः । वादयन् मुरलिकां मुहुर् मुहुर् माधवो हरति मामकं मनः

kasyacit | adya sundari kalinda-nandinī- tīra-kuñja-bhuvi keli-lampaṭaḥ | vādayan muralikāṃ muhur muhur mādhavo harati māmakaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (सिमिलर् प्रेमामृत ४।१३) यदवधि यमुनायास् तीर-वानीर-कुञ्जे मुररिपु-पद-लीला लोचनाभ्याम् अलोकि । तदवधि मम चित्तं कुत्रचित् कार्य-मात्रे न हि लगति मुहूर्तं किं विधेयं न जाने

kasyacit | (similar Premāmṛta 4.13) yadavadhi yamunāyās tīra-vānīra-kuñje muraripu-pada-līlā locanābhyām aloki | tadavadhi mama cittaṃ kutracit kārya-mātre na hi lagati muhūrtaṃ kiṃ vidheyaṃ na jāne

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कविचन्द्रस्य । यदवधि यदुनन्दनाननेन्दुः सहचरि लोचन-गोचरीबभूव । तदवधि मलयानिलेऽनले वा सहज-विचार-पराङ्मुखं मनो मे

kavicandrasya | yadavadhi yadunandanānanenduḥ sahacari locana-gocarībabhūva | tadavadhi malayānile'nale vā sahaja-vicāra-parāṅmukhaṃ mano me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सञ्जय-कविशेखरस्य । असमञ्जसम् असमञ्जसम् असमञ्जसम् एतद् आपतितम् । वल्लव-कुमार-बुद्ध्या हरि हरि हरिर् ईक्षितः कुतुकात्

sañjaya-kaviśekharasya | asamañjasam asamañjasam asamañjasam etad āpatitam | vallava-kumāra-buddhyā hari hari harir īkṣitaḥ kutukāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणस्य ॥ शुष्यति मुखम् ऊरु-युगं पुष्यति जडतां प्रवेपते हृदयम् । स्विद्यति कपोलपाली सखि वनमाली किम् आलोकि

śaraṇasya || śuṣyati mukham ūru-yugaṃ puṣyati jaḍatāṃ pravepate hṛdayam | svidyati kapolapālī sakhi vanamālī kim āloki

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुकुन्द-भट्टाचार्यस्य । उपरि तमाल-तरोः सखि परिणत-शरद्-इन्दु-मण्डलः कोऽपि । तत्र च मुरली-खुरली कुल-मर्यादाम् अधो नयति

mukunda-bhaṭṭācāryasya | upari tamāla-taroḥ sakhi pariṇata-śarad-indu-maṇḍalaḥ ko'pi | tatra ca muralī-khuralī kula-maryādām adho nayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सञ्जय-कविशेखरस्य । हन्त कान्तम् अपि तं दिदृक्षते मानसं मम न साधु यत्-कृते । इन्दुर् इन्दुमुखि मन्द-मारुतश् चन्दनं च वितनोति वेदनां

sañjaya-kaviśekharasya | hanta kāntam api taṃ didṛkṣate mānasaṃ mama na sādhu yat-kṛte | indur indumukhi manda-mārutaś candanaṃ ca vitanoti vedanāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । गुरु-जन-गञ्जनम् अयशो गृहपतिचरितं च दारुणं किम् अपि । विस्मारयति समस्तं शिव शिव मुरली मुरारातेः

kasyacit | guru-jana-gañjanam ayaśo gṛhapaticaritaṃ ca dāruṇaṃ kim api | vismārayati samastaṃ śiva śiva muralī murārāteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-विद्या-विनोदानाम् । (ब्र्स् ३।५।१२) द्रविणं भवनम् अपत्यं तावन् मित्रं तथाभिजात्यं च । उपयमुनं वनमाली यावन् नेत्रे न नर्तयति

sarva-vidyā-vinodānām | (BRS 3.5.12) draviṇaṃ bhavanam apatyaṃ tāvan mitraṃ tathābhijātyaṃ ca | upayamunaṃ vanamālī yāvan netre na nartayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् एव तृप्यन्तु मे छिद्रम् अवाप्य शत्रवः करोतु मे शास्ति-भरं गृहेश्वरः । मणिस् तु वक्षोरुह-मध्य-भूषणं ममास्तु वृन्दावन-कृष्ण-चन्द्रमा ॥ १७४ ॥ कस्यचित् । स्वामी निहन्तु विहसन्तु पुरः सपत्न्यो भर्तुर् भजन्तु गुरवः पितरश् च लज्जाम् । एतावता यदि कलङ्कि कुलं तथास्तु रामानुजे मम तनोतु मनोऽनुरागम् ॥१७५॥ कस्यचित् । स्वामी कुप्यति कुप्यतां परिजना निन्दन्ति निन्दन्तु माम्, अन्यत् किं प्रथताम् अयं च जगति प्रौढो ममोपद्रवः । आशास्यं पुनर् एतद् एव यद् इदं चक्षुश् चिरं वर्धतां येनेदं परिपीयते मुररिपोः सौन्दर्य-सारं वपुः

teṣām eva tṛpyantu me chidram avāpya śatravaḥ karotu me śāsti-bharaṃ gṛheśvaraḥ | maṇis tu vakṣoruha-madhya-bhūṣaṇaṃ mamāstu vṛndāvana-kṛṣṇa-candramā || 174 || kasyacit | svāmī nihantu vihasantu puraḥ sapatnyo bhartur bhajantu guravaḥ pitaraś ca lajjām | etāvatā yadi kalaṅki kulaṃ tathāstu rāmānuje mama tanotu mano'nurāgam ||175|| kasyacit | svāmī kupyati kupyatāṃ parijanā nindanti nindantu mām, anyat kiṃ prathatām ayaṃ ca jagati prauḍho mamopadravaḥ | āśāsyaṃ punar etad eva yad idaṃ cakṣuś ciraṃ vardhatāṃ yenedaṃ paripīyate muraripoḥ saundarya-sāraṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्कराक्षस्य । किं दुर्मिलेन मम दूति मनोरथेन तावन्ति हन्त सुकृतानि कया कृतानि । एतावद् एव मम जन्म-फलं मुरारिर् यन् नेत्रयोः पथि बिभर्ति गतागतानि

puṣkarākṣasya | kiṃ durmilena mama dūti manorathena tāvanti hanta sukṛtāni kayā kṛtāni | etāvad eva mama janma-phalaṃ murārir yan netrayoḥ pathi bibharti gatāgatāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ सखि मम नियति-हतायास् तद्-दर्शन-भाग्यम् अस्तु वा मा वा । पुनर् अपि स वेणु-नादो यदि कर्णपथे पतेत् तद् एवालम्

kasyacit || sakhi mama niyati-hatāyās tad-darśana-bhāgyam astu vā mā vā | punar api sa veṇu-nādo yadi karṇapathe patet tad evālam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । ताराभिसारक चतुर्थ-निशा-शशाङ्क कामाम्बु-राशि-परिवर्धन देव तुभ्यम् । अर्घो नमो भवतु मे सह तेन यूना मिथ्यापवाद-वचसाप्य् अभिमान-सिद्धिः

