Taittirīya Āraṇyaka (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 6

परे युवाꣳसं प्रवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनपस्पशानम् । वैवस्वतꣳ संगमनं जनानां यमꣳ राजानꣳ हविषा दुवस्यत, इति । इदं त्वा वस्त्रं प्रथमं न्वागन्, इति । अपैतदूह यदिहाबिभः पुरा । इष्टापूर्तमनुसंपश्य दक्षिणां यथा ते दत्तं बहुधा वि बन्धुषु, इति । इमौ युनज्मि ते वह्नी असुनीथाय वोढवे । याभ्यां यमस्य सादनꣳ सुकृतां चापि गच्छतात् । पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशर्भुवनस्य गोपाः । सं त्वैतेभ्यः परिददात्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रेभ्यः । पूषेमा आशा अनुवेद सर्वाः सो अस्माꣳ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा अघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रविद्वान् ( १) । आयुर्विश्वायुः परिपासति त्वा पूषा त्वा पातु प्रपथे पुरस्तात् । यत्राऽऽसते सुकृतो यत्र ते ययुस्तत्र त्वा देवः सविता दधातु । भुवनस्य पत इदꣳ हविः, इति । अग्नये रयिमते स्वाहा । पुरुषस्य सयावर्यपेदघानि मृज्महे । यथा नो अत्र नापरः पुरा जरस आयति, इति । पुरुषस्य सयावरि वि ते प्राणमसिस्रसम् । शरीरेण महीमिहि स्वधयेहि पितॄनुप प्रजयाऽस्मानिहाऽऽवह । मैवं माꣳस्ता प्रियेऽहं देवी सती पितृलोकं यदैषि । विश्ववारा नमसा(नभसा?) संव्ययन्त्युभौ नो लोकौ पयसाऽभ्याववृत्स्व ( २) । इयं नारी पतिलोकं वृणाना निपद्यत उप त्वा मर्त्य प्रेतम् । विश्वं पुराणमनुपालयन्ती तस्मै प्रजां द्रविणं चेह धेहि । उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकमितासुमेतमुपशेष एहि । हस्तग्राभस्य दिधिषोस्त्वमेतत्पत्युर्जनित्वमभिसंबभूव । सुवर्णꣳ हस्तादाददाना मृतस्य श्रियै ब्रह्मणे तेजसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयꣳ सुशेवा विश्वा स्पृधो अभिमातीर्जयेम । धनुर्हस्तादाददाना मृतस्य श्रियै क्षत्त्रायौजसे बलाय । अत्रैव त्वमिह वयꣳ सुशेवा विश्वा स्पृधो अभिमातीर्जयेम । मणिꣳ हस्तादाददाना मृतस्य श्रियै विशे पुष्ट्यै बलाय । अत्रैव त्वमिह वयꣳ सुशेवा विश्वा स्पृधो अभिमातीर्जयेम ( ३) । इममग्ने चमसं मा विजीह्वरः प्रियो देवानामुत सोम्यानाम् । एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन्देवा अमृता मादयन्ताम् । अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व संप्रोर्णुष्व मेदसा पीवसा च । नेत्त्वा धृष्णुर्हरसा जर्हृषाणो दधद्विधक्ष्यन्पर्यङ्खयातै । मैनमग्ने विदहो माऽभिशोचो माऽस्य त्वचं चिक्षिपो मा शरीरम् । यदा शृतं करवो जातवेदोऽथेमेनं प्रहिणुतात्पितृभ्यः । शृतं यदाऽकरसि जातवेदोऽथेमेनं परिदत्तात्पितृभ्यः । यदा गच्छात्यसुनीतिमेतामथा देवानां वशनीर्भवाति । सूर्यं ते चक्षुर्गच्छतु वातमात्मा द्यां च गच्छ पृथिवीं च धर्मणा । अपो वा गच्छ यदि तत्र ते हितमोषधीषु प्रतितिष्ठा शरीरैः । अजोऽभागस्तपसा तं तपस्व तं ते शोचिस्तपतु तं ते अर्चिः । यास्ते शिवास्तनुवो जातवेदस्ताभिर्वहेमꣳ सुकृतां यत्र लोकाः । अयं वै त्वमस्मादधि त्वमेतदयं वै तदस्य योनिरसि । वैश्वानरः पुत्रः पित्रे लोककृज्जातवेदो वहेमꣳ सुकृतां यत्र लोकाः ( ४) ।। विद्वानभ्याववृत्स्वाभिमातीर्जयेम शरीरैश्चत्वारि च ।।

pare yuvām̐saṃ pravato mahīranu bahubhyaḥ panthāmanapaspaśānam | vaivasvatam̐ saṃgamanaṃ janānāṃ yamam̐ rājānam̐ haviṣā duvasyata, iti | idaṃ tvā vastraṃ prathamaṃ nvāgan, iti | apaitadūha yadihābibhaḥ purā | iṣṭāpūrtamanusaṃpaśya dakṣiṇāṃ yathā te dattaṃ bahudhā vi bandhuṣu, iti | imau yunajmi te vahnī asunīthāya voḍhave | yābhyāṃ yamasya sādanam̐ sukṛtāṃ cāpi gacchatāt | pūṣā tvetaścyāvayatu pra vidvānanaṣṭapaśarbhuvanasya gopāḥ | saṃ tvaitebhyaḥ paridadātpitṛbhyo'gnirdevebhyaḥ suvidatrebhyaḥ | pūṣemā āśā anuveda sarvāḥ so asmām̐ abhayatamena neṣat | svastidā aghṛṇiḥ sarvavīro'prayucchanpura etu pravidvān ( 1) | āyurviśvāyuḥ paripāsati tvā pūṣā tvā pātu prapathe purastāt | yatrā''sate sukṛto yatra te yayustatra tvā devaḥ savitā dadhātu | bhuvanasya pata idam̐ haviḥ, iti | agnaye rayimate svāhā | puruṣasya sayāvaryapedaghāni mṛjmahe | yathā no atra nāparaḥ purā jarasa āyati, iti | puruṣasya sayāvari vi te prāṇamasisrasam | śarīreṇa mahīmihi svadhayehi pitṝnupa prajayā'smānihā''vaha | maivaṃ mām̐stā priye'haṃ devī satī pitṛlokaṃ yadaiṣi | viśvavārā namasā(nabhasā?) saṃvyayantyubhau no lokau payasā'bhyāvavṛtsva ( 2) | iyaṃ nārī patilokaṃ vṛṇānā nipadyata upa tvā martya pretam | viśvaṃ purāṇamanupālayantī tasmai prajāṃ draviṇaṃ ceha dhehi | udīrṣva nāryabhi jīvalokamitāsumetamupaśeṣa