kasyacit | tārābhisāraka caturtha-niśā-śaśāṅka kāmāmbu-rāśi-parivardhana deva tubhyam | argho namo bhavatu me saha tena yūnā mithyāpavāda-vacasāpy abhimāna-siddhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (उन् १४।१२८) अथान्य-चतुर-सखी-वितर्कः सिद्धान्तयति न किञ्चिद् भ्रमयति दृशाम् एव केवलं राधा । तद् अवगतं सखि लग्नं कदम्ब-तरु-देवतामरुता

kasyacit | (UN 14.128) athānya-catura-sakhī-vitarkaḥ siddhāntayati na kiñcid bhramayati dṛśām eva kevalaṃ rādhā | tad avagataṃ sakhi lagnaṃ kadamba-taru-devatāmarutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राङ्गस्य । अथ राधां प्रति प्रश्नः । कामं वपुः पुलकितं नयने धृतास्रे वाचः सगद्गदपदाः सखि कम्पि वक्षः । ज्ञातं मुकुन्द-मुरली-रव-माधुरी ते चेतः सुधांशु-वदने तरलीकरोति

rāṅgasya | atha rādhāṃ prati praśnaḥ | kāmaṃ vapuḥ pulakitaṃ nayane dhṛtāsre vācaḥ sagadgadapadāḥ sakhi kampi vakṣaḥ | jñātaṃ Mukunda-muralī-rava-mādhurī te cetaḥ sudhāṃśu-vadane taralīkaroti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव । (ब्र्स् ३।५।१५) गतं कुल-वधू-व्रतं विदितम् एव तत्-तद्-वचस् तथापि तरलाशये न विमतासि को दुर्ग्रहः । करोमि सखि किं श्रुते दनुज-वैरि-वंशी-रवे मनाग् अपि मनो न मे सुमुखि धैर्यम् आलम्बते

tasyaiva | (BRS 3.5.15) gataṃ kula-vadhū-vrataṃ viditam eva tat-tad-vacas tathāpi taralāśaye na vimatāsi ko durgrahaḥ | karomi sakhi kiṃ śrute danuja-vairi-vaṃśī-rave manāg api mano na me sumukhi dhairyam ālambate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । आस्तां तावद् अकीर्तिर् मे त्वया तथ्यं तु कथ्यताम् । चित्तं कथम् इवासीत् ते हरिर् वंशी-रव-श्रुतौ

kasyacit | āstāṃ tāvad akīrtir me tvayā tathyaṃ tu kathyatām | cittaṃ katham ivāsīt te harir vaṃśī-rava-śrutau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । सत्यं जल्पसि दुःसहाः खल-गिरः सत्यं कुलं निर्मलं सत्यं निष्करुणोऽप्य् अयं सहचरः सत्यं सुदूरे सरित् । तत् सर्वं सखि विस्मरामि झटिति श्रोत्रातिथिर् जायते चेद् उन्माद-मुकुन्द-मञ्जु-मुरली-निस्वान-रागोद्गतिः

kasyacit | satyaṃ jalpasi duḥsahāḥ khala-giraḥ satyaṃ kulaṃ nirmalaṃ satyaṃ niṣkaruṇo'py ayaṃ sahacaraḥ satyaṃ sudūre sarit | tat sarvaṃ sakhi vismarāmi jhaṭiti śrotrātithir jāyate ced unmāda-mukunda-mañju-muralī-nisvāna-rāgodgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविन्द-भट्टस्य । अथ राधां प्रति सखी-नर्माश्वासः । निशा जलद-सङ्कुला तिमिर-गर्भ-लीनं जगद्- द्वयस् तव नवं नवं वपुर् अपूर्व-लीलामयम् । अलं सुमुखि निद्रया व्रज गृहेऽपि नक्तं चरी कदम्ब-वन-देवता नव-तमाल-नील-द्युतिः

govinda-bhaṭṭasya | atha rādhāṃ prati sakhī-narmāśvāsaḥ | niśā jalada-saṅkulā timira-garbha-līnaṃ jagad- dvayas tava navaṃ navaṃ vapur apūrva-līlāmayam | alaṃ sumukhi nidrayā vraja gṛhe'pi naktaṃ carī kadamba-vana-devatā nava-tamāla-nīla-dyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वविद्याविनोदानाम् । कृष्णं प्रति राधानुराग-कथनम् । त्वाम् अञ्जनीयति फलासु विलोकयन्ती त्वां शृण्वती कुवलयीयति कर्णपूरम् । त्वां पूर्णिमा-विधु-मुखी हृदि भावयन्ती वक्षोनिलीन-नव-नीलमणिं करोति

sarvavidyāvinodānām | kṛṣṇaṃ prati rādhānurāga-kathanam | tvām añjanīyati phalāsu vilokayantī tvāṃ śṛṇvatī kuvalayīyati karṇapūram | tvāṃ pūrṇimā-vidhu-mukhī hṛdi bhāvayantī vakṣonilīna-nava-nīlamaṇiṃ karoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (म्स्न् ५।१२) गृहीतं ताम्बूलं परिजन-वचोभिर् न सुमुखी स्मरत्य् अन्तःशून्या मुरहर गतायाम् अपि निशि । ततेवास्ते हस्तः कलित-फणि-वल्ली-किसलयस् तथवास्यं तस्याः क्रमुक-फल-फाली-परिचितम्

kasyacit | (MSN 5.12) gṛhītaṃ tāmbūlaṃ parijana-vacobhir na sumukhī smaraty antaḥśūnyā murahara gatāyām api niśi | tatevāste hastaḥ kalita-phaṇi-vallī-kisalayas tathavāsyaṃ tasyāḥ kramuka-phala-phālī-paricitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिहरस्य । (उन् १३।५९) प्रेम-पावक-लीढाङ्गी राधा तव जगत्-पते । शय्यायाः स्खलिता भूमौ पुनस् तां गन्तुम् अक्षमा

hariharasya | (UN 13.59) prema-pāvaka-līḍhāṅgī rādhā tava jagat-pate | śayyāyāḥ skhalitā bhūmau punas tāṃ gantum akṣamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुरहर साहस-गरिमा कथम् इव वाच्यः कुरङ्ग-शावाक्ष्याः । खेदार्णव-पतितापि प्रेम-मधुरां ते न सा त्यजति

murahara sāhasa-garimā katham iva vācyaḥ kuraṅga-śāvākṣyāḥ | khedārṇava-patitāpi prema-madhurāṃ te na sā tyajati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कविचन्द्रस्येमौ । (उन् ८।१००) गायति गीते शंसति वंशे वादयति सा विपञ्चीषु पाठयति पञ्जर-शुकं तव सन्देशाक्षरं राधा

kavicandrasyemau | (UN 8.100) gāyati gīte śaṃsati vaṃśe vādayati sā vipañcīṣu pāṭhayati pañjara-śukaṃ tava sandeśākṣaraṃ rādhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवर्धनाचार्यस्य । (आर्य-शतक २११।२६५) राधां प्रति कृष्णानुराग-कथनम् केलिकलासु कुशला नगरे मुरारेर् आभीर-नीरज-दृशः कति वा न सन्ति । राधे त्वया महद् अकारि तपो यद् एष दामोदरस् त्वयि परं परमानुरागः

govardhanācāryasya | (Ārya-śataka 211/265) rādhāṃ prati kṛṣṇānurāga-kathanam kelikalāsu kuśalā nagare murārer ābhīra-nīraja-dṛśaḥ kati vā na santi | rādhe tvayā mahad akāri tapo yad eṣa dāmodaras tvayi paraṃ paramānurāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (उन् ८।१०१) वत्सान् न चारयति वादयते न वेणुम् आमोदते न यमुना-वन-मारुतेन । कुञ्जे निलीय शिथिलं वलितोत्तमाङ्गम् अन्तस् त्वया श्वसिति सुन्दरि नन्द-सूनुः

kasyacit || (UN 8.101) vatsān na cārayati vādayate na veṇum āmodate na yamunā-vana-mārutena | kuñje nilīya śithilaṃ valitottamāṅgam antas tvayā śvasiti sundari nanda-sūnuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यारि-पण्डितस्य ॥ सर्वाधिकः सकल-केलि-कला-विदग्धः स्निग्धः स एष मुर-शत्रुर् अनर्घ-रूपः । त्वां याचते यदि भज व्रज-नागरि त्वं साध्यं किम् अन्यद् अधिकं भुवने भवत्याः ॥१९३॥ राङ्गस्य ॥ अथ राधाभिसारः । मन्दं निधेहि चरणौ परिधेहि नीलं वासः पिधेहि वलयावलिम् अञ्चलेन । मा जल्प साहसिनि शारद-चन्द्र-कान्ति- दन्तांशवस् तव तमांसि समापयन्ति

daityāri-paṇḍitasya || sarvādhikaḥ sakala-keli-kalā-vidagdhaḥ snigdhaḥ sa eṣa mura-śatrur anargha-rūpaḥ | tvāṃ yācate yadi bhaja vraja-nāgari tvaṃ sādhyaṃ kim anyad adhikaṃ bhuvane bhavatyāḥ ||193|| rāṅgasya || atha rādhābhisāraḥ | mandaṃ nidhehi caraṇau paridhehi nīlaṃ vāsaḥ pidhehi valayāvalim añcalena | mā jalpa sāhasini śārada-candra-kānti- dantāṃśavas tava tamāṃsi samāpayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षाण्मासिकस्य ॥ (स्क्म् २।६१।२ नालस्य, स्प्द् ३६२०, स्म्व् ७१।८ हरिहरस्य) किम् उत्तीर्णः पन्थाः कुपित-भुजगी-भोग-विषमो विषोढा भूयस्यः किम् इति कुलपाली-कटु-गिरः । इति स्मारं स्मारं दरदलित-शीत-द्युति-रुचौ सरोजाक्षी शोणं दिशि नयन-कोणं विकिरति

ṣāṇmāsikasya || (SKM 2.61.2 nālasya, Spd 3620, Smv 71.8 hariharasya) kim uttīrṇaḥ panthāḥ kupita-bhujagī-bhoga-viṣamo viṣoḍhā bhūyasyaḥ kim iti kulapālī-kaṭu-giraḥ | iti smāraṃ smāraṃ daradalita-śīta-dyuti-rucau sarojākṣī śoṇaṃ diśi nayana-koṇaṃ vikirati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वविद्याविनोदानाम् ॥ चित्रोत्कीर्णाद् अपि विषधराद् भीतिभाजो रजन्यां किं वा ब्रूमस् त्वद्-अभिसरणे साहसं माधवास्याः । ध्वान्ते यान्त्या यद् अतिनिभृतं राधयात्म-प्रकाश- त्रासात् पाणिः पथि फणि-फणारत्न-रोधी व्यधायी

sarvavidyāvinodānām || citrotkīrṇād api viṣadharād bhītibhājo rajanyāṃ kiṃ vā brūmas tvad-abhisaraṇe sāhasaṃ mādhavāsyāḥ | dhvānte yāntyā yad atinibhṛtaṃ rādhayātma-prakāśa- trāsāt pāṇiḥ pathi phaṇi-phaṇāratna-rodhī vyadhāyī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्प्द् ३४९४ हरिहरस्य) राधां प्रति सखी-वाक्यम् मन्मथोन्मथितम् अच्युतं प्रति ब्रूहि किञ्चन समुल्लसत्-स्मितम् । किं च सिञ्च मृग-शाव-लोचने लोचनेङ्गित-सुधौघ-निर्झरैः

kasyacit || (Spd 3494 hariharasya) rādhāṃ prati sakhī-vākyam manmathonmathitam acyutaṃ prati brūhi kiñcana samullasat-smitam | kiṃ ca siñca mṛga-śāva-locane locaneṅgita-sudhaugha-nirjharaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ गोविन्दे स्वयम् अकरोः सरोजनेत्रे प्रेमान्धा वरवपुर् अर्पणं सखि । कार्पण्यं न कुरु दरावलोक-दाने विक्रीते करिणि किम् अञ्कुशे विवादः

kasyacit || govinde svayam akaroḥ sarojanetre premāndhā varavapur arpaṇaṃ sakhi | kārpaṇyaṃ na kuru darāvaloka-dāne vikrīte kariṇi kim añkuśe vivādaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (ब्र्स् २।४।११४, भक्तिरसायन; द्क्क्; म्स्न् ५।१५) अथ क्रीडा । परमानुराग-परयाथ राधया परिरम्भ-कौशल-विकाशि-भावया । स तया सह स्मर-सभाजनोत्सवं निरवाहयच् छिखि-शिखण्ड-शेखरः

kasyacit | (BRS 2.4.114, Bhaktirasāyana; DKK; MSN 5.15) atha krīḍā | paramānurāga-parayātha rādhayā parirambha-kauśala-vikāśi-bhāvayā | sa tayā saha smara-sabhājanotsavaṃ niravāhayac chikhi-śikhaṇḍa-śekharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कविराज-मिश्रस्य । (ब्र्स् ३।५।३५) अस्मिन् कुञ्जे विनापि प्रचलति पवनं वर्तते कोऽपि नूनं पश्यामः किं न गत्वेत्य् अनुसरति गणे भीत-भीतेऽर्भकाणाम् । तस्मिन् राधासखो वः सुखयतु विलसन् क्रीडया कैटभारिर् व्यातन्वानो मृगारि-प्रवल-घुरघुराराव-रौद्रोच्चनादान्

kavirāja-miśrasya | (BRS 3.5.35) asmin kuñje vināpi pracalati pavanaṃ vartate ko'pi nūnaṃ paśyāmaḥ kiṃ na gatvety anusarati gaṇe bhīta-bhīte'rbhakāṇām | tasmin rādhāsakho vaḥ sukhayatu vilasan krīḍayā kaiṭabhārir vyātanvāno mṛgāri-pravala-ghuraghurārāva-raudroccanādān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्प्द् ११६) अथ क्रीडानन्तरं तत्र जानतीनां सखीनां नर्मोक्तिः इह निचुल-निकुञ्जे मध्य-मध्यास्य रन्तुर् विजनम् अजनि शय्या कस्य बाल-प्रवालैः । इति निगदति वृन्दे योषितां पान्तु युष्मान् स्मित-शवलित-राधा-माधवालोकितानि