ehi | hastagrābhasya didhiṣostvametatpatyurjanitvamabhisaṃbabhūva | suvarṇam̐ hastādādadānā mṛtasya śriyai brahmaṇe tejase balāya | atraiva tvamiha vayam̐ suśevā viśvā spṛdho abhimātīrjayema | dhanurhastādādadānā mṛtasya śriyai kṣattrāyaujase balāya | atraiva tvamiha vayam̐ suśevā viśvā spṛdho abhimātīrjayema | maṇim̐ hastādādadānā mṛtasya śriyai viśe puṣṭyai balāya | atraiva tvamiha vayam̐ suśevā viśvā spṛdho abhimātīrjayema ( 3) | imamagne camasaṃ mā vijīhvaraḥ priyo devānāmuta somyānām | eṣa yaścamaso devapānastasmindevā amṛtā mādayantām | agnervarma pari gobhirvyayasva saṃprorṇuṣva medasā pīvasā ca | nettvā dhṛṣṇurharasā jarhṛṣāṇo dadhadvidhakṣyanparyaṅkhayātai | mainamagne vidaho mā'bhiśoco mā'sya tvacaṃ cikṣipo mā śarīram | yadā śṛtaṃ karavo jātavedo'themenaṃ prahiṇutātpitṛbhyaḥ | śṛtaṃ yadā'karasi jātavedo'themenaṃ paridattātpitṛbhyaḥ | yadā gacchātyasunītimetāmathā devānāṃ vaśanīrbhavāti | sūryaṃ te cakṣurgacchatu vātamātmā dyāṃ ca gaccha pṛthivīṃ ca dharmaṇā | apo vā gaccha yadi tatra te hitamoṣadhīṣu pratitiṣṭhā śarīraiḥ | ajo'bhāgastapasā taṃ tapasva taṃ te śocistapatu taṃ te arciḥ | yāste śivāstanuvo jātavedastābhirvahemam̐ sukṛtāṃ yatra lokāḥ | ayaṃ vai tvamasmādadhi tvametadayaṃ vai tadasya yonirasi | vaiśvānaraḥ putraḥ pitre lokakṛjjātavedo vahemam̐ sukṛtāṃ yatra lokāḥ ( 4) || vidvānabhyāvavṛtsvābhimātīrjayema śarīraiścatvāri ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एतस्य पथो गोप्तारस्तेभ्यः स्वाहा य एतस्य पथो रक्षितारस्तेभ्यः स्वाहा य एतस्य पथोऽभि रक्षितारस्तेभ्यः स्वाहा ख्यात्रे स्वाहाऽपाख्यात्रे स्वाहाऽभिलालपते स्वाहाऽपलालपते स्वाहाऽग्नये कर्मकृते स्वाहा यमत्र नाधीमस्तस्मै स्वाहा, इति । यस्त इध्मं जभरत्सिष्विदानो मूर्धानं वा ततपते त्वाया । दिवो विश्वस्मात्सीमघायत उरुष्यः, इति । अस्मात्त्वमधि जातोऽसि त्वदयं जायतां पुनः । अग्नये वैश्वानराय सुवर्गाय लोकाय स्वाहा ( १), इति । य एतस्य त्वत्पञ्च ।।

ya etasya patho goptārastebhyaḥ svāhā ya etasya patho rakṣitārastebhyaḥ svāhā ya etasya patho'bhi rakṣitārastebhyaḥ svāhā khyātre svāhā'pākhyātre svāhā'bhilālapate svāhā'palālapate svāhā'gnaye karmakṛte svāhā yamatra nādhīmastasmai svāhā, iti | yasta idhmaṃ jabharatsiṣvidāno mūrdhānaṃ vā tatapate tvāyā | divo viśvasmātsīmaghāyata uruṣyaḥ, iti | asmāttvamadhi jāto'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ | agnaye vaiśvānarāya suvargāya lokāya svāhā ( 1), iti | ya etasya tvatpañca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र केतुना बृहता भात्यग्निराविर्विश्वानि वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्तादुप मामुदानडपामुपस्ये महिषो ववर्ध, इति । इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा संविशस्व । संवेशनस्तनुवै चारुरेधि प्रियो देवानां परमे सधस्थे, इति । नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तꣳ हृदा वेनन्तो अभ्यचक्षत त्वा । हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनं भुरण्युम्, इति । अतिद्रव सारमेयौ श्वानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा । अथा पितॄन्त्सुविदत्राꣳ अपीहि यमेन ये सधमादं मदन्ति, इति । यौ ते श्वानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षी नृचक्षसा । ताभ्याꣳ राजन्परिदेह्येनꣳ स्वस्ति चास्मा अनमीवं च धेहि ( १), इति । उरुणसावसुतृपावुलुंबलौ यमस्य दूती चरतोऽवशाꣳ अनु । तावस्मभ्यं दृशये सूर्याय पुनर्दत्तावसुमद्येह भद्रम्, इति । सोम एकेभ्यः पवते घृतमेक उपासते । येभ्यो मधु प्रधावति ताꣳश्चिदेवापि गच्छतात्, इति । ये युध्यन्ते प्रधनेषु शूरासो ये तनुत्यजः । ये वा सहस्रदक्षिणास्ताꣳश्चिदेवापि गच्छतात्, इति । तपसा ये अनाधृष्यास्तपसा ये सुवर्गताः । तपो ये चक्रिरे महत्ताꣳश्चिदेवापि गच्छतात्, इति । अश्मन्वती रेवतीः सꣳरभध्वमुत्तिष्ठत प्रतरता सखायः । अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान्वयमभि वाजानुत्तरेम ( २), इति । यद्वै देवस्य सवितुः पवित्रꣳ सहस्रधारं विततमन्तरिक्षे । येनापुनादिन्द्रमनार्तमार्त्यै तेनाहं माꣳ सर्वतनुं पुनामि । या राष्ट्रात्पन्नादपयन्ति शाखा अभिमृता नृपतिमिच्छमानाः । धातुस्ताः सर्वाः पवनेन पूताः प्रजयाऽस्मान्रय्या वर्चसा सꣳसृजाथ । उद्वयं तमसस्परिपश्यन्तो ज्योतिरुत्तरम् । देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम्, इति । धाता पुनातु सविता पुनातु । अग्नेस्तेजसा सूर्यस्य वर्चसा ( ३) ।। धेह्युत्तरेमाष्टौ च ।।