kasyacit || (Spd 116) atha krīḍānantaraṃ tatra jānatīnāṃ sakhīnāṃ narmoktiḥ iha nicula-nikuñje madhya-madhyāsya rantur vijanam ajani śayyā kasya bāla-pravālaiḥ | iti nigadati vṛnde yoṣitāṃ pāntu yuṣmān smita-śavalita-rādhā-mādhavālokitāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूप-देवस्य ॥ (स्क्म् १।५५।१) अथ मुग्ध-बाल-वाक्यम् कृष्ण त्वद्-वनमालया सह कृतं केनापि कुञ्जान्तरे गोपी-कुन्तल-बर्ह-दाम तद् इदं प्राप्तं मया गृह्यताम् । इत्थं दुग्ध-मुखेन गोप-शिशुनाख्याने त्रपानम्रयो राधा-माधवयोर् जयन्ति बलित-स्मेरालसा दृष्टयः

rūpa-devasya || (SKM 1.55.1) atha mugdha-bāla-vākyam kṛṣṇa tvad-vanamālayā saha kṛtaṃ kenāpi kuñjāntare gopī-kuntala-barha-dāma tad idaṃ prāptaṃ mayā gṛhyatām | itthaṃ dugdha-mukhena gopa-śiśunākhyāne trapānamrayo rādhā-mādhavayor jayanti balita-smerālasā dṛṣṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मण-सेन-देवस्य ॥ (स्क्म् १।५५।२) अथ राधया सह दिनान्तरे केलिः तत्र सखी-वाक्यम् अधुना दधि-मन्थनानुबन्धं कुरुषे किं गुरु-विभ्रमालसाङ्गि । कलस-स्तनि लालसीति कुञ्जे मुरली-कोमल-काकली मुरारेः

lakṣmaṇa-sena-devasya || (SKM 1.55.2) atha rādhayā saha dināntare keliḥ tatra sakhī-vākyam adhunā dadhi-manthanānubandhaṃ kuruṣe kiṃ guru-vibhramālasāṅgi | kalasa-stani lālasīti kuñje muralī-komala-kākalī murāreḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ अथ तस्याः साकूत-वाक्यम् । श्वश्रूर् इङ्गित-दैवतं नयनयोर् ईहालिहो यातरः स्वामी निःश्वसितेऽप्य् असूयति मनोजिघ्रः सपत्नी-जनः । तद्-दूराद् अयम् अञ्जलिः किम् अधुना दृग्भङ्गि-भावेन ते वैदग्धी-विविध-प्रबन्ध-रसिक व्यर्थोऽयम् अत्र श्रमः

samāhartuḥ || atha tasyāḥ sākūta-vākyam | śvaśrūr iṅgita-daivataṃ nayanayor īhāliho yātaraḥ svāmī niḥśvasite'py asūyati manojighraḥ sapatnī-janaḥ | tad-dūrād ayam añjaliḥ kim adhunā dṛgbhaṅgi-bhāvena te vaidagdhī-vividha-prabandha-rasika vyartho'yam atra śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ सङ्केतीकृत-कोकिलादि-निनदं कंस-द्विषः कुर्वतो द्वारोन्मोचन-लोल-शङ्ख-वलय-क्वाणं मुहुः शृण्वतः । केयं केयम् इति प्रगल्भ-जरती-वाक्येन दूनात्मनो राधा-प्राङ्गण-कोण-कोलि-विटपि-क्रोडे गता शर्वरी

kasyacit || saṅketīkṛta-kokilādi-ninadaṃ kaṃsa-dviṣaḥ kurvato dvāronmocana-lola-śaṅkha-valaya-kvāṇaṃ muhuḥ śṛṇvataḥ | keyaṃ keyam iti pragalbha-jaratī-vākyena dūnātmano rādhā-prāṅgaṇa-koṇa-koli-viṭapi-kroḍe gatā śarvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरस्य । (स्क्म् १।५५।५ आचार्य गोपीकस्य; ब्र्क् ५।११५९) आहूताद्य मयोत्सवे निशि गृहं शून्यं विमुच्यागता क्षीवः प्रेष्यजनः कथं कुलवधूर् एकाकिनी यास्यति । वत्स त्वं तद् इमां नयालयम् इति श्रुत्वा यशोदा-गिरो राधा-माधवयोर् जयन्ति मधुर-स्मेरालसा दृष्टयः

harasya | (SKM 1.55.5 ācārya gopīkasya; BRK 5.1159) āhūtādya mayotsave niśi gṛhaṃ śūnyaṃ vimucyāgatā kṣīvaḥ preṣyajanaḥ kathaṃ kulavadhūr ekākinī yāsyati | vatsa tvaṃ tad imāṃ nayālayam iti śrutvā yaśodā-giro rādhā-mādhavayor jayanti madhura-smerālasā dṛṣṭayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-मत्-केशव-सेन-देवस्य ॥ (स्क्म् १।५४।५) गच्छाम्य् अच्युत दर्शनेन भवतः किं तृप्तिर् उत्पद्यते किं त्व् एवं विजन-स्थयोर् हत-जनः सम्भावयत्य् अन्यथा । इत्य् आमन्त्रण-भङ्गि-सूचित-वृथावस्थान-खेदासलाम् आश्लिष्यन् पुलकोत्कराञ्चित-तनुर् गोपीं हरिः पातु वः

śrī-mat-keśava-sena-devasya || (SKM 1.54.5) gacchāmy acyuta darśanena bhavataḥ kiṃ tṛptir utpadyate kiṃ tv evaṃ vijana-sthayor hata-janaḥ sambhāvayaty anyathā | ity āmantraṇa-bhaṅgi-sūcita-vṛthāvasthāna-khedāsalām āśliṣyan pulakotkarāñcita-tanur gopīṃ hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् दाक्षिणात्यस्य । (नाटक-चन्द्रिका ६२४ (२६०); र्अस्क्) अथ सखी-नर्म । सखि पुलकिनी सकम्पा बहिः-स्थलीतस् त्वम् आलयं प्राप्ता । विक्षोभितासि नूनं कृष्ण-भुजङ्गेन कल्याणि

kasyacit dākṣiṇātyasya | (Nāṭaka-candrikā 624 (260); RASK) atha sakhī-narma | sakhi pulakinī sakampā bahiḥ-sthalītas tvam ālayaṃ prāptā | vikṣobhitāsi nūnaṃ kṛṣṇa-bhujaṅgena kalyāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ अथ पुनर् अन्येद्युर् अभिसारिका तत्र सखी-वाक्यम् । अक्लान्त-द्युतिभिर् वसन्त-कुसुमैर् उत्तंसयन् कुन्तला- नन्तः खेलति खञ्जरीट-नयने कुञ्जेषु कुञ्जेक्षणः । अस्मान् मन्दिर-कर्मतस् तव करौ नाद्यापि विश्राम्यतः किं ब्रूमो रसैकाग्रणीर् असि घटी नेयं विलम्ब-क्षमा