pra ketunā bṛhatā bhātyagnirāvirviśvāni vṛṣabho roravīti | divaścidantādupa māmudānaḍapāmupasye mahiṣo vavardha, iti | idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃviśasva | saṃveśanastanuvai cāruredhi priyo devānāṃ parame sadhasthe, iti | nāke suparṇamupa yatpatantam̐ hṛdā venanto abhyacakṣata tvā | hiraṇyapakṣaṃ varuṇasya dūtaṃ yamasya yonau śakunaṃ bhuraṇyum, iti | atidrava sārameyau śvānau caturakṣau śabalau sādhunā pathā | athā pitṝntsuvidatrām̐ apīhi yamena ye sadhamādaṃ madanti, iti | yau te śvānau yama rakṣitārau caturakṣau pathirakṣī nṛcakṣasā | tābhyām̐ rājanparidehyenam̐ svasti cāsmā anamīvaṃ ca dhehi ( 1), iti | uruṇasāvasutṛpāvuluṃbalau yamasya dūtī carato'vaśām̐ anu | tāvasmabhyaṃ dṛśaye sūryāya punardattāvasumadyeha bhadram, iti | soma ekebhyaḥ pavate ghṛtameka upāsate | yebhyo madhu pradhāvati tām̐ścidevāpi gacchatāt, iti | ye yudhyante pradhaneṣu śūrāso ye tanutyajaḥ | ye vā sahasradakṣiṇāstām̐ścidevāpi gacchatāt, iti | tapasā ye anādhṛṣyāstapasā ye suvargatāḥ | tapo ye cakrire mahattām̐ścidevāpi gacchatāt, iti | aśmanvatī revatīḥ sam̐rabhadhvamuttiṣṭhata prataratā sakhāyaḥ | atrā jahāma ye asannaśevāḥ śivānvayamabhi vājānuttarema ( 2), iti | yadvai devasya savituḥ pavitram̐ sahasradhāraṃ vitatamantarikṣe | yenāpunādindramanārtamārtyai tenāhaṃ mām̐ sarvatanuṃ punāmi | yā rāṣṭrātpannādapayanti śākhā abhimṛtā nṛpatimicchamānāḥ | dhātustāḥ sarvāḥ pavanena pūtāḥ prajayā'smānrayyā varcasā sam̐sṛjātha | udvayaṃ tamasasparipaśyanto jyotiruttaram | devaṃ devatrā sūryamaganma jyotiruttamam, iti | dhātā punātu savitā punātu | agnestejasā sūryasya varcasā ( 3) || dhehyuttaremāṣṭau ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं ते अग्निममन्थाम वृषभायेव पक्तवे । इमं तꣳ शमयामसि क्षीरेण चोदकेन च, इति । यं त्वमग्ने समदहस्त्वमु निर्वापया पुनः । क्याम्बूरत्र जायतां पाकदूर्वाव्यल्कशा, इति । शीतिके शीतिकावति ह्रादुके ह्रादुकावति । मण्डूक्यासु संगमयेमꣳ स्वग्निꣳ शमय, इति । शं ते धन्वन्या आपः शमु ते सन्त्वनूक्याः । शं ते समुद्रिया आपः शमु ते सन्तु वर्ष्याः, इति । शं ते स्रवन्तीस्तनुवे शमु ते सन्तु कूप्याः । शं ते नीहारो वर्षतु शमु पृष्वाऽवशीयताम् (१), इति । अवसृज पुनरग्ने पितृभ्यो यस्त आहुतश्चरति स्वधाभिः । आयुर्वसान उपयातु शेषꣳ संगच्छतां तनुवा जातवेदः, इति । संगच्छस्व पितृभिः सꣳ स्वधाभिः समिष्टापूर्तेन परमे व्योमन् । यत्र भूम्यै वृणसे तत्र गच्छ तत्र त्वा देवः सविता दधातु, इति । यत्ते कृष्णः शकुन आतुतोद पिपीलः सर्प उत वा श्वापदः । अग्निष्टद्विश्वादनृणं कृणोतु सोमश्च यो ब्राह्मणमाविवेश, इति । उत्तिष्ठातस्तनुवꣳ संभरस्व मेह गात्रमवहा मा शरीरम् । यत्र भूम्यै वृणसे तत्र गच्छ तत्र त्वा देवः सविता दधातु । इदं त एकं पर ऊ त एकं तृतीयेन ज्योतिषा संविशस्व । संवेशनस्तुनवै चारुरेधि प्रियो देवानां परमे सधस्थे, इति । उत्तिष्ठ प्रेहि प्रद्रवौकः कृणुष्व परमे व्योमन् । यमेन त्वं यम्या संविदानोत्तमं नाकमधिरोहेमम् । अश्मन्वती रेवतीर्यद्वै देवस्य सवितुः पवित्रं या राष्ट्रात्पन्नादुद्वयं तमसस्परि धाता पुनातु, इति। अस्मात्त्वमधिजातोऽस्ययं त्वदधिजायताम् । अग्नये वैश्वानराय सुवर्गाय लोकाय स्वाहा (२), इति ।। अवशीयताꣳ सधस्थे पञ्च च ।।

yaṃ te agnimamanthāma vṛṣabhāyeva paktave | imaṃ tam̐ śamayāmasi kṣīreṇa codakena ca, iti | yaṃ tvamagne samadahastvamu nirvāpayā punaḥ | kyāmbūratra jāyatāṃ pākadūrvāvyalkaśā, iti | śītike śītikāvati hrāduke hrādukāvati | maṇḍūkyāsu saṃgamayemam̐ svagnim̐ śamaya, iti | śaṃ te dhanvanyā āpaḥ śamu te santvanūkyāḥ | śaṃ te samudriyā āpaḥ śamu te santu varṣyāḥ, iti | śaṃ te sravantīstanuve śamu te santu kūpyāḥ | śaṃ te nīhāro varṣatu śamu pṛṣvā'vaśīyatām (1), iti | avasṛja punaragne pitṛbhyo yasta āhutaścarati svadhābhiḥ | āyurvasāna upayātu śeṣam̐ saṃgacchatāṃ tanuvā jātavedaḥ, iti | saṃgacchasva pitṛbhiḥ sam̐ svadhābhiḥ samiṣṭāpūrtena parame vyoman | yatra bhūmyai vṛṇase tatra gaccha tatra tvā devaḥ savitā dadhātu, iti | yatte kṛṣṇaḥ śakuna ātutoda pipīlaḥ sarpa uta vā śvāpadaḥ | agniṣṭadviśvādanṛṇaṃ kṛṇotu somaśca yo brāhmaṇamāviveśa, iti | uttiṣṭhātastanuvam̐ saṃbharasva meha gātramavahā mā śarīram | yatra bhūmyai vṛṇase tatra gaccha tatra tvā devaḥ savitā dadhātu | idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃviśasva | saṃveśanastunavai cāruredhi priyo devānāṃ parame sadhasthe, iti | uttiṣṭha prehi pradravaukaḥ kṛṇuṣva parame vyoman | yamena tvaṃ yamyā saṃvidānottamaṃ nākamadhirohemam | aśmanvatī revatīryadvai devasya savituḥ pavitraṃ yā rāṣṭrātpannādudvayaṃ tamasaspari dhātā punātu, iti| asmāttvamadhijāto'syayaṃ tvadadhijāyatām | agnaye vaiśvānarāya suvargāya lokāya svāhā (2), iti || avaśīyatām̐ sadhasthe pañca ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयातु देवः सुमनाभिरूतिभिर्यमो ह वेह प्रयताभिरक्ता । आसीदताꣳ सुप्रयते ह बर्हिष्यूर्जाय जात्यै मम शत्रुहत्यै । यमे इव यतमाने यदैतं प्र वां भरन्मानुषा देवयन्तः । आसीदतꣳ स्वमु लोकं विदाने स्वासस्थे भवतमिन्दवे नः, इति । यमाय सोमꣳ सुनुत यमाय जुहुता हविः । यमꣳ ह यज्ञो गच्छत्यग्निदूतो अरंकृतः । यमाय घृतवद्धविर्जुहोत प्र च तिष्ठत । स नो देवेष्वायमद्दीर्घमायुः प्रजीवसे । यमाय मधुमत्तमꣳ राज्ञे हव्यं जुहोतन । इदं नम ऋषिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिकृद्भ्यः (१) । योऽस्य कौष्ठ्य जगतः पार्थिवस्यैक इद्वशी । यमं भङ्ग्यश्रवो गाय यो राजाऽनपरोध्यः, इति । यमं गाय भङ्ग्यश्रवो यो राजाऽनपरोध्यः । येनाऽऽपो नद्यो धन्वानि येन द्यौः पृथिवी दृढा, इति । हिरण्यकक्ष्यान्त्सुधुरान्हिरण्याक्षानयःशफान् । अश्वाननश्यतो दानं यमो राजाऽभितिष्ठति, इति । यमो दाधार पृथिवीं यमो विश्वमिदं जगत् । यमाय सर्वमित्रस्थे यत्प्राणद्वायुरक्षितम्, इति । यथा पञ्च यथा षड्यथा पञ्चदशर्षयः । यमं यो विद्यात्स ब्रूयाद्यथैक ऋषिर्विजानते (२), इति । त्रिकद्रुकेभिः पतति षडु्र्वीरेकमिद्बृहत् । गायत्री त्रिष्टुप्छन्दाꣳसि सर्वा ता यम आहिता, इति । अहरहर्नयमानो गामश्वं पुरुषं जगत् । वैवस्वतो न तृप्यति पञ्चभिर्मानवैर्यमः, इति । वैवस्वते विविच्यन्ते यमे राजनि ते जनाः । ये चेह सत्येनेच्छन्ते य उ चानृतवादिनः, इति । ते राजन्निह विविच्यन्तेऽथा यन्ति त्वामुप । देवाꣳश्च ये नमस्यन्ति ब्राह्मणाꣳश्चापचित्यति, इति । यस्मिन्वृक्षे सुपलाशे देवैः संपिबते यमः । अत्रा नो विश्पतिः पिता पुराणा अनुवेनति (३), इति ।। पथिकृद्भ्यो विजानतेऽनुवेनति ।।

āyātu devaḥ sumanābhirūtibhiryamo ha veha prayatābhiraktā | āsīdatām̐ suprayate ha barhiṣyūrjāya jātyai mama śatruhatyai | yame iva yatamāne yadaitaṃ pra vāṃ bharanmānuṣā devayantaḥ | āsīdatam̐ svamu lokaṃ vidāne svāsasthe bhavatamindave naḥ, iti | yamāya somam̐ sunuta yamāya juhutā haviḥ | yamam̐ ha yajño gacchatyagnidūto araṃkṛtaḥ | yamāya ghṛtavaddhavirjuhota pra ca tiṣṭhata | sa no deveṣvāyamaddīrghamāyuḥ prajīvase | yamāya madhumattamam̐ rājñe havyaṃ juhotana | idaṃ nama ṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ pūrvebhyaḥ pathikṛdbhyaḥ (1) | yo'sya kauṣṭhya jagataḥ pārthivasyaika idvaśī | yamaṃ bhaṅgyaśravo gāya yo rājā'naparodhyaḥ, iti | yamaṃ gāya bhaṅgyaśravo yo rājā'naparodhyaḥ | yenā''po nadyo dhanvāni yena dyauḥ pṛthivī dṛḍhā, iti | hiraṇyakakṣyāntsudhurānhiraṇyākṣānayaḥśaphān | aśvānanaśyato dānaṃ yamo rājā'bhitiṣṭhati, iti | yamo dādhāra pṛthivīṃ yamo viśvamidaṃ jagat | yamāya sarvamitrasthe yatprāṇadvāyurakṣitam, iti | yathā pañca yathā ṣaḍyathā pañcadaśarṣayaḥ | yamaṃ yo vidyātsa brūyādyathaika ṛṣirvijānate (2), iti | trikadrukebhiḥ patati ṣaḍurvīrekamidbṛhat | gāyatrī triṣṭupchandām̐si sarvā tā yama āhitā, iti | aharaharnayamāno gāmaśvaṃ puruṣaṃ jagat | vaivasvato na tṛpyati pañcabhirmānavairyamaḥ, iti | vaivasvate vivicyante yame rājani te janāḥ | ye ceha satyenecchante ya u cānṛtavādinaḥ, iti | te rājanniha vivicyante'thā yanti tvāmupa | devām̐śca ye namasyanti brāhmaṇām̐ścāpacityati, iti | yasminvṛkṣe supalāśe devaiḥ saṃpibate yamaḥ | atrā no viśpatiḥ pitā purāṇā anuvenati (3), iti || pathikṛdbhyo vijānate'nuvenati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वानरे हविरिदं जुहोमि साहस्रमुत्सꣳ शतधारमेतम् । तस्मिन्नेष पितरं पितामहं प्रपितामहं बिभरत्पिन्वमाने, इति । द्रप्सश्चस्कन्द पृथिवीमनु द्यामिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । तृतीयं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः, इति । इमꣳ समुद्रꣳ शतधारमुत्सं व्यच्यमानं भुवनस्य मध्ये । घृतं दुहानामदितिं जनायाग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन्, इति । अपेत वीत वि च सर्पतातो येऽत्र स्थ पुराणा ये च नूतनाः । अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्ववसानमस्मै, इति । सवितैतानि शरीराणि पृथिव्यै मातुरुपस्थ आदधे । तेभिर्युज्यन्तामघ्नियाः ( १ ), इति । शुनं वाहाः शुनं नाराः शुनं कृषतु लाङ्गलम् । शुनं वरत्रा बध्यꣳन्ताꣳ शुनमष्ट्रामुदिङ्गय शुनासीरा शुनमस्मासु धत्तम्, इति । शुनासीराविमां वाचं यद्दिवि चक्रथुः पयः । तेनेमामुपसिञ्चतम्, इति । सीते वन्दामहे त्वाऽर्वाची सुभगे भव । यया नः सुभगा ससि यथा नः सुफला ससि, इति । सवितैतानि शरीराणि पृथिव्यै मातुरुपस्थ आदधे । तेभिरदिते शं भव, इति । विमुच्यध्वमघ्निया देवयाना अतारिष्म तमसस्पाꣳरमस्य । ज्योतिरापाम सुवरगन्म ( २), इति । प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिꣳहते पिन्वते सुवः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीꣳ रेतसाऽवति, इति । यथा यमाय हार्म्यमवपन्पञ्च मानवाः । एवं वपामि हार्म्यं यथाऽसाम जीवलोके भूरयः, इति । चितः स्थ परिचित ऊर्ध्वचितः श्रयध्वं पितरो देवता । प्रजापतिर्वः सादयतु तया देवतया, इति। आप्यायस्व, सं ते ( ३), इति ।। अघ्निया अगन्म सप्त च ।।

vaiśvānare haviridaṃ juhomi sāhasramutsam̐ śatadhārametam | tasminneṣa pitaraṃ pitāmahaṃ prapitāmahaṃ bibharatpinvamāne, iti | drapsaścaskanda pṛthivīmanu dyāmimaṃ ca yonimanu yaśca pūrvaḥ | tṛtīyaṃ yonimanu saṃcarantaṃ drapsaṃ juhomyanu sapta hotrāḥ, iti | imam̐ samudram̐ śatadhāramutsaṃ vyacyamānaṃ bhuvanasya madhye | ghṛtaṃ duhānāmaditiṃ janāyāgne mā him̐sīḥ parame vyoman, iti | apeta vīta vi ca sarpatāto ye'tra stha purāṇā ye ca nūtanāḥ | ahobhiradbhiraktubhirvyaktaṃ yamo dadātvavasānamasmai, iti | savitaitāni śarīrāṇi pṛthivyai māturupastha ādadhe | tebhiryujyantāmaghniyāḥ ( 1 ), iti | śunaṃ vāhāḥ śunaṃ nārāḥ śunaṃ kṛṣatu lāṅgalam | śunaṃ varatrā badhyam̐ntām̐ śunamaṣṭrāmudiṅgaya śunāsīrā śunamasmāsu dhattam, iti | śunāsīrāvimāṃ vācaṃ yaddivi cakrathuḥ payaḥ | tenemāmupasiñcatam, iti | sīte vandāmahe tvā'rvācī subhage bhava | yayā naḥ subhagā sasi yathā naḥ suphalā sasi, iti | savitaitāni śarīrāṇi pṛthivyai māturupastha ādadhe | tebhiradite śaṃ bhava, iti | vimucyadhvamaghniyā devayānā atāriṣma tamasaspām̐ramasya | jyotirāpāma suvaraganma ( 2), iti | pra vātā vānti patayanti vidyuta udoṣadhīrjim̐hate pinvate suvaḥ | irā viśvasmai bhuvanāya jāyate yatparjanyaḥ pṛthivīm̐ retasā'vati, iti | yathā yamāya hārmyamavapanpañca mānavāḥ | evaṃ vapāmi hārmyaṃ yathā'sāma jīvaloke bhūrayaḥ, iti | citaḥ stha paricita ūrdhvacitaḥ śrayadhvaṃ pitaro devatā | prajāpatirvaḥ sādayatu tayā devatayā, iti| āpyāyasva, saṃ te ( 3), iti || aghniyā aganma sapta ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्ते तभ्नोमि पृथिवीं त्वत्परीमं लोकं निदधन्मो अहꣳ रिषम् । एताꣳ स्थूणां पितरो धारꣳयन्तु तेऽत्रा यमः सादनात्ते मिनोतु, इति । उपसर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पृथिवीꣳ सुशेवाम् । ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत्येषा त्वा पातु निर्ऋत्या उपस्थे, इति । उच्छ्मञ्चस्व पृथिवि मा विबाधिथाः सूपायनाऽस्मै भव सूपवञ्चना । माता पुत्रं यथा सिचाऽभ्येनं भूमि वृणु. इति । उच्छ्रमञ्चमाना पृथिवी हि तिष्ठसि सहस्रं मित उप हि श्रयन्ताम् । ते गृहासो मधुश्चुतो विश्वाहाऽस्मै शरणाः सन्त्वत्र, इति । एणीर्धाना हरिणीरर्जुनीः सन्तु धेनवः । तिलवत्सा ऊर्जमस्मै दुहाना विश्वाहा सन्त्वनपस्फुरन्तीः ( १), इति । एषा ते यमसादने स्वधा निधीयते गृहे । अक्षितिर्नाम ते असौ, इति । इदं पितृभ्यः प्रभरेम बर्हिर्देवेभ्यो जीवन्त उत्तरं भरेम । तत्त्वमारोहासो मेध्यो भवं(भव?) यमेन त्वं यम्या संविदानः, इति । मा त्वा वृक्षौ संबाधिष्टां मा माता पृथिवि त्वम् । पितॄन्ह्यत्र गच्छास्येधांसं यमराज्ये, इति । मा त्वा वृक्षौ संबाधेथां मा माता पृथिवी मही । वैवस्वतꣳ हि गच्छासि यमराज्ये विराजसि, इति । नळं प्लवमारोहैतं नळेन पथोऽन्विहि । स त्वं नळप्लवो भूत्वा संतर प्रतरोत्तर ( २), इति । सवितैतानि शरीराणि पृथिव्यै मातुरुपस्थ आदधे । तेभ्यः पृथिवि शं भव, इति । षड्ढोता सूर्यं ते चक्षुर्गच्छतु वातमात्मा द्यां च गच्छ पृथिवीं च धर्मणा । अपो वा गच्छ यदि तत्र ते हितमोषधीषु प्रतितिष्ठा शरीरैः, इति । परं मृत्यो अनुपरेहि पन्थां यस्ते स्व इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजाꣳ रीरिषो मोत वीरान्, इति । शं वातः शꣳ हि ते घृणिः शमु ते सन्त्वोषधीः । कल्पन्तां मे दिशः शग्माः, इति । पृथिव्यास्त्वा लोके सादयाम्यमुष्य शर्मासि पितरो देवता । प्रजापतिस्त्वा सादयतु तया देवतया, इति । अन्तरिक्षस्य त्वा दिवस्त्वा दिशां त्वा नाकस्य त्वा पृष्ठे ब्रध्नस्य त्वा विष्टपे सादयाम्यमुष्य शर्मासि पितरो देवता । प्रजापतिस्त्वा सादयतु तया देवतया ( ३), इति ।। अनपस्फुरन्तीरुत्तर देवतया द्वे च ।।

utte tabhnomi pṛthivīṃ tvatparīmaṃ lokaṃ nidadhanmo aham̐ riṣam | etām̐ sthūṇāṃ pitaro dhāram̐yantu te'trā yamaḥ sādanātte minotu, iti | upasarpa mātaraṃ bhūmimetāmuruvyacasaṃ pṛthivīm̐ suśevām | ūrṇamradā yuvatirdakṣiṇāvatyeṣā tvā pātu nirṛtyā upasthe, iti | ucchmañcasva pṛthivi mā vibādhithāḥ sūpāyanā'smai bhava sūpavañcanā | mātā putraṃ yathā sicā'bhyenaṃ bhūmi vṛṇu. iti | ucchramañcamānā pṛthivī hi tiṣṭhasi sahasraṃ mita upa hi śrayantām | te gṛhāso madhuścuto viśvāhā'smai śaraṇāḥ santvatra, iti | eṇīrdhānā hariṇīrarjunīḥ santu dhenavaḥ | tilavatsā ūrjamasmai duhānā viśvāhā santvanapasphurantīḥ ( 1), iti | eṣā te yamasādane svadhā nidhīyate gṛhe | akṣitirnāma te asau, iti | idaṃ pitṛbhyaḥ prabharema barhirdevebhyo jīvanta uttaraṃ bharema | tattvamārohāso medhyo bhavaṃ(bhava?) yamena tvaṃ yamyā saṃvidānaḥ, iti | mā tvā vṛkṣau saṃbādhiṣṭāṃ mā mātā pṛthivi tvam | pitṝnhyatra gacchāsyedhāṃsaṃ yamarājye, iti | mā tvā vṛkṣau saṃbādhethāṃ mā mātā pṛthivī mahī | vaivasvatam̐ hi gacchāsi yamarājye virājasi, iti | nal̤aṃ plavamārohaitaṃ nal̤ena patho'nvihi | sa tvaṃ nal̤aplavo bhūtvā saṃtara pratarottara ( 2), iti | savitaitāni śarīrāṇi pṛthivyai māturupastha ādadhe | tebhyaḥ pṛthivi śaṃ bhava, iti | ṣaḍḍhotā sūryaṃ te cakṣurgacchatu vātamātmā dyāṃ ca gaccha pṛthivīṃ ca dharmaṇā | apo vā gaccha yadi tatra te hitamoṣadhīṣu pratitiṣṭhā śarīraiḥ, iti | paraṃ mṛtyo anuparehi panthāṃ yaste sva itaro devayānāt | cakṣuṣmate śṛṇvate te bravīmi mā naḥ prajām̐ rīriṣo mota vīrān, iti | śaṃ vātaḥ śam̐ hi te ghṛṇiḥ śamu te santvoṣadhīḥ | kalpantāṃ me diśaḥ śagmāḥ, iti | pṛthivyāstvā loke sādayāmyamuṣya śarmāsi pitaro devatā | prajāpatistvā sādayatu tayā devatayā, iti | antarikṣasya tvā divastvā diśāṃ tvā nākasya tvā pṛṣṭhe bradhnasya tvā viṣṭape sādayāmyamuṣya śarmāsi pitaro devatā | prajāpatistvā sādayatu tayā devatayā ( 3), iti || anapasphurantīruttara devatayā dve ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूपवान्घृतवाꣳश्चरुरेह सीदतूत्तभ्नुवन्पृथिवीं द्यामुतोपरि । योनिकृतः पथिकृतः सपर्यत ये देवानां घृतभागा इह स्थ । एषा ते यमसादने स्वधा निधीयते गृहेऽसौ । दशाक्षरा ताꣳ रक्षस्व तां गोपायस्व तां ते परिददामि तस्यां त्वा मा दभन्पितरो देवता । प्रजापतिस्त्वा सादयतु तया देवतया, इति । अपूपवाञ्शृतवान्क्षीरवान्दधिवान्मधुमाꣳश्चरुरेह सीदतूत्तभ्नुवन्पृथिवीं द्यामुतोपरि। योनि कृतः पथिकृतः सपर्यत ये देवानाꣳ शृतभागाः क्षःइ(?)भागा दधिभागा (?)भागा इह स्थ। एष ते यमुसादने स्वधा निधीयते गृहेऽसौ । शताक्षरा सहस्राक्षराऽयुताक्षराऽच्युताक्षरा ताꣳ रक्षस्व तां गोपायस्व तां ते परिददामि तस्यां त्वामादभन्पितरो देवता । प्रजापतिस्त्वा सादयतु तया देवतया ( १), इति ।। अपूपवानसौ दश ।।

apūpavānghṛtavām̐ścarureha sīdatūttabhnuvanpṛthivīṃ dyāmutopari | yonikṛtaḥ pathikṛtaḥ saparyata ye devānāṃ ghṛtabhāgā iha stha | eṣā te yamasādane svadhā nidhīyate gṛhe'sau | daśākṣarā tām̐ rakṣasva tāṃ gopāyasva tāṃ te paridadāmi tasyāṃ tvā mā dabhanpitaro devatā | prajāpatistvā sādayatu tayā devatayā, iti | apūpavāñśṛtavānkṣīravāndadhivānmadhumām̐ścarureha sīdatūttabhnuvanpṛthivīṃ dyāmutopari| yoni kṛtaḥ pathikṛtaḥ saparyata ye devānām̐ śṛtabhāgāḥ kṣaḥi(?)bhāgā dadhibhāgā (?)bhāgā iha stha| eṣa te yamusādane svadhā nidhīyate gṛhe'sau | śatākṣarā sahasrākṣarā'yutākṣarā'cyutākṣarā tām̐ rakṣasva tāṃ gopāyasva tāṃ te paridadāmi tasyāṃ tvāmādabhanpitaro devatā | prajāpatistvā sādayatu tayā devatayā ( 1), iti || apūpavānasau daśa ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतास्ते स्वधा अमृताः करोमि यास्ते धानाः परिकिराम्यत्र । तास्ते यमः पितृभिः संविदानोऽत्र धेनूः कामदुघाः करोतु, इति । त्वामर्जुनौषधीनां पयो ब्रह्माण इद्विदुः । तासां त्वा मध्यादाददे चरुभ्यो अपिधातवे, इति । दूर्वाणाꣳ स्तम्बमाहरैतां प्रियतमां मम । इमां दिशं मनुष्याणां भूयिष्ठाऽनु विरोहतु इति । काशानाꣳ स्तम्बमाहर रक्षसामपहत्यै । य एतस्यै दिशः पराभवन्नघायवो यथा ते नाभवान्पुनः, इति । दर्भाणाꣳ स्तम्बमाहर पितृणामोषधीं प्रियाम् । अन्वस्यै मूलं