samāhartuḥ || atha punar anyedyur abhisārikā tatra sakhī-vākyam | aklānta-dyutibhir vasanta-kusumair uttaṃsayan kuntalā- nantaḥ khelati khañjarīṭa-nayane kuñjeṣu kuñjekṣaṇaḥ | asmān mandira-karmatas tava karau nādyāpi viśrāmyataḥ kiṃ brūmo rasaikāgraṇīr asi ghaṭī neyaṃ vilamba-kṣamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव । (म्स्न् ५।१६) परीक्षण-कारिणीं सखीं प्रति राधा-वाक्यम् । लज्जैवोद्घटिता किम् अत्र कुल्शोद्बद्धा कपाट-स्थितिर् मर्यादैव विलङ्घिता पथि पुनः केयं कलिन्दात्मजा । आक्षिप्ता खल-दृष्टिर् एव सहसा व्यालावली कीदृशी प्राणा एव समर्पिताः सखि चिरं तस्मै किम् एषा तनुः

tasyaiva | (MSN 5.16) parīkṣaṇa-kāriṇīṃ sakhīṃ prati rādhā-vākyam | lajjaivodghaṭitā kim atra kulśodbaddhā kapāṭa-sthitir maryādaiva vilaṅghitā pathi punaḥ keyaṃ kalindātmajā | ākṣiptā khala-dṛṣṭir eva sahasā vyālāvalī kīdṛśī prāṇā eva samarpitāḥ sakhi ciraṃ tasmai kim eṣā tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । द्वित्रैः केलि-सरोरुहं त्रि-चतुरैर् धम्मिल्ल-मल्ली-स्रजं कण्ठान् मौक्तिक-मालिकां तद् अनु च त्यक्त्वा पदैः पञ्चमैः । कृष्ण-प्रेम-विघूर्णितान्तरतया दूराभिसारातुरा तन्वङ्गी निरुपायम् अध्वनि परं श्रेणीभरं निन्दति

kasyacit | dvitraiḥ keli-saroruhaṃ tri-caturair dhammilla-mallī-srajaṃ kaṇṭhān mauktika-mālikāṃ tad anu ca tyaktvā padaiḥ pañcamaiḥ | kṛṣṇa-prema-vighūrṇitāntaratayā dūrābhisārāturā tanvaṅgī nirupāyam adhvani paraṃ śreṇībharaṃ nindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (उन् १३।१९) अथ वासक-सज्जा । तल्पं कल्पय दूति पल्लव-कुलेर् अन्तर्लता-मण्डपे निर्बन्धं मम पुष्प-मण्डन-विधौ नाद्यापि किं मुञ्चति । पश्य क्रीडद्-अमन्दम् अन्ध-तमसं वृन्दाटवीं तस्तरे तद् गोपेन्द्र-कुमारम् अत्र मिलित-प्रायं मनः शङ्कते

kasyacit | (UN 13.19) atha vāsaka-sajjā | talpaṃ kalpaya dūti pallava-kuler antarlatā-maṇḍape nirbandhaṃ mama puṣpa-maṇḍana-vidhau nādyāpi kiṃ muñcati | paśya krīḍad-amandam andha-tamasaṃ vṛndāṭavīṃ tastare tad gopendra-kumāram atra milita-prāyaṃ manaḥ śaṅkate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-रघुनाथस्य ॥ अथोत्कण्ठिता । सखि स विजितो वीणा-वाद्यैः कयाप्य् अपर-स्त्रिया पणितम् अभवत् ताभ्यां तव क्षपा-ललितं ध्रुवम् । कथम् इतरथा शेफालीषु स्खलत्-कुसुमास्व् अपि प्रसरति नभो-मध्येऽपीन्दौ प्रियेण विलम्ब्यए

śrī-raghunāthasya || athotkaṇṭhitā | sakhi sa vijito vīṇā-vādyaiḥ kayāpy apara-striyā paṇitam abhavat tābhyāṃ tava kṣapā-lalitaṃ dhruvam | katham itarathā śephālīṣu skhalat-kusumāsv api prasarati nabho-madhye'pīndau priyeṇa vilambyae

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म् २।३९।३ रुद्रटस्य; दशरूपक २।२३; स्त् १।७८अद्) अरतिर् इयम् उपैति मां न निद्रा गणयति तस्य गुणान् मनो न दोषान् । विरमति रजनी न सङ्गम् आशा व्रजति तनुस् तनुतां न चानुरागः

kasyacit | (SKM 2.39.3 rudraṭasya; Daśarūpaka 2.23; ST 1.78ad) aratir iyam upaiti māṃ na nidrā gaṇayati tasya guṇān mano na doṣān | viramati rajanī na saṅgam āśā vrajati tanus tanutāṃ na cānurāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कङ्कस्य ॥ (स्क्म् २।३७।५ प्रवरसेनस्य, स्प्द् ३४२७ बिल्हणस्य, स्र्क् ७२३) अथ विप्रलब्धा । उत्तिष्ठ दूति यामो यामो यातस् तथापि नायातः । याऽतः परम् अपि जीवेज् जीवितनाथो भवेत् तस्याः

kaṅkasya || (SKM 2.37.5 pravarasenasya, Spd 3427 bilhaṇasya, Srk 723) atha vipralabdhā | uttiṣṭha dūti yāmo yāmo yātas tathāpi nāyātaḥ | yā'taḥ param api jīvej jīvitanātho bhavet tasyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव । (स्द् ३।८३, दश् २।२६फ़्) अथ खण्डिता । लाक्षा-लक्ष्म-ललाट-पट्टम् अभितः केयूर-मुद्रा गले वक्त्रे कज्जल-कालिमा नयनयोर्स् ताम्बूल-रागो घनः । दृष्टा कोप-विधायि मण्डनम् इदं प्रातश् चिरं प्रेयसो लीला-तामरसोदरे मृगदृशः श्वासाः समाप्तिं गताः

tasyaiva | (SD 3.83, Daś 2.26f) atha khaṇḍitā | lākṣā-lakṣma-lalāṭa-paṭṭam abhitaḥ keyūra-mudrā gale vaktre kajjala-kālimā nayanayors tāmbūla-rāgo ghanaḥ | dṛṣṭā kopa-vidhāyi maṇḍanam idaṃ prātaś ciraṃ preyaso līlā-tāmarasodare mṛgadṛśaḥ śvāsāḥ samāptiṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औत्कलस्य ॥ (अमरु ७१।६०; स्क्म् २।२४।४; स्प्द् ३७४०, स्भ्व् २२१५; स्म्व् ८२।१७; दशरूपक २।६) तस्या वाक्यम् कृतं मिथ्या-जल्पैर् विरम विदितं कामुक चिरात् प्रियां ताम् एवोच्चैर् अभिसर यदीयैर् नख-पदैः । विलासैश् च प्राप्तं तव हृदि पदं रग-बहुलैर् मया किं ते कृत्यं ध्रुवम् अकुटिलाचार-परया