जीवादनु काण्डमथो फलम्, इति । लोकं पृण ता अस्य सूददोहसः इति । शं वातः शꣳ हि ते घृणिः शमु ते सन्त्वोषधीः । कल्पन्तां ते दिशः सर्वाः, इति । इदमेव मेतोऽपरामार्तिमाराम कांचन । तथा तदश्विभ्यां कृतं मित्रेण वरुणेन च, इति । वरणो वारयादिदं देवो वनस्पतिः । आर्त्यै निर्ऋत्यै द्वेषाच्च वनस्पतिः, इति । विधृतिरसि विधारयास्मदघा द्वेषाꣳसि, इति । शमि शमयास्मदघा द्वेषाꣳसि, इति । यव यवयास्मदघा द्वेषाꣳसि, इति । पृथिवीं गच्छान्तरिक्षं गच्छ दिवं गच्छ दिशो गच्छ सुवर्गच्छ सुवर्गच्छ दिशो गच्छ दिवं गच्छान्तरिक्षं गच्छ पृथिवीं गच्छापो वा गच्छ यदि तत्र ते हितमोषधीषु प्रतितिष्ठा शरीरैः, इति । अश्मन्वती रेवतीर्यद्वै देवस्य सवितुः पवित्रं या राष्ट्रात्पन्नादुद्वयं तमसस्परि धाता पुनातु(२), इति ।। अथो फलं पुनातु ।।

etāste svadhā amṛtāḥ karomi yāste dhānāḥ parikirāmyatra | tāste yamaḥ pitṛbhiḥ saṃvidāno'tra dhenūḥ kāmadughāḥ karotu, iti | tvāmarjunauṣadhīnāṃ payo brahmāṇa idviduḥ | tāsāṃ tvā madhyādādade carubhyo apidhātave, iti | dūrvāṇām̐ stambamāharaitāṃ priyatamāṃ mama | imāṃ diśaṃ manuṣyāṇāṃ bhūyiṣṭhā'nu virohatu iti | kāśānām̐ stambamāhara rakṣasāmapahatyai | ya etasyai diśaḥ parābhavannaghāyavo yathā te nābhavānpunaḥ, iti | darbhāṇām̐ stambamāhara pitṛṇāmoṣadhīṃ priyām | anvasyai mūlaṃ jīvādanu kāṇḍamatho phalam, iti | lokaṃ pṛṇa tā asya sūdadohasaḥ iti | śaṃ vātaḥ śam̐ hi te ghṛṇiḥ śamu te santvoṣadhīḥ | kalpantāṃ te diśaḥ sarvāḥ, iti | idameva meto'parāmārtimārāma kāṃcana | tathā tadaśvibhyāṃ kṛtaṃ mitreṇa varuṇena ca, iti | varaṇo vārayādidaṃ devo vanaspatiḥ | ārtyai nirṛtyai dveṣācca vanaspatiḥ, iti | vidhṛtirasi vidhārayāsmadaghā dveṣām̐si, iti | śami śamayāsmadaghā dveṣām̐si, iti | yava yavayāsmadaghā dveṣām̐si, iti | pṛthivīṃ gacchāntarikṣaṃ gaccha divaṃ gaccha diśo gaccha suvargaccha suvargaccha diśo gaccha divaṃ gacchāntarikṣaṃ gaccha pṛthivīṃ gacchāpo vā gaccha yadi tatra te hitamoṣadhīṣu pratitiṣṭhā śarīraiḥ, iti | aśmanvatī revatīryadvai devasya savituḥ pavitraṃ yā rāṣṭrātpannādudvayaṃ tamasaspari dhātā punātu(2), iti || atho phalaṃ punātu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोहताऽऽयुर्जरसं गृणाना अनुपूर्वं यतमाना यतिष्ट । इह त्वष्टा सुजनिमा सुरत्नो दीर्घमायुः करतु जीवसे वः, इति । यथाऽहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथर्तव ऋतुभिर्यन्ति क्लृप्ताः । यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूꣳषि कल्पयैषाम्, इति । न हि ते अग्ने तनुवै क्रूरं चकार मर्त्यः । कपिर्बभस्ति तेजनं पुनर्जरायु गौरिव । अप नः शोशुचदघमग्ने शुशुध्या रयिम् । अप नः शोशुचदघं मृत्यवे स्वाहा । अनड्वाहमन्वारभामहे स्वस्तये । स न इन्द्र इव देवेभ्यो वह्निः संपारणो भव ( १), इति । इमे जीवा वि मृतैराववर्तिन्नभूद्भद्रा देवहूतिं नो अद्य । प्राञ्जोऽगामा नृतये हसाय द्रघीय आयुः प्रतरां दधानाः, इति । मृत्योः पदं योपयन्तो यदैम द्राघीय आयुः प्रतरां दधानाः । आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवथ यज्ञियासः, इति । इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मा नोऽनुगाद परो अर्धमेतम् । शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीस्तिरो मृत्युं दद्महे पर्वतेन, इति । इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा समृशन्ताम् । अनश्रवो अनमीवा सुशेवा आरोहन्तु जनयो योनिमग्रे, इति । यदाञ्जनं त्रैककुदं जातꣳ हिमवतस्परि । तेनामृतस्य मूलेनारातीर्जम्भयामसि, इति । यथा त्वमुद्भिनत्स्योषधे पृथिव्या अधि । एवमिम उद्भिन्दन्तु कीर्त्या यशसा ब्रह्मवर्चसेन, इति । अजोऽस्यजास्मदघा द्वेषाꣳसि, इति । यवोऽसि यवयास्मदघा द्वेषाꣳसि ( २), इति ।। संपारणो भव जम्भयामसि त्रीणि च ।।

ārohatā''yurjarasaṃ gṛṇānā anupūrvaṃ yatamānā yatiṣṭa | iha tvaṣṭā sujanimā suratno dīrghamāyuḥ karatu jīvase vaḥ, iti | yathā'hānyanupūrvaṃ bhavanti yathartava ṛtubhiryanti klṛptāḥ | yathā na pūrvamaparo jahātyevā dhātarāyūm̐ṣi kalpayaiṣām, iti | na hi te agne tanuvai krūraṃ cakāra martyaḥ | kapirbabhasti tejanaṃ punarjarāyu gauriva | apa naḥ śośucadaghamagne śuśudhyā rayim | apa naḥ śośucadaghaṃ mṛtyave svāhā | anaḍvāhamanvārabhāmahe svastaye | sa na indra iva devebhyo vahniḥ saṃpāraṇo bhava ( 1), iti | ime jīvā vi mṛtairāvavartinnabhūdbhadrā devahūtiṃ no adya | prāñjo'gāmā nṛtaye hasāya draghīya āyuḥ pratarāṃ dadhānāḥ, iti | mṛtyoḥ padaṃ yopayanto yadaima drāghīya