autkalasya || (Amaru 71/60; SKM 2.24.4; Spd 3740, Sbhv 2215; Smv 82.17; Daśarūpaka 2.6) tasyā vākyam kṛtaṃ mithyā-jalpair virama viditaṃ kāmuka cirāt priyāṃ tām evoccair abhisara yadīyair nakha-padaiḥ | vilāsaiś ca prāptaṃ tava hṛdi padaṃ raga-bahulair mayā kiṃ te kṛtyaṃ dhruvam akuṭilācāra-parayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रटस्य ॥ (स्त् १।८०; स्म्व् ५८।८) सार्धं मनोरथ-शतैस् तव धूर्त कान्ता सैव स्थिता मनसि कृत्रिम-भाव-रम्या । अस्माकम् अस्ति न हि कश्चिद् इहावकाशस् तस्मात् कृतं चरण-पात-विडम्बनाभिः

rudraṭasya || (ST 1.80; Smv 58.8) sārdhaṃ manoratha-śatais tava dhūrta kāntā saiva sthitā manasi kṛtrima-bhāva-ramyā | asmākam asti na hi kaścid ihāvakāśas tasmāt kṛtaṃ caraṇa-pāta-viḍambanābhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव ॥ (स्त् १।४१द्; स्क्म् २।२३।२; स्प्द् ३५६३; स्म्व् ५७।१६) अनलङ्कृतोऽपि माधव हरसि मनो मे सदा प्रसभम् । किं नालङ्कृतस् त्वं सम्प्रति नख-क्षतैस् तस्याः

tasyaiva || (ST 1.41d; SKM 2.23.2; Spd 3563; Smv 57.16) analaṅkṛto'pi mādhava harasi mano me sadā prasabham | kiṃ nālaṅkṛtas tvaṃ samprati nakha-kṣatais tasyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वनाथस्य । (स्द् ३।६३) खण्डनाप्त-निर्वेदायास् तस्या वाक्यम् । वय्तीताः प्रारम्भाः प्रणय-बहुमानो विगलितो दुराशा याता मे परिणतिर् इयं प्राणितुम् अपि । यथेष्ठं चेष्टन्तां विरहि-वध-विह्यात-यशसो विभावा मय्य् एते पिक-मधु-सुधांशु-प्रभृतयः

viśvanāthasya | (SD 3.63) khaṇḍanāpta-nirvedāyās tasyā vākyam | vaytītāḥ prārambhāḥ praṇaya-bahumāno vigalito durāśā yātā me pariṇatir iyaṃ prāṇitum api | yatheṣṭhaṃ ceṣṭantāṃ virahi-vadha-vihyāta-yaśaso vibhāvā mayy ete pika-madhu-sudhāṃśu-prabhṛtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषोत्तमदेवस्य ॥ मा मुञ्च पञ्चशर पञ्चशरीं शरीरे मा सिञ्च सान्द्र-मकरन्द-रसेन वायो । अङ्गानि तत्-प्रणय-भङ्ग-विगर्हितानि नालम्बितुं कथम् अपि क्षमतेऽद्य जीवः

puruṣottamadevasya || mā muñca pañcaśara pañcaśarīṃ śarīre mā siñca sāndra-makaranda-rasena vāyo | aṅgāni tat-praṇaya-bhaṅga-vigarhitāni nālambituṃ katham api kṣamate'dya jīvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव । (ब्र्स् ३।५।१७) पुनः सायम् आयाति माधवे कञ्चन वञ्चन-चतुरे प्रपञ्चय त्वं मुरान्तके मानम् । बहु-वल्लभे हि पुरुषे दाक्षिण्यं दुःखम् उद्वहति

tasyaiva | (BRS 3.5.17) punaḥ sāyam āyāti mādhave kañcana vañcana-cature prapañcaya tvaṃ murāntake mānam | bahu-vallabhe hi puruṣe dākṣiṇyaṃ duḥkham udvahati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ (उन् ८।३३) अथ मानिनी भवतु विदितं छद्मालापैर् अलं प्रिय गम्यतां तनुर् अपि न ते दोषोऽस्माकं विधिस् तु पराङ्मुखः । तव यथा तथाभूतं प्रेम प्रपन्नम् इमां दशां प्रकृति-चपले का नः पीडा गते हत-जीविते

samāhartuḥ || (UN 8.33) atha māninī bhavatu viditaṃ chadmālāpair alaṃ priya gamyatāṃ tanur api na te doṣo'smākaṃ vidhis tu parāṅmukhaḥ | tava yathā tathābhūtaṃ prema prapannam imāṃ daśāṃ prakṛti-capale kā naḥ pīḍā gate hata-jīvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः ॥ (अमरु २८।३०; स्क्म् २।४७।३) कस् त्वं तासु यदृच्छया कितव यास् तिष्ठन्ति गोपाङ्गनाः प्रेमाणं न विदन्ति यास् तव हरे किं तासु ते कैतवम् । एषा हन्त हताशया यद् अभवं त्वय्य् एकताना परं तेनास्याः प्रणयोऽधुना खलु मम प्राणैः समं यास्यति

amaroḥ || (Amaru 28/30; SKM 2.47.3) kas tvaṃ tāsu yadṛcchayā kitava yās tiṣṭhanti gopāṅganāḥ premāṇaṃ na vidanti yās tava hare kiṃ tāsu te kaitavam | eṣā hanta hatāśayā yad abhavaṃ tvayy ekatānā paraṃ tenāsyāḥ praṇayo'dhunā khalu mama prāṇaiḥ samaṃ yāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषोत्तमदेवस्य । निष्क्रामति कृष्णे सखी-वाक्यम् साचि-कन्धरम् अमुं किम् ईक्षसे यातु यातु सखि पूतनार्दनः । वामरीतिचतुरां हि पाम्रीं सेवतां परम-देवताम् इव

puruṣottamadevasya | niṣkrāmati kṛṣṇe sakhī-vākyam sāci-kandharam amuṃ kim īkṣase yātu yātu sakhi pūtanārdanaḥ | vāmarīticaturāṃ hi pāmrīṃ sevatāṃ parama-devatām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः । कृष्ण-दूती-वाक्यम् प्रेमावगाहन-कृते मानं मा कुरु चिराय करभोरु । नाकर्णि किं नु मुग्धे जातं पीयूष-मन्थने गरलम्

samāhartuḥ | kṛṣṇa-dūtī-vākyam premāvagāhana-kṛte mānaṃ mā kuru cirāya karabhoru | nākarṇi kiṃ nu mugdhe jātaṃ pīyūṣa-manthane garalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधुमुखि विमुखीभावं भाविनि मद्-भाषणे मा गाः । मूढे निगम-निगूढः कतिपय-कल्याणतो मिलति

vidhumukhi vimukhībhāvaṃ bhāvini mad-bhāṣaṇe mā gāḥ | mūḍhe nigama-nigūḍhaḥ katipaya-kalyāṇato milati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राङ्गस्यैतौ ॥ दूतीं प्रति राधा-वाक्यम् अलम् अलम् अघृणस्य तस्य नाम्ना पुनर् अपि सैव कथ गतः स कालः । कथय कथय वा तथापि दूति प्रतिवचनं द्विषतोऽपि माननीयम्

rāṅgasyaitau || dūtīṃ prati rādhā-vākyam alam alam aghṛṇasya tasya nāmnā punar api saiva katha gataḥ sa kālaḥ | kathaya kathaya vā tathāpi dūti prativacanaṃ dviṣato'pi mānanīyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गदस्य ॥ (स्भ्व् १४१८; स्प्द् ३५१३; स्म्व् ४७।३) अथ कलहान्तरिता । तां प्रति दक्षिण-सखी-वाक्यम् अनालोच्य प्रेम्णः परिणतिम् अनादृत्य सुहृदस् त्वयाकाण्डे मानः किम् इति सरले प्रेयसि कृतः । समाकृष्टा ह्य् एते विरह-दहनोद्भासुर-शिखाः स्व-हस्तेनाञ्गारास् तद् अलम् अधुनारण्य-रुदितैः

aṅgadasya || (Sbhv 1418; Spd 3513; Smv 47.3) atha kalahāntaritā | tāṃ prati dakṣiṇa-sakhī-vākyam anālocya premṇaḥ pariṇatim anādṛtya suhṛdas tvayākāṇḍe mānaḥ kim iti sarale preyasi kṛtaḥ | samākṛṣṭā hy ete viraha-dahanodbhāsura-śikhāḥ sva-hastenāñgārās tad alam adhunāraṇya-ruditaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः ॥ (अमरु ११२।८०; स्भ्व् ११७०; स्क्म् २।४२।१, स्म्व् ५६।९, स्र्क् ६५९ विकटनितम्बा) अथ कर्कश-सखी-वाक्यम् मान-बन्धम् अभितः श्लथयन्ती गौरवं न खलु हारय गौरि । आर्जवं न भजते दनुजारिर् वञ्चके सरलता न हि साध्वी

amaroḥ || (Amaru 112/80; Sbhv 1170; SKM 2.42.1, Smv 56.9, Srk 659 Vikaṭanitambā) atha karkaśa-sakhī-vākyam māna-bandham abhitaḥ ślathayantī gauravaṃ na khalu hāraya gauri | ārjavaṃ na bhajate danujārir vañcake saralatā na hi sādhvī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः ॥ तां प्रति राधा-वाक्यम् भ्रू-भङ्गो गुणितश् चिरं नयनयोर् अभ्यस्तम् आमीलनं रोद्धुं शिक्षितम् आदरेण हसितं मौनेऽभियोगः कृतः । धैर्यं कर्तुम् अपि स्थिरीकृतम् इदं चेतः कथञ्चिन् मया बद्धो मान-परिग्रहे परिकरः सिद्धिस् तु दैवे स्थिता

samāhartuḥ || tāṃ prati rādhā-vākyam bhrū-bhaṅgo guṇitaś ciraṃ nayanayor abhyastam āmīlanaṃ roddhuṃ śikṣitam ādareṇa hasitaṃ maune'bhiyogaḥ kṛtaḥ | dhairyaṃ kartum api sthirīkṛtam idaṃ cetaḥ kathañcin mayā baddho māna-parigrahe parikaraḥ siddhis tu daive sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः ॥(अमरु ११८।९७) जानामि मौनम् अलसाञ्गि वचो-विभङ्गीर् भञ्गी-शतं नयनयोर् अपि चातुरीं च । आभीर-नन्दन-मुखाम्बुज-सङ्ग-शंसी वंशीरवो यदि न माम् अवशीकरोति ॥२३२॥ कस्यचित् ॥ सत्यं शृणोमि सखि नित्य-नव-प्रियोऽसौ गोपस् तथापि हृदयं मदनो दुनोति । युक्त्या कथञ्चन समं गमितेऽपि तस्मिन् मां तस्य काल-मुरली कवलीकरोति

amaroḥ ||(Amaru 118/97) jānāmi maunam alasāñgi vaco-vibhaṅgīr bhañgī-śataṃ nayanayor api cāturīṃ ca | ābhīra-nandana-mukhāmbuja-saṅga-śaṃsī vaṃśīravo yadi na mām avaśīkaroti ||232|| kasyacit || satyaṃ śṛṇomi sakhi nitya-nava-priyo'sau gopas tathāpi hṛdayaṃ madano dunoti | yuktyā kathañcana samaṃ gamite'pi tasmin māṃ tasya kāla-muralī kavalīkaroti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-मत्-प्रभूनाम् । न जाने सम्मुखायाते प्रियाणि वदति प्रिये । प्रयान्ति मम गात्राणि श्रोत्रतां किम् उ नेत्रताम्

śrī-mat-prabhūnām | na jāne sammukhāyāte priyāṇi vadati priye | prayānti mama gātrāṇi śrotratāṃ kim u netratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (अमरु ६३।६४) मुरारिं पश्यन्त्याः सखि सकलम् अङ्गं न नयनं कृतं यच् छृण्वन्त्याः हरि-गुण-गणं श्रोत्र-निचितम् । समं तेनालापं सपदि रचयन्त्या मुखम् अयं विधातुर् नैवायं घटन्-परिपाटी-मधुरिमा

kasyacit || (Amaru 63/64) murāriṃ paśyantyāḥ sakhi sakalam aṅgaṃ na nayanaṃ kṛtaṃ yac chṛṇvantyāḥ hari-guṇa-gaṇaṃ śrotra-nicitam | samaṃ tenālāpaṃ sapadi racayantyā mukham ayaṃ vidhātur naivāyaṃ ghaṭan-paripāṭī-madhurimā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणस्य । अथ सख्याः साभ्युसूया-वाक्यम् । त्वम् असि विशुद्धा सरले मुरली-वक्त्रस् त्रिधा वक्रः । भङ्गुरया खलु सुलभअ तद् उरः सखि वेजयन्त्य् एव

śaraṇasya | atha sakhyāḥ sābhyusūyā-vākyam | tvam asi viśuddhā sarale muralī-vaktras tridhā vakraḥ | bhaṅgurayā khalu sulabhaa tad uraḥ sakhi vejayanty eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहर्तुः । अथ क्षुभित-राधिकोक्तिः । निःश्वासा वदनं दहन्ति हृदयं निर्मूलम् उन्मथ्यते निद्रा नेति न दृश्यते प्रियमुखं रात्रिन्दिवं रुद्यते । अङ्गं शोषम् उपैति पाद-पतितः प्रेयांस् तथोपेक्षितः सख्यः कं गुणम् आकलय्य दयिते मानं वयं कारिताः

samāhartuḥ | atha kṣubhita-rādhikoktiḥ | niḥśvāsā vadanaṃ dahanti hṛdayaṃ nirmūlam unmathyate nidrā neti na dṛśyate priyamukhaṃ rātrindivaṃ rudyate | aṅgaṃ śoṣam upaiti pāda-patitaḥ preyāṃs tathopekṣitaḥ sakhyaḥ kaṃ guṇam ākalayya dayite mānaṃ vayaṃ kāritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरोः । (अमरु ९८।९२; स्क्म् २।४१।२) मानज-विरहेण ध्यायन्तीं तां प्रति कस्याश्चिद् वाक्यम् । आहारे विरतिः समस्त-विषय-ग्रामे निवृत्तिः परा नासाग्रे नयनं यद् एतद् अपरं यच् चैकतानं मनः । मौनं चेदम् इदं च शून्यम् अखिलं यद् विश्वम् आभाति ते तद् ब्रूयाः सखि योगिनी किम् असि भोः किं वियोगिन्य् अपि