āyuḥ pratarāṃ dadhānāḥ | āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥ pūtā bhavatha yajñiyāsaḥ, iti | imaṃ jīvebhyaḥ paridhiṃ dadhāmi mā no'nugāda paro ardhametam | śataṃ jīvantu śaradaḥ purūcīstiro mṛtyuṃ dadmahe parvatena, iti | imā nārīravidhavāḥ supatnīrāñjanena sarpiṣā samṛśantām | anaśravo anamīvā suśevā ārohantu janayo yonimagre, iti | yadāñjanaṃ traikakudaṃ jātam̐ himavataspari | tenāmṛtasya mūlenārātīrjambhayāmasi, iti | yathā tvamudbhinatsyoṣadhe pṛthivyā adhi | evamima udbhindantu kīrtyā yaśasā brahmavarcasena, iti | ajo'syajāsmadaghā dveṣām̐si, iti | yavo'si yavayāsmadaghā dveṣām̐si ( 2), iti || saṃpāraṇo bhava jambhayāmasi trīṇi ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप नः शोशुचदघमग्ने शुशुध्या रयिम् । अप नः शोशुचदघम्, इति । सुक्षेत्रिया सुगातुया वसूया च यजामहे । अप नः शोशुचदघम्, इति । प्र यद्भन्दिष्ठ एषां प्राऽऽस्माकासश्च सूरयः । अप नः शोशुचदघम्, इति । प्र यदग्नेः सहस्वतो विश्वतो यन्ति सूरयः । अप नः शोशुचदघम्, इति । प्र यत्ते अग्ने सूरयो जायेमहि प्र ते वयम् । अप नः शोशुचदघम् ( १), इति । त्वꣳ हि विश्वतोमुख विश्वतः परिभूरसि । अप नः शोशुचदघम्, इति । द्विषो नो विश्वतो मुखाऽति नावेव पारय । अप नः शोशुचदघम्, इति । स नः सिन्धुमिव नावयाऽतिपर्षा स्वस्तये । अप नः शोशुचदघम्, इति । आपः प्रवणादिव यतीरपास्मत्स्यन्दतामघम् । अप नः शोशुचदघम्, इति । उद्वनादुदकानीवापास्मत्स्यन्दतामघम् । अप नः शोशुचदघम्, इति । आनन्दाय प्रमोदाय पुनरागाꣳ स्वान्गृहान् । अप नः शोशुचदघम्, इति । न वै तत्र प्रमीयते गौरश्वः पुरुषः पशुः । यत्रेदं ब्रह्म क्रियते परिधिर्जीवनाय कमप नः शोशुचदघम् (२),इति ।। अघमघं चत्वारि च ।।

apa naḥ śośucadaghamagne śuśudhyā rayim | apa naḥ śośucadagham, iti | sukṣetriyā sugātuyā vasūyā ca yajāmahe | apa naḥ śośucadagham, iti | pra yadbhandiṣṭha eṣāṃ prā''smākāsaśca sūrayaḥ | apa naḥ śośucadagham, iti | pra yadagneḥ sahasvato viśvato yanti sūrayaḥ | apa naḥ śośucadagham, iti | pra yatte agne sūrayo jāyemahi pra te vayam | apa naḥ śośucadagham ( 1), iti | tvam̐ hi viśvatomukha viśvataḥ paribhūrasi | apa naḥ śośucadagham, iti | dviṣo no viśvato mukhā'ti nāveva pāraya | apa naḥ śośucadagham, iti | sa naḥ sindhumiva nāvayā'tiparṣā svastaye | apa naḥ śośucadagham, iti | āpaḥ pravaṇādiva yatīrapāsmatsyandatāmagham | apa naḥ śośucadagham, iti | udvanādudakānīvāpāsmatsyandatāmagham | apa naḥ śośucadagham, iti | ānandāya pramodāya punarāgām̐ svāngṛhān | apa naḥ śośucadagham, iti | na vai tatra pramīyate gauraśvaḥ puruṣaḥ paśuḥ | yatredaṃ brahma kriyate paridhirjīvanāya kamapa naḥ śośucadagham (2),iti || aghamaghaṃ catvāri ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपश्याम युवतिमाचरन्तीं मृताय जीवां परिणीयमानाम् । अन्धेन या तमसा प्रावृताऽसि प्राचीमवाचीमवयन्नरिष्ट्यै, इति । मयैतां माꣳस्तां भ्रियमाणा देवी सती पितृलोकं यदैषि । विश्ववारा नभसा संव्ययन्त्युभौ नो लोकौ पयसाऽऽवृणीहि, इति । रयिष्ठामग्निं मधुमन्तमूर्मिणमूर्जः सन्तं त्वा पयसोपसꣳसदेम । सꣳ रय्या समु वर्चसा सचस्वा नः स्वस्तये, इति । ये जीवा ये च मृता ये जाता ये च जन्त्याः । तेभ्यो घृतस्य धारयितुं मधुधारा व्युन्दती, इति । माता रुद्राणां दुहिता वसूनाꣳ स्वसाऽऽदित्यानाममृतस्य नाभिः । प्र णु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट, इति । पिबतूदकं तृणान्यत्तु । ओमुत्सृजत ( १) इति ।। वधिष्ट द्वे च ।। ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः । हरिः ॐ ।

apaśyāma yuvatimācarantīṃ mṛtāya jīvāṃ pariṇīyamānām | andhena yā tamasā prāvṛtā'si prācīmavācīmavayannariṣṭyai, iti | mayaitāṃ mām̐stāṃ bhriyamāṇā devī satī pitṛlokaṃ yadaiṣi | viśvavārā nabhasā saṃvyayantyubhau no lokau payasā''vṛṇīhi, iti | rayiṣṭhāmagniṃ madhumantamūrmiṇamūrjaḥ santaṃ tvā payasopasam̐sadema | sam̐ rayyā samu varcasā sacasvā naḥ svastaye, iti | ye jīvā ye ca mṛtā ye jātā ye ca jantyāḥ | tebhyo ghṛtasya dhārayituṃ madhudhārā vyundatī, iti | mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnām̐ svasā''dityānāmamṛtasya nābhiḥ | pra ṇu vocaṃ cikituṣe janāya mā gāmanāgāmaditiṃ vadhiṣṭa, iti | pibatūdakaṃ tṛṇānyattu | omutsṛjata ( 1) iti || vadhiṣṭa dve ca || oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ | hariḥ oṃ |

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.