amaroḥ | (Amaru 98/92; SKM 2.41.2) mānaja-viraheṇa dhyāyantīṃ tāṃ prati kasyāścid vākyam | āhāre viratiḥ samasta-viṣaya-grāme nivṛttiḥ parā nāsāgre nayanaṃ yad etad aparaṃ yac caikatānaṃ manaḥ | maunaṃ cedam idaṃ ca śūnyam akhilaṃ yad viśvam ābhāti te tad brūyāḥ sakhi yoginī kim asi bhoḥ kiṃ viyoginy api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्रति राधा-वाक्यम् । सङ्गम-विरह-विकल्पे वरम् इह विरहो न तु सङ्गमस् तस्य । एकः स एव सङ्गे त्रिभुवनम् अपि तन्मयं विरहे

taṃ prati rādhā-vākyam | saṅgama-viraha-vikalpe varam iha viraho na tu saṅgamas tasya | ekaḥ sa eva saṅge tribhuvanam api tanmayaṃ virahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म् २।९९।४) अथ कृष्ण-विरहः । सञ्जाते विरहे कयापि हृदये सन्दानिते चिन्तया कालिन्दी-तट-वेतसी-वन-घन-च्छाया-निषण्णात्मनः । पायासुः कलकण्ठ-कूजित-कला गोपस्य कंस-द्विषो जिह्वा-वर्जित-तालु-मूर्च्छित-मरुद्-विस्फारिता गीतयः

kasyacit | (SKM 2.99.4) atha kṛṣṇa-virahaḥ | sañjāte virahe kayāpi hṛdaye sandānite cintayā kālindī-taṭa-vetasī-vana-ghana-cchāyā-niṣaṇṇātmanaḥ | pāyāsuḥ kalakaṇṭha-kūjita-kalā gopasya kaṃsa-dviṣo jihvā-varjita-tālu-mūrcchita-marud-visphāritā gītayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् ॥ (स्क्म् १।५८।१) अथ राधा-प्रसादनम् । शिरश् छायां कृष्णः स्वयम् अकृत राधा-चरणयोर् भुजावल्ली-च्छायाम् इयम् अपि तदीय-प्रतिकृतौ । इति क्रीडा-कोपे निभृतम् उभयोर् अप्य् अनुनय- प्रसादौ जीयास् ताम् अपि गुरु-समक्षं स्थितवतोः

kasyacit || (SKM 1.58.1) atha rādhā-prasādanam | śiraś chāyāṃ kṛṣṇaḥ svayam akṛta rādhā-caraṇayor bhujāvallī-cchāyām iyam api tadīya-pratikṛtau | iti krīḍā-kope nibhṛtam ubhayor apy anunaya- prasādau jīyās tām api guru-samakṣaṃ sthitavatoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरस्य । कृष्णं प्रति राधा-सखी-वाक्यम् । सा सर्वथैव रक्ता रागं गुञ्जेव न तु मुखे वहति । वचन-पटोस् तव रागः केवलम् आस्ये शुकस्येव

harasya | kṛṣṇaṃ prati rādhā-sakhī-vākyam | sā sarvathaiva raktā rāgaṃ guñjeva na tu mukhe vahati | vacana-paṭos tava rāgaḥ kevalam āsye śukasyeva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवर्धनाचार्यस्य । (अर्यस् ६४९।७०३) सुभग भवता हृद्ये तस्या ज्वलत्-स्मर-पावकेऽप्य् अभिनिवेशता प्रेमाधिक्यं चिरात् प्रकटीकृतम् । तव तु हृदये शीतेऽप्य् एवं सदैव सुखाप्तये मम सहचरी सा निःस्नेहा मनाग् अपि न स्थिता

govardhanācāryasya | (Aryas 649/703) subhaga bhavatā hṛdye tasyā jvalat-smara-pāvake'py abhiniveśatā premādhikyaṃ cirāt prakaṭīkṛtam | tava tu hṛdaye śīte'py evaṃ sadaiva sukhāptaye mama sahacarī sā niḥsnehā manāg api na sthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रस्य । (शृङ्गार-तिलक २।१०८) अथ दिनान्तर-वार्ता । आगत्य प्रणिपात-सान्त्वित-सखी-दत्तान्तरं सागसि स्वैरं कुर्वति तल्प-पार्श्व-निभृते धूर्तेऽङ्ग-संवाहनम् । ज्ञात्वा स्पर्श-वशात् तया किल सखी-भ्रान्त्य् एव वक्षः शनैः खिन्नासीत्य् अभिधाय मीलित-दृशा सानन्दम् आरोपितः

rudrasya | (Śṛṅgāra-tilaka 2.108) atha dināntara-vārtā | āgatya praṇipāta-sāntvita-sakhī-dattāntaraṃ sāgasi svairaṃ kurvati talpa-pārśva-nibhṛte dhūrte'ṅga-saṃvāhanam | jñātvā sparśa-vaśāt tayā kila sakhī-bhrānty eva vakṣaḥ śanaiḥ khinnāsīty abhidhāya mīlita-dṛśā sānandam āropitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्प्द् ३५७६; स्भ्व् २०८३; स्म्व् ५८।५) वस्तुतस् तु गुरु-भीतया तया व्यञ्जिते कपटमान-कुट्मले । पेशल-प्रिय-सखी-दृशा हरिर् बोधितस् तट-लता-गृहं ययौ

kasyacit | (Spd 3576; Sbhv 2083; Smv 58.5) vastutas tu guru-bhītayā tayā vyañjite kapaṭamāna-kuṭmale | peśala-priya-sakhī-dṛśā harir bodhitas taṭa-latā-gṛhaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधवो मधुर-माधवी-लता- मण्डपे पटु-रटन्-मधुव्रते । संजगौ श्रवण-चारु गोपिका- मान-मीन-वडिशेन वेणुना

mādhavo madhura-mādhavī-latā- maṇḍape paṭu-raṭan-madhuvrate | saṃjagau śravaṇa-cāru gopikā- māna-mīna-vaḍiśena veṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कयोश्चिद् इमौ । (उन् १०।६४, र्स्अक् १।१००फ़्) पुष्प-च्छलेन कृष्णम् अन्वेषयन्तीं राधां प्रति कस्याश्चिद् उक्तिः । पन्थाः क्षेममयोऽस्तु ते परिहर प्रत्यूह-सम्भावनाम् एतन्-मात्रम् अधारि सुन्दरि मया नेत्र-प्रणाली-पथे । नीरे नील-सरोजम् उज्ज्वल-गुणं तीरे तमालालङ्कारः कुञ्जे कोऽपि कलिन्द-शैल-दुहितुः पुंस्कोकिलः खेलति

kayościd imau | (UN 10.64, RSAK 1.100f) puṣpa-cchalena kṛṣṇam anveṣayantīṃ rādhāṃ prati kasyāścid uktiḥ | panthāḥ kṣemamayo'stu te parihara pratyūha-sambhāvanām etan-mātram adhāri sundari mayā netra-praṇālī-pathe | nīre nīla-sarojam ujjvala-guṇaṃ tīre tamālālaṅkāraḥ kuñje ko'pi kalinda-śaila-duhituḥ puṃskokilaḥ khelati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.